Bəy atadan, bəyim anadan doğulub cənab olanlar...

Bəy atadan, bəyim anadan doğulub cənab olanlar...































Biz hələ də müstəqil olaraq öz milli müraciət formamıza qayıda bilməmişik. Doğrusu, çoxlarına xırda görünən bu məsələ, əslində milli kimliyimizi hədəfə almış imperial güclərin Azərbaycan xalqına qarşı düşündüyü məlum planın tərkib hissələrindəndir.

Məsələn, ingilislər kişiyə “mister”, evli və ya dul qadına “missis”, subay qadına “miss” deyə müraciət edirlər. Qonşu Rusiyada kişilərə “qospodin”, qadınlara “qospoja” və ya “dama” deyilir, qardaş Türkiyədə isə “bəy”, “əfəndim”, “bəyəfəndi”, “xanıməfəndi” müraciət formalarından istifadə olunur.

Bizdə isə kommunistlərdən qalma "bəy, xan" qorxusu, nə yazıq ki, heç bu gün də türkçülərimizin də canından çıxmayıb. Ucdantutma yetənə "müəllim" deyib yaxasından yapışmaqdayıq. "Müəllim" sözü, ustad, professor, hoca, müəllim, alim, alləmə, bilgin, bilgic, bir sahədə və sənətdə mahir olan adam, bir sənətdə irəli gedən şəxsə verilən addır.

"Müəllim" sözü (ərəbcə: معلم.) öyüd verən, nəsihət verən anlamı daşıyır. "Alim" sözü ilə eyni söz qəlibindən çıxmış sözdü. Əl-Alim sözü bilən deməkdir. Allahın əl-Alim adı Qurani-Kərimdə yüz əlli yeddi dəfə zikr edilir.

Yəni bu sözün, bilik, elm öyrətməklə əlaqəsi yoxdu. Elə bizim müəllimlərin bəziləri də bu işlə məşğul olmaqdadırlar. Əslində dərs öyrədən adama ərəblər müdərris deyirlər.Yəni dərs sözü ilə eyni qəlibdən çıxıb.

Hələ bu "cənab" sözü lap gülməlidi.

"Cənab" sözü Allahın, peyğəmbərin və müqəddəs adamların adının önündə və sonunda işlənən ərəb sözüdür. "Cənab" sözü hərfi mənası ilə "tərəf və cəhət" deməkdir. Lakin, "cənab" sözü, dilimizdə bu məna ilə istifadə edilmir.
Dilimizdəki ifadəsi, "Həzrət", təzim və hörmətdən ibarətdir.

Bu söz ümumiyyətlə, "Allah" üçün istifadə edilməkdədir: "Cənabı Haqq, Cənabı Allah" kimi.

Bununla birlikdə, hörmətə layiq olan başda peyğəmbərlər olmaq üzrə, səhabə, övliya, alimlər və İslam böyükləri üçün də istifadə edilə bilər. "Cənabı Peyğəmbər, Cənabı Ömər" kimi. Osmanlı dövründə bu sifət tez-tez istifadə edilərdi. Məsələn, Peyğəmbərimizdən (s.ə.s.) bəhs edərkən "Cənab Rəsulullah", bir elçidən bəhs edərkən "səfir cənabları" ifadələri də istifadə edilərdi.

Eyni sözün "əli, ülvi" sözləri ilə birlikdə istifadə edilməsi halında isə bu tərkib, "şərəf və şərəfini mühafizə edən, pis şeylərə bulaşmayan, comərd və əliaçıq kəslər" mənasını ifadə etməkdədir: Lakin, bu günkü dilimizdə "Cənab" sifəti yalnız "Allah" ın adının əvvəlində gəlməkdədir. Digər böyük şəxslər üçün yalnız "Həzrət" sifəti istifadə edilir.

Belə çıxır ki,cənab dediyimiz insanlar, tam "müqəddəslərmiş". Özü də rusun "yoldaşlığını", ərəbin "cənab müəlliminə" dəyişmişdiyimiz "mübarəklərdir".

Doğma dilimizdə Saklardan (Sanglardan) üzü bəri həmişə də bu yöndə müraciət formalarımız olub və bu günədək işlək saxlanmaqdadır. Sar-sara (çar-çariça), kağan-katun (xaqan-xatun), xan-xanım,bəy-bəyim (bay-bayan) və s. Leksikonumuzdakı bu bolluğun içində özümüzə müəllim, cənab deyiləndə şenlənənlərə "bəy" deyəndə niyə büzüşdüklərini anlamıram.

Biz xanım anamızı, nə vaxtdan cənaba "ərə" vermişik ki, kişi-kişi "CƏNABLAR VƏ XANIMLAR" deməkdən də utanmırıq? Bunun adını özünüz də verə bilərsiniz.

Mən şəxsən BƏY atamın və BƏYİM anamım, XAN atamın və XANIM anamın övladıyam.

Sayğılarla, Xaqani bəy...
08 fevral 2019 /

Bəy atadan, bəyim anadan doğulub cənab olanlar...

Похожие новости

Xala", "Bibi", yoxsa "Mama"?

Bunların hansı bizim söz, hansı bizim deyil? Bu sözlərin gerçək anlamı nədir? Azərbaycan türkcəsində bütün tirələrə (qohumlara) ayrıca ad verilmişdir. Belə ki, kökdaşlarımızı onun gerçək adı ilə

Yaponiya məktəblərində kişi müəllimlər çoxluq təşkil edir

[img=left][/img] Yaponiyada müəllim peşəsi ən perestijli peşə sayılır və müəllim olmaq heç də asan iş deyil.Pedaqoji sahədə ən əzı bakalavr təhsili olan şəxslər .eyni zamanda Müəllimlərin İşə

TARİXÇİNİN TARİXİ CAVABI

Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Kərəm Məmmədov Rusiyada beynəlxalq elmi konfransa dəvət alır. Zala daxil olanda bir xanım gətirib qulaqcıq verir amma o imtina edib deyir: --Xanım mənim buna ehtiyacım

Türkiyədə ən ucuz arvadlar Suriya qaçqınlarıdır

Tanışlıq saytları bu gün heç kimi təəccübləndirmir. Axtarış üçün online platforma ilə məsələn, lap "üçüncü yarını" axtara bilərsən. Son vaxtlar Türkiyədə, insan haqları müdafiəçilərinin narazılığına

"Şaxta baba" hardan peyda olub --TARİX

"Şaxta baba" obrazının formalaşması barədə həm skandinaviya, həm də xristian mifologiyasında əfsanələr mövcuddur. Skandinaviya mifologiyasında "Şaxta baba" tanrı Odinlə əlaqələndirilir. Qədim
Комментарии

НАПИСАТЬ КОММЕНТАРИЙ

Ваше Имя:
Ваш E-Mail:
Qalın mətn Maili mətn Vurğulanmış mətn Silinmiş mətn | Sol kənar üzrə düzləşdir Mərkəz üzrə düzləşdir Sağ kənar üzrə düzləşdir | Təbəssümlərin əlavə edilməsi Linkin əlavə edilməsiQorunmuş linkin əlavə edilməsi Renk Seç | Gizli mətn Sitatın əlavə edilməsi Seçilmiş mətni kiril əlifbası transliterasiya ilə dəyişdir Spoiler Ekle
Введите код:
Populyar xəbərlər
Təqaüdə çıxan müharibə veteranları öz haqlarını arayırlar...TAM MƏXFİ: LƏNƏTLƏNMİŞ "BEYNƏLMİLƏL"...ADOLF HİTLERİN SON MÜSAHİBƏSİ: "...mən yəhudilər haqqında düşünə bilmərəm"ŞƏMİSTAN ƏLİZAMANLI "YÜRÜYÜN ALPLAR" OXUDU - VİDEOVova Vartanov: "Bütün silahlarınızı verin, bəlkə hansısa əraziləri qaytararıq"Yəhudi diasporu Xocalı qurbanlarını yad edəcək"Valideynin məktəbdə bir günü" ...Erməni alan və qızını erməniyə ərə verən Ağadadaş Kərimov​ görüşdən qovuldu - VİDEOBAŞSAĞLIĞI“Xocalı üçün paylaş” Beynəlxalq Sosial Media Kampaniyası keçiriləcəkPrezident Bakıda nazirlərin V iclasında iştirak edibÖLKƏ XARİCİNDƏ PREZİDENTƏ QARŞI HƏDYAN SÖYLƏYƏNLƏRİN BU ERMƏNİLƏRDƏN HEÇ BİR FƏRQİ YOXDURSiyasi manipulyasiyanın 10 üsulu...Almaniyanın snayper silahı Qarabağ terrorçularında...İran Avrasiya İttifaqına qoşulacaqmı?Dağlıq Qarabağ müharibəsi veteranları adına alınan və onlardan xəbərsiz xərclənən qrantlar - VİDEODAHA BİR ZABİTİMİZİ İTİRDİK...NAZİR S. BABAYEV MÜHARİBƏ ƏLİLLƏRİ, VETERANLARI VƏ ŞƏHİD AİLƏLƏRİ İLƏ BİR ARAYA GƏLDİUTX xəbərdarlıq etdi: Rusiyanın FTX-nin məbədlərə hücum edəcəkləri faktları üzə çıxdı“Bəziləri islahatları öz adlarına çıxırlar” - Siyavuş Novruzov onları İTTİHAM ETDİTürk torpaqlarında YƏHUDİ DÖVLƏTİ - “Ağ kəklik” ƏMƏLİYYATI VƏ...İnək sağan, ikinci əl geyimlər alan kənd qızı necə prezident oldu?“Qarşıdurma istəmirik” – İsveçrədən ermənilərə rədd cavabıÇeçen-azərbaycanlı davasının səbəbkarı ermənidirUnutmağa haqqım yox...PREZİDENT TƏLƏBƏLƏRƏ SÖZ VERDİ - SUMQAYITŞƏMİSTAN ƏLİZAMANLININ 60 YAŞI QEYD EDİLDİ“Biz onun gəlirini görmürük, amma kasıb saymamalıyıq”Köçəryanın oğluna qarşı cinayət işi açıldı8 yaşından 80 yaşa qədər olan bütün qadınlar təcavüzə uğradılarERMƏNİLƏRİN BİRİNCİ ÇARI ASSURİYALI ÇIXDI...QULDURBAŞI ANDRONİKİN ABİDƏSİ SÖKÜLDÜ - SOÇİHEÇ KİM UNUDULMUR, HEÇ NƏ YADDAN ÇIXMIR!AVMVİB LƏNKƏRAN RAYON ŞÖBƏSİNDƏ...SAAKAŞVİLİ DAHA BİR ƏSİLSİZ ERMƏNİ İDDİASINI PUÇA ÇIXARDIXalq yazıçısı Sabir Əhmədliyə ögey münasibət - NAZİRƏ MÜRACİƏTFuad Abbasov Yevseyevi yerində oturtdu...VİDEORƏHMƏTLƏ ANIRIQ: OZAN ARİF (VİDEO)BAŞSAĞLIĞIRUSİYANIN YENİ NƏSİL SİLAHLARIMüharibə veteranları Sahil Babayevdən Prezidentə ŞİKAYƏT edəcəklər: "Naziri işdən çıxarın, cənab prezident!"AVMVİB TƏLTİF EDİR...BAŞSAĞLIĞIAVMVİB ALLAHVERDİ DƏRDİ TƏLTİF ETDİ8 yaşından 80 yaşa qədər olan bütün qadınlar təcavüzə uğradılarAzərbaycanlılar və çeçenlər arasında nə baş verir?Rusiya və Ermənistan Xİ nazirləri Münhendə görüşüblər- iki erməni Qarabağ münaqişəsindən danışıblarPrezidentdən Siyavuş Novruzovla bağlı SƏRƏNCAM“Petrosyan Qarabağı qaytarırdı, Paşinyan isə…”ERMƏNİLƏR AZƏRBAYCANA NECƏ AYAQ AÇDILAR?Skiflər, saklar, massagetlər, talışlar və azərilərQARADAĞLI FACİƏSİNDƏN 27 İL KEÇİR...AĞDAM RAYON İH BAŞÇISI SAKİNLƏRLƏ SƏYYAR GÖRÜŞLƏRİNİ DAVAM ETDİRİBErməni gey özünü qadın idmançı kimi təqdim edib – FOTOLARŞƏHİDİN ANIM GÜNÜ QEYD EDİLDİ...40 ton qızıl və 17 ton gümüş... - ABŞ və İŞİD arasında anlaşmanın SENSASİON DETALLARINEFTİN QİYMƏTİ ARTIRErmənistanın Suriyaya əsgəri birlik göndərməsi Dövlət Departamentini qəzəbləndiribAVMVİB SUMQAYIT ŞƏHƏR ŞÖBƏSİNDƏŞəhid Etibar Əliyev adına 162 nömrəli tam orta məktəbə mediatur keçirilibBAŞSAĞLIĞIİbn Sinanın xəstəliklərlə bağlı 4 ÜNSÜR SİRRİSAVAŞ HEKAYƏTLƏRİ - 3: Onlar doğma yurdu öz canları kimi qorudular...Azərilər kimdir: "Talışlar və tatilər, yoxsa Azərbaycan türkləri?” - II məqaləSoçi görüşü bölgəyə sülh gətirəcəkmi?Rusiya yazıçısı Qarabağda dəfn edilməyi arzuladı...Mehriban Əliyeva: "Gəncə ilə bağlı bütün problemlər mənim diqqət mərkəzimdədir"Bakı və Ankara hərbi protokol imzaladıMehriban Əliyevaya Gəncədə "Qurani Kərim" hədiyyə edildiMən sənin nəyini sevim, ey Vətən?İlham Əliyevdən icra başçısı ilə bağlı sərəncam101 ildən sonra 101 müəmmaBu gün Hərbi Hava Qüvvələri günüdür"Azərbaycana “sabit Qarabağ” lazım deyil, bizə AZAD QARABAĞ lazımdır!"AVMVİB-DƏ YENİ TƏYİNATOZAN ARİFİ RƏHMƏTLƏ ANIRIQ: YA QARABAĞ, YA ÖLÜM!SHXÇDX-nin yaradılmasının 7 illiyi qeyd olunubYerli sakin istədi, Prezident söz verdiİranda canlı bomba saldırısı, ölü 20, yaralı sayı 20İLHAM ƏLİYEV: Mənə güc verən xalqın inamıdır - VİDEOAzərbaycanda korrupsiyanın daha çox qeydə alındığı sahələr açıqlanıbİlham Əliyev əsgərlərlə birgə nahar etdiAbituriyentlər bu ixtisasları seçə bilməyəcəklərOZAN ARİF BİZLƏRİ TƏRK ETDİ...Savaş xatirələri: Türk jurnalistinin yazdıqları...SAVAŞ HEKAYƏTLƏRİ - 2: BUNLAR XƏYAL DEYİL, OLMUŞ HADİSƏLƏRDİR...Tanıyın, tanıdın: "Snayper" ləqəbli Elçin HəsənovAVMVİB RAYON ŞÖBƏLƏRİ ANIM TƏDBİRİNDƏ İŞTİRAK EDİBLƏR...DAHA BİR ERMƏNİ ƏSGƏRİ CƏHƏNNƏMƏ "YOLA DÜŞDÜPrezident İlham Əliyev: Milli maraqlar nəyi diktə edirsə, biz xarici siyasətdə onu da etməliyik və edirikGÖRKƏMLI RƏSSAMIN DOĞUM GÜNÜDÜR...Şəmistan Əlizamanlının ifası Ərdoğanın xoşuna gəldi - VİDEOPaşinyandan Qarabağla bağlı GÖZLƏNİLMƏZ MÖVQE: Azərbaycan tərəfi danışıqlarda...Erməni general Qarabağ üçün HƏRƏKƏTƏ KEÇDİ - Torpaqlarımızda ölüm-dirim SAVAŞI BAŞLADIPAŞİNYAN HƏRBÇİLƏRİNİ SURİYAYA NİYƏ GÖNDƏRDİ?Azərbaycan türklərinin Qızılbaşlar imperiyası fars dövlətinə necə çevrildi? –"REGNUM"UN ARAŞDIRMASIPrezident bu mahnıları oxumağı qadağan etdiTARİX BİR NÖQTƏDƏN VƏ BİR ANDAN BAŞLARPrezidentlər yenidən Soçiyə toplanırErməni əsgər öldürüldü
AZƏRBAYCAN VƏTƏN MÜHARİBƏSİ VETERANLARI İCTİMAİ BİRLİYİ