80 İLDƏN SONRA YER ÜZÜNDƏ İNSANLARIN SAYI DAHA ARTMAYACAQ

80 İLDƏN SONRA YER ÜZÜNDƏ İNSANLARIN SAYI DAHA ARTMAYACAQ































THE ATLANTIC. Afrika ən sıx qitəyə çevriləcək, islam ən çox yayılmış din olacaq, yaşlı insanların sayı isə xeyli artacaq. Bu barədə “The Atlantic” məlumat verir.

İnsanların Yer planetində mövcud olmağa başladığı andan bəri bəşəriyyətin cərgəsi son dərəcə ləng artıb. Eramızdan əvvəl 10-cu minilikdə dünyada insan növünün sadəcə 4 milyon nümayəndəsi yaşayıb. 10 min ildən sonra bu rəqəm 190 milyona çatıb. Hətta 1800-cü ildə belə planetin əhalisinin satı milyarda çatmayıb.

Lakin sonra inanılmaz sıçrayış baş verib. Bu sırçayış tibb, sanitariya və ərzaq məhsullarının istehsal sahəsində əldə olunan nailiyyətlər sayəsində mümkün olub. 1900-cü ildə artıq Yer üzündə 1,65 milyard insan yaşayıb. 2000-ci ildə isə dünya əhalisinin sayı 6 milyardı üstələyib. Cəmi 20 ildən sonra qlobal populyasiya 7,7 milyarda çatıb.

Ancaq tezliklə (ən azından bəşər tarixi kontekstində) Yer əhalisi daha artmayacaq. BMT-nin təqdim etdiyi son hesabata əsaslanan demoqrafların fikrincə, bu, təxminən 2100-cü ilə təsadüf edəcək. Həmin vaxtadək planetdə insanların sayı təxminən 11 milyarda bərabər olacaq.

Bəşəriyyət keçmişdə artıq belə bir halla üzləşib. Hesablamalara əsasən, “qara ölüm” təxminən 200 milyon insanın həyatına son qoyub. Bu dəfə hər şey başqa cür cərəyan edəcək.

“Keçmişdə bir çox insanın ölümlə üzləşməsi populyasiyanın azalmasına səbəb olurdu”, - San Diyeqo Universitetindən iqtisadçı Tom Voql (Tom S. Vogl) deyir.

Belə ki, bu dəfə yoxsul ölkələrdə qadınlar arasında gəlir və təhsil səviyyəsinin artması onların daha az uşaq dünyaya gətirməsi səbəb olacaq. Proqnozlarda həmişə qeyri-müəyyənliyin payı olur. Voql iddia edir ki, digər sosial-iqtisadi göstəricilərlə müqayisədə əhali ilə bağlı proqnozlar adətən “aşağı-yuxarı dəqiq olur”. Ona görə ki, tədqiqatçılar hal-hazırda dünyada yaşayan insanların sayını və onların yaşını dəqiq bilirlər, növbəti illərdə nə qədər uşağın dünyaya gələ biləcəyini müəyyən dəqiqliklə söyləyə bilirlər. Voqlun sözlərinə görə, doğum səviyyəsi bu və ya başqa şəkildə proqnozlaşdırılan səviyyədən fərqlənsə belə, “növbəti 100 ildə dünya əhalisinin öz pikinə çatacağı faktını dəyişməyəcək”. 80 il ərzində insanların sayı ilə bağlı gözləntiləri rəhbər tutaraq baş verəcək geniş demoqrafik dəyişikliklərdən bəhs etmək olar.

“Dünya populyasiyası sabitləşəndə Afrika əhali dəyişikliyi baxımından dünyanın ən böyük regionuna çevriləcək. İslam ən geniş yayılmış din olacaq”, - deyə ekspert əlavə edib.
Ümumilikdə Yer əhalisi qocalacaq. BMT-nin hesabatına əsaslanaraq qeyd etmək olar ki, 2020-2100-cü ilədək 80 və daha yaşlı insanların sayı 146 milyondan 881 milyona çatacaq. Bu zaman analoji dövrdə orta yaş həddi 31-dən 42-ə yüksələcək.

Voql qeyd edir ki, bu cür dəyişikliklər bir ölkə çərçivəsində baş verəndə adətən “siyasətdə böyük problemlərə səbəb olur”. Bu ssenariyə əsasən, iş qabiliyyətli insanlar getdikcə sayları artan pensiyaçıları təmin etməli olur. Və bunu həm pensiya proqramları və fondlarının doldurulması kimi ictimai formada, həm də ailə təsərrüratı səviyyəsində həyata keçirmək lazım gəlir. Çünki ailənin gənc üzvləri yaşlılara qulluq etməli olur.

Hər bir ölkə bu problemlə üzləşəcəyi üçün yaşlıların az olduğu ölkələrdən özü ilə əmək qabiliyyətli gənc insanları gətirən immiqrasiya qocalma dinamikasını ləngidə bilər. Ancaq müasir siyasət təsdiqləyir ki, imiqrasiyanı qəbul etmək elə də asan deyil. Bu problemi yumşaltmaq üçün ölkələr daha şəffaf yollara əl ata bilər: iqtisadiyyatı genişlədə, həmçinin əmək bazarında qadınlar üçün daha çox imkan yarada bilər. Bu da pensiyaçılarla işçi qüvvənin arasındakı nisbəti dəyişə bilər.

Məqalədə deyilir ki, populyasiya tendensiyaları XXI əsrdə ailə həyatının teksturunu da dəyişəcək. Dünyanın müxtəlif guşələrində doğum səviyyəsi aşağı düşdükdə ailə üzvlərinin sayı azalacaq. Bu o deməkdir ki, qardaş-bacısız uşaqlara daha çox rast gəlinəcək, valideynlər hər bir uşağa daha çox resurs və diqqət investisiya edə biləcək.

“Mədəniyyət elə bir istiqamətdə irəliləyir ki, geniş deyil, daha çox “atom” ailələr olacaq. Məsələn, Afrikada geniş ailə sistemi mövcuddur. Burada insanlar əmi qızları və əmi oğlanları, daha uzaq qohumları ilə birlikdə yaşayırlar”, - deyə Kornell Universitetindən sosiologiya professor Parfati Yeloundu-Yeneyci (Parfait Eloundou-Enyegue) məsələyə aydınlıq gətirir. Ekspert əlavə edir ki, bu cür model öz yerini kiçik ailələrə verəcək.

Bunun müxtəlif nəticələri olacaq. Məsələn, emosional nəticələri. Çünki qohumları az olan insanlara ailə dəstəyi tapmaq çətin olacaq. Maliyyə dəyişikliyi də olacaq. Maliyyə öhdəliklərinin bölüşdürülməsində böyük ailələr daha effektivdir. Ona görə ki, qohumlar bir-birlərinə kömək edə bilir.
“Ailələr balacalaşdıqca, iqtisadi rifahda müəyyən dəyişiklik haqqında düşünməli olacağıq: risklərin öhdəsindən necə gələcəyik?” – deyə ekspert sonda vurğulayıb./X.Pressa/
06 avqust 2019 /

80 İLDƏN SONRA YER ÜZÜNDƏ İNSANLARIN SAYI DAHA ARTMAYACAQ

Похожие новости

Əsrin sonunda planetin əhalisi nə qədər olacaq? - BMT-dən PROQNOZ

30 il sonra planet sakinlərinin sayı 2 milyard artacaq və 9,7 milyarda çatacaq. Publika.az “RİA-Novosti” agentliyinə istinadən xəbər verir ki, bu haqda BMT-nin məruzəsində deyilir. Hindistan

Ermənistanda doğum səviyyəsi azalıb və azalmaqda davam edəcək

Ermənilər demoqrafik vəziyyət narahatdırlar. "Fedai.az erməni mətbuatına istinadən xəbər verir ki ,Statistika Komitəsi bildirir ki, Ermənistanda demoqrafik vəziyyətin, doğum, miqrasiya və yaşlanma

Ermənistanda ölkə əhalisinin 1.177.000 nəfər azalacağı gözlənilir

Ermənistan Milli statistika xidmətinin əhalinin siyahıya alınması və demoqrafiya şöbəsinin açıqladığı rəsmi məlumata əsasən, 2018-ci ilin yanvar-iyun ayları ərzində Ermənistanın dövlət sərhədindən

Britaniyada hər dörd gənc qadından birinin psixi pozğunluğu var

Statistikaya görə, İngiltərədə təxminən hər dörd qadından biri psixi problemlərdən, əsasən, depressiya və təlaş hissindən əziyyət çəkir. Britaniya Milli Səhiyyə Sisteminin (NHS) hesabatına əsasən,

Azərbaycanlılar artacaq, ermənilər azalacaq - BMT-dən şok proqnoz

Ermənistanın əhalisi 2050-ci ilə kimi 2,7 milyon nəfərə qədər azalacaq. Femida.az xəbər verir ki, bu haqda BMT-nin “Qlobal urbanizasiyanın perspektivləri 2018” adlı icmalında deyilir. BMT-nin
Комментарии

НАПИСАТЬ КОММЕНТАРИЙ

Ваше Имя:
Ваш E-Mail:
Qalın mətn Maili mətn Vurğulanmış mətn Silinmiş mətn | Sol kənar üzrə düzləşdir Mərkəz üzrə düzləşdir Sağ kənar üzrə düzləşdir | Təbəssümlərin əlavə edilməsi Linkin əlavə edilməsiQorunmuş linkin əlavə edilməsi Renk Seç | Gizli mətn Sitatın əlavə edilməsi Seçilmiş mətni kiril əlifbası transliterasiya ilə dəyişdir Spoiler Ekle
Введите код:
Populyar xəbərlər
Füzuli və Cəbrayıldan olan məcburi köçkünlər torpaqlarını tələb edirlər!Sərksyanın qaçılmaz həbsi, Putinin dustaq Koçaryanla görüşmək niyyəti, Azərbaycanın qeyri-adi hərbi fəallığı... - TƏHLİL“Şollerin arxivi” filmi ABŞ PRADİS AKADEMİYA MÜKAFATI siyahısındaBaxımsızlıqdan uçub tökülən şəhid məzarıTanıyın, tanıdın: ONLAR VƏTƏN UĞRUNDA DÖYÜŞMÜŞLƏR...Spiker Mirzoyan erməni ordusunun Qazax tərəfdə irəlilədiyi haqda “şar üfürdü”, cavabını Vrtanesyan verdiVergilər Nazirliyi, DİN və Baş Prokurorluq "Relaks" qalmaqalı ilə bağlı açıqlama yaydıDənizə düşən "MiQ-29"un “qara qutusu” tapıldı FOTOMəktəbli çantasının çəkisi nə qədər olmalıdır? – Ölkəmizin əməl etmədiyi BEYNƏLXALQ NORMANİKOL PAŞİNYANIN İÇ ÜZÜ BİR DAHA AÇILDINaira Zohrabyan: "Ərazilər qaytarılmayacaq"...DİLİMİZ MİLLİ KİMLİYİMİZ: DİL, ÜNSİYYƏT, KÜLTÜR VƏ MİLLƏTBöyük Tamaranın nəvəsinin qəbri Türkiyədə tapıldı - FOTORayon-rayon verilmiş torpaqlar uğrunda hektar-hektar söz "davası" gedir...Rusiyada həmyerlimiz erməni səfiri susdurduErməni gülləsi ilə arxadan vurulan Azərbaycanın ilk Baş naziri - Fətəli xan XoyskiBakıda böyük biznesi olan ermənilər kimdir? - DOSYEDEPUTAT “RELAX”a GƏLƏN VERGİ İŞÇİLƏRİNİ DÖYDÜRDÜ! – VİDEO"Dedilər, oğlun könüllü döyüşüb, sizə birdəfəlik pul düşmür" - ŞƏHİD ANASIMehriban Əliyeva şəhidlərin xatirəsini yad etdi - FOTOTƏBRİK: MAYIL ADİLOV - 55Suriyada tənha buraxılmış Kolanı türklərinin KOLANI TUĞAYI - VİDEOPensiya artımı neçə nəfəri əhatə edəcək?Əillərə verilən prezident təqaüdü hansı halda dayandırıla bilər?AH ATAMBAYEV, ATAMBAYEV, NƏ GÜNDƏSƏN, ATAM BALASI..."BİZ ERMƏNİLƏRİN YANINDAYIQ, BİR QARIŞ DA TORPAQ VERMƏYƏCƏYİK!" - Əziz TonoyanƏhməd bəy Ağaoğlu Əli bəy Hüseynzadəyə yazır - Səndən ermənilərə çox üz verməməni xahiş edirəm6 ay ərzində Azərbaycanda bu qədər insan ölüb2020-2021-ci tədris ilindən vahid məktəbli forması tətbiq ediləcək.Bəylər, bu vətənə necə qıydınız?"FƏDAİ" ADI ÇOXLARININ MARAQLANDIRIR, NİYƏ, MƏHZ FƏDAİ?Elçin Quliyev: "Ermənistanla sərhədin mühafizəyə götürülməsi zəfər yürüşümüzün davamıdır"Ermənilərin ekoloji terroru: Tərtər, Ağdam, Bərdə və Goranboy susuz qala bilər - VİDEOAtatürk Mərkəzində “Azərbaycanın müstəqillik şairləri” adlı kitabın təqdimatı olubAzər Süleymanov Mixeil Saakaşvili ilə müzakirə etdiklərini açıqladıAzərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 100-cü ildö­nümüАzərbaycan əhalisinin sayı açıqlanıbBir "Aprel Şəhidi"nin qardaşıdigər "Aprel Şəhidi"nin bacısı ilə ailə qurdu- VİDEOTÜRKLƏR ÖZ SAK KEÇMİŞİNƏ SAHİB ÇIXMALIDIRLARAVMVİB 25 illiyi ilə bağlı ilk Xatirə medalını AVMVİB sədrinə təqdim etdiPolşada Şoyqu təyyarəsindən F-18-in "qəhrəmancasına" qaçışını lağa qoydular“Böyük Ərməniyyə” Movses Xorenatsi, Favtos Buzandın təxəyyülünün məhsuludurXarici işlər Nazirliyi bəyanat yaydı — Rusiya işğala davam edirAzərbaycanlı general ABŞ donanmasında komandan təyin olunduƏJDƏR İSMAYILOV DÜNYADA İSTİNAD EDİLƏSİ MÖTƏBƏR ALİM TÖVSİYƏ EDİLDİ...Ukraynada nazir müavini və köməkçisi həbs edildi“Beynəlxalq Ordu Oyunları - 2019” yarışlarında hərbi qulluqçularımız mükafatlandırılıb - VİDEO"Bayat elinin ziyalıları" filminin təqdimatı oldu - VİDEODüşmən komandanlığı zabit heyətini ayağa qaldırdı: Fərari əsgərə görə...Ombudsmanın nümayəndələri fərari erməni hərbçiyə baş çəkib, Kazaryan saxlanma şəraitindən razıdırMehriban Əliyeva Putinə minnətdarlıq məktubu göndərdiERMƏNİSTAN MÜDAFİƏ NAZİRLİYİNDƏN AZƏRBAYCANA QARŞI NÖVBƏTİ İFTİRAXəyanətə uğramış əsgər göz yaşlarını saxlaya bilmədi...AVMVİB Göygöl rayon şöbəsində5 İNTERAKTİV YOLLA DƏRSİN KEYFİYYƏTİNİ NECƏ ARTIRMAQ OLARABŞ-DAN ERMƏNİSTANA XƏBƏRDARLIQİcra başçısı şəhid ailəsinə iylənmiş Qurban əti göndərdi - VİDEONazir ödənişli təhsil alan tələbələrlə bağlı göstəriş verdiPaşinyan Azərbaycandakı erməni hərbçilərə ev tikilməsi üçün 2,9 mlrd. ayırmağa qərar verdi...Rusiya Müdafiə Nazirliyinin nümayəndə heyəti Azərbaycanda işgüzar səfərdədirƏmək pensiyasının minimum məbləği artırıldı - SƏRƏNCAM"BARBAR" TÜRKLƏR!Los-Ancels də "eməni" şəhəri imiş...Biz niyə beləyik?SQ Qazaxda döyüş mövqelərini irəli çəkdiQarabağ: ermənilər məscidi niyə bərpa edir? - VİDEOAzərbaycanın erməni "manıslarına" sevgisinin arxasında nə dayanır?Adil hakimin ibrətamiz hökmü...ABŞ hakimiyyəti, ermənilər 1915-ci il "soyqırımı" ilə bağlı "tarixi yalanlara" görə türklərdən üzr istəməli olduqlarını söyləmişdiBrayzadan 11 ilin ETİRAFI: "ABŞ Saakaşvilini sakitləşdirməliydi"Ermənistanın müdafiə naziri Azərbaycana təslim olan əsgərdən DANIŞDIMehriban Əliyevaya orden verildiMüdafiə naziri yeni tikilən hərbi hospitalın açılışında olubTÜRK MİFOLOJİ QƏHRƏMANI QESER XAN...AVMVİB Qax rayon şöbəsindəErməni mediası döyüş postundan qaçan əsgərdən yazdı - İrəvan susurİlin 9 ayını xəstəxanada keçirən Qarabağ qazisiRusiya, Azərbaycan və İran prezidentlərinin görüşü başqa vaxta keçirilibHərbi hissələrdə Qurban bayramı qeyd edilibQafqazın əsil sahibi kimlər imiş?Cəbhədə Ermənistan Ordusunun hərbçisi əsir götürülüb – FOTOLARMehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə aztəminatlı ailələrə qurban payları çatdırılırAVMVİB Sabunçu rayon şöbəsindəDƏRDİN ƏLİNDƏN TUTUB GƏZDİRƏN ADAM...Ermənistandan bəzi STATİSTİK MƏLUMATLARMəcburi köçkünlər yurdlarını istəyirlərABDULLA ÖCALAN KÜRD MƏSƏLƏSİNİ 1 HƏFTƏYƏ HƏLL EDƏ BİLƏCƏYİNİ BİLDİRİBAVMVİB daha bir fəxri üzvünü mükafatlandırdıAVMVİB BİLƏSUVAR ŞÖBƏSİNDƏAVMVİB LAYİHƏNİN İCRASINI DAVAM ETDİRİBAVMVİB NİZAMİ RAYON ŞÖBƏSİNDƏ“Beynəlxalq Ordu Oyunları 2019” yarışlarında Azərbaycan tankçıları Çinə qalib gəlibPrezident İlham Əliyev Qurban bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik edibTürkiyə mətbuatı Xəzərə düşən MiQ-29-un qalıqlarının görüntüsünü yaydıMehriban Əliyeva Qurban bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik edibSON DƏQİQƏ: Xəzərə düşən MiQ-29 parça-parça olub - "Pilot kabinənin içərisindədir"TARİXÖNCƏKİ DÖVRLƏRDƏN TÜRKÜN YARATDIĞI QURBAN BAYRAMINIZ MÜBARƏK!TƏBRİK: KAMİL ŞİRİNOV – 55Ermənistan Azərbaycanın təbii sərvətlərini talayır – FOTOİxtisas qrupları üzrə bu qədər plan yerləri boş qaldı
AZƏRBAYCAN VƏTƏN MÜHARİBƏSİ VETERANLARI İCTİMAİ BİRLİYİ