Ənvər paşa Moskvanın sülh təklifini niyə rədd etdi?

Ənvər paşa Moskvanın sülh təklifini niyə rədd etdi?
Moskva höküməti Ənvər Paşanın Orta Asiyada və Qafqazda "inqilabi hissləri" yaymaq üçün istifadə etməyi qərara aldı, yerli əhali arasında Ənvər Paşanın panatürkçülük düşüncələrinin populyarlığının 1921-ci ilin noyabrında göndərildiyi Türkistanda da Sovet hökumətinə kömək edəcəyinə inanırdı. Ancaq bu yerə çatdıqda Ənvər Paşa dərhal Sovet rejiminə qarşı mübarizədə Basmaç hərəkatına qoşuldu.

1922-ci ilin fevralında Ənvər Paşanın başçılığı ilə Basmaçı silahlı dəstələri Düşənbəni ələ keçirdilər və sonra Buxaraya qarşı bir kampaniya başlandı. Qısa müddət ərzində Şərqi Buxaranın demək olar ki, bütün ərazisini və əmirliyin qərb hissəsinin bir hissəsini tuta bildilər. Sovet nümayəndələri dəfələrlə Ənvər Paşaya sülh və Şərqi Buxarada hakimiyyətinin tanınmasını təklif etdilər, lakin o, əlçatmaz bir mövqe tutdu və Sovet qoşunlarının bütün Türküstandan tam çəkilməsini tələb etdi.

1922-ci ilin mayında Qırmızı Ordu Amudərya, Pənc və Vaxş çayları boyunca qoşun yeridərək əks hücuma keçdi.

4 Avqust 1922-ci ildə Ənvər Paşa Qırmızı Ordunun hissələri tərəfindən izlənilərək döyüşdə öldürüldü. Diviziya komandirinin hesabatından 13-cü korpusun qərargahına: "Ehtiyatlı tədbirlər görərək, bölmə göstərilən istiqamətə yönəldildi. Düşmənin qərargahının yerləşdiyi kənddən bir qədər uzaqda bir dəstə ayırdım və düşmən geri çəkildiyi təqdirdə marşrutu kəsmək əmri verdim. Səhər saat beşdə diviziya hücuma keçdi, ancaq düşmənin atəşi ilə qarşılandı.

Pulemyot silahından atəşimizdən düşmən pərakəndə şəkildə qaçmağa başladı ...

Ənvər Paşanın başçılıq etdiyi Basmaçı qərargahı dağlara qaçdı, ancaq göndərilmiş eskadronla qarşılaşınca döyüş başladı... Döyüş nəticəsində düşmənin qərargahı dağıdıldı. Yalnız üç nəfər qaçmağı bacardı. 28 cəsəd isə döyüş meydanında qaldı.

Onlar arasında Ənvər Paşanın şəxsiyyəti təsbit edildi. Bir qılınc zərbəsi ilə başı və cəsədi parçalanmışdı .. .yanında Quran vardı."

Ənvər Paşanın türbəsi XX əsrin otuzuncu illərinin ortalarına qədər müsəlman əhali üçün ziyarət yeri idi, sonralar türbə Sovet hakimiyyəti tərəfindən söküldü, lakin yerli sakinlər məzarın ziyarətinə davam etdilər. 4 avqust 1996-cı ildə SSRİ-nin gorunu qazan Mixail Qorbaçov tərəfindən elan edilən "perestroyka" və "plüralizm"ə uyğun olaraq, Ənvər Paşanın qalıqları Tacikistan siyasi və dövlət xadimi İzatullo Xayoyev tərəfindən təntənəli şəkildə Türkiyə Prezidenti Süleyman Dəmirələ təhvil verildi.

Bu kimi faktlar istər sovet dövründə, istərsə də müasir (XXI əsr) şəraitində pan-türkçülük ideyalarının yayılmasına, eləcə də keçmiş anti-sovet müsəlman respublikalarının siyasətinə Türkiyənin anti-sovet və anti-Rusiya amillərinə təsirini göstərir. Maraqlıdır ki, Ənvər Paşanın qalıqlarının sonradan İstanbulda dəfn olunaraq Türkiyə Prezidentinə təhvil verilməsi, həm Türkiyənin özündə, həm də postsovet məkanında müsəlman dövlət quruluşlarının siyasi elitası arasında alqışlandı.

Ruscadan tərcümə: Turana məxsusdur

Ənvər paşa Moskvanın sülh təklifini niyə rədd etdi?
09 oktyabr 2019 /

Ənvər paşa Moskvanın sülh təklifini niyə rədd etdi?

Похожие новости

DAŞNAK VƏ BOLŞEVİKLƏRƏ QARŞI DÖYÜŞƏN Diyallı atlıları

NURU PAŞANIN ŞAMAXILI KÜRƏKƏNİ Həbib Əfəndi Hacı Məcid Əfəndi oğlu. 1869-cu ildə Şamaxıda doğulub. Atası M.Ə. Sabirin və C. Məmmədquluzadənin dostu, Hacı Məcid Bakı Quberniyasının Müsəlman

Sovet televiziyasının qurucularından olan - Ənvər Məmmədov kimdir? - VİDEO

Sovet İttifaqında televiziya və radioun qurucularından biri olan Ənvər Məmmədovun 96 yaşı tamam oldu. Hərbi tərcüməçidən media aləmində nüfuzlu bir insana çevrildi. Təxminən dörddə bir əsr Radio və

DAŞNAK VƏ BOLŞEVİKLƏRƏ QARŞI DÖYÜŞƏN DİYALLI ATLILARI

NURU PAŞANIN ŞAMAXILI KÜRƏKƏNİ Həbib Əfəndi Hacı Məcid Əfəndi oğlu. 1869-cu ildə Şamaxıda doğulub. Atası M.Ə. Sabirin və C. Məmmədquluzadənin dostu Hacı Məcid Bakı Quberniyasının Müsəlman

AVMVİB SƏDRİ 15 SENTYABR PARADINDAN DANIŞDI

Bakının azad edilməsiylə bağlı təşkil edilmiş hərbi paradın möhtəşəmliyi barədə hələ də müzakirələr davam edir. Hərbi paradda dəvətlilər arasında olan AVMVİB Sədri Füzuli Rzaquliyiyev və sədrin I

TƏBRİK: ƏNVƏR MƏMMƏDOV - 50

Qarabağ uğrunda döyüşlərin iştirakçısı, döyüşçü- jurnalist Ənvər Məmmədovun 50 yaşı tamam olur. Yubiley münasibətiylə döyüşçü-jurnalist Ənvər bəyi təbrik edir, uzun ömür, can sağlığı və növbəti ad
Комментарии

НАПИСАТЬ КОММЕНТАРИЙ

Ваше Имя:
Ваш E-Mail:
Qalın mətn Maili mətn Vurğulanmış mətn Silinmiş mətn | Sol kənar üzrə düzləşdir Mərkəz üzrə düzləşdir Sağ kənar üzrə düzləşdir | Təbəssümlərin əlavə edilməsi Linkin əlavə edilməsiQorunmuş linkin əlavə edilməsi Renk Seç | Gizli mətn Sitatın əlavə edilməsi Seçilmiş mətni kiril əlifbası transliterasiya ilə dəyişdir Spoiler Ekle
Введите код:
Populyar xəbərlər
Ərdoğan Bakıda oteldə Veteranlar Birliyi üzvləri ilə söhbət etdiMasonlar "Barış Pınarı" Əməliyyatıyla bağlı açıqlama verdilərERMƏNİ HƏRBİ EKSPERTİNDƏN ERMƏNİLƏRƏ QORXUNC XƏBƏRLƏR"Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çox mühümdür"Türkiyəyə yeni sanksiyalar tətbiq ediləcək.“Barış pınarı”dırsa, oradan su deyil, qan axır” deyən prezidentə qarşı SƏRT TƏPKİ: "Heç utanmır?”İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə görüşdü - FOTO“Bir millət, iki dövlət” formulu bütün sahələr üzrə birliyimizə xidmət göstərir - Əli HəsənovAzər Axşam olaya aydınlıq gətirir: "O cür oğulun adından istifadə etmək mənim üçün Allah qarşı çıxmaq deməkdir"Ləqəbi Ölüm Mələyi: Məsum baxışları altında bir Savaşçı yatan, ilk Sovet snayperi Roza ŞaninaAzər Axşamın övrəti quşladı...Türkiyə Prezidenti sabah Azərbaycana gəlirPaşinyanın Putinə yaltaqlanmaq istəməsi kimsənin diqətindən yayınmayıbVeteranlar Azərbaycan DİN XTPD-nin ilk əfsanəvi komandiri polis polkovniki Əbil Rzayevi andılar...30 ölkədən 150 siyasətçi Qarabağa gəlib - “Artsaxın dostları” forumu keçirilibXTPD-nin ilk komandirinin Anım günü keçirildiErmənistanın həddini bilməz şəkildə Türkiyə açıqlamaları - VİDEORusiya ABŞ-ın "Barış pınarı" əleyhinə olan layihəyə qarşı çıxdı“Bu ləkədən, bu rüsvayçılıqdan təmizlənməlisiniz” – İlham Əliyev Paşinyanı susdurduAVMVİB sədrindən Türk Ordusuna dəstəkTonoyan Dağlıq Qarabağa gəldiTürk əsgərlərinin Suriyadakı bu görüntüləri TÜKLƏRİNİZİ BİZ-BİZ EDƏCƏK - MÖHTƏŞƏM VİDEOMüharibə veteranına ölkə rəhbəri vətəndaşlıq verdiƏməliyyatların 4-cü günündə böyük uğur, əsas hədəf ələ keçirildiAVMVİB TOVUZ BÖLGƏSİNDƏ TƏDBİR KEÇİRDİHeç kim unudulmur!ERMƏNİ MƏTBUATI YAZIR: "BAŞ NAZİRİN EKSTRAVAQANT XƏRCLƏRİ DAVAM EDİR."AVMVİB Göygöl rayonunda layihə həyata keçirdiAVMVİB FƏAL ÜZVLƏRİNİ TƏLTİF EDİR...Küçə süpürən qadın9 Oktyabr Ordumuzun ikinci dəfə təşəkkül tapması günüdürTörəmə nədir, Törəmə anlayışı, Törəmə növləri, Törəmənin xüsusiyyətləriƏnvər paşa Moskvanın sülh təklifini niyə rədd etdi?Qubadlı rayonundan olan Qarabağ müharibəsi əlilləri, veteranları və şəhid ailələrinin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevə müraciətiAVMVİB Ağdaş rayon şöbəsi məktəblilərlə görüş keçirdi"ERMƏNİ QOHUMLARI DEKLARASİYASI"NA EHTİYAC VARDünyada bütün şərəfsizliklərin tək ünvanı - ERMƏNİ - VİDEORayon başçısının kafedə yeyib-içəndən sonra avtomat çıxaran oğlu Qarabağı niyə yada salıb? - VİDEOBakı meriyasının qarşısında piket keçirildi – FOTOLAR“Qarabağ”a qarşı təxribat törədənlər məlum oldu – FOTOLARİradə Gülməmmədova müharibə veteranları ilə görüşdüTÜRK ORDUSU ƏMƏLİYYATLARA BAŞLADIXanlar Vəliyev Rusiyanın Baş hərbi prokuroru ilə görüşdüVəndamda türk əskərinin məzarı var, yoxsa...İtaliyanı adam edən türklər ...Hocaz uğrunda şəhid düşən qəhrəmanlar yad edildi -VİDEOZəkəriyya Rəhimov: "ƏMR ET, KOMANDANIM!"Düşmənin içinə kəşfiyyata... Bahar Bənövşə ilə!Təhsil Nazirliyində kollegiya iclası keçirilibYəhudilərlə azərbaycanlıların dostluğu - Xəzərilərin tarixi mirası Aqşin Yenisey yazır...Nazir müəllimlərdən pul yığan məktəb direktorunu işdən çıxardı - VİDEOAVMVİB Sabirabad şöbəsi ön cəbhədəXainlər düşməndən təhlükəlidirİSLAM SƏFƏROV: ƏMR ET, KOMANDANIM!Kapitulyasiya, yoxsa çoxdan gözlənilən sülh? Ukrayna nəyə razı oldu?AVMVİB Suraxanı rayon şöbəsi Anım tədbiri keçirdiAzərbaycanlı vəkil Rusiyada partiya yaratdı – yeni partiyanın abreviaturası SSSR adlanırJAK ŞİRAK DA ERMƏNİ ÇIXMADIAVMVİB Nəsimi rayon şöbəsi təltif edirJurnalistikanı məhv edən “jurnalist”lər…MÜƏLLİM GÜNÜNƏ AYDIN SAYAĞI SÖZ ARDI...Türk daim belindən erməni tələsinə düşürBÖYÜK AZƏRBAYCANMI, TORPAQ İTKİLƏRİMİ?Veteranlar "N" saylı hərbi hissənin yaranma günündə iştirak ediblərAleksandr Proxanov: Zal İlham Əliyevi alqışladıAVMVİB Abşeron rayon şöbəsində Anım tədbiriİran Azərbaycana xəyanətlərini davam etdirirERMƏNİSTANDA NƏ BAŞ VERİB?İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan böyük uğurlara imza atır - Siyavuş NovruzovATMACA: MANATA SİTAYİŞ EDƏNLƏR...K. ŞİRİN: "Gələcək sizin əlinizdədir, əziz müəllimlər!"İlham Əliyev “Valday” iştirakçılarının qeyri-formal görüşündə - FOTOXanım rektor müəllimləri təbrik etdiDAHA BİR VETERANIMIZ HAQQA YÜRÜDÜPensiyaların artımı ilə bağlı nazirlikdən açıqlamaRektor Nurlana Əliyeva BSU- nun yeni tələbələri ilə görüşdüAVMVİB sədri Füzuli Rzaquliyev: "ƏMR ET, KOMANDANIM!"-VİDEOPUTİN İRƏVANDA Köçəryanın arvadı ilə görüşübQardaş Türkiyədə Qazilərə verilən imtiyazlar25 İLLİKLƏ BAĞLI TƏLTİFLƏR DAVAM ETDİRİLİBDAHA BİR QAZİMİZ HAQQA YÜRÜDÜ...Şəhid Milli Qəhrəmana Xatirə medalı verildiErmənilərin Kəlbəcərdən çıxardığı qızıldan hazırlanan bahalı İsveçrə saatları azərbaycanlılara SATILIRUkrayna sülhü bərqərar edə biləcəkmi?Siyavuş Novruzov: “Xalq Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasətə alternativ görmür”İlham Əliyev: Qarabağ - Azərbaycandır! Və nida işarəsi - VİDEOPrezident bu müəllimlərə fəxri ad verdiYÜKSƏK BAL TOPLAYIB MÜƏLLİMLIK PEŞƏSINI SEÇƏNLƏR ÇOXALIBSəbail rayonunda müharibə veteranları ilə görüş keçirilmişdirAlmaniyanın nüfuzlu portalı Qarabağdan yazdıİlham Əliyev Rusiyada işgüzar səfərdədir - VİDEO - FOTOMilli Məclisdə bu qədər deputat yeri boş qalıbErmənilər Qarabağdakı raket sistemlərini nümayiş etdirdiBu gün Heydər Əliyevin ilk dəfə prezident seçildiyi gündür…AVMVİB Zəngilan rayon şöbəsi yardım aksiyası keçirdiXOCAVƏNDİN İŞĞALI İLƏ BAĞLI TƏDBİR KEÇİRİLDİUkrayna Donetsk və Luhansk üçün "Ştaynmayer düsturu"na razılaşırQa­zaxda ekskavato­r atə­şə tutul­du — Azərbaycan vətəndaşı mülki şəxs həlak olduBBC Qarabağ qazilərindən yazdıSəməd Seyidov ermənilər qarşısında niyə susub? Növbəti erməni fitnəsi...
AZƏRBAYCAN VƏTƏN MÜHARİBƏSİ VETERANLARI İCTİMAİ BİRLİYİ