“Ən məxfi general”: ABŞ-ı 1 trilyon ziyana salan azərbaycanlı – 25 İLLİK SİRR

“Ən məxfi general”: ABŞ-ı 1 trilyon ziyana salan azərbaycanlı – 25 İLLİK SİRR



“Çox çətinliklə dözürdüm. Mən nə ilə məşğul olduğumu belə deyə bilməzdim. Gülməli hallar olurdu. Lazımlı sənədləri almaqdan ötrü nə qədər zəhmət sərf etməli olurdun! Mən bu barədə sakit danışa da bilmirəm”.

Kərim Kərimov deyir bunu müsahibələrinin birində. O Kərim Kərimov ki, 25 il SSRİ-nin bütün kosmonavtlarını göyə yola salmışdı. 1966-cı ildən, ta SSRİ dağılana kimi. Kosmik Gəmilər üzrə Dövlət Komissiyasının sədri kimi. Kosmik uçuşlarla bağlı bütün sistemlərin hazırlığını yoxlayan, uçuşun başlanmasına icazə verən məhz o idi. Kosmik səyahətə çıxan və tapşırığı yerinə yetirib geri dönən uçuş heyətinin hesabatlarını qəbul edərək heç vaxt televiziya reportajlarına düşməyən şəxs olub, general Kərimov.


Deyilənə görə, SSRİ-də günün istənilən vaxtı Baş katibə və müdafiə nazirinə zəng etmək iqtidarında olan yeganə şəxs imiş.

Sovet kosmonavtları “Baykonur”dan yola salınanda bütün telereportajlarda onun ancaq çiyini görünərdi. Sovet KİV-də onun adı çəkilməzdi, qadağan idi. Sovet xalqı isə onun adını və üzünü bir də 1987-ci ildə görmüşdü. Özü də televiziyadan da yox, “Pravda” və “Sovetskaya Rossiya” qəzetlərindən.

Kərim Abbasəli oğlu Kərimov 1917-ci il noyabrın 14-də Bakıda, Maştağa kəndində anadan olub. Onun atası Abbasəli Peterburqda texniki təhsil almış və Azərbaycana qayıdaraq neft sahəsində çalışmışdı. Anası Azərbaycan Cümhuriyyətinin parlament üzvü Əsədulla bəy Əhmədovun qızıydı.

1941-ci ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutunu bitirən Kərim Kərimov elektromexanika üzrə mühəndis diplomu almışdı. Müharibə başlayanda onun xüsusi istedadı nəzərə alınaraq, Dzerjinski adına Artilleriya Akademiyasına oxumağa göndərmişdilər. O, “Katyuşa” adı ilə tanınan BM-13 yaylım atəş qurğusu üzrə mütəxəssis kimi hazırlanmışdı. Bu qurğular Sovet İttifaqının ən güclü silahı kimi məxfilikdə saxlanılırdı. Öz işinə can yandıran Kərim Kərimov daim silahın təkmilləşdirilməsi barəsində düşünürdü və bu istiqamətdə bir neçə dəyərli təklif də irəli sürmüşdü. Məhz həmin vaxtdan Kərim Kərimov həyatını raket texnikası ilə bağlamışdı.

1945-ci ildən SSRİ Müdafiə Nazirliyinin raket texnologiyaları yaradan konstruktor büroları və zavodlarında çalışan Kərim Kərimov bir neçə elmi ixtiranın müəllifi olmuşdu. 1946-cı ildən başlayaraq, ballistik raketlərin radioölçmə sistemlərinin yaradılması istiqamətində işlər aparmışdı. Bu sahədə nailiyyətinə görə, 1950-ci ildə ilk dəfə SSRİ Dövlət mükafatına layiq görülmüşdü.

“Baykonur” kosmodromunun əsası qoyulan gündən isə o, Kosmik Gəmilər üzrə Dövlət Komissiyasının tərkibinə daxil edilmişdi. Kosmik aparatların yaradılmasında, dünyada ilk dəfə insanın kosmosa göndərilməsində onun da rolu az olmamışdı. Nəticədə ilk kosmonavt Yuri Qaqarinin tarixi uçuşu uğurla başa çatdıqdan sonra Kərim Kərimov SSRİ-nin ən yüksək ordeni - “Lenin” ordeni ilə təltif olunmuşdu.

Onun istedadını və təşkilatçılıq qabiliyyətini yüksək qiymətləndirən sovet kosmonavtikasının atası Sergey Korolyov 1966-cı ildə təkidlə onun Kosmik Gəmilər üzrə Dövlət Komissiyasının sədri təyin edilməsinə nail olmuşdu. Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, düz 25 il bu vəzifədə çalışmışdı.

Aviakonstruktor, “Texnosvar” zavodunun baş direktoru Fizuli Fərəcov Lent.az -a deyir ki, Kərim Kərimov əslində Korolyovun sağ əli sayılırdı. “Korolyov onunla məsləhətləşmədən qərar verməzdi. Onların hər ikisi nəinki sovet, dünya kosmos sənayesinin əsasını qoyanlardandı”.

Hə, kosmosa insan göndərilməsində SSRİ hamını qabaqlaya bilir. Hətta amerikalıları belə. Bundan sonra təsəvvür edin nə baş verir. Qaqarinin uçuşundan sonra prezident Kennedi insanın Ayı fəth etməsi üçün Senatdan beş il ərzində 240 milyard dolların ayrılmasına nail olur. Bu isə indi təxminən 1 trilyon dollar deməkdir. ABŞ hesab edirdi ki, heç olmasa bu sahədə SSRİ-ni qabaqlasınlar. Əslində, xeyli əvvəl Korolyov insanı Aya çatdıra biləcək raket üçün vəsait almağa cəhd etsə də , “yuxarıdan” ona dəstək vermirlər.

Amma bununla belə, istər siyasi, istərsə də ideoloji sahədə az qala bir-birinin qanını içməyə hazır olan SSRİ və ABŞ kosmos sahəsində sıx əməkdaşlıq edirdilər. Məsələn, “Soyuz-Apollon” kosmik gəmisi çərçivəsində. Kərimov danışırdı ki, bu sırf siyasi layihə idi.

“Akademik Keldış ABŞ-da əməliyyata getmişdi və yolüstü birgə uçuş barədə razılığa gəlmişdi. Hökumətdə də Keldışın ideyasına ABŞ-la yaxınlaşmaq üçün yaxşı imkan kimi baxdılar. Amerikalılar üçün uçuş demək olar ki, havayı başa gəldi. Orbitə çıxmaq üçün onlar Ay proqramından qalan avadanlıqlardan istifadə etdilər. Biz isə etibarlılığı artırmaq üçün bir çox dəyişikliklərə getməli olduq, hər necə olsa da, bu, ilk beynəlxalq uçuş idi. Əgər biz o zaman uçuşu təxirə salsaydıq, amerikalılar bizim imkanlarımıza şübhə ilə yanaşa bilərdilər. Çünki uçuş siyasi xarakterli idi”.

Bir dəfə jurnalistlərdən biri onu SSRİ-nin ən məxfi generalı adlandırmışdı. Başqa bir jurnalist isə ona belə bir sual ünvanlamışdı: “Özünüz necə, nə vaxtsa kosmosa uçmaq istəmisinizmi?”

Cavabı maraqlı olmuşdu: ”Mənə nəinki kosmosa uçmaq, Dövlət komissiyasının sədri kimi xəstələnmək belə qadağan idi”.

1991-ci ildə istefaya çıxan Kərim Kərimov ömrünün sonunadək kosmik sahə ilə əlaqəsini kəsməmiş, Uçuşları İdarəetmə Mərkəzinin məsləhətçisi olmuşdu. İstehsalat-təşkilat və elmi fəaliyyətinə görə, general-leytenant Kərim Kərimov Sovet İttifaqı Qəhrəmanı fəxri adına, iki dəfə “Lenin” ordeninə, Qırmızı Əmək Bayrağı, Qırmızı Ulduz ordenlərinə layiq görülmüş və çoxlu medalla təltif olunmuşdu. O, həmçinin Azərbaycan Respublikasının “Şöhrət” ordeni ilə təltif olunub, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü seçilib.

2003-cü ildə Moskva şəhərində vəfat edib və orda da dəfn olunub.

Fizuli bəy deyir ki, Moskvada onun adını daşıyan böyük təhsil kompleksi var. “Hər il ad günü ərəfəsi kosmik tədqiqatlarla bağlı orada müsabiqə keçirilir. Münsiflərə sədrlik isə mənə tapşırılır. Bir azərbaycanlı kimi mən bundan qürur duyuram. O, böyük azərbaycanlı idi, öz ölkəsini də çox sevirdi”.

Fizuli Fərəcov deyir ki, onunla ilk dəfə 1984-cü ildə, “Buran” kosmik gəmisinin yığımı zamanı tanış olub. “O, SSRİ müdafiə naziri Ustinovun sədri olduğu komissiyanın tərkibində bizim zavoda gəlmişdi. Fövqəladə dərəcədə ziyalı və intellektual adam idi. Sadə, təmənnasız. Deməzdin ki, yanındakı sovet kosmonavtikasının əsaslarından birini qoyan adamdır. O vaxta qədər biz onun adını bilmirdik. Sonradan öyrəndik ki, azərbaycanlıdır. Onunla eyni dövrdə yaşamışıq. Amma bir az da keçsin, biz onda biləcəyik ki, o, hansı nəhənglikdə bir azərbaycanlı olub”./Lent.az/

Səbuhi Məmmədli
17 noyabr 2019 /

“Ən məxfi general”: ABŞ-ı 1 trilyon ziyana salan azərbaycanlı – 25 İLLİK SİRR

Похожие новости

Bu gün xanım akademikin anım günüdür

Bu gün Azərbaycan SSRİ-nin əməkdar elm xadimi, tibb elmləri doktoru, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki Zərifə Əliyevanın anım günüdür. Azərbaycanın ümumilli lideri Heydər Əliyevin

Asəf Əliyev "Qarabağ Qaziləri” İctimai Birliyinin sədri seçildi

"Qarabağ Qaziləri” İctimai Birliyinin ümumi yığıncağı keçirilib. Verilən məlumata görə, ümumi yığıncaqda təşkilat məsələlərinə baxılıb və aşağıdakı tərkibdə idarə heyəti seçilib: Asəf Əliyev

"KOSMİK SOVET UŞAĞI" EKSPERİMENTİ APARILIBMI?

Kosmonavt bu yaxınlarda kosmik məkanda ilk "sovet seksi"nin təfərrüatlarını açıqlamışdı. O, kosmonavt Svetlana Savitskaya ilə cinsi əlaqəylə ilk kosmik uşaq dölləməyə çalışdıqlarını gördüyünü yazıb.

Bu gün xanım akademikin anım günüdür

Bu gün Azərbaycan SSRİ-nin əməkdar elm xadimi, tibb elmləri doktoru, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki Zərifə Əliyevanın anım günüdür. Azərbaycanın ümumilli lideri Heydər Əliyevin

Anatoliy Banışevskinin ad günüdür

Bu gün "Neftçi”nin əfsanəvi futbolçusu Anatoli Banişevskinin doğum günündən 72 il ötür. Apasport.az klubun saytına istinadən xəbər verir ki, 1946-cı ilin fevralın 23-də Bakıda anadan olan Banişevski
Комментарии

НАПИСАТЬ КОММЕНТАРИЙ

Ваше Имя:
Ваш E-Mail:
Qalın mətn Maili mətn Vurğulanmış mətn Silinmiş mətn | Sol kənar üzrə düzləşdir Mərkəz üzrə düzləşdir Sağ kənar üzrə düzləşdir | Təbəssümlərin əlavə edilməsi Linkin əlavə edilməsiQorunmuş linkin əlavə edilməsi Renk Seç | Gizli mətn Sitatın əlavə edilməsi Seçilmiş mətni kiril əlifbası transliterasiya ilə dəyişdir Spoiler Ekle
Введите код:
Populyar xəbərlər
DİFAİ ONA TABE OLMAYANLARI CƏZALANDIRIRDIPaşinyanın özünü bilməz Annası da sərsəmlədi"Müharibə veteranı" vəsiqəsi hansı sənədlər əsasında verilir? - Hüquqi YARDIMMüharibə veteranı məhkəmələrin ədalətsizliyinə üsyan etdiOlmayan binanın sakinləri BakıMetro QSC-ni günahkar sayırlar - VİDEOAVMVİB Sabirabad rayon şöbəsində"Mən İlham Əliyevin necə millətsevər bir lider olduğunu bilirəm"AZƏRBAYCAN CÜMHURİYYƏTİNİN LƏNKƏRAN ƏMƏLİYYATIRusiyada Njde ilə yanaşı Andranik, Hamazasp və Hovhannesin də xatirə löhvələri sökülübGöydən yaşayış evinə görün nə düşdü - Polis hadisə yerində - FOTOLARErmənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətindən xəbərdarlıq: "Azərbaycanlı ola bilər"Paşinyan rəsmi nümayəndə heyəti Azərbaycana göndərir"Yəni, boynumuza alırııq ki, pis işləmişik?" - Deputat Oqtay Əsədovla söz davasına çıxdı"Azərbaycan hazırda çox aktiv islahatlar mərhələsindədir" - PrezidentErməni KİV: Cahil və təlxək Nikol Paşinyan bulvar mətbuatının redaktoru kimi fəaliyyətini davam etdirirPrezident parlamentin buraxılması ilə bağlı qərar qəbul etməsi üçün Konstitusiya Məhkəməsinə sorğu göndəribBiri gəbərib, bir isə yaralanıb833 məcburi köçkün gəncə şəxsi biznesini qurmaq üçün avadanlıqlar təqdim edilibİlham Əliyev Rusiyanın Xarici İşlər nazirini qəbul edib"Yəni, boynumuza alırııq ki, pis işləmişik?" - Deputat Oqtay Əsədovla söz davasına çıxdıPrezident Gündüz Kərimovu yüksək vəzifəyə təyin etdi - SƏRƏNCAMBAŞSAĞLIĞI: Allah rəhmət eləsin!Ermənistan lideri Azərbaycan torpağında DÖYÜŞ MÖVQEYİ aldı...-FOTOLAR+VİDEOSərhəd tanımayan erməni həyasızlığı abırsız erməni hiyeredulunun simasındaNƏSİLLƏRƏ MUSİQİ YOLUYLA NƏZARƏT EDƏN FREKANS: A=440 HZ“Biz Madagizdə qalib xalqın nümayəndələri kimi oturmuşuq!..”Türk dünyasının yeni paytaxtı seçildiDoqquz insan növünü məhv edəcək dərəcədə vəhşiyikmi?Tanıyın, tanıdın: Vətən qəhrəmanlarıyla tanınar!Şəhid Adil Rüstəmovun xatirəsinə həsr edilmiş futbol turnirinə start verildiQarabağın Həcəri od püskürdü: Acı həqiqətlər...İlham Əliyev: Həyata keçirdiyimiz bu nəhəng layihələr bizim gücümüzü artırır — VİDEOQadın döyüşçülərin sədri Cümşüd Nuriyevə səsləndiAVMVİB Balakən rayon şöbəsindəAVMVİB Tovuz rayon şöbəsindəQəhrəmanların ölümüPaşinyan İTALİYA mətbuatında CİDDİ TƏNQİD olundu - VİDEOErməni xəbərləri: Karapetyan "Ən yaxşı erməni" oldu...Anar Ələkbərovu prezdent köməkçi təyin etdiİlham Əliyev Əli Həsənovu vəzifəsindən AZAD ETDİPrezident Administrasiyasının yeni şöbə müdirləri - SİYAHIYeni Ombudsman and içdiSON DƏQİQƏ! Azərbaycan parlamenti yeni Ombudsman seçdiVeteran qadınlar Qarabağ dərdini Avropada nümayiş etdirdilərAVMVİB Ağdaş rayon şöbəsi məktəblilərlə görüş keçirdiPrezident daha bir dövlət qurumunu ləğv etdiVilayət Eyvazov Ziya Məmmədovun qardaşı oğlunu İŞDƏN ÇIXARDIAVMVİB sədri Cümşüd Nuriyevə layiq olduğu cavabı verdiPaşinyan Ramil Səfərov haqda danışdıTƏBRİK: SƏBİRƏ MAHMUDOVA - QARABAĞIN HƏCƏRİ“Seçkilərin vaxtını Prezident müəyyən edəcək” - Siyavuş NovruzovRusiya Xarici İşlər naziri Bakıya gəlirAzərbaycanda Milli Məclis buraxıldı"Qarabağ" Sevilyada tarixi uğura bir addım da yaxınlaşa bilərSabiq prezident 17 il azadlıqdan məhrum edildiSəudiyyə sülaləsi tarixi sənədlərlə yəhudi çıxdıBu bizim hekayəmiz, o qədər saf, o qədər təmiz ...Daha bir qazimiz sıralarımızı tərk etdi...Haqqa yürüdüDüşmənin növbəti böhtanıİlham Əliyev: Paşinyanın cavabı onu göstərir ki, Ermənistanda hakimiyyət dəyişə bilər, amma bu ölkənin faşist mahiyyəti dəyişmir.Tramp erməni hiyeredulu Kardaşyana "çılpaq poz vermə"-deyibMüharibə veteranı həkimlər bir aradaİlham Əliyev Valeri Gerasimovla görüşdüŞəhid ailələrinə və müharibə əlillərinə daha 100 mənzil verildiİlham Əliyev NATO-nun Hərbi Komitəsi sədrini qəbul edib - YENİLƏNİB + FOTOABŞ-da iki erməni dığası EVLƏNİBLƏR...VİDEO“Xalq Cümhuriyyətinin qurucuları yaxşı anlayırdılar ki, savadsız cəmiyyətdə...” - Prezident İlham ƏliyevBakıda yəhudi adı altında gizlənən ermənilər yaşayır? - ŞOK AÇIQLAMATanıyın, tanıdın: ONLAR VƏTƏN UĞRUNDA DÖYÜŞMÜŞLƏR...Qənirə Paşayeva Qarabağ əlilləri ilə bağlı hökumətə çağırış etdi“İki min azərbaycanlı əsiri kluba doldurub…” – Erməni kapitanın qorxunc etiraflarıBAŞSAĞLIĞI: Allah rəhmət eləsin!"Kür, Araz, Ararat...deyib qardaş olanlar"...Bakıdan Pşinyanın sərsəmləməsinə cavabİham Əliyev millət vəkiliylə bağlı sərəncam imzaladıİlham Əliyev Valeh Ələsgərova vəzifə verdi - SƏRƏNCAMAzərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın Rusiyaya rəsmi səfəri başa çatdıAVMVİB Gəncə şəhəri Kəpəz rayon şöbəsi tədbir keçirdiNJDE LÖVHƏSİ. Xatirə abidəsi necə nifaq simvoluna çevrildi?Avropanın mərkəzində törədilmiş Türk soyqırımıİraqda dünyanın ilk super gücünü məhv edən fəlakətin izləri tapıldıRusiya ABŞ və Avropanı yeni silahlarla qorxutduMƏMMƏD ƏMİN RƏSULZADƏ DƏ DİFAİNİN ÜZVÜ İDİBakıda 12 cangüdənlə gəzən erməni səfərindən danışdıMehriban Əliyeva Rusiya mediasına müsahibə verdiNazir yeni rəis müavini təyin etdiDaha bir veteran haqqa yürüdüNikol Paşinyandan diplomatik skandal! - Arxasını dönüb getdi - VİDEOAzərbaycana gələn erməni və Ermənistana gedən azərbaycanlı jurnalistlərAVMVİB Mingəçevir şəhər şöbəsindəAVMVİB Laçın rayon şöbəsindəŞöbə sədri Fəxri fərmanla təltif edilibBAŞSAĞLIĞIMehriban Əliyeva Moskvada “Azərbaycan” pavilyonunun açılışında iştirak edib (FOTOLAR)Rusiya “Müharibə Allahı”nı sınaqdan keçirdi - VİDEOMəşhur deputatın xanımı yüksək VƏZİFƏYƏ GƏTİRİLİR? - 25 noyabrda təsdiqlənəcəkMüxalifətin məntiqi: "Hava soyuqdursa, günahkar iqtidardır"...Mariya Zaxarova: "Azərbaycanlı qaçqınların Qarabağa qayıtmaq hüququ var"Prezident İlham Əliyev dekabrın 20-də rusiyalı həmkarı ilə görüşəcəkPKK-da təcavüz dəhşəti: Qızları sıraya düzdü, sonra isə...
AZƏRBAYCAN VƏTƏN MÜHARİBƏSİ VETERANLARI İCTİMAİ BİRLİYİ