Təbriz olmasa, inqilab olmaz...

Təbriz olmasa, inqilab olmaz...



"Təbriz və Güney Azərbaycan olmasaydı İran İslam İnqilabı da olmazdı".
Ayətullah Ul Uzma S. K. ŞƏRİƏTMƏDARİ.

▪️1960-cı ilin əvvəllərində İran şahı Məhəmməd Rza Pəhləvi "" Ağ inqilab"" (yəni, qan tökülməyən inqilab) adını verdiyi islahatlar proqramını həyata keçirməyə başlayır. 1963-cü il yanvarın 26-da keçirilən referendumda seçicilərə 6 maddədən ibarət islahatlar proqramının lehinə və ya əleyhinə səs vermək təklif olunurdu.

1. Torpaq islahatı.
2. Meşələrin və otlaqların milliləşdirilməsi.
3. Dövlət müəssisələrinin özəlləşdirilməsi.
4. İşçilərin müəssisələrin aksiyalarına yiyələnmək hüququ.
5. Qadınlara seçib-seçilmək hüququnun verilməsi.
6. Savadsızlıqla mübarizə üçün "Maarif korpusu"nun yaradılması.
(İslahatın 5 və 6 cı məddələrinin nəticəsi olaraq 1989 cu ildə İranda iki xanım nazir olmuşdur).

Şahın bu islahatlarına qarşı çıxan Ruhullah Xomeyni xüsusən torpaq islahatını və qadınlara səs hüququnun verilməsini kəskin tənqid edir. 1963-cü il iyunun 3-də Aşura günü Qum şəhərində etdiyi və şahı Yezidlə müqayisələndirdiyi çıxışına görə həbs edilir. 1965 ci ildə R. Xomeynin edam ediləcəyini öyrənən Müsəlman Xalq Respublikası Partiyasının və İran Azərbaycanlılarının Azərbaycanlı lideri Ayətullah Seyid Kazım Şəriətmədari şahla görüşüb Xomneyinin edamının Türkiyəyə sürgün ediləməsiylə əvəzlənməsini xahiş edir. Belə də olur. Xomneyi 1965 ci ildə Türkiyə sürgün edilir.

1979 cu ildə Xomeynin Fransadan İrana qayıtmasında ona şərait yaradan əsas adam da Şəriətmədari olur. Şəriətmədari İranda böyük nüfuza sahib olan üç Ayətullahdan və İran İslam inqilabının iki liderindən biri idi.

Şəriətmədarinin inqilabda olan məqsədləri bunlar idi.

1. Çənubi Azərbaycan əhalisinə öz Ana dillərində danışmaq, təhsil almaq hüququ və muxtariyyət verilsin.
2. İranda yaşayan 700 min sünni Türkmənə öz ana dilində danışmaq və təhsil almaq hüquqi verilsin.
3. İran-İrak sərhəddində yaşayan 2 milyon sünni ərəblərlə bərabər bütün ələvilər və sünnilərin dini toxunulmazlığı olsun.

Bundan başqa da Şəriətmədari SSRİ- nin Əfqanistana müdaxiləsini pisləyirdi.

Xomneyi vəzifəyə gəlmədən öncə Şəriətmədarinin bu təkliflərini qəbul etmişdir. Çünki, çox yaxşı bilirdi ki, Şəriətmədarinin ətrafinda azadlıq üçün birləşmiş zəngin Təbriz tacirləri var. Həmin millətçi tacirlərin maliyyə dəstəyini alan Şəriətmədari Xomneyi üçün böyük dəstək idi. Amma İran İslam inqilabının şaha gəlib gəlməsindən sonra vəzifəyə gələn Xomneyi Şəriətmədari ilə razılaşmasına əməl etmir, muxtariyyət tələbini rədd edir və Şəriətmədarinin CİA agenti adlandıraraq 1982 ci ildə onu həbs etdirərək Qum şəhərindəki evində "Ev dustağı" edir. Bundan sonra Xomneyinin göstərişilə Şəriətmədarinin kitabları və kitablarının araşdırılması qadağan edilir. Prostat xərçəngindən əziyyət çəkən Şəriətmədari 1986 ci ildə onu dəstəkləyən Azərbaycanlıların köməkliyi sayəsində müalicə almaq üçün Təbriz şəhərinin Behram xəstəxanasına gətirilir. Ömrünün sonuna az qaldığını bilən Şəriətmədari vəsiyyət edir ki, onu Qum şəhərindəki evində yaxud Həzrəti Məsumə türbəsində dəfn etsinlər və cənazə namazını da Livanlı şiələrin lideri Seyid Rza Sadr qılsın. 3 aprel 1986 cı ildə Şəriətmadari xəstəxanada dünyasını dəyişir. Xamneyinin göstərişinə əsasən cənazə mərasimi keçirilmir və Şəriətmədarinin cənazəsi xəlvətcə dəfn edilir. 1986 cı il aprelin 14 də Türkiyə Diyanət İşləri Bakanlığı Təbrizli Azərbaycanlıların iştirakı ilə Aksarayda "Mevlid okuma" mərasimi təşkil etmək istəsə də Xamneyi İran səfirinin vasitəsiylə Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinə öz etirazını bildirərək bu tədbirə də mane olur.

Mənbə : Türkiyəli jurnalist Örsan Öymen " İran Türklərinin Kimlik Mücadiləsi", Milliyət Qəzetinin 1979 cu il arxivi - muxbir Mehmet Ali Birantın Şəriətmədi ilə müsahibəsi.
#GizliFAYL
Foto : Ayətullah - Ul - Uzma Seyid Kazım Şəriətmədari
Qafqaz Qabil
22 noyabr 2019 /

Təbriz olmasa, inqilab olmaz...

Похожие новости

Çin uyğurlara qarşı bəşəri cinayətlər törədir

Çin Xalq Respublikasının Şərqi Türküstanda müsəlman uyğurlara etdiyi zülm davam edir. Bu barədə Türkiyə mətbuatında Kanadalı jurnalistə istinadən məlumat yayılıb. Qeyd edilir ki, Şərqi

İbrahim Rəisi hakimiyyət olimpinə yüksəlir; İranda sirli təyinat

Seyid Əli Xameneyi prezidentliyə keçmiş namizəd və dini liderliyə iddialılar siyahısında olan şəxsi məhkəmə sisteminə rəhbər təyin etdi Məşhəd İmam Rza (ə) hərəminin müdiri və prezidentliyə keçmiş

Urmiyalı deputatdan İran Xarici İşlər Nazirliyinə tələb: “İzahat verin!”

Urmiyalı deputat Nadir Qazi (Qazipur) İran İslam Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyinə rəsmi deputat sorğusu verib. Təbrizdəki mənbənin “Basta”ya verdiyi məlumata görə, Nadir Qazi nazirlikdən

Rusiya Xameneyinin ailəsini Türkiyəyə göndərdiyi iddiasını ortaya atdı

Orta şərq bölgəsində müttəfiqi İranda baş verən üsyanları yaxından izləməyə davam edən, ancaq rəsmi səviyyədə "gözləmək" taktikası seçən Rusiyanın müstəqil mütəxəssisləri İranın dini lideri Əli

İranda Azərbaycanla bağlı KONFRANS

Şərqi Azərbaycanın Culfa şəhərində “Gülüstan və Türkmənçay müqavilələrinin nəticələri” mövusunda konfrans keçirilib. İranlı tarixçilərdən, araşdırmaçılardan ibarət konfrans iştirakçıları Azərbaycan
Комментарии

НАПИСАТЬ КОММЕНТАРИЙ

Ваше Имя:
Ваш E-Mail:
Qalın mətn Maili mətn Vurğulanmış mətn Silinmiş mətn | Sol kənar üzrə düzləşdir Mərkəz üzrə düzləşdir Sağ kənar üzrə düzləşdir | Təbəssümlərin əlavə edilməsi Linkin əlavə edilməsiQorunmuş linkin əlavə edilməsi Renk Seç | Gizli mətn Sitatın əlavə edilməsi Seçilmiş mətni kiril əlifbası transliterasiya ilə dəyişdir Spoiler Ekle
Введите код:
Populyar xəbərlər
Barux ailəsi Rotşildlər və Rokfellerlərin təsirini necə poza bilərŞirvanlı Sultan Mehmet bəyQORBAÇOV ERMƏNİLƏRDƏN NİYƏ ÜZ ÇEVİRDİ?ORDAN-BURDAN"Müharibə başlasa Azərbaycanlılar bizi öldürəcək..." - Erməni polkovnikdən AÇIQLAMASalome Zurabaşvili: "İlham Əliyev zəmanəmizin ən uğurlu liderlərindən biridir”AVMVİB Zəngilan rayon şöbəsi yeni ofisdəAzərbaycanda PKK-nı təbliğ edən keçmiş məmur özünü asıbQarabağ döyüşçüləri tələbələrlə görüşdüAZƏRBAYCAN ORDUSUNUN İLK NİZAMİ HƏRBİ HİSSƏSİBu, baş verməsə, Qarabağda MÜHARİBƏ OLACAQ – Rusiyadan ŞOK XƏBƏRDARLIQElmar Vəliyevi vuran Yunis Səfərovla bağlı yeni ŞOK DETALLARHabil Vəliyev azadlığa buraxılıbSiyavuş Novruzov müxalifəti ağac əkməyə dəvət etdiİçib erməniləşən "azərbaycanlılar"ın adı açıqlandıPrezident: “Mənim ümidim gənclərədir”Telefon danışığınızı kim dinləyir? – Bu KOD ilə hər şeyi öyrənəcəksinizDeputatlığa namizəd olmaq istəyənlərin diqqətinə! - Bu gündən başlandıTürkiyəli nazir Azərbaycan şəhidinin övladının əlindən öpüb - FOTO - VİDEOTƏBRİK: RASİM PAŞAYEV - 50AVMVİB Nəsimi rayon şöbəsinin təşkilatçılığı ilə tədbir keçirildiİlham Əliyev: "Biz xalq üçün yaşayırıq, dövlət xalqı qorumalıdır"Tağıyevin villası satışa çıxarıldı - 5 milyon manataHəmyerlimiz Pentaqonda yüksək vəzifəyə təyin olunduPrezident Məhəmməd Hadinin 140 illiyinin qeyd edilməsi haqqında sərəncam imzalayıbDİFAİ ONA TABE OLMAYANLARI CƏZALANDIRIRDIPaşinyanın özünü bilməz Annası da sərsəmlədi"Müharibə veteranı" vəsiqəsi hansı sənədlər əsasında verilir? - Hüquqi YARDIMMüharibə veteranı məhkəmələrin ədalətsizliyinə üsyan etdiOlmayan binanın sakinləri BakıMetro QSC-ni günahkar sayırlar - VİDEOAVMVİB Sabirabad rayon şöbəsində"Mən İlham Əliyevin necə millətsevər bir lider olduğunu bilirəm"AZƏRBAYCAN CÜMHURİYYƏTİNİN LƏNKƏRAN ƏMƏLİYYATIRusiyada Njde ilə yanaşı Andranik, Hamazasp və Hovhannesin də xatirə löhvələri sökülübGöydən yaşayış evinə görün nə düşdü - Polis hadisə yerində - FOTOLARErmənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətindən xəbərdarlıq: "Azərbaycanlı ola bilər"Paşinyan rəsmi nümayəndə heyəti Azərbaycana göndərir"Yəni, boynumuza alırııq ki, pis işləmişik?" - Deputat Oqtay Əsədovla söz davasına çıxdı"Azərbaycan hazırda çox aktiv islahatlar mərhələsindədir" - PrezidentErməni KİV: Cahil və təlxək Nikol Paşinyan bulvar mətbuatının redaktoru kimi fəaliyyətini davam etdirirPrezident parlamentin buraxılması ilə bağlı qərar qəbul etməsi üçün Konstitusiya Məhkəməsinə sorğu göndəribBiri gəbərib, bir isə yaralanıb833 məcburi köçkün gəncə şəxsi biznesini qurmaq üçün avadanlıqlar təqdim edilibİlham Əliyev Rusiyanın Xarici İşlər nazirini qəbul edib"Yəni, boynumuza alırııq ki, pis işləmişik?" - Deputat Oqtay Əsədovla söz davasına çıxdıPrezident Gündüz Kərimovu yüksək vəzifəyə təyin etdi - SƏRƏNCAMBAŞSAĞLIĞI: Allah rəhmət eləsin!Ermənistan lideri Azərbaycan torpağında DÖYÜŞ MÖVQEYİ aldı...-FOTOLAR+VİDEOSərhəd tanımayan erməni həyasızlığı abırsız erməni hiyeredulunun simasındaNƏSİLLƏRƏ MUSİQİ YOLUYLA NƏZARƏT EDƏN FREKANS: A=440 HZ“Biz Madagizdə qalib xalqın nümayəndələri kimi oturmuşuq!..”Türk dünyasının yeni paytaxtı seçildiDoqquz insan növünü məhv edəcək dərəcədə vəhşiyikmi?Tanıyın, tanıdın: Vətən qəhrəmanlarıyla tanınar!Şəhid Adil Rüstəmovun xatirəsinə həsr edilmiş futbol turnirinə start verildiQarabağın Həcəri od püskürdü: Acı həqiqətlər...İlham Əliyev: Həyata keçirdiyimiz bu nəhəng layihələr bizim gücümüzü artırır — VİDEOQadın döyüşçülərin sədri Cümşüd Nuriyevə səsləndiAVMVİB Balakən rayon şöbəsindəAVMVİB Tovuz rayon şöbəsindəQəhrəmanların ölümüPaşinyan İTALİYA mətbuatında CİDDİ TƏNQİD olundu - VİDEOErməni xəbərləri: Karapetyan "Ən yaxşı erməni" oldu...Anar Ələkbərovu prezdent köməkçi təyin etdiİlham Əliyev Əli Həsənovu vəzifəsindən AZAD ETDİPrezident Administrasiyasının yeni şöbə müdirləri - SİYAHIYeni Ombudsman and içdiSON DƏQİQƏ! Azərbaycan parlamenti yeni Ombudsman seçdiVeteran qadınlar Qarabağ dərdini Avropada nümayiş etdirdilərAVMVİB Ağdaş rayon şöbəsi məktəblilərlə görüş keçirdiPrezident daha bir dövlət qurumunu ləğv etdiVilayət Eyvazov Ziya Məmmədovun qardaşı oğlunu İŞDƏN ÇIXARDIAVMVİB sədri Cümşüd Nuriyevə layiq olduğu cavabı verdiPaşinyan Ramil Səfərov haqda danışdıTƏBRİK: SƏBİRƏ MAHMUDOVA - QARABAĞIN HƏCƏRİ“Seçkilərin vaxtını Prezident müəyyən edəcək” - Siyavuş NovruzovRusiya Xarici İşlər naziri Bakıya gəlirAzərbaycanda Milli Məclis buraxıldı"Qarabağ" Sevilyada tarixi uğura bir addım da yaxınlaşa bilərSabiq prezident 17 il azadlıqdan məhrum edildiSəudiyyə sülaləsi tarixi sənədlərlə yəhudi çıxdıBu bizim hekayəmiz, o qədər saf, o qədər təmiz ...Daha bir qazimiz sıralarımızı tərk etdi...Haqqa yürüdüDüşmənin növbəti böhtanıİlham Əliyev: Paşinyanın cavabı onu göstərir ki, Ermənistanda hakimiyyət dəyişə bilər, amma bu ölkənin faşist mahiyyəti dəyişmir.Tramp erməni hiyeredulu Kardaşyana "çılpaq poz vermə"-deyibMüharibə veteranı həkimlər bir aradaİlham Əliyev Valeri Gerasimovla görüşdüŞəhid ailələrinə və müharibə əlillərinə daha 100 mənzil verildiİlham Əliyev NATO-nun Hərbi Komitəsi sədrini qəbul edib - YENİLƏNİB + FOTOABŞ-da iki erməni dığası EVLƏNİBLƏR...VİDEO“Xalq Cümhuriyyətinin qurucuları yaxşı anlayırdılar ki, savadsız cəmiyyətdə...” - Prezident İlham ƏliyevBakıda yəhudi adı altında gizlənən ermənilər yaşayır? - ŞOK AÇIQLAMATanıyın, tanıdın: ONLAR VƏTƏN UĞRUNDA DÖYÜŞMÜŞLƏR...Qənirə Paşayeva Qarabağ əlilləri ilə bağlı hökumətə çağırış etdi“İki min azərbaycanlı əsiri kluba doldurub…” – Erməni kapitanın qorxunc etiraflarıBAŞSAĞLIĞI: Allah rəhmət eləsin!"Kür, Araz, Ararat...deyib qardaş olanlar"...Bakıdan Pşinyanın sərsəmləməsinə cavabİham Əliyev millət vəkiliylə bağlı sərəncam imzaladı
AZƏRBAYCAN VƏTƏN MÜHARİBƏSİ VETERANLARI İCTİMAİ BİRLİYİ