{"id":100329,"date":"2023-09-21T16:45:00","date_gmt":"2023-09-21T12:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=100329"},"modified":"2024-09-21T16:46:49","modified_gmt":"2024-09-21T12:46:49","slug":"isvecr%c9%99-parlamentind%c9%99-erm%c9%99ni-sorgusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=100329","title":{"rendered":"\u0130sve\u00e7r\u0259 Parlamentind\u0259\u00a0\u201cerm\u0259ni sor\u011fusu\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p>\u0130sve\u00e7r\u0259 dey\u0259nd\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 ya\u015f\u0131ll\u0131qlara b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f d\u0259r\u0259l\u0259r, t\u0259p\u0259l\u0259r, g\u00f6z ox\u015fayan \u00e7\u0259m\u0259nlikl\u0259r v\u0259 insan\u0131n ruhunu sakitl\u0259\u015fdir\u0259n mavi g\u00f6ll\u0259r g\u0259lir. \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259n dan\u0131\u015fanda ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 xo\u015fb\u0259xt c\u0259miyy\u0259t, y\u00fcks\u0259k sosial rifah s\u0259viyy\u0259si v\u0259 insanlar aras\u0131nda s\u0259mimi bir ortam\u0131 xat\u0131rlay\u0131rsan. H\u0259r yerd\u0259 oldu\u011fu kimi, orada da d\u00f6vl\u0259t var, \u0259dal\u0259t\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n qanunlar v\u0259 ictimai mara\u011f\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 dayanan insan haqlar\u0131 var.<br>\u0130sve\u00e7r\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131na daxil olmasa da beyn\u0259lxalq siyas\u0259tini Avropa ail\u0259sinin \u00fczv\u00fc olan bir d\u00f6vl\u0259t kimi apar\u0131r. Siyas\u0259t olan yerd\u0259 is\u0259 ist\u0259s\u0259n d\u0259, ist\u0259m\u0259s\u0259n d\u0259 \u0259vv\u0259l-ax\u0131r bir \u0259xlaqs\u0131zl\u0131qla \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259ks\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bel\u0259 \u0259xlaqs\u0131z bir add\u0131m bu h\u0259ft\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259 parlamentind\u0259 at\u0131l\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Parlamentd\u0259n h\u00f6k\u00fcm\u0259t\u0259 daxil olmu\u015f bir m\u00fcraci\u0259td\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259 d\u00f6vl\u0259tinin tezlikl\u0259 Az\u0259rbaycanda ke\u00e7iril\u0259c\u0259k COP-29 konfrans\u0131na m\u00fcnasib\u0259ti sor\u011fulan\u0131b. Amma el\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 sor\u011fulan\u0131b ki, bu m\u00fcraci\u0259tin m\u0259tninin erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n yaz\u0131l\u0131b haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 erm\u0259ni lobbisind\u0259n al\u0131nan y\u00fcks\u0259k qonorar m\u00fcqabilind\u0259 ortaya \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 q\u0259tiyy\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmur.<br>Sor\u011fu m\u00fc\u0259llifl\u0259ri \u00f6z m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin\u0259 ke\u00e7\u0259n ilin bu g\u00fcn\u00fcnd\u0259 \u201c\u2026 Az\u0259rbaycan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa h\u00fccumu v\u0259 min ill\u0259rl\u0259 orada ya\u015fayan erm\u0259ni \u0259halini etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259ruz qoymas\u0131\u201d il\u0259 ba\u015flay\u0131r. Daha sonra guya Qaraba\u011fda ya\u015fam\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259rin 10 ay \u0259rzind\u0259 m\u00fchasir\u0259d\u0259 saxlanmas\u0131, onlar\u0131n \u0259rzaqdan, tibbi xidm\u0259td\u0259n v\u0259 d\u0259rman preparatlar\u0131ndan m\u0259hrum edilm\u0259si, onlara fiziki v\u0259 psixoloji t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rilm\u0259si v\u0259 h\u0259tta Qaraba\u011f\u0131 t\u0259rk etdikl\u0259ri c\u0259mi 1 sutka \u0259rzind\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n \u00f6z u\u015faqlar\u0131n\u0131 itirm\u0259si haqq\u0131nda saxta iddialar ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr. \u0130sve\u00e7r\u0259li deputatlar Beyn\u0259lxalq Cinay\u0259t M\u0259hk\u0259m\u0259sinin sabiq prokuroru, haz\u0131rda is\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259t m\u00fcqabilind\u0259 erm\u0259ni lobbisin\u0259 n\u00f6k\u0259r\u00e7ilik etm\u0259y\u0259 giri\u015fmi\u015f Luis Moreno Okampoya istinad ed\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dilmi\u015f \u201cetnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 ya soyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d oldu\u011funu iddia edirl\u0259r. Sor\u011fuya \u00f6z imzas\u0131n\u0131 atm\u0131\u015f 16 parlament \u00fczv\u00fc h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 guya erm\u0259nil\u0259r\u0259 m\u0259xsus olmu\u015f tarixi-m\u0259d\u0259ni irsin m\u0259hv edildiyini v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 23 erm\u0259ninin h\u0259l\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259 girov saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin bu m\u00fcraci\u0259td\u0259 30 illik i\u015f\u011fal m\u00fcdd\u0259tind\u0259 1 milyona yax\u0131n Az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcmd\u0259n xilas olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259sind\u0259n, minl\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259sind\u0259n, onlar\u0131n insan h\u00fcquqlar\u0131ndan v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 bu 23 \u201cyaz\u0131q\u201d erm\u0259ninin hans\u0131 qanl\u0131 cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259tdiyind\u0259n q\u0259tiyy\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131lm\u0131r. \u018fksin\u0259, \u201c\u2026Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 sanksiyalar t\u0259tbiq etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 BMT-nin 29-cu \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi Konfrans\u0131n\u0131n bu \u00f6lk\u0259d\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259n\u201d m\u0259yuslu\u011funu bildir\u0259n erm\u0259ni lobbi\u00e7il\u0259ri \u0130sve\u00e7r\u0259 Federal h\u00f6k\u00fcm\u0259tind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 suallara cavab verilm\u0259sini t\u0259l\u0259b edirl\u0259r:<br><strong>1<\/strong>. \u0130sve\u00e7r\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rinin \u00f6z ata-baba yerl\u0259rin\u0259 qay\u0131tmaq v\u0259 \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yin etm\u0259k h\u00fcququnu tan\u0131y\u0131rm\u0131?<br><strong>2<\/strong>. COP-29 konfrans\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259c\u0259k \u0130sve\u00e7r\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin Bak\u0131da olark\u0259n etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin qay\u0131tmaq h\u00fcququ il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rmaq niyy\u0259ti varm\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, bel\u0259 bir sor\u011funun m\u0259tni il\u0259 tan\u0131\u015f olanda \u0130sve\u00e7r\u0259 haqq\u0131ndak\u0131 b\u00fct\u00fcn xo\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r d\u0259rhal yoxa \u00e7\u0131x\u0131r. \u0130st\u0259r-ist\u0259m\u0259z sual yaran\u0131r: \u00e7ox g\u00fcman ki, he\u00e7 vaxt Az\u0259rbaycanda olmam\u0131\u015f v\u0259 \u0259min\u0259m ki, h\u0259tta \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u201d adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 \u0259razini x\u0259rit\u0259d\u0259 bel\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259 bilm\u0259y\u0259n \u0130sve\u00e7r\u0259li deputatlar\u0131 m\u00fcst\u0259qil v\u0259 suveren bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 iftiralarla dolu bir sor\u011funu \u00f6z h\u00f6k\u00fcm\u0259tin\u0259 \u00fcnvanlama\u011fa vadar ed\u0259n n\u0259dir?<\/p>\n\n\n\n<p>Uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Avropan\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin parlamentl\u0259rind\u0259 v\u0259 h\u0259tta Avropa Parlamentinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu kimi hadis\u0259l\u0259rin t\u0259hlili g\u00f6st\u0259rir ki, bu yaln\u0131z \u00fc\u00e7 halda ba\u015f verir. Birincisi, Avropan\u0131n erm\u0259ni lobbi t\u0259\u015fkilatlar\u0131ndan al\u0131nan k\u00fclli miqdarda r\u00fc\u015fv\u0259t m\u00fcqabilind\u0259. Bel\u0259l\u0259rinin say\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. Son ill\u0259rd\u0259 Avropa Parlamentind\u0259 a\u015fkarlanan v\u0259 h\u0259tta parlamentin vitse-prezidenti s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015f korrupsiya hallar\u0131n\u0131 xat\u0131rlamaq kifay\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130kincisi<\/strong>, deputat\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259rind\u0259n biri v\u0259 \u0259sas\u0259n d\u0259 arvad\u0131 v\u0259 ya g\u0259lini erm\u0259ni \u0259silli olduqda; m\u0259s\u0259l\u0259n, AB\u015e konqresmeni Robert Menendes v\u0259 ya L\u00fcksemburq deputat\u0131 Frank Engel hallar\u0131nda oldu\u011fu kimi.<br>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc is\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259nin h\u00f6k\u00fcm\u0259tind\u0259n parlament\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na qar\u015f\u0131 bel\u0259 bir q\u0259r\u0259zli sifari\u015f daxil olduqda; m\u0259s\u0259l\u0259n, Fransada Emanuel Makronun vaxta\u015f\u0131r\u0131 \u00f6lk\u0259 parlamentin\u0259 g\u00f6nd\u0259rdiyi a\u011f\u0131ls\u0131z \u201cQ\u0259tnam\u0259\u201d sifari\u015fl\u0259ri kimi.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn hallarda he\u00e7 bir fakta \u0259saslanmayan iftira v\u0259 b\u00f6htanlarla dolu bir sor\u011funu orada ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n iddialar\u0131 ara\u015fd\u0131rmadan v\u0259 onun saxta olub-olmad\u0131\u011f\u0131na m\u0259h\u0259l qoymadan v\u0259 h\u0259tta bu iddialar\u0131n saxta oldu\u011funu bildikl\u0259ri halda haz\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 \u0259ll\u0259rin\u0259 verilmi\u015f sor\u011fu m\u0259tnini h\u00f6k\u00fcm\u0259t\u0259 \u00fcnvanlayan deputatlar\u0131 yaln\u0131z \u0259xlaqs\u0131z adland\u0131rmaq olar. Bel\u0259sin\u0259 ba\u015fqa ad qoymaq \u00e7ox \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fmin\u0259m ki, \u0130sve\u00e7r\u0259 se\u00e7icil\u0259ri bu deputatlar\u0131n federal parlament\u0259 \u00fczv se\u00e7ilm\u0259sin\u0259 s\u0259s ver\u0259nd\u0259 onlar\u0131n qar\u015f\u0131snda erm\u0259ni lobbizmin\u0259 xidm\u0259t etm\u0259k kimi bir v\u0259zif\u0259 qoymay\u0131blar. H\u0259r halda onlar \u00f6z deputatlar\u0131ndan m\u0259hz \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n maraqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259 bil\u0259rdil\u0259r. Lakin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, Avropa erm\u0259ni t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n t\u0259klif etdiyi qonorar o q\u0259d\u0259r c\u0259lbedici olub ki, bu deputatlar ondan imtina etm\u0259y\u0259 \u00f6zl\u0259rind\u0259 g\u00fcc tapa bilm\u0259yibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim \u00fc\u00e7\u00fcns\u0259 bu g\u00fcn daha maraql\u0131 olan m\u0259s\u0259l\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259 Federal h\u00f6k\u00fcm\u0259tinin bu sor\u011fuya ver\u0259c\u0259yi cavabd\u0131r. B\u0259llidir ki, \u0130sve\u00e7r\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin milli maraqlar\u0131n\u0131 qane ed\u0259n s\u0259mimi v\u0259 i\u015fg\u00fczar \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchiti m\u00f6vcuddur. Bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259 \u0259sas sual budur ki, COP-29 konfrans\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259miz\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k \u0130sve\u00e7r\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti erm\u0259ni lobbisin\u0259 muzdlu n\u00f6k\u0259r\u00e7ilik ed\u0259n \u0259xlaqs\u0131z bir deputat\u0131n t\u0259l\u0259bini n\u0259z\u0259r\u0259 alacaq yoxsa b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya m\u0259lum olan Qaraba\u011f h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin\u0259 istinad ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycanla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259c\u0259k. \u018flb\u0259tt\u0259, bu onlar\u0131n se\u00e7imi olacaq. Bizim is\u0259 g\u00f6zl\u0259ntimiz ondan ibar\u0259tdir ki, \u0130sve\u00e7r\u0259 h\u00f6k\u00fcm\u0259tinin bu b\u0259dnam sor\u011fuya cavab m\u0259tnind\u0259 v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin COP-29 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259ki davran\u0131\u015flar\u0131nda biz \u0130sve\u00e7r\u0259nin prinsipial v\u0259 \u0259dal\u0259tli yana\u015fmas\u0131n\u0131n \u015fahidi olaca\u011f\u0131q. \u018fks t\u0259qdird\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin d\u0259 \u00f6z siyas\u0259tini m\u00f6vcud reall\u0131qlara uy\u011funla\u015fd\u0131rmas\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cavan\u015fir Feyziyev<\/strong><a href=\"https:\/\/ulusal.az\/elaqe\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130sve\u00e7r\u0259 dey\u0259nd\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 ya\u015f\u0131ll\u0131qlara b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f d\u0259r\u0259l\u0259r, t\u0259p\u0259l\u0259r, g\u00f6z ox\u015fayan \u00e7\u0259m\u0259nlikl\u0259r v\u0259 insan\u0131n ruhunu sakitl\u0259\u015fdir\u0259n mavi g\u00f6ll\u0259r g\u0259lir. \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259n dan\u0131\u015fanda ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":100330,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-100329","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100329","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=100329"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100329\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100331,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100329\/revisions\/100331"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/100330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=100329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=100329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=100329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}