{"id":101358,"date":"2024-01-24T11:03:00","date_gmt":"2024-01-24T07:03:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=101358"},"modified":"2025-01-24T23:24:40","modified_gmt":"2025-01-24T19:24:40","slug":"baslibel-q%c9%99tliami-s%c9%99n%c9%99dli-%c9%99s%c9%99ri-isiq-uzu-gorub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=101358","title":{"rendered":"\u201cBa\u015fl\u0131bel q\u0259tliam\u0131\u201d s\u0259n\u0259dli \u0259s\u0259ri i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb"},"content":{"rendered":"\n<p>23 Jan 2025<\/p>\n\n\n\n<p>Son 200 ild\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 t\u0259cav\u00fczkarl\u0131q siyas\u0259ti tariximizin faci\u0259l\u0259rl\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259rl\u0259 dolu \u00e7ox a\u011fr\u0131l\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil edir. Bu mill\u0259t\u00e7i-\u015fovinist siyas\u0259tin \u0259sas m\u0259qs\u0259di az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131ndan qovmaq, \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 uydurma \u201cb\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d d\u00f6vl\u0259ti yaratmaq olub. Erm\u0259nil\u0259rin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 v\u0259h\u015filikl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 1993-c\u00fc ilin aprelind\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 Ba\u015fl\u0131bel k\u0259ndind\u0259 t\u00f6r\u0259dilib.<\/p>\n\n\n\n<p>1993-c\u00fc il aprelin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rin erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra 2 min\u0259 yax\u0131n \u0259halisi olan rayonun Ba\u015fl\u0131bel k\u0259ndinin 62 sakini k\u0259ndi t\u0259rk etm\u0259mi\u015f v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn da\u011flara \u00e7\u0259kilmi\u015fl\u0259r. Onlar kahalarda c\u0259mi 18 g\u00fcn gizl\u0259n\u0259 bilibl\u0259r. Aprelin 18-d\u0259 erm\u0259nil\u0259r sakinl\u0259rin s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kahalar\u0131n yerini a\u015fkarlad\u0131qdan sonra onlar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 silahl\u0131 h\u00fccuma ke\u00e7\u0259r\u0259k 18 n\u0259f\u0259ri q\u0259tl\u0259 yetirib, 14 n\u0259f\u0259ri is\u0259 girov g\u00f6t\u00fcr\u00fcbl\u0259r. Sa\u011f qalan 30 n\u0259f\u0259r is\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq yerl\u0259rini tez-tez d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k, yaln\u0131z gec\u0259l\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259kl\u0259 113 g\u00fcnd\u0259n sonra gizli da\u011f yollar\u0131 il\u0259 Erm\u0259nistan ordusunun m\u00fchasir\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xa bilibl\u0259r. K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun \u0259n q\u0259dim v\u0259 b\u00f6y\u00fck k\u0259ndl\u0259rind\u0259n biri olan Ba\u015fl\u0131belin tarixi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini obyektl\u0259ri i\u015f\u011fal zaman\u0131 da\u011f\u0131d\u0131laraq m\u0259hv edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fl\u0131bel q\u0259tliam\u0131 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n dinc az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 Ba\u015fl\u0131bel faci\u0259sinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, t\u0259dqiqi d\u00f6vl\u0259timiz t\u0259r\u0259find\u0259n diqq\u0259td\u0259 saxlan\u0131l\u0131b. 2017-ci ild\u0259 \u201cBa\u015fl\u0131bel faci\u0259si: erm\u0259ni v\u0259h\u015filikl\u0259ri \u015fahidl\u0259rin dili il\u0259\u201d layih\u0259si \u0259sas\u0131nda kitab n\u0259\u015fr edilib. Az\u0259rbaycan v\u0259 ingilis dill\u0259rind\u0259 burax\u0131lan n\u0259\u015frd\u0259 Ba\u015fl\u0131bel k\u0259ndind\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f q\u0131r\u011f\u0131n haqq\u0131nda canl\u0131 \u015fahidl\u0259rin, m\u00fchasir\u0259d\u0259 qalanlar\u0131 xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck f\u0259dakarl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin xatir\u0259l\u0259ri yer al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev 24 sentyabr 2021-ci ild\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 76-c\u0131 sessiyas\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 Ba\u015fl\u0131beld\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n k\u00fctl\u0259vi q\u0259tli vur\u011fulayaraq d\u00fcnya birliyinin diqq\u0259tini Erm\u0259nistan\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi bu m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tin\u0259 \u00e7\u0259kib. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n bu \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131ndan sonra Ba\u015fl\u0131bel faci\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin Demokratiya, \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 \u018fm\u0259k B\u00fcrosunun 2021-ci il d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 dair illik hesabat\u0131na da daxil edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezident Administrasiyas\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 jurnalistl\u0259rin v\u0259 hadis\u0259 \u015fahidl\u0259rinin h\u0259min \u0259raziy\u0259 m\u00fct\u0259madi s\u0259f\u0259rl\u0259ri t\u0259\u015fkil olunub, \u00e7oxlu sayda ictimai m\u00fczakir\u0259l\u0259r ke\u00e7irilib. Eyni zamanda Prezident Administrasiyas\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 Ba\u015fl\u0131bel faci\u0259sind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n \u201cQanl\u0131 kaha\u201d kitab\u0131n\u0131n motivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda 4 hiss\u0259li s\u0259n\u0259dli film \u00e7\u0259kilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Hadis\u0259l\u0259rin canl\u0131 \u015fahidi, K\u0259lb\u0259c\u0259rin tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131lar\u0131ndan olan Arif&nbsp; S\u00fcleymanovun uzunm\u00fcdd\u0259tli ara\u015fd\u0131rmalar v\u0259 tarixi faktlar \u0259sas\u0131nda \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdiyi \u201cBa\u015fl\u0131bel q\u0259tliam\u0131 &#8212; \u00dc\u00e7 y\u00fcz illik \u201cQaraba\u011f problemi\u201dnin qanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259ri\u201d t\u0259dqiqat \u0259s\u0259ri&nbsp; indiy\u0259d\u0259k \u00e7ap olunmu\u015f kitablara&nbsp; v\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259r\u0259, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 hadis\u0259l\u0259rin tarixin\u0259 yeni bir yana\u015fmad\u0131r. Mahmud Ka\u015fqari ad\u0131na Beyn\u0259lxalq Fondun layih\u0259si \u0259sas\u0131nda ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim olunan kitab g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi yadda\u015f rolunu oynamaqda \u00e7ox \u00f6n\u0259mli bir m\u0259nb\u0259dir. Layih\u0259nin r\u0259hb\u0259ri Mahmud Ka\u015fqari ad\u0131na Beyn\u0259lxalq Fondun Prezidenti, mill\u0259t v\u0259kili Cavan\u015fir Feyziyevdir. Kitab\u0131n r\u0259y m\u00fc\u0259llifi Fondun \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 X\u0259yal\u0259 \u018ff\u0259ndiyeva, redaktorlar\u0131 El\u015f\u0259n C\u0259f\u0259rov, G\u00fclt\u0259kin C\u0259f\u0259rova, t\u0259rtibat\u00e7\u0131s\u0131 Elman Abdulk\u0259rimovdur.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Ba\u015fl\u0131bel q\u0259tliam\u0131&#187; kitab\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin C\u0259nubi Qafqaza k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259l\u0259rinin, onlar\u0131n iki \u0259sr boyu Az\u0259rbaycan\u0131n yerli \u0259halisin\u0259 qar\u015f\u0131 apard\u0131qlar\u0131 soyq\u0131r\u0131m aktlar\u0131n\u0131n v\u0259 1993-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razi vahidi olan K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri q\u0259tliamlar\u0131n q\u0131sa tarixi xronikas\u0131 verilmi\u015fdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kitab\u0131n I hiss\u0259sind\u0259 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n I Pyotr d\u00f6n\u0259mind\u0259n ba\u015flayan Qafqaz\u0131n istilas\u0131 siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, II hiss\u0259d\u0259 XIX &#8212; XX \u0259srl\u0259rd\u0259 erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6rt\u0259dikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 v\u0259 I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si, III hiss\u0259d\u0259 is\u0259 II Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n faktlar verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rimizin tarixi yadda\u015f kitab\u0131n\u0131n s\u0259hif\u0259l\u0259ri olaraq 1993-c\u00fc ilin aprel ay\u0131nda K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 Ba\u015fl\u0131bel k\u0259ndind\u0259 v\u0259 rayonun dig\u0259r \u0259razil\u0259rind\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f v\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f k\u0259nd sakinl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin d\u00f6z\u00fclm\u0259z \u015f\u0259raitd\u0259 da\u011flara s\u0131\u011f\u0131naraq 113 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 erm\u0259ni m\u00fchasir\u0259sind\u0259 ya\u015fam \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yat m\u00fccadil\u0259si aparm\u0131\u015f insanlar haqq\u0131nda hadis\u0259l\u0259rin \u015fahidl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259qdim edil\u0259n xronika verilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Xat\u0131rladaq ki, bu \u0259s\u0259r m\u00fc\u0259llifin \u201cThe Bashl\u0131bel genocide\u201d v\u0259 &#171;Ba\u015fl\u0131bel q\u0259tliam\u0131\u201d kitablar\u0131ndan sonra Ba\u015fl\u0131bel\u0259 h\u0259sr etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kitab\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ssl.moderator.az\/file\/articles\/2025\/01\/23\/1737643164_whatsapp-image-2025-01-23-at-18.14.51.jpeg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ssl.moderator.az\/file\/articles\/2025\/01\/23\/1737643321_whatsapp-image-2025-01-23-at-18.24.40.jpeg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>23 Jan 2025 Son 200 ild\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 t\u0259cav\u00fczkarl\u0131q siyas\u0259ti tariximizin faci\u0259l\u0259rl\u0259, o<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":101359,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-101358","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=101358"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101358\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":101360,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101358\/revisions\/101360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/101359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=101358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=101358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=101358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}