{"id":1184,"date":"2020-02-11T02:11:25","date_gmt":"2020-02-10T22:11:25","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=1184"},"modified":"2020-02-11T20:32:24","modified_gmt":"2020-02-11T16:32:24","slug":"az%c9%99rbaycan-tarixinin-qara-zolaginda-a-s-qriboyedov-izi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=1184","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan tarixinin qara zola\u011f\u0131nda A.S. Qriboyedov izi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>D\u00fcnyada b\u0259lk\u0259 d\u0259 el\u0259 bir rus siyas\u0259t\u00e7isi olmay\u0131bd\u0131r ki, erm\u0259ni xisl\u0259tini polyak \u0259silli tan\u0131nm\u0131\u015f rus dramaturq, yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 diplomat\u0131 Aleksandr Sergeyevi\u00e7 Qriboyedov q\u0259d\u0259r qabar\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259 bilsin: &#171;\u018flah\u0259zr\u0259t, erm\u0259nil\u0259rin m\u0259rk\u0259zi rus torpaqlar\u0131nda yerl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verm\u0259yin. Onlar el\u0259 tayfadand\u0131rlar ki, bir ne\u00e7\u0259 il ya\u015fayandan sonra b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya bu torpaqlar\u0131n ata v\u0259 babalar\u0131na aid oldu\u011funu q\u0131\u015fq\u0131racaqlar\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>191&nbsp;il \u0259vv\u0259l-1829-cu ilin 11 fevral tarixind\u0259 Qafqazda v\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda s\u0259b\u0259b oldu\u011fu cinay\u0259tl\u0259rin c\u0259zas\u0131 olaraq v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n bu diplomat\u0131n Rusiya Car\u0131na \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 alcald\u0131c\u0131 m\u0259zmunlu m\u0259ktubuna baxmayaraq Onun Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 qara zolaq kimi d\u00fc\u015f\u0259n f\u0259aliyy\u0259ti hal-haz\u0131rda da \u00f6z m\u0259nfi effektini g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent M\u0259h\u0259rr\u0259m Z\u00fclf\u00fcqarl\u0131da bunu faktlarla \u015f\u0259rh ed\u0259r\u0259k bildirib ki, XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 ba\u015f vermi\u015f I v\u0259 II Rus-\u0130ran m\u00fcharib\u0259l\u0259ri zaman\u0131 Rusiyan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 ordu il\u0259 yana\u015f\u0131, diplomatlar da yax\u0131ndan i\u015ftirak edibl\u0259r ki, bunlardan da biri Aleksandr Sergeyevi\u00e7 Qriboyedov idi:\u201d O, &#171;T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay\u201d m\u00fcqavil\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131nda, t\u0259sdiqind\u0259 v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131bd\u0131r. Tan\u0131nm\u0131\u015f rus yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 diplomat\u0131 olan bu \u015f\u0259xs Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ikiy\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259sind\u0259, etm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan \u0259razisin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259 apar\u0131c\u0131 rol oynamaqla yerli m\u00fcs\u0259lman \u0259halisinin nifr\u0259tini qazanaraq, n\u0259tic\u0259d\u0259 \u00f6z cinay\u0259tkar \u0259m\u0259ll\u0259rinin qurban\u0131 olub. Qriboyedov 1828-ci ilin avqustunda \u00f6z\u00fcn\u00fcn yol xatir\u0259l\u0259rind\u0259 &#171;b\u0259db\u0259xt h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rinin, y\u0259ni erm\u0259nil\u0259rin yolunda ba\u015f\u0131n\u0131 qoyma\u011fa haz\u0131r oldu\u011funu\u201d yaz\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.adalet.az\/photos\/adalet\/2020-02-10-11-14-12t.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Tiflisd\u0259ki m\u0259nzili erm\u0259ni bazar\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n, erm\u0259ni general M\u0259d\u0259tovla dostluq ed\u0259n Qriboyedov \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son iki ilind\u0259 30-dan \u00e7ox erm\u0259ni il\u0259 yax\u0131n t\u0259masda olmu\u015f, m\u00fcs\u0259lman \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif planlar haz\u0131rlay\u0131b. B\u0259zi rus diplomatlar\u0131<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#171;T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay\u201d m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n sonra<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130randan m\u00fcharib\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00fcmd\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 hesab ets\u0259l\u0259r d\u0259, Qriboyedov, onlardan f\u0259rqli olaraq, erm\u0259nil\u0259rin \u015eimali Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sini daha vacib hesab edib. Erm\u0259nil\u0259ri \u0130ranla h\u0259ms\u0259rh\u0259d \u0259yal\u0259tl\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259kl\u0259 Rusiya bu \u0259razil\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 etibarl\u0131 dayaqlar yaratmaq v\u0259 etibar etm\u0259diyi Az\u0259rbaycan \u0259halisi ya\u015fayan Nax\u00e7\u0131van, \u0130r\u0259van v\u0259 Qaraba\u011fda etnik v\u0259ziyy\u0259ti k\u00f6k\u00fcnd\u0259n d\u0259yi\u015fm\u0259k ist\u0259yirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>1827-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r \u015eimali Az\u0259rbaycana 80 min rus kazak\u0131n\u0131n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si plan\u0131 var idi. Lakin Qriboyedov Tiflisd\u0259 diplomatik \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vrd\u0259 bu plan\u0131 r\u0259dd ed\u0259r\u0259k, erm\u0259nil\u0259rin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si ideyas\u0131n\u0131 verib v\u0259 bu fikrin r\u0259smi dair\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259sdiqin\u0259 nail olub. Bu proses \u0130r\u0259vanda milliy\u0259tc\u0259 erm\u0259ni olan polkovnik Lazarevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilirdi. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t\u0259 8 min erm\u0259ni ail\u0259si (40 min n\u0259f\u0259r) \u015eimali Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda yerl\u0259\u015fdirildi. K\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259n erm\u0259nil\u0259r\u0259 Rusiya x\u0259zin\u0259si v\u0259 \u0130randan al\u0131nm\u0131\u015f m\u00fcharib\u0259 x\u0259rcl\u0259ri hesab\u0131na maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 da edilirdi. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, 1828-ci ild\u0259n 1913-c\u00fc il\u0259 kimi m\u0259rh\u0259l\u0259-m\u0259rh\u0259l\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycan \u0259razisin\u0259 1 milyon n\u0259f\u0259r erm\u0259ni k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, I Nikolay\u0131n g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 Senat 1828-ci il aprelin 25-d\u0259 Tehranda &#171;s\u0259lahiyy\u0259tli nazir\u201d, T\u0259brizd\u0259 ba\u015f konsulluq a\u00e7\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar verdi. &#171;S\u0259lahiyy\u0259tli nazir\u201d t\u0259yin olunan kimi o, 40 n\u0259f\u0259rl\u0259 \u0259vv\u0259l T\u0259briz\u0259 Az\u0259rbaycan hakimi Abbas Mirz\u0259nin saray\u0131na, daha sonra is\u0259 Tehrana yolland\u0131. Onun bilavasit\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259ri il\u0259 &#171;b\u00f6y\u00fck el\u00e7iliyin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131\u201d T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin 13 v\u0259 15-ci madd\u0259l\u0259rin\u0259 istinad ed\u0259r\u0259k, xristian \u0259sirl\u0259ri qurtarmaq, erm\u0259nil\u0259ri yubanmadan \u015eimali Az\u0259rbaycana k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259k b\u0259han\u0259si il\u0259 \u0130ran v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n daxili i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015f\u0131r, ist\u0259dikl\u0259ri ev\u0259 gir\u0259r\u0259k v\u0259h\u015filikl\u0259r edirdil\u0259r. Q\u0259zvin \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ruslar bir seyidin evin\u0259 soxularaq, onun islam dinini q\u0259bul etmi\u015f milliyy\u0259tc\u0259 alman olan k\u0259binli arvad\u0131n\u0131 zorla \u00f6zl\u0259ri il\u0259 aparmaq ist\u0259yibl\u0259r. Qad\u0131n\u0131n k\u0259skin etiraz\u0131ndan v\u0259 \u0259halinin q\u0259z\u0259bind\u0259n \u00e7\u0259kin\u0259r\u0259k sonradan onu \u00f6z evin\u0259 buraxma\u011fa m\u0259cbur olublar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A.S. Qriboyedovun erm\u0259nip\u0259r\u0259st siyas\u0259ti<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan \u0259halisin\u0259 h\u0259m maddi, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi z\u0259rb\u0259l\u0259r vurub. Orta \u015e\u0259rqd\u0259 \u00e7ox z\u0259ngin kitabxana say\u0131lan, \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n o\u011flu \u015eah T\u0259hmasibin v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 n\u0259v\u0259si \u015eah Abbas\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131 il\u0259 q\u0259dim d\u00f6vr\u00fcn b\u00fct\u00fcn qiym\u0259tli \u0259lyazmalar\u0131n\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 \u018frd\u0259bil Dar\u00fclir\u015fad -\u015eeyx S\u0259fi\u0259ddin kitabxanas\u0131 Qriboyedovun ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 qar\u0259t edil\u0259r\u0259k, \u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131xarmaq b\u0259han\u0259si il\u0259 Rusiyaya g\u00f6nd\u0259rildi. Burada toplanm\u0131\u015f \u0259lyazmalar\u0131n bir hiss\u0259si parqament \u00fcz\u0259rind\u0259, dig\u0259rl\u0259ri ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 miniat\u00fcr boya s\u0259n\u0259tinin incil\u0259ri olan \u015f\u0259kill\u0259rl\u0259 b\u0259z\u0259nmi\u015f nadir s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259rl\u0259ri idi. Tarix\u00e7il\u0259rin yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, Tiflisd\u0259 Abbasqulu A\u011fa Bak\u0131xanov \u00e7ox b\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259ri olan 166 \u0259lyazman\u0131n ilk kataloqunu haz\u0131rlad\u0131qdan sonra bu s\u0259n\u0259t incil\u0259ri Peterburqa g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f v\u0259 indi d\u0259 orada saxlan\u0131lmaqdad\u0131r. Bundan ba\u015fqa q\u0259nim\u0259t kimi Peterburqa g\u00f6nd\u0259ril\u0259n \u0259\u015fyalar i\u00e7\u0259risind\u0259 Abbas Mirz\u0259nin taxt\u0131, iranl\u0131 ustalar\u0131n \u0259li il\u0259 t\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f 7 top v\u0259 Abbas Mirz\u0259nin d\u00f6y\u00fc\u015f \u015f\u00fcca\u0259tl\u0259rini t\u0259svir ed\u0259n iki r\u0259ngkarl\u0131q \u0259s\u0259ri d\u0259 var idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan ba\u015fqa Qriboyedovun \u015faha qar\u015f\u0131 saymazyana, dikba\u015f davranmas\u0131, \u015fah h\u0259r\u0259mxanas\u0131n\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 erm\u0259ni Mirz\u0259 Yaqubu (Markaryan\u0131) \u00f6z himay\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259si, ba\u015f v\u0259zir Allahyar xan\u0131n evind\u0259n iki erm\u0259ni qad\u0131n\u0131n\u0131 sor\u011fu aparmaq ad\u0131 il\u0259 s\u0259firliy\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k h\u0259tta \u015fah\u0131n da xahi\u015fini r\u0259dd ed\u0259r\u0259k geri qaytarmamas\u0131 v\u0259 dig\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisinin hidd\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 bildirilir ki,Tehran\u0131n ruhani ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 il\u0259 y\u00fcz mind\u0259n art\u0131q \u0259hali Qriboyedov v\u0259 onun d\u0259st\u0259sinin gizl\u0259ndiyi s\u0259firlik binas\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131na toplan\u0131r. Qriboyedovun \u0259mri il\u0259 g\u00f6z\u0259t\u00e7il\u0259r dinc \u0259haliy\u0259 at\u0259\u015f a\u00e7\u0131r v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00e7oxlu sayda insan yaralan\u0131r. Ruslar\u0131n at\u0259\u015fi il\u0259 14 ya\u015fl\u0131 bir u\u015fa\u011f\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc \u0259halinin s\u0259br kasas\u0131n\u0131 da\u015fd\u0131r\u0131r. Onlar binaya daxil olaraq Qriboyedovu v\u0259 53 n\u0259f\u0259r s\u0259far\u0259txana sakinini (onlar\u0131n 15 n\u0259f\u0259ri erm\u0259ni idi) \u00f6ld\u00fcr\u00fcrl\u0259r. Qriboyedovun v\u0259 dig\u0259r iki rusun atlara ba\u011flan\u0131lan c\u0259s\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7 g\u00fcn paytaxt k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259 s\u00fcr\u00fcd\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr v\u0259 yaln\u0131z d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fc bir ne\u00e7\u0259 erm\u0259ni \u015f\u0259h\u0259rin k\u0259nar\u0131na tullanm\u0131\u015f c\u0259s\u0259dl\u0259ri x\u0259lv\u0259tc\u0259 d\u0259fn edirl\u0259r\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcn\u0259n odur ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 cinay\u0259tl\u0259r etmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r gec-tez \u00f6z layiq olduqlar\u0131 c\u0259zalar\u0131n\u0131 al\u0131rlar v\u0259 alacaqlar. Rusiyan\u0131n C\u0259nubi Qafqazda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycanda t\u0259cav\u00fczkar siyas\u0259tinin ideoloqu olan Aleksandr Sergeyevi\u00e7 Qriboyedov \u00f6z cinay\u0259tkar \u0259m\u0259ll\u0259rinin qurban\u0131 olub.El\u0259 XX \u0259srin ax\u0131rlar\u0131nda Polyani\u00e7konun, Starovoytova v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n faci\u0259si d\u0259 \u00e7oxlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ibr\u0259t d\u0259rsi olmal\u0131d\u0131r.Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, m\u0259hz 10 fevral &#171;T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay\u201dsazi\u015finin ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n taleyin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n o qara zola\u011f\u0131n 191 ili tamam oldu. Unutmayaq!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qeyd&nbsp;<a>ed\u0259<\/a>k&nbsp;ki,&nbsp;\u00f6t\u0259n ilin dekabr\u0131n 2-d\u0259 \u0130r\u0259vanda tan\u0131nm\u0131\u015f rus dramaturq, yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 diplomat Aleksandr Sergeyevi\u00e7 Qriboyedovun heyk\u0259linin \u00fcst\u00fcn\u0259 boya t\u00f6k\u00fcl\u0259r\u0259k t\u0259hqir edilib.&nbsp;Bu hadis\u0259ni Erm\u0259nistan\u0131n Birl\u0259\u015fmi\u015f Milli T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri, fa\u015fist \u0259lalt\u0131s\u0131 Njdenin ideologiyas\u0131n\u0131n davam\u00e7\u0131s\u0131 \u015eant Arutunyan\u0131n o\u011flu, milliyy\u0259t\u00e7i olaraq tan\u0131nan \u015eaqen Arutunyan t\u00f6r\u0259dib. O, \u0259vv\u0259lc\u0259 &#171;Facebook\u201d s\u0259hif\u0259sind\u0259 bel\u0259 yaz\u0131b: &#171;M\u0259n Njdenin xatir\u0259 l\u00f6vh\u0259sinin r\u0259ngl\u0259nm\u0259sin\u0259 cavab olaraq Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n s\u0259firi, yaz\u0131\u00e7\u0131 Qriboyedovun abid\u0259sini r\u0259ngl\u0259dim\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nankor erm\u0259nil\u0259rin Qafqazda torpaq sahibi olmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn can\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f rusiyal\u0131n\u0131n abid\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259hqiredici add\u0131m bizi t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirm\u0259di.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fntiq\u0259 R\u0259\u015fid<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada b\u0259lk\u0259 d\u0259 el\u0259 bir rus siyas\u0259t\u00e7isi olmay\u0131bd\u0131r ki, erm\u0259ni xisl\u0259tini polyak \u0259silli tan\u0131nm\u0131\u015f rus dramaturq, yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 diplomat\u0131 Aleksandr Sergeyevi\u00e7 Qriboyedov q\u0259d\u0259r qabar\u0131q<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1185,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1184","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1184"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1186,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1184\/revisions\/1186"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}