{"id":12878,"date":"2020-08-15T04:44:46","date_gmt":"2020-08-15T00:44:46","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=12878"},"modified":"2020-08-15T04:44:47","modified_gmt":"2020-08-15T00:44:47","slug":"omrumuzun-sonunad%c9%99k-koronavirusla-birg%c9%99-yasamaga-m%c9%99hkumuq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=12878","title":{"rendered":"\u00d6mr\u00fcm\u00fcz\u00fcn sonunad\u0259k koronavirusla birg\u0259 ya\u015fama\u011fa m\u0259hkumuq!"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Xo\u015f g\u0259ldin, d\u00fcnyam\u0131za koronavirus!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dr. MEHMET \u00d6Z<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Facebooka girib bu virusa g\u00f6r\u0259 n\u0259l\u0259rs\u0259 yazmaq ist\u0259dim, ill\u0259rl\u0259 d\u00fczg\u00fcn girm\u0259diyim bir \u015fey yazmaq ist\u0259dim, \u00e7\u00fcnki yanvar\u0131n 15-d\u0259n bu yana, y\u0259ni 2 ay \u0259rzind\u0259 bu x\u0259st\u0259likl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxlu elmi m\u0259qal\u0259l\u0259r oxudum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u018fvv\u0259lc\u0259 bunu qeyd etm\u0259k d\u0259 bir fayda var. Bu virusdan he\u00e7 bir xilas yolu yoxdur, dostlar. \u0130stisnas\u0131z ham\u0131m\u0131z bu virusa yoluxaca\u011f\u0131q. Amma n\u0259 q\u0259d\u0259r gec yaxalansaq, o q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131 olmas\u0131n\u0131 sonda a\u00e7aca\u011fam. Qrip virusu kimi biz bu virusla da on ill\u0259rl\u0259 birg\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259c\u0259yik. Buna \u0259min olun. Virusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131 yava\u015f\u0131tmaqla s\u0259hiyy\u0259 sektorunun \u00e7\u00f6km\u0259m\u0259sini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn karantin, m\u0259zuniyy\u0259t, sosial m\u0259saf\u0259 v\u0259 s. t\u0259tbiq edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u0259st\u0259liyin s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131yla x\u0259st\u0259xanalar\u0131n reanimasiya b\u00f6lm\u0259l\u0259ri \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r v\u0259 \u0130taliyada oldu\u011fu kimi, hans\u0131 x\u0259st\u0259nin ya\u015fayaca\u011f\u0131na v\u0259 \u00f6l\u0259c\u0259yin\u0259 q\u0259rar verm\u0259k laz\u0131m olmas\u0131 kimi d\u0259h\u015f\u0259tli bir v\u0259ziyy\u0259t yaran\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Virus dediyimiz \u015feyl\u0259r \u0259slind\u0259 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl, pis d\u00fc\u015fm\u0259n deyildir. \u018fsas\u0259n yerl\u0259\u015fdikl\u0259ri sah\u0259 say\u0259sind\u0259 onlar da bizim kimi canl\u0131 varl\u0131qlard\u0131r. Ad\u0259t\u0259n heyvanlardan biz\u0259 ke\u00e7irl\u0259r v\u0259 b\u0259li, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, heyvanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fcrl\u0259r. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n \u00f6zl\u0259ri ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fad\u0131qlar\u0131 canl\u0131lara ehtiyac duyurlar. \u018fsrl\u0259r boyu heyvanlarla ya\u015fama\u011fa al\u0131\u015fm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259s biz niy\u0259 \u00f6l\u00fcr\u00fck? \u00c7\u00fcnki bir-birimizi tan\u0131m\u0131r\u0131q. Virus h\u0259l\u0259 d\u0259 heyvan orqanizmind\u0259 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. H\u0259l\u0259 yeni malikan\u0259sinin \u015f\u0259rtl\u0259rini bilmir. M\u00fc\u0259yy\u0259n bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra biz onlara qar\u015f\u0131 immunitet qazanaca\u011f\u0131q v\u0259 onlar \u00f6z \u0259b\u0259di h\u0259yatlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn mutasiya ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, birlikd\u0259 ya\u015fama\u011fa al\u0131\u015faca\u011f\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, herpes labialis adl\u0131 virus bar\u0259d\u0259 he\u00e7 e\u015fitmisinizmi? Siz bu bar\u0259d\u0259 e\u015fitm\u0259misiniz, amma bu, d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox yay\u0131lm\u0131\u015f viruslardan biridir v\u0259 b\u0259d\u0259nimizd\u0259 \u00f6l\u00fcnc\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259hv olmazlar. B\u0259s bu virus n\u0259 edir? Dodaqlar\u0131n\u0131zda u\u00e7uqlama meydana g\u0259tirir. Bu yara onun \u0259lam\u0259tidir. O bizi \u00f6ld\u00fcrm\u00fcr, \u00e7\u00fcnki \u00f6ls\u0259k o, ya\u015faya bilm\u0259z.<\/p>\n\n\n\n<p>Qrip virusu da bel\u0259d\u0131r. Onun \u00f6l\u00fcm nisb\u0259ti 0,1% civar\u0131ndad\u0131r v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, b\u0259d\u0259nl\u0259rind\u0259 xroniki probleml\u0259ri olanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. D\u00fcnyadak\u0131 yar\u0131m milyard insan ilb\u0259il bu qrip virusunu al\u0131r. Bu \u015f\u0259kild\u0259 birg\u0259 ya\u015fama\u011fa \u00f6yr\u0259\u015fdiyimiz \u00e7oxlu virus var. Korona viruslar\u0131 il\u0259 (ad\u0259t\u0259n, mers v\u0259 s.) ya\u015fama\u011fa al\u0131\u015faca\u011f\u0131q (\u0259lb\u0259tt\u0259 ki, b\u0259lk\u0259 mers il\u0259 1000 il sonra).<\/p>\n\n\n\n<p>Dediyim kimi, ham\u0131m\u0131z bu virusu yoluxaca\u011f\u0131q. B\u0259lk\u0259 bir \u00e7oxumuz h\u0259tta tutulmu\u015fuq, amma he\u00e7 f\u0259rq etm\u0259mi\u015fik. V\u00fccudumuz art\u0131q virusla ya\u015fama\u011fa al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131b v\u0259 ya virus bu b\u0259d\u0259nd\u0259 ya\u015faya bilm\u0259y\u0259r\u0259k, dig\u0259r ev sakinl\u0259rin\u0259 ke\u00e7di. Bu m\u00f6vzuda \u0259n yax\u015f\u0131 n\u00fcmun\u0259 Diamond Princess g\u0259misidir. G\u0259mid\u0259 olan 3700 n\u0259f\u0259rd\u0259n 700-\u00fc pozitiv olub. Lakin bu 700 n\u0259f\u0259rd\u0259n 350 n\u0259f\u0259ri x\u0259st\u0259liyi hiss etm\u0259mi\u015fdi. V\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7ox sa\u011flamd\u0131rlar. Yataqda yatm\u0131rlar. Orta ya\u015f da olduqca y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259s niy\u0259 be\u0259dir? \u00c7\u00fcnki o 350 n\u0259f\u0259rin \u00e7ox g\u00fccl\u00fc bir immunitet sistemi var. Bel\u0259likl\u0259, bu x\u0259st\u0259likd\u0259 \u0259n vacib \u015fey immunitet sistemidir. Aram\u0131zda yax\u015f\u0131 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 olanlar, idman ed\u0259nl\u0259r, d\u00fczg\u00fcn qidalar q\u0259bul ed\u0259nl\u0259r, siqaret \u00e7\u0259km\u0259y\u0259nl\u0259r v\u0259 s. bu x\u0259st\u0259liyi hiss etm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 y\u00fcng\u00fcl bir qrip kimi x\u0259st\u0259liy\u0259 tutulub h\u0259yatlar\u0131n\u0131 davam etdir\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259s n\u0259 etm\u0259liyik? Prioritet b\u0259d\u0259n m\u00fcqavim\u0259ti. \u0130dman v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t. Yax\u015f\u0131-qidalanma. X\u00fcsusil\u0259 meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z il\u0259 sar\u0131msaq, qat\u0131q, kefir, ya\u015f\u0131l \u00e7ay v\u0259 s. Sonrak\u0131, qida \u0259lav\u0259l\u0259ri. X\u00fcsusil\u0259 vitamin C, sink, beta ql\u00fckonatlar (1.3 v\u0259 1.6) v\u0259 qara elderberry ekstrakt\u0131. Meyv\u0259l\u0259r, t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r v\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259rl\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u0259 qulluq ets\u0259niz, bu q\u0131\u015fdan ke\u00e7m\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki immunitet sistemini \u00e7ox davaml\u0131 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dediyim kimi, bu virusla ya\u015fama\u011fa al\u0131\u015f\u0131n. \u00d6n\u00fcm\u00fczd\u0259ki ill\u0259rd\u0259, b\u0259lk\u0259 d\u0259 aylar v\u0259 ya h\u0259ft\u0259l\u0259r, ya mutasiya olunacaq, ya da daha \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olacaq, \u00f6z\u00fcn\u00fc v\u0259 bizi \u00f6ld\u00fcr\u0259r, bu \u00e7ox da inand\u0131r\u0131c\u0131 deyil, ya da bu virus biziml\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259c\u0259kdir. Peyv\u0259nd tap\u0131lsa da, h\u0259r d\u0259f\u0259 mutasiya etdikd\u0259, peyv\u0259nd \u00f6z funksiyas\u0131n\u0131 itir\u0259c\u0259kdir. Qrip peyv\u0259ndl\u0259ri d\u0259 bel\u0259dir. Yaln\u0131z sizi \u00f6t\u0259n ill\u0259rin qrip viruslar\u0131ndan qoruyur. Yenil\u0259rind\u0259n qoruma\u011fa qabil deyil. Bel\u0259likl\u0259, tam qorunman\u0131 t\u0259min etmir. Tam qorunma h\u0259mi\u015f\u0259 immunitet sisteminizdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq dediyim kimi, virusun sa\u011f qalmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yerl\u0259\u015fdiyi ev sahibini \u00f6ld\u00fcrm\u0259m\u0259li v\u0259 dig\u0259rl\u0259rini yoluxma\u011fa can atmal\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn mutasiya ke\u00e7irm\u0259lidir. Mutasiya dediyimiz \u015fey n\u0259sil il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r v\u0259 viruslar \u00e7oxalmaq \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259 \u00e7ox tez \u00f6ld\u00fckl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 bizd\u0259 ill\u0259rl\u0259 davam ed\u0259n n\u0259sil d\u0259yi\u015fikliyi, onlarda saatlarla davam edir. Bu \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7ox tez mutasiya edirl\u0259r. \u00c7ox g\u00fcman ki, zaman ke\u00e7dikc\u0259 virusa yoluxmu\u015f insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn koronavirus mutatsiyaya u\u011frayacaq. Bel\u0259likl\u0259, bu virusa n\u0259 q\u0259d\u0259r gec yoluxsan\u0131z, t\u0259hl\u00fck\u0259 o q\u0259d\u0259r az olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259li, bu virus ham\u0131m\u0131z\u0131 yoluxduracaq, amma n\u0259 q\u0259d\u0259r gec g\u0259ls\u0259, bir o q\u0259d\u0259r \u015fansl\u0131 olaca\u011f\u0131q. Buna g\u00f6r\u0259 evd\u0259n m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r \u00e7\u0131xmamaq, gigiyenaya diqq\u0259t yetirm\u0259k, d\u00fczg\u00fcn qidalanmaq, yerim\u0259k v\u0259 laz\u0131mi \u0259lav\u0259l\u0259ri q\u0259bul etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bu i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u0259nl\u0259r \u015f\u00fcbh\u0259siz ham\u0131m\u0131zdan daha uzun ya\u015fayacaqlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>X\u00fclas\u0259:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1- \u00d6z\u00fcn\u00fcz\u00fc karantin\u0259 al\u0131n. \u018fn az\u0131ndan virusla \u0259n gec t\u0259masa gir\u0259nl\u0259r \u0259n \u015fansl\u0131 olacaqlar.<br>2- Gigiyena. M\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r t\u0259mizliy\u0259 diqq\u0259t yetirin.<br>3- Meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z yeyin.<br>4- Toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 yax\u015f\u0131 olan sar\u0131msaq, kefir, qat\u0131q kimi qidalar\u0131 istehlak edin.<br>5- \u0130mmunitet \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox yax\u015f\u0131 olan qidal\u0131 \u0259lav\u0259l\u0259r v\u0259 vitaminl\u0259r q\u0259bul edin. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn: beta ql\u00fckozalar, C vitamini, sink, qara qara\u011fat ekstrakt\u0131 v\u0259 s.<br>6- Evd\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edin v\u0259 idman edin.<br>7- Siqareti dayand\u0131r\u0131n.<br>8- Bol su i\u00e7m\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259hm\u0259t olmasa, telefonunuzda qeydiyyatdan ke\u00e7mi\u015f h\u0259r k\u0259sl\u0259 bunlar\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Siz\u0259 sa\u011fl\u0131q dil\u0259yir\u0259m&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xo\u015f g\u0259ldin, d\u00fcnyam\u0131za koronavirus! Dr. MEHMET \u00d6Z Facebooka girib bu virusa g\u00f6r\u0259 n\u0259l\u0259rs\u0259 yazmaq ist\u0259dim, ill\u0259rl\u0259 d\u00fczg\u00fcn girm\u0259diyim bir \u015fey yazmaq ist\u0259dim, \u00e7\u00fcnki yanvar\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12879,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-12878","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12878"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12878\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12881,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12878\/revisions\/12881"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12879"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}