{"id":14167,"date":"2020-08-29T01:03:15","date_gmt":"2020-08-28T21:03:15","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=14167"},"modified":"2020-08-29T01:03:17","modified_gmt":"2020-08-28T21:03:17","slug":"malazgird-doyusu-dunya-tarixind%c9%99-bir-donus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=14167","title":{"rendered":"Malazgird d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc &#8212; d\u00fcnya tarixind\u0259 bir d\u00f6n\u00fc\u015f"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Sultan I To\u011fruldan sonra hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015f Alp Arslan (1063-1072) \u00f6z s\u0259l\u0259finin i\u015fini layiqinc\u0259 davam etdirdi. Onun y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 \u0259sas m\u0259qs\u0259d Anadolunu t\u00fcrk torpaqlar\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 qatmaq idi. Anadoluya h\u00fccum ed\u0259n qo\u015funlara Af\u015fin, Sunduk, \u018fhm\u0259d\u015fah, T\u00fcrkm\u0259n, Savt\u0259kin, Ayt\u0259kin kimi c\u0259sur s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259r ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edirdil\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>S\u0259lcuqlar Sivas, Qeys\u0259riyy\u0259 v\u0259 Konya \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rini, \u018fr\u00e7i\u015f, \u018fhl\u0259t,Malazgird v\u0259 M\u0259nbi\u011f qalalar\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bizans imperatri\u00e7\u0259si Eydoksiya d\u00f6vl\u0259ti idar\u0259 etm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirdi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Bizans \u0259yanlar\u0131 hakimiyy\u0259ti daha q\u00fcvv\u0259tli bir \u015f\u0259xs\u0259 verm\u0259yi t\u0259l\u0259b edirdil\u0259r. Eydoksiya t\u00fcrkl\u0259rin h\u00fccumlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u00adma\u011fa qadir olan, Bizans tor\u00adpaqlar\u0131n\u0131 qoryua bil\u0259n bir q\u0259hr\u0259man olarsa, h\u0259min \u015f\u0259xs\u0259 \u0259r\u0259 ged\u0259c\u0259yini bildirdi v\u0259 bununla da imperatorlu\u011fun ona veril\u0259c\u0259yini elan etdi. Bizans s\u0259rk\u0259rd\u0259si Roman Diogen bu \u015f\u0259rtl\u0259ri q\u0259bul etdi v\u0259 1068-ci ild\u0259 imperator elan olundu. Yeni imperator Makedoniya, Trakiya v\u0259 Yunan\u0131standan \u0259lav\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259r toplad\u0131. B\u00fct\u00fcn Orta v\u0259 Q\u0259rbi Anadoluda \u0259li silah tutan ki\u015fil\u0259r s\u0259f\u0259rb\u0259r edildi. Rumelid\u0259 ya\u015fayan o\u011fuz v\u0259 pe\u00e7eneql\u0259r d\u0259 orduya c\u0259lb olundular. Artmaqda olan t\u00fcrk t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n narahat olan bir s\u0131ra Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Bizansa k\u00f6m\u0259k g\u00f6nd\u0259rdil\u0259r.<br>Diogenin ordusu \u018frzurum istmaqm\u0259tind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259r\u0259k Malazgirdi \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Alparslan Bizans imperatorunun Az\u0259rbaycandan ke\u00e7\u0259r\u0259k \u0130sfahan\u0131 tutmaq niyy\u0259tind\u0259 oldu\u011funu, S\u0259lcuqlu d\u00f6vl\u0259tini s\u00fcquta u\u011fratmaq ist\u0259diyini bilirdi. O, d\u00fc\u015fm\u0259ninin \u00e7ox g\u00fccl\u00fc oldu\u011funu g\u00f6r\u0259r\u0259k, ordusunun ruhdan d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f k\u0259f\u0259n geyin\u0259r\u0259k at\u0131n\u0131n quyru\u011funu ba\u011flam\u0131\u015f v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn h\u0259lak olaca\u011f\u0131 yerd\u0259 basd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u0259mr etmi\u015fdi.nVaxt qazanmaq v\u0259 ordu toplamaq \u00fc\u00e7\u00fcn Alp Arslan Bizans saray\u0131na el\u00e7il\u0259r hey\u0259tini g\u00f6nd\u0259r\u0259r\u0259k, \u00f6z bar\u0131\u015f\u0131q \u015f\u0259rtl\u0259rini t\u0259klif etdi. Lakin Diogen bu t\u0259klifi r\u0259dd etdi. D\u00fc\u015fm\u0259nin h\u00fccumunun q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259yind\u0259n ehtiyat ed\u0259n Alp Arslan \u00f6z\u00fc h\u00fccuma ke\u00e7m\u0259yi q\u0259rara ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Malazgird d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc 1071-ci il avqustun 26-da ba\u015fland\u0131. Bizans ordusundak\u0131 o\u011fuzlar v\u0259 pe\u00e7eneql\u0259r qar\u015f\u0131dak\u0131 ordunun soyda\u015flar\u0131ndan ibar\u0259t oldu\u011funu anlay\u0131b s\u0259lcuqlar\u0131n t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7dil\u0259r. Diogen \u0259sir d\u00fc\u015fd\u00fc. Alp Arslan onu ba\u011f\u0131\u015flad\u0131 v\u0259 50 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si ba\u011flad\u0131. M\u00fcqavil\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Bizans h\u0259r il s\u0259lcuqlara vergi verm\u0259li, laz\u0131m g\u0259ldikd\u0259 h\u0259rbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259li idi. \u015e\u0259rqi Anadolu torpaqlar\u0131 t\u00fcrkl\u0259r\u0259 verildi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Malazgird d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc d\u00fcnya tarixind\u0259 bir d\u00f6n\u00fc\u015f oldu. Bizans\u0131n v\u0259 erm\u0259ni-g\u00fcrc\u00fc feodallar\u0131n\u0131n m\u00f6vqel\u0259ri sars\u0131ld\u0131. Anadolu h\u0259mi\u015f\u0259lik t\u00fcrk torpa\u011f\u0131na \u00e7evrildi. Bizans\u0131n \u0259sas daya\u011f\u0131 olan Ki\u00e7ik Asiyan\u0131n f\u0259thi bu d\u00f6vl\u0259tin z\u0259ifl\u0259m\u0259sind\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 da\u011f\u0131lmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131. Ba\u011fdad x\u0259lif\u0259si bu b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Alp Arslan\u0131 \u201c\u018fr\u0259b v\u0259 \u018fc\u0259m h\u00f6kmdar\u0131\u201d, \u201cM\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n xilaskar\u0131\u201d v\u0259 \u201c\u0130slam\u0131n nuru&#187; adland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qurban Vahidov<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/\u0437\u0430\u0433\u0440\u0443\u0436\u0435\u043d\u043e-4-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14168\" width=\"915\" height=\"493\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/\u0437\u0430\u0433\u0440\u0443\u0436\u0435\u043d\u043e-4-2.jpg 306w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/\u0437\u0430\u0433\u0440\u0443\u0436\u0435\u043d\u043e-4-2-300x162.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/\u0437\u0430\u0433\u0440\u0443\u0436\u0435\u043d\u043e-4-2-150x81.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 915px) 100vw, 915px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sultan I To\u011fruldan sonra hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015f Alp Arslan (1063-1072) \u00f6z s\u0259l\u0259finin i\u015fini layiqinc\u0259 davam etdirdi. Onun y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 \u0259sas m\u0259qs\u0259d Anadolunu t\u00fcrk torpaqlar\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 qatmaq<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14169,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-14167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14167"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14170,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14167\/revisions\/14170"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}