{"id":14368,"date":"2020-08-31T04:24:42","date_gmt":"2020-08-31T00:24:42","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=14368"},"modified":"2020-08-31T04:26:17","modified_gmt":"2020-08-31T00:26:17","slug":"sovet-ittifaqi-niy%c9%99-762-mm-lik-m%c9%99rmid%c9%99n-545-mm-lik-m%c9%99rmiy%c9%99-kecdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=14368","title":{"rendered":"SOVET \u0130TT\u0130FAQI N\u0130Y\u018f 7,62 MM-L\u0130K M\u018fRM\u0130D\u018fN 5,45 MM-L\u0130K M\u018fRM\u0130Y\u018f KE\u00c7D\u0130?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Son iki \u0259srd\u0259 h\u0259rbi silah istehsal\u0131nda kalibrl\u0259ri azaltma tendensiyas\u0131 olmu\u015fdur. M\u00fck\u0259mm\u0259l silah\u0131 yaratmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil, h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn ayd\u0131nd\u0131r ki, dizaynerl\u0259r b\u00fct\u00fcn analoqsuz silah icad etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Sovet ordusunda 1974-c\u00fc ild\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 ba\u015f verdi: 5.45 mm \u00e7apl\u0131 AK-74 avtomat arsenala q\u0259bul edildi. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu m\u00f6vzuda spektiklik qeyri-sa\u011flam idi v\u0259 o, inc\u0259 olsa da indiy\u0259 kimi b\u0259zil\u0259rinin 7.62 mm kalibrli m\u0259rminin daha yax\u015f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259nl\u0259r var. Bu m\u0259qal\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n b\u00fct\u00fcn texniki x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r Andrey Boqolyubovun &#171;MDB-d\u0259 hans\u0131 silahlardan at\u0259\u015f a\u00e7\u0131l\u0131r? Odlu silah\u0131n m\u0259lumat kitab\u0131&#187;ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn kalibrd\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edildi? Yuxar\u0131da g\u00f6st\u0259ril\u0259n tendensiya il\u0259 yana\u015f\u0131, \u00fc\u00e7 \u0259sas s\u0259b\u0259b d\u0259 var idi. \u0424\u0413\u0423\u041f \u201c\u0426\u041d\u0418\u0418\u0422\u041e\u0427\u041c\u0410\u0428\u201d -\u0131n sabiq ba\u015f konstruktoru \u015eiryaev D. \u0130. bildirdi ki, 7.62 mm diametri olan Ak-47 birinci praktiki s\u0131naqlar\u0131nda avtomatik rejimd\u0259 qeyri-sabit m\u00f6vqed\u0259n (m\u0259s\u0259l\u0259n, ayaq\u00fcst\u00fc) at\u0259\u015f a\u00e7ark\u0259n h\u0259d\u0259f\u0259 yaln\u0131z 1-2 g\u00fcll\u0259 u\u00e7urdu. Bu \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 zavodun yenid\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131, amma he\u00e7 n\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmad\u0131lar. Konstruktorlar \u00fc\u00e7\u00fcn, 7.62 mm-lik \u00e7apl\u0131 m\u0259rmid\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmayacaqd\u0131. Bundan \u0259lav\u0259, 60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 amerikal\u0131lar M16A1 il\u0259 5.60 mm-lik kalibrli m\u0259rmiy\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 ke\u00e7irdil\u0259r v\u0259 o zaman bu ke\u00e7id, daha q\u00fcdr\u0259tli bir arqumentdi, \u00e7\u00fcnki q\u0259rbd\u0259 bir d\u0259f\u0259 onlar qeyri-sabit m\u00f6vqel\u0259rd\u0259n at\u0259\u015f a\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259qiq bir avtomatik silah yarada bildil\u0259r v\u0259 eyni zamanda \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 daha az kalibrli, daha sonra bu sah\u0259d\u0259 t\u0259r\u0259qqi \u00f6z meyv\u0259sini verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla bel\u0259, \u0259sas silaha yeni bir az \u00f6l\u00e7\u00fcy\u0259 malik kalibrin verilm\u0259si texniki x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n hesab olunurdu. 5.45 mm-\u0259 ke\u00e7idin faydalar\u0131n\u0131n n\u0259 oldu\u011funu ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, k\u00f6hn\u0259lmi\u015f 7.62 mm \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq. Avantajlar\u0131 ve dezavantajlar\u0131 5,45 mm-lik kalibr daha ki\u00e7ik bir ke\u00e7i\u015f sah\u0259sin\u0259 malikdir. Bununla yana\u015f\u0131, yeni \u00e7apl\u0131 m\u0259rminin \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rini sadalamaq olar: G\u00fcll\u0259 u\u00e7u\u015funun daha d\u00fcz bir trayektoriyas\u0131, vuru\u015fun daha y\u00fcks\u0259k h\u0259ddi, y\u00fcks\u0259k d\u0259qiqlik v\u0259 daha b\u00f6y\u00fck m\u0259saf\u0259d\u0259 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259nin qorunmas\u0131. Bununla yana\u015f\u0131, bu m\u0259rmil\u0259r 6 qram daha y\u00fcng\u00fcl (7,2 mm-in 16,2 qram\u0131na qar\u015f\u0131 8 qram), 8-d\u0259n \u00e7ox d\u00f6y\u00fc\u015f sand\u0131\u011f\u0131 olan h\u0259r bir \u0259sg\u0259r 1,4 kq a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa q\u0259na\u0259t ed\u0259c\u0259yini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bu, d\u00f6y\u00fc\u015f \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 bu, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fckd\u00fcr. Bundan \u0259lav\u0259, g\u00fcll\u0259nin struktur x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri h\u0259d\u0259f\u0259 vurark\u0259n &#171;s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f-burulma&#187; edir, bununla da z\u0259r\u0259rin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri oldu\u011fu kimi, vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r ki, daha \u00e7ox k\u00fctl\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 7.62 mm \u00e7apl\u0131 m\u0259rmi hava \u015f\u0259raitinin t\u0259sirin\u0259 daha az h\u0259ssasd\u0131r, y\u0259ni da\u011flarda v\u0259 ya me\u015f\u0259 sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc daha yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Yuxar\u0131da qeyd olunanlara \u0259sas\u0259n, 5.45 mm \u00e7apl\u0131 silahlara ke\u00e7ilm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259n Sovet avtomatlar\u0131, Q\u0259rbli h\u0259mkarlar\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r r\u0259qab\u0259t\u0259 davam etm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259n a\u011f\u0131rl\u0131ql\u0131 v\u0259 vaxt\u0131nda q\u0259rar verilmi\u015f silahlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259: \u0420\u0443\u0441\u0441\u043a\u0430\u044f \u0421\u0435\u043c\u0435\u0440\u043a\u0430<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u018fRC\u00dcM\u018f Fedai.az-a m\u0259xsusdur&#8230;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son iki \u0259srd\u0259 h\u0259rbi silah istehsal\u0131nda kalibrl\u0259ri azaltma tendensiyas\u0131 olmu\u015fdur. M\u00fck\u0259mm\u0259l silah\u0131 yaratmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil, h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn ayd\u0131nd\u0131r ki, dizaynerl\u0259r b\u00fct\u00fcn analoqsuz silah<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-14368","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14368"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14370,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14368\/revisions\/14370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}