{"id":14605,"date":"2020-09-02T14:07:14","date_gmt":"2020-09-02T10:07:14","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=14605"},"modified":"2020-09-02T14:07:19","modified_gmt":"2020-09-02T10:07:19","slug":"t%c9%99m%c9%99ld%c9%99n-bir-d%c9%99-qurulmaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=14605","title":{"rendered":"T\u0259m\u0259ld\u0259n bir d\u0259 qur(ul)maq"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/101673144_1675321429282330_4577335733282406400_o.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14610\" width=\"239\" height=\"178\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Vahid Qazi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sentyabr, 2020<\/strong>. <strong>Helsinqborq, \u0130sve\u00e7<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259y\u0259timizd\u0259, gil\u0259narl\u0131\u011f\u0131n alt\u0131nda iri bir qum topas\u0131 vard\u0131. Yar\u0131m ma\u015f\u0131nl\u0131q olard\u0131. U\u015faql\u0131\u011f\u0131n qumla oynayan \u00e7a\u011f\u0131nda o qumluqda yol \u00e7\u0259kib \u015f\u0259h\u0259r salmaqdan xo\u015fum g\u0259lirdi. \u018fm\u0259lli-ba\u015fl\u0131 \u015f\u0259h\u0259r olurdu: giri\u015fi, enli k\u00fc\u00e7\u0259si, dalanlar\u0131, evl\u0259ri, milis idar\u0259si\u2026 Saatlar \u00e7\u0259k\u0259rdi \u015f\u0259h\u0259rsalma prosesi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u015e\u0259h\u0259r\u201dim\u0259 h\u0259min g\u00fcn d\u0259ym\u0259zdim, bir gec\u0259 qalard\u0131. S\u0259h\u0259r da\u011f\u0131d\u0131b yenisini ba\u015fqa c\u00fcr d\u00fcz\u0259ld\u0259rdim.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259z\u0259n \u015eu\u015fa yolu kimi dolama yollar \u00e7\u0259kir, \u015f\u0259h\u0259ri qum t\u0259p\u0259sinin ba\u015f\u0131nda sal\u0131rd\u0131m. Sonra yol \u00fcz\u00fca\u015fa\u011f\u0131 d\u00fcz \u00e7\u0259p\u0259rin dibin\u0259 q\u0259d\u0259r uzan\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259z\u0259n d\u0259 Bak\u0131 bulvar\u0131na ox\u015fay\u0131rd\u0131 d\u00fcz\u0259ltdiyim. Atam Bak\u0131ya g\u0259zm\u0259y\u0259 aparanda g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcm. Uzun \u201cbulvar\u201d\u0131m\u0131n qaba\u011f\u0131nda d\u0259niz d\u0259 olurdu. Suyu vedr\u0259yl\u0259 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131m krandan.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0131\u015f aylar\u0131nda is\u0259 anam\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 konstruktor oyuncaqlardan evl\u0259r tik\u0259rdim. Bir d\u0259 baxard\u0131n mikrorayon salm\u0131\u015fam. A\u011fdamda m\u0259scidin yan\u0131ndak\u0131 \u00fc\u00e7m\u0259rt\u0259b\u0259 univermaqdan alard\u0131 anam onu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir az b\u00f6y\u00fcy\u0259nd\u0259 daha qumluqda yox, x\u0259yal\u0131mda tik\u0259rdim tikdikl\u0259rimi.<\/p>\n\n\n\n<p>Evimizi az\u0131ndan y\u00fcz k\u0259r\u0259 s\u00f6k\u00fcb tikmi\u015f\u0259m fikrimd\u0259. P\u0259nc\u0259r\u0259si k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 bax\u0131rd\u0131. Odur ki, s\u00f6k\u00fcb h\u0259y\u0259tin o ba\u015f\u0131nda \u2013 milis \u015f\u00f6b\u0259si t\u0259r\u0259fd\u0259 tikm\u0259yi x\u0259yal edirdim. H\u0259m d\u0259 daha b\u00f6y\u00fcy\u00fcb yek\u0259 ki\u015fi olmu\u015fdum. Ta dizl\u0259rimi qucaqlay\u0131b p\u0259nc\u0259r\u0259d\u0259 oturan, g\u0259lib-ged\u0259nl\u0259r\u0259 tama\u015fa ed\u0259n vaxt\u0131m deyildi.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r d\u0259f\u0259 bir c\u00fcr al\u0131n\u0131rd\u0131 evim. Yad\u0131mdad\u0131r, \u201cBahar\u0131n 17 an\u0131\u201d filmind\u0259n sonra \u015etirlisin evin\u0259 ox\u015fad\u0131rd\u0131m onu \u2013 A\u011fdamda b\u0259nz\u0259ri olmayan bir ev.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi \u0130sve\u00e7d\u0259 evl\u0259ri g\u00f6r\u0259nd\u0259 o u\u015faql\u0131q x\u0259yallar\u0131m yad\u0131ma d\u00fc\u015f\u00fcr\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>***<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Qriqori Petrovun \u201cA\u011f zanbaqlar \u00f6lk\u0259si\u201d kitab\u0131n\u0131 t\u0259z\u0259c\u0259 oxuyub bitirmi\u015f\u0259m. Q\u0131z\u0131m Ayan soru\u015fur n\u0259 haqdad\u0131r, deyir\u0259m qon\u015fu Finlandiyan\u0131n t\u0259m\u0259ld\u0259n qurulmas\u0131, fin xalq\u0131n\u0131n oyan\u0131\u015f\u0131, t\u0259z\u0259d\u0259n do\u011fulu\u015fu haqda. Amma kitabdak\u0131 ideya el\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 ke\u00e7\u0259rlidir deyir\u0259m: bu g\u00fcn nec\u0259yik, sabah nec\u0259 ola bil\u0259rik\u2026 H\u0259v\u0259s\u0259 g\u0259ldi, deyir oxuyacaq.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/ag-zanbaqlar-olkc999si.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14608\" width=\"883\" height=\"1328\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kitab ilk d\u0259f\u0259 1925-ci ild\u0259 serb dilind\u0259 \u201cH\u0259yat qurucular\u0131\u201d ad\u0131yla n\u0259\u015fr olunub. Atat\u00fcrk onu b\u00fct\u00fcn m\u0259kt\u0259bl\u0259rin, x\u00fcsus\u0259n h\u0259rbi m\u0259kt\u0259bl\u0259rin t\u0259dris proqram\u0131na sald\u0131r\u0131b. Maraql\u0131d\u0131r ki, rusca yaz\u0131lan kitab t\u00fcrkc\u0259y\u0259 bolqar dilind\u0259n, fin dilin\u0259 d\u0259 t\u00fcrkc\u0259d\u0259n \u00e7evrilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Acl\u0131\u011f\u0131n, s\u0259fal\u0259tin, x\u0259st\u0259liyin, cahilliyin, m\u0259n\u0259vi \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn, s\u0259rxo\u015flu\u011fun, qabal\u0131\u011f\u0131n h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fc bir \u00f6lk\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin. Yox, \u00f6z s\u00f6z\u00fcml\u0259 yazmay\u0131m, yax\u015f\u0131s\u0131 budur, el\u0259 kitabdan misallar verim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2026Qayal\u0131q yerl\u0259rd\u0259 ya\u015fayan adamlar kobud yonulmu\u015f v\u0259 pis h\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f da\u015f daxmalarda ya\u015fay\u0131rd\u0131lar. Qap\u0131lar al\u00e7aq, p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259r ki\u00e7ikdir. Evl\u0259rin dam\u0131 v\u0259 p\u0259nc\u0259r\u0259si yar\u0131tmaz oldu\u011fundan soyuq, ya\u011f\u0131\u015f, qar ev\u0259 dolurdu. \u015e\u00fc\u015f\u0259 dem\u0259k olar, tap\u0131lm\u0131rd\u0131, onun yerin\u0259 p\u0259nc\u0259r\u0259y\u0259 \u0259sgi v\u0259 ya karton par\u00e7alar\u0131 yap\u0131\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131lar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2026Soba borular\u0131 is\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, yoxdu. Da\u015fdan v\u0259 gild\u0259n h\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ocaq yan\u0131r, qalxan t\u00fcst\u00fc b\u00fct\u00fcn ev\u0259 yay\u0131l\u0131r, sonra is\u0259 yol tap\u0131b damdak\u0131 d\u0259likd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131. Evd\u0259kil\u0259rin g\u00f6zl\u0259ri ac\u0131\u015f\u0131r, t\u00fcst\u00fcd\u0259n bo\u011fulurdular.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2026Adamlar eyni paltarda i\u015fl\u0259yir, yeyir, yat\u0131rd\u0131lar. \u0130ll\u0259rl\u0259 yuyunmurdular. D\u00f6\u015f\u0259ka\u011f\u0131lar\u0131n yuyulmas\u0131 bel\u0259 a\u011f\u0131llar\u0131na g\u0259lmirdi. Adamlar\u0131 bit-bir\u0259 basm\u0131\u015fd\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2026Quyular v\u0259 tualetl\u0259r yana\u015f\u0131 oldu\u011fundan su \u00e7irkl\u0259nir, yatalaq x\u0259st\u0259liyi \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yaran\u0131rd\u0131. U\u015faqlar aras\u0131nda dizenteriya, difteriya, q\u0131z\u0131lca v\u0259 \u00e7i\u00e7\u0259k t\u00fc\u011fyan edirdi. Qidalanma pisdir, \u0259v\u0259zind\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli, eyb\u0259c\u0259r s\u0259rxo\u015fluq h\u00f6km s\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Lal-karlar\u0131n, qozbell\u0259rin, korlar\u0131n, a\u011f\u0131ldank\u0259ml\u0259rin, \u0259l-aya\u011f\u0131 \u015fik\u0259st olanlar\u0131n say\u0131-hesab\u0131 yoxdu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2026Bir daxmaya girirs\u0259n \u2013 \u00fc\u00e7 u\u015faq torpaq d\u00f6\u015f\u0259m\u0259d\u0259 uzan\u0131b q\u0131z\u0131lca \u00e7\u0131xar\u0131r. Onlar\u0131n aras\u0131nda yenic\u0259 do\u011fmu\u015f qad\u0131n x\u0259st\u0259likd\u0259n inild\u0259yir. Ata is\u0259 b\u0259rk s\u0259rxo\u015f halda oturub.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2026Ba\u015fqa bir daxmada f\u0259rqli m\u0259nz\u0259r\u0259: ana v\u0259r\u0259min son m\u0259rh\u0259l\u0259sini ya\u015fay\u0131r, qanl\u0131 \u00f6sk\u00fcr\u0259k ba\u015flay\u0131b. Ata q\u0131zd\u0131rma i\u00e7ind\u0259 say\u0131qlay\u0131r. H\u0259r ikisi yerd\u0259, c\u0131r-c\u0131nd\u0131rdan ibar\u0259t yataqda uzan\u0131b. Onlar\u0131n aras\u0131nda iki q\u0131zc\u0131\u011faz, d\u00f6\u015f\u0259m\u0259d\u0259 s\u00fcr\u00fcn\u00fcrl\u0259r: birinin bir, o birinin iki ya\u015f\u0131 var. Canl\u0131 skeletdirl\u0259r. Qon\u015fulardan haray yoxdur: bel\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259y\u0259 \u00f6yr\u0259\u015fibl\u0259r, \u00fcst\u0259lik onlar\u0131n da bo\u011fazdan yuxar\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri var.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2026Milyonlarla insan \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcr, eyb\u0259c\u0259rl\u0259\u015fir, i\u00e7kiy\u0259 qur\u015fan\u0131r, pis yollara d\u00fc\u015f\u00fcr. Xalq t\u0259m\u0259lin\u0259d\u0259k da\u011f\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar 150 il \u00f6nc\u0259nin Finlandiya m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259ridir. M\u0259hz o vaxt, xalq\u0131n v\u0259 \u00f6lk\u0259nin fin bataql\u0131qlar\u0131nda m\u0259hv oldu\u011fu zaman Snelman v\u0259 dostlar\u0131 meydana at\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Yohan Vilhelm Snelman yaz\u0131\u00e7\u0131, filosof, ictimai f\u0259al, d\u00f6vl\u0259t xadimi, fin milli oyan\u0131\u015f h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n ideoloqudur. Finlandiyada bug\u00fcnk\u00fc rifah c\u0259miyy\u0259tinin qurulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan milli ideologiyan\u0131n yarad\u0131c\u0131s\u0131. Do\u011fum g\u00fcn\u00fc \u2013 12 may \u00f6lk\u0259d\u0259 Bayraq G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/johan_vilhelm_snellman.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14607\" width=\"895\" height=\"1129\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/johan_vilhelm_snellman.jpeg 812w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/johan_vilhelm_snellman-238x300.jpeg 238w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/johan_vilhelm_snellman-119x150.jpeg 119w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/johan_vilhelm_snellman-768x969.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 895px) 100vw, 895px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Yohan Vilhelm Snelman<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>O d\u00f6vr\u00fcn \u0259sl v\u0259t\u0259nsev\u0259r ziyal\u0131lar\u0131 Snelman\u0131n ba\u015f\u0131na y\u0131\u011f\u0131l\u0131b \u00f6lk\u0259nin elit t\u0259b\u0259q\u0259sin\u0259 \u2013 \u015f\u0259h\u0259r \u0259hlin\u0259, siyas\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259, elm, inc\u0259s\u0259n\u0259t, m\u0259tbuat adamlar\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f etdil\u0259r: \u201cN\u0259 q\u0259d\u0259r gec deyil, \u00f6lk\u0259ni v\u0259 xalq\u0131 xilas edin. Xalq\u0131n i\u00e7in\u0259 gedin. Onlar\u0131 m\u00fcalic\u0259 edin, savadland\u0131r\u0131n, t\u0259rbiy\u0259l\u0259ndirin. Onlara ev tikm\u0259yi, t\u0259s\u0259rr\u00fcfat qurma\u011f\u0131, \u2026insan kimi ya\u015fama\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259din. Onlar\u0131n d\u0259h\u015f\u0259tli h\u0259yat\u0131 \u0259halinin y\u00fcks\u0259k t\u0259b\u0259q\u0259sinin biab\u0131r\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 cinay\u0259tidir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Snelman \u00f6lk\u0259 ziyal\u0131lar\u0131na m\u00fcraci\u0259tind\u0259 deyirdi ki, a\u011fayana paltar, ni\u015fastal\u0131 yaxal\u0131q v\u0259 ya son d\u0259bli \u015flyapa ziyal\u0131 olmaq deyil: \u201c<strong>Ziyal\u0131l\u0131q \u2013 xalq\u0131n beynidir. Xalq sizi, t\u0259hsil alandan sonra yax\u015f\u0131 maa\u015f al\u0131b gec\u0259l\u0259r restoranlarda oturas\u0131n\u0131z v\u0259 g\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fc kart v\u0259 donimo oynamaqla ke\u00e7ir\u0259siniz dey\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fcb t\u0259rbiy\u0259l\u0259ndirm\u0259yib. \u2026Siz xalq\u0131n a\u011fl\u0131n\u0131, irad\u0259sini, enerjisini v\u0259 vicdan\u0131n\u0131 oyatma\u011fa borclusunuz. \u2026Ziyal\u0131 olman\u0131z sizin imtiyaz\u0131n\u0131z deyil. Hakimiyy\u0259t\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259k, \u015f\u00f6hr\u0259t qazanmaq v\u0259 tox ya\u015famaq haqq\u0131 da deyil. Ziyal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z sizin m\u0259suliyy\u0259tiniz v\u0259 xidm\u0259tinizdir.<\/strong>\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 onillik ke\u00e7di, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r b\u0259hr\u0259sini verdi. Kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifi, rus ilahiyyat\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 ictimai xadimi Qriqori Petrov \u00f6t\u0259n \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Finlandiyaya s\u0259f\u0259r ed\u0259nd\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259 art\u0131q d\u0259yi\u015fmi\u015fdi:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2026Abo \u015f\u0259h\u0259rinin bir milyon y\u00fcz \u0259lli min manatl\u0131q qazanc\u0131n\u0131n t\u0259qrib\u0259n iki y\u00fcz min manat\u0131 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin x\u0259rci \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131l\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2026\u0130ngilis zavodlar\u0131nda polad\u0131 d\u00f6y\u00fcb b\u0259rkitdikl\u0259ri kimi biz d\u0259 \u00f6z g\u0259ncl\u0259rimizi m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259dib h\u0259yata haz\u0131rlay\u0131r\u0131q. M\u0259kt\u0259bl\u0259rimizin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 bataql\u0131qlar v\u0259 \u00e7\u0131lpaq da\u015fl\u0131qlar aras\u0131nda \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131m\u0131z abadl\u0131q v\u0259 firavanl\u0131qla Rusiyan\u0131n ba\u015fqa yerl\u0259rind\u0259 rastla\u015fa bilm\u0259zsiniz. M\u0259kt\u0259bl\u0259rimizi \u0259limizd\u0259n al\u0131n, biz m\u0259hv olaca\u011f\u0131q. T\u0259hsilin \u00f6lk\u0259d\u0259 bel\u0259 geni\u015f yay\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259hali oxuma\u011fa al\u0131m\u0131\u015f, q\u0259zet v\u0259 kitaba ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2026\u00d6lk\u0259d\u0259 q\u0259zetl\u0259r d\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259r kimi \u00e7ox s\u0131x yay\u0131l\u0131b. On s\u0259kkiz min \u0259halisi olan V\u0131borqda ikisi fin, ikisi isve\u00e7 dilind\u0259 olmaqla d\u00f6rd q\u0259zet burax\u0131l\u0131r. K\u0259ndl\u0259rd\u0259 dem\u0259k olar, h\u0259r ail\u0259 q\u0259zetl\u0259r\u0259 abun\u0259\u00e7idir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2026M\u0259n\u0259 bel\u0259 bir \u0259hvalat dan\u0131\u015fd\u0131lar. Bir k\u0259ndd\u0259 iki gec\u0259qondu var, ancaq buran\u0131n ad\u0259tinc\u0259 h\u0259r ikisi \u00e7ox t\u0259mizdir. Onlar\u0131n birind\u0259 h\u0259r iki aya\u011f\u0131n\u0131 itirmi\u015f qoca ya\u015fay\u0131r. \u0130kinci evd\u0259 g\u00f6zl\u0259ri g\u00f6rm\u0259y\u0259n qoca qar\u0131yla on ya\u015fl\u0131 n\u0259v\u0259si qal\u0131r. Bu yoxsul v\u0259 \u015fik\u0259st qocalar \u015f\u0259rik olub ikisi bir q\u0259zet\u0259 abun\u0259 yaz\u0131l\u0131blar. N\u0259v\u0259 h\u0259r g\u00fcn po\u00e7ta gedib q\u0259zeti g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, kor n\u0259n\u0259sinin \u0259lind\u0259n tutub ayaqs\u0131z qocan\u0131n evin\u0259 g\u0259tirir v\u0259 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259zeti ba\u015fdan aya\u011fa oxuyur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kitabda bel\u0259 n\u00fcmun\u0259l\u0259r \u00e7oxdur. S\u00f6z\u00fcm\u00fcn can\u0131 odur ki, Snelman v\u0259 dostlar\u0131n\u0131n x\u0259yal-ideyalar\u0131 bu g\u00fcn\u00fcn Finlandiyas\u0131nda h\u0259qiq\u0259t kimi t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi Finlandiyan\u0131n ad\u0131 BMT-nin \u201cXo\u015fb\u0259xtlik haqda m\u0259ruz\u0259\u201dsind\u0259 birinci yerd\u0259 \u00e7\u0259kilir, \u201cNewsweek\u201d jurnal\u0131 Finlandiyan\u0131 \u201cd\u00fcnyan\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131 \u00f6lk\u0259si\u201d, AB\u015e-\u0131n \u201cS\u00fclh fondu\u201d \u201cd\u00fcnyan\u0131n \u0259n stabil d\u00f6vl\u0259ti\u201d hesab edir. Fin t\u0259hsil sistemi d\u00fcnyan\u0131n \u0259n qabaqc\u0131l t\u0259hsil modeli say\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131, gender b\u0259rab\u0259rliyi, demokratiya, sosial rifah sah\u0259sind\u0259 d\u00fcnya \u00f6nc\u00fcll\u0259rind\u0259n olan Finlandiyan\u0131 bu g\u00fcn qad\u0131nlar\u0131n \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil etdiyi (kabinet \u00fczv\u00fcn\u00fcn 12-si qad\u0131n, 8-i ki\u015fidir), 34 ya\u015fl\u0131 xan\u0131m Sanna Marinin ba\u015f nazir oldu\u011fu h\u00f6kum\u0259t idar\u0259 edir. Parlament \u00fczvl\u0259rinin 47 faizi qad\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/finlandiya-kabineti.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14606\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Soldan sa\u011fa: t\u0259hsil naziri Li Anderson (32 ya\u015f), maliy\u0259 naziri Karti Kulmuni (32 ya\u015f), Ba\u015f nazir Sanna Marin (34 ya\u015f) v\u0259 daxili i\u015fl\u0259r naziri Maria Ohisal (34 ya\u015f)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130qtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini sadalay\u0131b sizi yormay\u0131m, t\u0259k onu deyim ki, 50 min dollarl\u0131q adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulla Almaniya, Britaniya, Fransa, Yaponiya kimi d\u00fcnya n\u0259h\u0259ngl\u0259rind\u0259n \u00f6nd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>***<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2026X\u0259yallar\u0131m indi d\u0259 bitib t\u00fck\u0259nmir. \u0130ndi t\u0259z\u0259 bir \u00f6lk\u0259 qururam, h\u0259r g\u00fcn yeni-yeni \u00e7alarlar qat\u0131l\u0131r m\u0259nim alab\u0259z\u0259k x\u0259yallar\u0131ma.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u0259yal\u0131mdak\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 yeni n\u0259sil u\u015faq ba\u011f\u00e7as\u0131nda y\u0131x\u0131landa \u00f6z\u00fc qalxma\u011f\u0131, orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 l\u0259yaq\u0259tli \u015f\u0259xsiyy\u0259t olma\u011f\u0131, universitetd\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131, \u00f6lk\u0259 v\u0259 xalq qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131ma\u011f\u0131 v\u0259 xidm\u0259t etm\u0259yi \u00f6yr\u0259nirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu insanlar \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 mexanizml\u0259rini m\u0259nims\u0259yib \u0259dal\u0259t, haqq, h\u00fcquq, vicdan t\u0259m\u0259ll\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 bir c\u0259miyy\u0259t qururlar. Dir\u00e7\u0259li\u015f\u0259 \u00f6lk\u0259nin ucqarlar\u0131ndan ba\u015flay\u0131rlar. \u018fn uzaqlar\u0131 bel\u0259 yax\u0131n etsinl\u0259r dey\u0259 yeni paytaxt\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259rk\u0259zi torpaqlar\u0131nda tikirl\u0259r. Burada k\u0259ndl\u0259 \u015f\u0259h\u0259r rifah bax\u0131mdan bir-birind\u0259n f\u0259rql\u0259nmir. Eyn\u0259n Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259ri kimi.<\/p>\n\n\n\n<p>Universitetl\u0259r \u00f6lk\u0259nin \u0259yal\u0259tl\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcr. D\u00fcnyan\u0131n m\u0259\u015fhur universitetl\u0259riyl\u0259 m\u00fcbadil\u0259-\u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri qurulur. Tan\u0131nm\u0131\u015f brendl\u0259r yat\u0131r\u0131ma t\u0259l\u0259sir. \u0130ri \u015firk\u0259tl\u0259ri \u00fcz\u00fcn\u00fc \u0259yal\u0259tl\u0259r\u0259 tutma\u011fa \u015firnikl\u0259ndir\u0259n qanunlar q\u0259bul edilir. S\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259, t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259si \u00f6lk\u0259 boyunca b\u0259rab\u0259r b\u00f6l\u00fcns\u00fcn dey\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>Yalamadan Astarayacan X\u0259z\u0259r sahili d\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l kurort b\u00f6lg\u0259sin\u0259 \u00e7evrilir. M\u0259\u015fhur Frans\u0131z Rivieras\u0131 kimi, ruslar\u0131n \u201cLazurn\u0131 bereq\u201d (\u201c\u041b\u0430\u0437\u0443\u0440\u043d\u044b\u0439 \u0431\u0435\u0440\u0435\u0433\u201d) dediyi yer kimi. D\u00f6rd bir qit\u0259d\u0259n insanlar bizim X\u0259z\u0259r\u0259 ax\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyaya s\u0259p\u0259l\u0259n\u0259n soyda\u015flar\u0131m\u0131z q\u0259rib \u00f6mr\u0259 son qoyub geri d\u00f6n\u00fcrl\u0259r. Deyir t\u0259k Almaniyada mind\u0259n art\u0131q h\u0259kimimiz i\u015fl\u0259yir, \u0259n bacar\u0131ql\u0131 biznesmenl\u0259rimiz Rusiya \u00e7\u00f6ll\u0259rind\u0259dir, d\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 universitetind\u0259 aliml\u0259rimiz d\u0259rs deyir. Ham\u0131s\u0131 Yurda qay\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu\u015fa ba\u015fdan-ba\u015fa a\u00e7\u0131q muzey\u0259 \u00e7evrilib, ad\u0131na \u015e\u0259rqin M\u0259d\u0259niyy\u0259t Muzeyi deyirl\u0259r. YUNESKO h\u0259r yay bir toplant\u0131s\u0131n\u0131 burda ke\u00e7irir.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u0259yal\u0131mda do\u011fulan bu yeni n\u0259sil d\u00fcnya medias\u0131n\u0131n g\u00fcnd\u0259min\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n caz m\u00fcsabiq\u0259sini Bak\u0131da, klassik musiqi yar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 G\u0259nc\u0259d\u0259, kino festival\u0131n\u0131 \u015e\u0259kid\u0259 ke\u00e7irir, d\u00fcnyan\u0131n adl\u0131-sanl\u0131 yazarlar\u0131na \u0259d\u0259biyyat \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc Qazaxda t\u0259qdim edir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ll\u0259r ke\u00e7ir v\u0259 budur, Qaraba\u011f\u0131 azad etmi\u015f Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n firavan m\u0259ml\u0259k\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Yohan Snelman\u0131n Finlandiyas\u0131 il\u0259, o biri Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 ilk be\u015fliyi b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>***<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n\u0259 x\u0259yalp\u0259r\u0259st deyirsiniz y\u0259qin. El\u0259dir, x\u0259yalp\u0259r\u0259st\u0259m. Qo\u015fulun, birlikd\u0259 quraq x\u0259yallar\u0131m\u0131z\u0131! B\u00fct\u00fcn reall\u0131qlar x\u0259yallardan do\u011fur. Bu g\u00fcn\u00fcn h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri d\u00fcn\u0259n x\u0259yal deyildimi?!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vahid Qazi Sentyabr, 2020. Helsinqborq, \u0130sve\u00e7 H\u0259y\u0259timizd\u0259, gil\u0259narl\u0131\u011f\u0131n alt\u0131nda iri bir qum topas\u0131 vard\u0131. Yar\u0131m ma\u015f\u0131nl\u0131q olard\u0131. U\u015faql\u0131\u011f\u0131n qumla oynayan \u00e7a\u011f\u0131nda o qumluqda yol<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-14605","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14605","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14605"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14605\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14611,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14605\/revisions\/14611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}