{"id":15310,"date":"2020-09-09T03:37:23","date_gmt":"2020-09-08T23:37:23","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=15310"},"modified":"2020-09-09T11:23:00","modified_gmt":"2020-09-09T07:23:00","slug":"%c9%99sg%c9%99ran-agdam-tiqranakert-c%c9%99bh%c9%99-bolg%c9%99si-qarabag-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=15310","title":{"rendered":"\u018fsg\u0259ran, A\u011fdam, Tiqranakert. C\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259si Qaraba\u011f"},"content":{"rendered":"\n<p>(<strong>\u018fvv\u0259li: <\/strong><a href=\"http:\/\/fedai.az\/?p=15223\">http:\/\/fedai.az\/?p=15223<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>REDAKS\u0130YADAN<\/strong>: <strong><em>T\u0259qdim etdiyimiz bu yaz\u0131 bir erm\u0259ni h\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yeni n\u00fcmun\u0259sidir. Erm\u0259nil\u0259r art\u0131q K\u00fcr-Araz m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259, Albaniya d\u00f6vr\u00fc abid\u0259l\u0259rin\u0259, Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 tarixin\u0259 v\u0259 s tam bir iddian\u0131 ortaya qoyub. Bizim akademikl\u0259rin ba\u015f\u0131 toya qar\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131ndan erm\u0259ni II Tiqran\u0131n A\u011fdamda axtar\u0131lmas\u0131na bu g\u00fcn\u0259d\u0259k, n\u0259 h\u0259rbi, n\u0259 d\u0259 tarixi aspektd\u0259 cavab verilm\u0259m\u0259sin\u0259 ad tapmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk-Arsaqlar\u0131n imperiyas\u0131n\u0131 unudaraq 5-3 &#171;qotur Asiya&#187; yunan koloniya \u015f\u0259h\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259n yoluq bir Tiqran adl\u0131 h\u00f6kmdar\u0131 az qala d\u00fcnya fatehi kimi t\u0259qqdim ed\u0259n erm\u0259ni axmaql\u0131\u011f\u0131na g\u00fclm\u0259kd\u0259n qeyri bir \u00e7ar\u0259 qalm\u0131r. G\u00f6r\u0259s\u0259n bu Tiqran, \u015eahbulaqda kiml\u0259rl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f? S\u0259n dem\u0259 hay-bo\u015flar \u00e7ox q\u0259dim imi\u015fl\u0259r. H\u0259tta o q\u0259d\u0259r q\u0259dim imi\u015fl\u0259r ki, he\u00e7 Tarixin \u00f6z\u00fc bu y\u0131\u011fna\u011f\u0131 xat\u0131rlam\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarixd\u0259 yalan\u00e7\u0131 tarix\u00e7i kimi xat\u0131rlanan Ktesiy &#171;Persika&#187; \u0259s\u0259rini uyduranda uydurdu\u011fu tarixi s\u0259hn\u0259l\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq \u00f6z dostlar\u0131n\u0131n, ona xidm\u0259t\u00e7i kimi ayr\u0131lm\u0131\u015f insanlar\u0131n da ad\u0131n\u0131 yaz\u0131rm\u0131\u015f. Y\u0259qin ki, hay-bo\u015flar da bu Ktesiyd\u0259n tarix yazma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nibl\u0259r.  Qaraba\u011fl\u0131 l\u0259hc\u0259siyl\u0259 des\u0259k, Diqrana g\u0259linc\u0259 is\u0259, Arsaqlar yezn\u0259 kimi bu adama 5-3 \u015f\u0259h\u0259r al\u0131b idar\u0259etm\u0259y\u0259 verir. Q\u0131sa olaraq Plutarxa istinad\u0259n bildir\u0259k ki, Likulun h\u00fccumuyla \u00fczl\u0259\u015f\u0259n Tiqran el\u0259 ilk d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 arabas\u0131n\u0131 at\u0131b qa\u00e7\u0131r. Plutarx yaz\u0131r ki, Likull F\u0259rat \u00e7ay\u0131n\u0131 ke\u00e7ib Erm\u0259nistana g\u0259ldi. \u015eahbula\u011fa deyil, ha, F\u0259rat \u00e7ay\u0131n\u0131n sahilind\u0259 olan ki\u00e7ik bir \u0259razid\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Tiqrankertd\u0259 yunanlar, adiabenl\u0259r, qordienl\u0259r, kappodokiyal\u0131lar v\u0259 assuriyal\u0131lar zorla bu \u015f\u0259h\u0259r\u0259 yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdi. Burada, n\u0259 hay, n\u0259 d\u0259 erm\u0259ni ad\u0131 \u00e7\u0259kilmir. B\u00fct\u00fcn d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 Likullun qar\u015f\u0131s\u0131nda dov\u015fan kimi qa\u00e7an II Tiqran\u0131n qorxaql\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda filosof Antiox &#171;Allahlar haqq\u0131nda&#187; \u0259s\u0259rind\u0259 bu d\u00f6y\u00fc\u015f haqq\u0131nda yazaraq g\u00fcn\u0259\u015fin bel\u0259 bir hadis\u0259y\u0259 uy\u011fun \u015fey g\u00f6rm\u0259diyini qeyd edirdi. Strabon is\u0259 &#171;Tarixi qeydl\u0259r&#187; \u0259s\u0259rind\u0259 yaz\u0131rd\u0131 ki, romal\u0131lar \u00f6z-\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00fcl\u0259r\u0259k, \u0259l\u0259 sal\u0131rd\u0131lar ki, bel\u0259 bir quldur y\u0131\u011fna\u011f\u0131na silah qald\u0131rm\u0131\u015flar. Ba\u015fqa bir filosof Liviya yaz\u0131rd\u0131 ki, romal\u0131lar he\u00e7 zaman \u00f6zl\u0259rind\u0259n sayca \u00fcst\u00fcn olan d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 girm\u0259zl\u0259r. Bu d\u0259f\u0259 is\u0259 m\u0259\u011flub etdikl\u0259rind\u0259n 20 d\u0259f\u0259 az idil\u0259r. Yaxud Likullu \u0259v\u0259z ed\u0259n Pompeyin h\u00fczuruna t\u0259slim olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn silahs\u0131z g\u0259l\u0259n Tiqran, onun qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f \u0259ydi v\u0259 \u00f6z ba\u015f\u0131ndan tac\u0131 \u00e7\u0131xararaq yaltaqcas\u0131na Pompeyin ayaqlar\u0131 alt\u0131na qoydu. \u018fslind\u0259 is\u0259 onun tac\u0131n\u0131 s\u0259rk\u0259rd\u0259 Likull l\u0259\u011fv etmi\u015fdi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0259ni bunu m\u0259n yox Plutarx yaz\u0131b. Bu g\u00fcn bu qotur Tiqran\u0131 F\u0259rat\u0131n k\u0259nar\u0131nda itirib, Qaraba\u011fda axtaran bir topluma dey\u0259c\u0259k s\u00f6z yox, m\u0259rmil\u0259r se\u00e7ilm\u0259lidir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>(Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu &#171;Unudulmu\u015f Turan\u0131n \u00e7\u00f6l \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ri&#187; kitab\u0131ndan)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/61dcfe94b133f6260f16df135b25e114.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15311\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15311\" class=\"wp-image-15311\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/61dcfe94b133f6260f16df135b25e114.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/61dcfe94b133f6260f16df135b25e114-300x225.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/61dcfe94b133f6260f16df135b25e114-150x113.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/61dcfe94b133f6260f16df135b25e114-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"582\" height=\"382\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/e54f9f7f655c4169bd93e2d43fe8323d.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15312\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15312\" class=\"wp-image-15312\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/e54f9f7f655c4169bd93e2d43fe8323d.jpg 582w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/e54f9f7f655c4169bd93e2d43fe8323d-300x197.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/e54f9f7f655c4169bd93e2d43fe8323d-150x98.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 582px) 100vw, 582px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"533\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/02c5e3bb5e9eeecd0d37e45e0f52c25e.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15313\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/02c5e3bb5e9eeecd0d37e45e0f52c25e.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15313\" class=\"wp-image-15313\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/02c5e3bb5e9eeecd0d37e45e0f52c25e.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/02c5e3bb5e9eeecd0d37e45e0f52c25e-300x200.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/02c5e3bb5e9eeecd0d37e45e0f52c25e-150x100.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/02c5e3bb5e9eeecd0d37e45e0f52c25e-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>***************<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Bu vaxt Qaraba\u011f \u0259traf\u0131 da\u011fl\u0131q relyef t\u0259dric\u0259n h\u0259r kilometri g\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n v\u0259 nifr\u0259td\u0259n yan\u0131b tozlu \u00e7\u00f6ll\u0259r\u0259 \u00e7evril\u0259n silsil\u0259l\u0259r \u0259v\u0259z edirdi . Foto \u00e7\u0259km\u0259k getdikc\u0259 rahatla\u015f\u0131rd\u0131 &#8212; daima burada manevrl\u0259r davam edir, ya da m\u0259\u015fql\u0259r\u0259 g\u0259lib \u00e7at\u0131rd\u0131q, amma yol boyunca h\u0259rb\u00e7il\u0259r s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda iki s\u0131ra durmu\u015fdular v\u0259 m\u0259n onlar\u0131n buz bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u015f\u00fc\u015f\u0259d\u0259n tuturdum.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u018fsg\u0259randan 5 kilometr m\u0259saf\u0259d\u0259 \u201cyerli\u201d Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin k\u00f6hn\u0259 s\u0259rh\u0259dini ke\u00e7dik v\u0259 \u201ct\u0259hl\u00fck\u0259sizlik k\u0259m\u0259ri\u201d nin \u0259n ki\u00e7ik v\u0259 eyni zamanda \u0259n vacib hiss\u0259sin\u0259 &#8212; \u015f\u0259rqin\u0259 daxil olduq: 1993-c\u00fc ild\u0259 c\u0259bh\u0259 x\u0259tti s\u0259rh\u0259dl\u0259rd\u0259n bir ne\u00e7\u0259 kilometr, erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n geri at\u0131ld\u0131. M\u00fcharib\u0259 qurbanlar\u0131ndan birinin meyiti h\u0259l\u0259 d\u0259 oval\u0131qda yolun sa\u011f\u0131nda uzan\u0131b qalmaqdayd\u0131. Daha do\u011frusu &#8212; \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f c\u0131nd\u0131r paltar qal\u0131qlar\u0131 aras\u0131ndan g\u00f6r\u00fcn\u0259n bir skelet:<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259nin xarabazara \u00e7evrildiyi A\u011fdam &#8212; vaxtil\u0259 Sovet zarafatlar\u0131n\u0131n v\u0259 c\u0259sar\u0259tli pank mahn\u0131lar\u0131n\u0131n \u015f\u0259n bir \u015f\u0259h\u0259ri say\u0131l\u0131rd\u0131. Ancaq &#171;A\u011fdam&#187; portveyni, yaln\u0131z Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ortaya \u00e7\u0131xd\u0131, A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259ri is\u0259 bir ne\u00e7\u0259 y\u00fcz ya\u015f daha q\u0259dimdir. \u018fsg\u0259ran v\u0259 ya \u015eu\u015fa kimi, o da Zaqafqaziya s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 il\u0259 1738-ci ild\u0259 bu \u0259t\u0259kl\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fan P\u0259nah-\u018flinin \u0259m\u0259yidir. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Bayat v\u0259 \u015eahbulaqdak\u0131 qalalar v\u0259 \u015eu\u015fada n\u0259h\u0259ng bir qala \u0259ld\u0259 etmi\u015f olsa da, xan geni\u015f \u00e7\u00f6ll\u0259rl\u0259 \u0259l\u00e7atmaz da\u011flar\u0131n qov\u015fa\u011f\u0131ndak\u0131 q\u0259rargah\u0131n\u0131 sevm\u0259y\u0259 davam etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Cavan\u015firl\u0259r \u00f6zl\u0259ri buna \u0130mar\u0259t, y\u0259ni M\u00fclk deyirdil\u0259r; qon\u015fu xalqlar is\u0259 A\u011fdam &#8212; A\u011f-Dam kimi tan\u0131y\u0131rd\u0131. Saray\u0131n xarabal\u0131qlar\u0131, y\u0259qin ki, yuxar\u0131dak\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 anla\u015f\u0131la bil\u0259r, amma dayanaraq \u015f\u0259h\u0259rin skeletini ultra-zoomla g\u0259z\u0259 bils\u0259m d\u0259, s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn haql\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131xd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, ya Vikipediyadan, ya da Vikimapiyadan bir foto t\u0259qdim edir\u0259m:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"567\" height=\"263\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/24ee244a7783cc4b6996e7b9887aa406.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15314\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15314\" class=\"wp-image-15314\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/24ee244a7783cc4b6996e7b9887aa406.jpg 567w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/24ee244a7783cc4b6996e7b9887aa406-300x139.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/24ee244a7783cc4b6996e7b9887aa406-150x70.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 567px) 100vw, 567px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"707\" height=\"419\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4405d5f5289a860526f24b7e2563adf5.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15315\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15315\" class=\"wp-image-15315\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4405d5f5289a860526f24b7e2563adf5.jpg 707w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4405d5f5289a860526f24b7e2563adf5-300x178.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4405d5f5289a860526f24b7e2563adf5-150x89.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4405d5f5289a860526f24b7e2563adf5-184x109.jpg 184w\" sizes=\"auto, (max-width: 707px) 100vw, 707px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"593\" height=\"313\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/3593d50d3f9f0e8121254c36cbece3a8.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15316\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/3593d50d3f9f0e8121254c36cbece3a8.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15316\" class=\"wp-image-15316\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/3593d50d3f9f0e8121254c36cbece3a8.jpg 593w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/3593d50d3f9f0e8121254c36cbece3a8-300x158.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/3593d50d3f9f0e8121254c36cbece3a8-150x79.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 593px) 100vw, 593px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259, A\u011f daml\u0131 Saray Az\u0259rbaycan xanlar\u0131n\u0131n saraylar\u0131na deyil, erm\u0259ni m\u0259likl\u0259rinin &#171;aparanak&#187;lar\u0131na (daxmalar\u0131na) b\u0259nz\u0259yirdi. D\u00fc\u015fm\u0259n h\u00fccumlar\u0131ndan tamamil\u0259 qorunmayan bu iqam\u0259tgahda xan s\u00fclh ill\u0259rind\u0259 ya\u015fayard\u0131, m\u00fcharib\u0259nin ilk \u015f\u00fcbh\u0259si olduqda \u015eahbulaq divarlar\u0131n\u0131n v\u0259 ya \u015eu\u015fa y\u00fcks\u0259klikl\u0259rind\u0259n t\u0259rk ed\u0259r\u0259k g\u0259l\u0259rdi. \u0130mar\u0259td\u0259 bir qonaql\u0131q salonu da yox idi &#8212; o, h\u00f6kmdar ba\u011f\u0131na \u0259s\u0259n \u00e7\u00f6l k\u00fcl\u0259kl\u0259ri Xorasan o\u011flu \u00fc\u00e7\u00fcn da\u011f me\u015f\u0259l\u0259rinin t\u0259rav\u0259tli havas\u0131ndan daha \u0259ziz g\u00f6r\u00fcnm\u0259si \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli idi. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u0130mar\u0259t eyni zamanda 4 n\u0259sil \u00fc\u00e7\u00fcn son s\u0131\u011f\u0131nacaq hal\u0131na \u00e7evril\u0259n Cavan\u015fir ail\u0259sin\u0259 m\u0259xsus q\u0259biristanl\u0131qd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u0259nah-\u018fli 1763-c\u00fc ild\u0259 h\u0259mkar\u0131 v\u0259 r\u0259qibi Qubal\u0131 F\u0259t\u0259li Xanla dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015eiraza getdi v\u0259 orada bir ziyaf\u0259td\u0259 onu z\u0259h\u0259rl\u0259dil\u0259r. R\u0259vay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 z\u0259h\u0259rd\u0259n xilas olsa da, \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00fcl\u00fcy\u0259 vurdu v\u0259 c\u0259naz\u0259 m\u0259rasimi il\u0259 saray\u0131 t\u0259rk etm\u0259y\u0259 q\u0259rar verdi &#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r dostlardan daha \u00e7evik \u00e7\u0131xd\u0131lar v\u0259 xan\u0131 diri-diri balzamlatd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"400\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5fbedd79a06441480f108ce3c841a7c4.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15317\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15317\" class=\"wp-image-15317\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5fbedd79a06441480f108ce3c841a7c4.jpg 600w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5fbedd79a06441480f108ce3c841a7c4-300x200.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5fbedd79a06441480f108ce3c841a7c4-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"511\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/0c2a26a64ec82fd67b242a7859b81fac.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15318\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15318\" class=\"wp-image-15318\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/0c2a26a64ec82fd67b242a7859b81fac.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/0c2a26a64ec82fd67b242a7859b81fac-300x192.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/0c2a26a64ec82fd67b242a7859b81fac-150x96.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/0c2a26a64ec82fd67b242a7859b81fac-768x491.jpg 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/0c2a26a64ec82fd67b242a7859b81fac-115x73.jpg 115w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"573\" height=\"475\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b69c8343f52ea215f3a4e0e82f0b3026.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15319\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b69c8343f52ea215f3a4e0e82f0b3026.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15319\" class=\"wp-image-15319\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b69c8343f52ea215f3a4e0e82f0b3026.jpg 573w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b69c8343f52ea215f3a4e0e82f0b3026-300x249.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b69c8343f52ea215f3a4e0e82f0b3026-150x124.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 573px) 100vw, 573px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Varisi \u0130brahimx\u0259lil, \u0130rana qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xaraq Rusiyaya yax\u0131nla\u015fd\u0131 v\u0259 1805-ci ild\u0259 ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 x\u0259yan\u0259td\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259n\u0259n \u015eu\u015fa komendant\u0131 Dmitri Lisanevi\u00e7in \u0259mri il\u0259 \u00e7ad\u0131r\u0131nda g\u00fcll\u0259l\u0259ndi. N\u00f6vb\u0259ti xan Mehdiqulu xan tezlikl\u0259 \u0130rana qa\u00e7d\u0131, lakin \u015eu\u015fanun yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda \u015eah qo\u015funlar\u0131n\u0131 m\u0259\u011flub etdikd\u0259n sonra Rusiya v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olma\u011f\u0131 xahi\u015f etdi v\u0259 t\u0259b\u0259\u0259liyi sakitc\u0259 q\u0259bul etdi. Az sonra saray\u0131n\u0131n yata\u011f\u0131nda sakitc\u0259 \u00f6ld\u00fc. Cavan\u015fir ail\u0259sinin yegan\u0259 varisi Xur\u015fidbanu Nat\u0259van bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u015fair\u0259 v\u0259 xeyriyy\u0259\u00e7i kimi m\u0259\u015fhur oldu. \u0130mar\u0259t q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131 Sovetl\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc &#8212; Xan t\u00fcrb\u0259si (m\u0259qb\u0259r\u0259l\u0259ri) v\u0259 \u015fair\u0259nin q\u0259brind\u0259ki b\u00fcst:<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fdam tarixin\u0259 aid dem\u0259k olar ki, h\u0259r hans\u0131 bir m\u0259tnd\u0259, h\u0259tta B\u00f6y\u00fck Sovet Ensiklopediyas\u0131nda bel\u0259, onun 1828-ci ild\u0259 \u015f\u0259h\u0259r statusu ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yir. B\u0259li, alternativ tarix\u00e7\u0259l\u0259r tapmad\u0131m, amma buna baxmayaraq 1897-ci il siyah\u0131yaalmas\u0131nda A\u011fdam \u015eu\u015fa mahal\u0131nda bir \u0259yal\u0259t \u015f\u0259h\u0259ri olaraq bel\u0259 siyah\u0131ya al\u0131nmam\u0131\u015fd\u0131. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi burada h\u0259qiq\u0259t\u0259n Ordubad v\u0259 ya Gorus kimi b\u00f6y\u00fck v\u0259 z\u0259ngin bir k\u0259ndl\u0259r var imi\u015f. A\u011fdam m\u0259scidi 1868-70-ci ill\u0259rd\u0259 memar K\u0259rbalayi Sefixan t\u0259r\u0259find\u0259n tikilib, daha iki m\u0259scidini \u015eu\u015fada eyni c\u00fct b\u0259z\u0259dilmi\u015f minar\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259q\u00fcdim etmi\u015f\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-4 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"464\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/9c4fa0bc87f3d0dbc4c83d5bbece3c50.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15320\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15320\" class=\"wp-image-15320\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/9c4fa0bc87f3d0dbc4c83d5bbece3c50.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/9c4fa0bc87f3d0dbc4c83d5bbece3c50-300x174.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/9c4fa0bc87f3d0dbc4c83d5bbece3c50-150x87.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/9c4fa0bc87f3d0dbc4c83d5bbece3c50-768x445.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"784\" height=\"513\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/bad0bb0d3cbfed329ce25272f267a541.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15321\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/bad0bb0d3cbfed329ce25272f267a541.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15321\" class=\"wp-image-15321\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/bad0bb0d3cbfed329ce25272f267a541.jpg 784w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/bad0bb0d3cbfed329ce25272f267a541-300x196.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/bad0bb0d3cbfed329ce25272f267a541-150x98.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/bad0bb0d3cbfed329ce25272f267a541-768x503.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 784px) 100vw, 784px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Alkoqollu \u015f\u00f6hr\u0259t bir zamanlar yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131: A\u011fdam yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 ilk \u015f\u0259rab zavodu 1853-c\u00fc ild\u0259 Soqomonyan qarda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n, \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 is\u0259 1860-c\u0131 ild\u0259 Xublarovlar t\u0259r\u0259find\u0259n qurulmu\u015fdur. 1890-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri A\u011fdamda konyak istehsal\u0131 m\u0259nims\u0259nildi, lakin 1948-ci ild\u0259 \u0259sas yerli ixtisasla\u015fma, alkoqol \u0259lav\u0259 edil\u0259r\u0259k 19 d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 g\u0259tiril\u0259n Bayan-\u015eira v\u0259 Rakasteli \u00fcz\u00fcml\u0259rind\u0259n potrveyin haz\u0131rlanmas\u0131na q\u0259rar verildi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zaqafqaziyada geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f ip\u0259k burada k\u00f6k salmad\u0131, ancaq Az\u0259rbaycanda ilk d\u0259f\u0259 pamb\u0131q XIX \u0259srin sonlar\u0131nda A\u011fdam tarlalar\u0131nda yeti\u015fdirildi. 1947-49-cu ill\u0259rd\u0259 burada Cavan\u015firl\u0259rin t\u00fcrkm\u0259n, \u0259r\u0259b v\u0259 fars cinsl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yeti\u015fdirdikl\u0259ri K\u00f6qlyanlar &#8212; Qaraba\u011f atlar\u0131n\u0131n se\u00e7ilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas m\u0259rk\u0259z\u0259 \u00e7evril\u0259n bir damazl\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 da quruldu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1908-ci ild\u0259 \u018fbdurr\u0259him Haqverdiyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 A\u011fdamda bir teatr truppas\u0131 meydana \u00e7\u0131xd\u0131 v\u0259 1937-ci ild\u0259 1937-47 v\u0259 1959-69-cu ill\u0259rd\u0259 fasil\u0259l\u0259rl\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Haqverdiyev ad\u0131na D\u00f6vl\u0259t A\u011fdam Dram Teatr\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. \u0130kinci a\u00e7\u0131l\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn, sonradan \u015f\u0259h\u0259rin M\u0259d\u0259niyy\u0259t Evi rolunu oynayan bina tikildi. Ancaq ifad\u0259li des\u0259k &#171;i\u015fg\u00fczar&#187; abid\u0259, b\u00f6y\u00fck ehtimalla m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259lki bir abid\u0259dir:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fdam\u0131n \u0259slind\u0259 n\u0259 vaxt \u015f\u0259h\u0259r statusu ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmir\u0259m, amma 1980-ci ill\u0259rin sonlar\u0131nda m\u00f6hk\u0259mc\u0259 aya\u011fa qalxm\u0131\u015fd\u0131. 28 min n\u0259f\u0259r ya\u015fay\u0131rd\u0131, y\u0259ni Stepanakertd\u0259kind\u0259n birazca az v\u0259 \u015eu\u015fadan is\u0259 \u00e7ox \u0259halisi vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ke\u00e7mi\u015fd\u0259ki foto\u015f\u0259kild\u0259n ke\u00e7id b\u00f6lg\u0259 m\u0259rk\u0259zi \u00fc\u00e7\u00fcn qeyri-adi &#171;stalinka&#187; avtova\u011fzal\u0131na biti\u015fik olan, \u0259slind\u0259 Pasaj deyil\u0259nqapal\u0131 bir bazar vard\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, A\u011fdam dig\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n fonunda x\u00fcsusi orijinall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n h\u0259qiq\u0259t\u0259n maraql\u0131 bir \u015f\u0259h\u0259r idi:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u0259s-k\u00fcy onu b\u0259lk\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn Zaqafqaziyan\u0131n \u0259n m\u0259\u015fhur m\u0259kan\u0131na \u00e7evirdi &#8212; dey\u0259s\u0259n Kalininqraddan \u00c7ukotkaya q\u0259d\u0259r olan yerl\u0259rd\u0259 \u00e7oxlar\u0131 Bak\u0131 v\u0259 Tiflis haqq\u0131nda e\u015fitm\u0259mi\u015f adam olar, amma bu Portveyinoqrad haqq\u0131nda e\u015fitm\u0259mi\u015f bir adam tapmaq m\u00fcmk\u00fcn deyildi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130r\u0259van \u015fossesi \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n A\u011fdam\u0131 \u015fan-\u015f\u00f6hr\u0259tli v\u0259 \u0259lveri\u015fli turizm m\u0259rk\u0259zi kimi inki\u015faf\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>1980-ci ill\u0259rd\u0259 m\u0259scidin qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7oxm\u0259rt\u0259b\u0259li heyr\u0259tamiz bir \u00e7ayxana peyda oldu:<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259scid v\u0259 saray ba\u015fqa bir cazib\u0259 il\u0259 bir-birini tamamlay\u0131rd\u0131 &#8212; 1983-c\u00fc ild\u0259 yarad\u0131lan \u00c7\u00f6r\u0259k Muzeyi, burada tax\u0131llar, d\u0259yirman da\u015flar\u0131 v\u0259 plakatlar aras\u0131nda bir \u00e7ox nadir \u015feyl\u0259r var idi. Bel\u0259likl\u0259, selleksion\u00e7u \u0130mam Mustafayev q\u0259dim \u00e7\u00f6l ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rind\u0259n k\u00f6m\u00fcrl\u0259nmi\u015f bu\u011fda d\u0259nl\u0259rini muzey\u0259 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Leninqradl\u0131 Qalina Kanaeva, blokada d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bi\u015firdiyi v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r azad edildikd\u0259n sonra bir par\u00e7a saxlad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6r\u0259yi buraya g\u0259tirmi\u015fdi. Ya\u015fl\u0131 k\u0259ndli \u0130smay\u0131l M\u0259mm\u0259dov evd\u0259ki yadigar\u0131 muzey\u0259 vermi\u015fdi &#8212; 17-ci \u0259srin tax\u0131l kirkir\u0259sini (s\u00fcrtg\u0259cini) insanlar\u0131n nec\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k \u0259ld\u0259 etdiyini xat\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn muzey\u0259 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-5 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"593\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/41eba03de63ac094d65505980e8c4427-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15329\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/41eba03de63ac094d65505980e8c4427-1.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15329\" class=\"wp-image-15329\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/41eba03de63ac094d65505980e8c4427-1.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/41eba03de63ac094d65505980e8c4427-1-300x222.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/41eba03de63ac094d65505980e8c4427-1-150x111.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/41eba03de63ac094d65505980e8c4427-1-768x569.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"553\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/8a0fb99a837b6bcacee535ac4b849625.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15327\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/8a0fb99a837b6bcacee535ac4b849625.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15327\" class=\"wp-image-15327\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/8a0fb99a837b6bcacee535ac4b849625.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/8a0fb99a837b6bcacee535ac4b849625-300x207.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/8a0fb99a837b6bcacee535ac4b849625-150x104.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/8a0fb99a837b6bcacee535ac4b849625-768x531.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"595\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/39a7d5c18959f3f98263063e89a72d1d.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15325\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/39a7d5c18959f3f98263063e89a72d1d.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15325\" class=\"wp-image-15325\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/39a7d5c18959f3f98263063e89a72d1d.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/39a7d5c18959f3f98263063e89a72d1d-300x223.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/39a7d5c18959f3f98263063e89a72d1d-150x112.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/39a7d5c18959f3f98263063e89a72d1d-768x571.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar itirildi: muzeyin binas\u0131 bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l bel\u0259 idi v\u0259 o vaxtdan b\u0259ri daha da da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olar. \u018ftrafdak\u0131 dig\u0259r binalar da sa\u011f qalmay\u0131b &#8212; yaln\u0131z teatrdan bir portal qal\u0131b, \u00c7ay Evind\u0259n bir par\u00e7a armatur, avtova\u011fzaldan v\u0259 ke\u00e7idd\u0259n divar qal\u0131qlar\u0131, h\u0259l\u0259 d\u0259 saray v\u0259 m\u0259scid b\u00fct\u00f6v durmaqdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar B\u00f6lg\u0259sin\u0259 aid olmayan A\u011fdam, Stepanakertin at\u0259\u015f\u0259 tutulmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 c\u0259bh\u0259 x\u0259ttini uzaqla\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259diyl\u0259, 1993-c\u00fc ilin iyununda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f M\u00fcdafi\u0259 Ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edildi. Al\u0131nd\u0131 &#8212; amma m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmad\u0131, \u00e7\u00fcnki he\u00e7 kim \u00e7arpaz h\u0259d\u0259fd\u0259 ya\u015famaq ist\u0259m\u0259z. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin getm\u0259y\u0259 yeri olmayan bir ne\u00e7\u0259 y\u00fcz insan h\u0259l\u0259 d\u0259 bu xarabal\u0131qlarda ya\u015famaqdad\u0131rlar, buna g\u00f6r\u0259 2010-cu ild\u0259 A\u011fdam r\u0259smi olaraq, Akna ad\u0131yla \u018fsg\u0259ran\u0131n ucqar bir b\u00f6lg\u0259sin\u0259 \u00e7evrildi. Xarabal\u0131qlar\u0131n aras\u0131nda m\u0259hv edilmi\u015f at t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131ndan qalm\u0131\u015f v\u0259h\u015fi atlar qa\u00e7\u0131r. Az\u0259rbaycan atlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tini qon\u015fu A\u011fcab\u0259diy\u0259 da\u015f\u0131ma\u011f\u0131 bacard\u0131, amma buradak\u0131 atlar\u0131n sahibl\u0259ri \u0259sg\u0259rl\u0259rdir. S\u0259yyahlar\u0131n aras\u0131nda A\u011fdam\u0131 ziyar\u0259t etm\u0259k \u0259sas bir Qaraba\u011f ekstremidir v\u0259 h\u0259r \u015fey \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 bir ssenariy\u0259 \u0259sas\u0259n ba\u015f verir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259h\u0259r\u0259 taksi v\u0259 ya g\u0259zinti ad\u0131 alt\u0131nda s\u0131z\u0131r, m\u0259scidin foto\u015f\u0259kilini \u00e7\u0259kir v\u0259 minar\u0259sind\u0259n biraz baxarsan, a\u015fa\u011f\u0131da n\u0259zak\u0259tl\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131rlar (b\u0259z\u0259n yerind\u0259, b\u0259z\u0259n \u018fsg\u0259randa) v\u0259 etibars\u0131z foto\u015f\u0259kill\u0259ri sildikd\u0259n sonra (v\u0259 bu, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 m\u0259scidin fasad\u0131 xaricind\u0259 h\u0259r \u015feydir) ist\u0259diyin yer\u0259 etibarl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 ged\u0259 bil\u0259rs\u0259n. Buraya \u00e7atma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131m, amma da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f xarabal\u0131qlar\u0131n fotosunu \u00e7\u0259km\u0259k bar\u0259d\u0259, yolun k\u0259nar\u0131ndak\u0131 h\u0259rb\u00e7il\u0259ri g\u00f6rd\u00fckd\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ki, buna d\u0259y\u0259rmi? Donbasda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r c\u0259bh\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcm, \u015fimalda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ruhlar \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri var v\u0259 Donetsk hava liman\u0131n\u0131 v\u0259 Xalmer-Yunu zehni olaraq \u00fcst-\u00fcst\u0259 qoyaraq, bu &#171;skelet \u015f\u0259h\u0259rind\u0259&#187; yeni bir \u015fey tapmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldim.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-6 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4d7d35af273f46e17ebc7b2fa06472f9.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15335\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4d7d35af273f46e17ebc7b2fa06472f9.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15335\" class=\"wp-image-15335\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7842cf6112fc9280717c111a7bd34957.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15331\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7842cf6112fc9280717c111a7bd34957.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15331\" class=\"wp-image-15331\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7842cf6112fc9280717c111a7bd34957.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7842cf6112fc9280717c111a7bd34957-300x225.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7842cf6112fc9280717c111a7bd34957-150x113.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7842cf6112fc9280717c111a7bd34957-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"578\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/14d9a68bff742cff78d47fe0e137f83c.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15337\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/14d9a68bff742cff78d47fe0e137f83c.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15337\" class=\"wp-image-15337\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/14d9a68bff742cff78d47fe0e137f83c.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/14d9a68bff742cff78d47fe0e137f83c-300x217.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/14d9a68bff742cff78d47fe0e137f83c-150x108.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/14d9a68bff742cff78d47fe0e137f83c-768x555.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>A\u011fdam\u0131n xarabal\u0131qlar\u0131ndan ke\u00e7\u0259n yol d\u00fcz d\u00f6ng\u0259l\u0259rl\u0259 d\u00f6n\u00fcr. \u0130ndi sa\u011f t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u0259saf\u0259y\u0259 uzanan d\u00fcz \u00e7\u00f6ll\u0259r il\u0259 Qaraba\u011f\u0131n h\u00fcdudlar\u0131ndak\u0131 da\u011flar aras\u0131nda h\u0259r\u0259k\u0259t etdik. Bunlar\u0131n aras\u0131nda t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc h\u0259nd\u0259si Vankasar (Ziyar\u0259t da\u011f\u0131) v\u0259 ya erm\u0259nil\u0259rin \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rinin g\u00fcl\u00fcnc \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fcya \u00c7oban Da\u011f\u0131 681 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259dir:<\/p>\n\n\n\n<p>Onun k\u0259nar\u0131nda yerli olaraq Levonaberd (\u015eahbulaqda alban kils\u0259si &#8212; red.) olaraq bilin\u0259n 6-7 \u0259srl\u0259r\u0259 aid bir miniat\u00fcr kils\u0259 var. Bir az arxa i\u015f\u0131qda g\u00f6rd\u00fck, ancaq birba\u015fa g\u00fcn\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda erm\u0259ni \u0259sg\u0259rl\u0259rinin m\u00f6vqel\u0259rinin \u00fcz\u0259rind\u0259 par\u0131ldayan parlaq a\u011f r\u0259ngd\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Vankasar\u0131n \u0259t\u0259yind\u0259, Surenavan k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda \u015eahbulaq qalas\u0131 t\u0259nha dayan\u0131r &#8212; \u015eu\u015fa tikil\u0259rk\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rd\u0259n gizl\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn P\u0259nah \u018fli Xan\u0131n ikinci iqam\u0259tgah\u0131. Qala, ba\u015fdan sona bir remeyka b\u0259nz\u0259yir, divarlar\u0131na diqq\u0259tl\u0259 baxsan\u0131z da, k\u00f6hn\u0259 v\u0259 m\u00fcasir h\u00f6rg\u00fc hiss\u0259l\u0259rini ay\u0131rd ed\u0259 bil\u0259rsiniz:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-7 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/26d5aed0c86c990fa3c6abee2a65afe4-853x1024.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15362\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/26d5aed0c86c990fa3c6abee2a65afe4.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15362\" class=\"wp-image-15362\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0130ndi i\u00e7\u0259rid\u0259 bir muzey var ki, orada \u0259lb\u0259td\u0259 ki, xan haqq\u0131nda bir s\u00f6z deyilmir. Qala n\u0259h\u0259ng (50 hektar) q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ninin \u00fcz\u0259rind\u0259 dayan\u0131r, a\u015fkar xristian tap\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 Sovet Az\u0259rbaycan\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131b. 2005-ci ild\u0259 Hamlet Petrosyan\u0131n erm\u0259ni ekspedisiyas\u0131 &#171;Artsax&#187; Tigranakertini k\u0259\u015ff etdiyini elan ed\u0259r\u0259k \u0259razini ara\u015fd\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u0131n qurucusu I Arta\u015fesin n\u0259v\u0259si II Tigran v\u0259 ya Tigran Mets (B\u00f6y\u00fck) atas\u0131n\u0131n i\u015fini davam etdirdi. Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l I \u0259srin 80-70-ci ill\u0259rind\u0259 X\u0259z\u0259r, Qara v\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizl\u0259rin\u0259 \u00e7atan n\u0259h\u0259ng bir erm\u0259ni imperiyas\u0131 qurdu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259l\u0259 d\u0259 erm\u0259ni krallar\u0131n\u0131n \u0259n q\u00fcdr\u0259tlisi hesab olunur. Geni\u015fl\u0259nm\u0259nin h\u0259r d\u00f6n\u0259mind\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fcn bir simvolu olaraq ba\u015fqa bir Tigranakertin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu &#8212; k\u00f6hn\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r yenil\u0259ri fonunda ki\u00e7ik g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131 v\u0259 \u00e7ar yenid\u0259n x\u0259rit\u0259d\u0259 ad\u0131n\u0131 yazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>F\u0259thl\u0259rinin tac\u0131 eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 77-ci ild\u0259 Ki\u00e7ik Asiyada Tigranakert idi &#8212; ad\u0131 T\u00fcrk Diyarb\u0259kirind\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 bilinir. Ancaq orada B\u00f6y\u00fck Tiqran \u00fcst\u00fcn bir q\u00fcvv\u0259 &#8212; Romal\u0131larla qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131. \u018fvv\u0259lc\u0259 Yunanistan kral\u0131 Mitridatla birlikd\u0259 Tiqran h\u0259tta \u0130mperiya il\u0259 b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259 vuru\u015fdu, lakin sonda Mitridat m\u0259\u011flub oldu v\u0259 uzaq \u015eimali Ker\u00e7d\u0259 intihar etdi, sonra Qney Pompey erm\u0259ni ordusunu m\u0259\u011flub etdi. Dig\u0259r iki imperiya aras\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n imperatorlu\u011fu olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn deyildi v\u0259 zaman ke\u00e7dikc\u0259 d\u00f6rd Tigranakert d\u0259 m\u0259d\u0259ni t\u0259b\u0259q\u0259d\u0259 itdi. Onlardan birincisinin, \u015f\u0259rqd\u0259ki y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 Tigranakert Artsax\u0131n t\u0259m\u0259li olmas\u0131, tarix\u00e7il\u0259rin orta \u0259srl\u0259rd\u0259n b\u0259ri bildikl\u0259ri halda, he\u00e7 kim onun harada oldu\u011funu d\u0259qiq anlaya bilmirdi. Da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u0259qiq bilinmirdi, ancaq bu \u015f\u0259h\u0259rin b\u0259hs edildiyi son m\u00fcharib\u0259 Bizans imperatoru I Heraklinin 627-ci ild\u0259 Zaqafqaziyada y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc idi v\u0259 Petrosyan\u0131n tapd\u0131\u011f\u0131 divarlardak\u0131 \u0259n q\u0259dim xa\u00e7karlar v\u0259 kitab\u0259l\u0259r X \u0259sr\u0259 aiddir. Arxeoloqlar Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Mardakert \u015f\u0259h\u0259rinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda t\u0259xmini bir axtar\u0131\u015f sah\u0259si m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fdil\u0259r, lakin \u015eahbulaq-Surenavan yerli ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rinin sad\u0259c\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc v\u0259 \u0259n z\u0259ngin oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131xd\u0131. K\u0259\u015ff d\u0259rhal h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7di &#8212; \u0259slind\u0259 Hamlet Petrosyan Qaraba\u011f \u00fcz\u0259rind\u0259ki\u0131 tarixi h\u00fcquqlar m\u00fcbahis\u0259sind\u0259 \u00e7ox a\u011f\u0131rl\u0131ql\u0131 bir arqument qazand\u0131. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259, art\u0131q 2008-ci ild\u0259 c\u0259bh\u0259 x\u0259ttind\u0259 bir muzey-qoruq yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcr-Araz m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin qara qablar\u0131, ekspozisiyas\u0131nda q\u0131rm\u0131z\u0131 erm\u0259ni keramika il\u0259 qar\u0131\u015f\u0131r (?), lakin binalar\u0131n v\u0259 heyk\u0259ll\u0259rin par\u00e7alar\u0131 daha maraql\u0131d\u0131r. Tigranakert Artsax a\u011f da\u015f\u0131na g\u00f6r\u0259 dig\u0259r erm\u0259ni \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli idi.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u0259nah \u018fli qalas\u0131n\u0131n divarlar\u0131na qalxa bil\u0259rsiniz v\u0259 bunlardan ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si, Vanksar v\u0259 \u00f6n t\u0259r\u0259fin \u0259la m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259ri a\u00e7\u0131l\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-8 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"523\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4bde674bbcd2041460b3f914d8465773.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15340\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4bde674bbcd2041460b3f914d8465773.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15340\" class=\"wp-image-15340\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4bde674bbcd2041460b3f914d8465773.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4bde674bbcd2041460b3f914d8465773-300x196.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4bde674bbcd2041460b3f914d8465773-150x98.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4bde674bbcd2041460b3f914d8465773-768x502.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"589\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b898a2ed756b4bd0229c066cbef441e8.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15342\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b898a2ed756b4bd0229c066cbef441e8.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15342\" class=\"wp-image-15342\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b898a2ed756b4bd0229c066cbef441e8.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b898a2ed756b4bd0229c066cbef441e8-300x221.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b898a2ed756b4bd0229c066cbef441e8-150x110.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b898a2ed756b4bd0229c066cbef441e8-768x565.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"674\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/h-22475.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15343\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/h-22475.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15343\" class=\"wp-image-15343\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/h-22475.jpg 500w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/h-22475-223x300.jpg 223w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/h-22475-111x150.jpg 111w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Qalan\u0131n c\u0259nubunda &#8212; \u015f\u0259h\u0259rin 5-6-c\u0131 \u0259srl\u0259rd\u0259 tikilmi\u015f qaz\u0131nt\u0131lar\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fvv\u0259la, bunlar bir ne\u00e7\u0259 kils\u0259 &#8212; daha t\u0259vaz\u00f6kar \u015eimal Bazilikas\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130lk d\u0259f\u0259 xristian m\u0259qb\u0259r\u0259sinin quruldu\u011fu g\u0259l\u0259c\u0259k Az\u0259rbaycan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Muzeyin \u0259n t\u0259sirli eksponatlar\u0131 xa\u00e7 v\u0259 \u00fcz\u00fcml\u00fc s\u00fctunlar\u0131n\u0131n olmas\u0131d\u0131r<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Budur evl\u0259rin v\u0259 quyular\u0131n qal\u0131qlar\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-9 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"591\" height=\"418\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b41092a85cf55bd951d60404848437b8.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15345\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15345\" class=\"wp-image-15345\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b41092a85cf55bd951d60404848437b8.jpg 591w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b41092a85cf55bd951d60404848437b8-300x212.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b41092a85cf55bd951d60404848437b8-150x106.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 591px) 100vw, 591px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"567\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/513499667250635f56638d25ca4518de.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15346\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15346\" class=\"wp-image-15346\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/513499667250635f56638d25ca4518de.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/513499667250635f56638d25ca4518de-300x213.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/513499667250635f56638d25ca4518de-150x106.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/513499667250635f56638d25ca4518de-768x544.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"583\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/57303315a9276f9ac02a42f20d614c57.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15348\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15348\" class=\"wp-image-15348\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/57303315a9276f9ac02a42f20d614c57.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/57303315a9276f9ac02a42f20d614c57-300x219.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/57303315a9276f9ac02a42f20d614c57-150x109.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/57303315a9276f9ac02a42f20d614c57-768x560.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Saqqall\u0131 bir \u00fczl\u00fc gil disk v\u0259 &#171;M\u0259n R\u0259bbin qulu Va\u00e7aqanam&#187; yaz\u0131s\u0131 erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusil\u0259 d\u0259y\u0259rli hesab olunur &#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq unutma ki, Qafqaz Albaniyas\u0131n\u0131n b\u0259zi pad\u015fahlar\u0131 da Va\u00e7aqan ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Qalan\u0131n \u015fimal\u0131nda, g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi yeni ba\u011flanan suvenir k\u00f6\u015fkl\u0259ri v\u0259 limonad k\u00f6\u015fkl\u0259ri.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada vaxtil\u0259 Tigranakerti su il\u0259 b\u0259sl\u0259y\u0259n \u00c7ar Bula\u011f\u0131, daha sonra &#8212; P\u0259nah-\u018fli-Xan\u0131n iqam\u0259tgah\u0131 olan \u015eahbulaqla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 indi \u00e7ox g\u00f6z\u0259l bir parkd\u0131r. D\u00fcz\u0259ngah\u0131n Vanksar yamac\u0131na \u00e7evrilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yerd\u0259 b\u00fct\u00f6v bir da\u015f hovuz \u015f\u0259lal\u0259si var:<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar\u0131n aras\u0131nda erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn XII \u0259srin \u00fc\u00e7 quyulu k\u00f6\u015fk\u00fc, quyunun \u00fcst\u00fcnd\u0259 bir ibad\u0259tgah m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir:<\/p>\n\n\n\n<p>Dar salonunda bel\u0259 m\u0259scid\u0259 b\u0259nz\u0259rlikd\u0259n ay\u0131rmaq \u00e7\u0259tindir:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-10 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/3dcce0823332be73a1e5ad3bac6de92a-768x1024.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15351\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15351\" class=\"wp-image-15351\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/3dcce0823332be73a1e5ad3bac6de92a-768x1023.jpg 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/3dcce0823332be73a1e5ad3bac6de92a-225x300.jpg 225w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/3dcce0823332be73a1e5ad3bac6de92a-113x150.jpg 113w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/3dcce0823332be73a1e5ad3bac6de92a.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"534\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b3f08750baf354222a9ece1846cbad6a.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15353\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15353\" class=\"wp-image-15353\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b3f08750baf354222a9ece1846cbad6a.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b3f08750baf354222a9ece1846cbad6a-300x200.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b3f08750baf354222a9ece1846cbad6a-150x100.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/b3f08750baf354222a9ece1846cbad6a-768x513.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Vankasar m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m bir divarla q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rin \u00fcst\u00fcnd\u0259 dayan\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>Bo\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 sovet ocaqlar\u0131, arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar v\u0259 q\u0259dim tikilil\u0259rin qal\u0131qlar\u0131, qala divarlar\u0131, suvarma kanal\u0131 (uzunlu\u011fu 300 metr olan bir hiss\u0259 qorunub saxlan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r) v\u0259 h\u0259tta qaya da\u015flar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 xa\u00e7lar qoyulmu\u015f bir kult ma\u011faras\u0131 m\u00f6vcuddur.<\/p>\n\n\n\n<p>Budur bir Az\u0259rbaycan k\u0259ndinin xarabal\u0131qlar\u0131: \u015eahbulaqdan Surenavan d\u00fcz\u0259ltm\u0259k \u00e7ox da yax\u015f\u0131 al\u0131nmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-11 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/759d160249710dcfdcecdb889590f9c4.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15359\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/759d160249710dcfdcecdb889590f9c4.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15359\" class=\"wp-image-15359\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/759d160249710dcfdcecdb889590f9c4.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/759d160249710dcfdcecdb889590f9c4-300x225.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/759d160249710dcfdcecdb889590f9c4-150x113.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/759d160249710dcfdcecdb889590f9c4-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>H\u0259min istiqam\u0259td\u0259, yol boyunca, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n qovulmas\u0131 il\u0259 bo\u015falan \u0259razid\u0259n Artsax\u0131n siyah\u0131yaalmalar\u0131na g\u00f6r\u0259 4200 n\u0259f\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Mardakert\u0259 (A\u011fd\u0259r\u0259) c\u0259mi 15 kilometrdir. Surb-Hovhannes kils\u0259si (1881) orada qorunub saxlan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, lakin \u0259traf\u0131 daha maraql\u0131d\u0131r &#8212; Paprav\u0259nd v\u0259 Xa\u00e7\u0131n-Darv\u0259ndli k\u0259ndl\u0259rind\u0259ki XIV \u0259srin t\u00fcrk m\u0259qb\u0259r\u0259l\u0259ri m\u00f6vcuddur. 1314-c\u00fc ild\u0259 memar \u015eahenzi t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u0259yy\u0259n bir Katava-Xoca (Qutlu-Musa) \u00fc\u00e7\u00fcn tikil\u0259n sonuncusu, po\u00e7t markalar\u0131nda bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n Qaraba\u011f\u0131n simvollar\u0131ndan biri say\u0131l\u0131r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu, Nax\u00e7\u0131van\u0131n m\u0259\u015fhur m\u0259qb\u0259r\u0259l\u0259rin\u0259 layiqdir, lakin Nax\u00e7\u0131van kils\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, h\u0259l\u0259 m\u0259hv edilm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259 burada, P\u0259nah-\u018fli qalas\u0131n\u0131n yan\u0131nda &#8212; g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, Cavan\u015fir d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn bir karvansaras\u0131n\u0131n qal\u0131qlar\u0131:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/0d4810aea266a851032ae28e28c879a4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15354\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bo\u015f yer \u00f6n t\u0259r\u0259fdir. Dinc erm\u0259nil\u0259ri dinc az\u0259rbaycanl\u0131lardan 5 kilometr\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259rin e\u015felonlu m\u00fcdafi\u0259 il\u0259 ay\u0131r\u0131rlar ki, bu da \u00e7\u0259tin ki, he\u00e7 kimin, x\u00fcsusil\u0259 da\u011f m\u00f6vqel\u0259rind\u0259n at\u0259\u015f alt\u0131nda \u00e7\u00f6l t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00fczb\u0259\u00fcz h\u00fccum etm\u0259y\u0259 c\u0259sar\u0259t etm\u0259z. At\u0259\u015f alt\u0131ndak\u0131 h\u0259yat\u0131n qaranl\u0131q s\u0259hn\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistana materik\u0259 getm\u0259k laz\u0131md\u0131r, ancaq burada yaln\u0131z dil v\u0259 inancla deyil, h\u0259tta m\u0259nz\u0259r\u0259 il\u0259 d\u0259 ayr\u0131lan al\u0259ml\u0259rin s\u0259rh\u0259di daha t\u0259sir edicidir. Bu yolun ba\u015f\u0131ndak\u0131 abid\u0259nin &#171;Biz v\u0259 da\u011flar\u0131m\u0131z!&#187; adlanmas\u0131 t\u0259sad\u00fcf\u00fc deyil, \u00e7\u00fcnki da\u011flar\u0131n bitdiyi yerd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin n\u0259zar\u0259tind\u0259ki torpaq da bitir. Ancaq \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, k\u00fcl\u0259kl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259sdiril\u0259n v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n vurulan bu h\u0259y\u0259can verici gu\u015f\u0259 he\u00e7 d\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n qalan hiss\u0259si kimi deyil. Real Artsax sakit, rahat v\u0259 \u0259b\u0259didir. N\u00f6vb\u0259ti hiss\u0259d\u0259 Tox (Tu\u011f) M\u0259lik k\u0259ndi n\u00fcmun\u0259sini istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015faca\u011fam.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fc\u0259llif: VARANDEJ\/ Sergey<br>M\u00fc\u0259llif yaz\u0131s\u0131. M\u0259nb\u0259<\/strong>:&nbsp;<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ffishki.net%2F3391985-askeran-agdam-tigranakert-prifrontovoj-karabah.html%3Ffbclid%3DIwAR1rPkRyN_VhuFoxCxEdpwshBAEjWkO6fTjKb91bfM-YwD8M-89sk3lovUY&amp;h=AT3yPuP2644JOvuZKic2Ip6f_ZI-cxM4l_M8-umbdHZ8R8-eBBnZnzaICG5XsCTNX1-cKlozfGf8B8Hgp0NXQ-l8awXewXa7fFKAysGT8v2Tv86WE_kzbvP93UTV33RtoOLLuhU2T2R9Zbs9VW_lERzLs4G_VpOMcEu4YG4140zURLSg1xKU4XyPRtqfUXSsUhvHB-rBTjlC9pDgFzgMhgSBw_r2FbmC1csLi-EqxZOM6d3N9_kg5uJfMmxlowK7TdX6M-v_qa1-K-m4O43bi_WrqV4KA70hl5EwCfejiE6wa5WYAF3aPsKZpu6jfeHoIHr93r4jJsnFnsBeQXfUbWWOkUqXQM6_1qE9_40n4wI423Rkwg7G6QRAjhNh1fIUAZXgqkOq6yhMDFhk3oJiIhAIZF2TEaEaBzc9Y01r2Cs-AFUTIraocbp1EDSnYNERnPJOmDQIUlebFax1GhIjVAcnVR1pCtYG0SmqPbHsYVgPCjC1RTkSUN_4SI3tZwXFk33pvHS66ZaA-SSteA_P5MwxJn4jSm7Nzwmyz4F91qZVb8n9jKthHQ3jxV4iKrEpbtefXjvgoszjgMXFBU9gv-pJLVrzEWvvkgM5TY3YjwZm1Ngz3Q9ywXdB\" target=\"_blank\">https:\/\/fishki.net\/3391985-askeran-agdam-tigranakert-prifro\u2026<\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-12 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"576\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/875c8ffac842701ebba5d8ea44a8f852.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15358\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15358\" class=\"wp-image-15358\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/875c8ffac842701ebba5d8ea44a8f852.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/875c8ffac842701ebba5d8ea44a8f852-300x216.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/875c8ffac842701ebba5d8ea44a8f852-150x108.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/875c8ffac842701ebba5d8ea44a8f852-768x553.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/784dd9a6203c65bb57d58952b399c245.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15364\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15364\" class=\"wp-image-15364\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-13 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"589\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/807da9c703e914ffc48dde9395decad3.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15360\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/807da9c703e914ffc48dde9395decad3.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15360\" class=\"wp-image-15360\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/807da9c703e914ffc48dde9395decad3.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/807da9c703e914ffc48dde9395decad3-300x221.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/807da9c703e914ffc48dde9395decad3-150x110.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/807da9c703e914ffc48dde9395decad3-768x565.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-14 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4d92d8da87b0e8a3161a70fd61bb77e1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15368\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15368\" class=\"wp-image-15368\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(\u018fvv\u0259li: http:\/\/fedai.az\/?p=15223) REDAKS\u0130YADAN: T\u0259qdim etdiyimiz bu yaz\u0131 bir erm\u0259ni h\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yeni n\u00fcmun\u0259sidir. Erm\u0259nil\u0259r art\u0131q K\u00fcr-Araz m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259, Albaniya d\u00f6vr\u00fc abid\u0259l\u0259rin\u0259, Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 tarixin\u0259 v\u0259 s<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15326,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-15310","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15310"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15383,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15310\/revisions\/15383"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15326"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}