{"id":15448,"date":"2020-09-10T02:33:04","date_gmt":"2020-09-09T22:33:04","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=15448"},"modified":"2020-09-10T12:51:53","modified_gmt":"2020-09-10T08:51:53","slug":"ramiz-mehdiyevin-akademik-%c9%99m%c9%99ll%c9%99ri-gun-uzun%c9%99-cixir-ona-m%c9%99xsus-n%c9%99sriyyat-t%c9%99xribatci-kitab-cap-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=15448","title":{"rendered":"Ramiz Mehdiyevin &#171;akademik&#187; \u0259m\u0259ll\u0259ri g\u00fcn \u00fcz\u00fcn\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r: ona m\u0259xsus n\u0259\u015friyyat t\u0259xribat\u00e7\u0131 kitab \u00e7ap edib"},"content":{"rendered":"\n<p>2017-ci ild\u0259 Prezident Administrasiyas\u0131n\u0131n sabiq r\u0259hb\u0259ri Ramiz Mehdiyevin n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan \u201c\u015e\u0259rq-Q\u0259rb\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131 t\u0259xribat\u00e7\u0131 kitab \u00e7ap edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kitab X sinif \u201c\u00dcmumi tarix\u201d d\u0259rsliyinin rusca versiyas\u0131 idi v\u0259 orada uydurma \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d \u0259razisini \u0259ks etdir\u0259n x\u0259rit\u0259 verilmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha sonra a\u015fkarlanm\u0131\u015f s\u0259hv d\u0259rsliyi n\u0259\u015fr v\u0259 \u00e7ap ed\u0259n \u201c\u015e\u0259rq-Q\u0259rb\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n aradan qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 d\u0259rslik yenid\u0259n \u00e7ap olunaraq m\u0259kt\u0259b kitabxanalar\u0131na t\u0259hvil verilmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, h\u0259min d\u0259rslik T\u0259hsil Nazirliyinin qrifi il\u0259 7000 tirajla n\u0259\u015fr olunub. Kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259ri T\u0259v\u0259kk\u00fcl \u018fliyev, R\u00f6v\u015f\u0259n H\u0259t\u0259mov, Niyam\u0259ddin Quliyev, P\u0259rviz A\u011falarov, \u015eamil \u018fmrahov, Faiq Babayev, El\u015f\u0259n Qas\u0131mov, Kamran \u018fs\u0259dov v\u0259 Elnur H\u00fcseynovdur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/armeni.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15449\" width=\"860\" height=\"644\"\/><figcaption>\u0418\u0448\u044f\u0448\u044c \u0443\u043a\u044c\u044d\u0442\u0448<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>H\u0259min kitabla ba\u011fl\u0131 Fedai.az-\u0131n 2017-ci ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259qal\u0259ni diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r\u0131q.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p><strong>KAMRANIN ARMEN\u0130YASI&#187;NDA YEK\u018f D\u0130QRAN G\u0130ZL\u018fNM\u018fY\u018f YER TAPMIRDI&#8230; + 14.10.2017, 01:34 (Ara\u015fd\u0131rma)<\/strong> Fedai.az<\/p>\n\n\n\n<p>X\u0259rit\u0259 qalmaqal\u0131na s\u0259b\u0259b olan Kamran \u018fs\u0259dov &#171;qu\u015f&#187; buraxa-buraxa arxada dayanan erm\u0259ni soylular\u0131n sifari\u015fl\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259kd\u0259 davam edir. Xalq\u0131n daha ayd\u0131n t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u00fc v\u0259 erm\u0259ni yalanlar\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda ay\u0131q b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc &#171;k\u00fctl\u0259&#187; adland\u0131ran bu qu\u015f beyin\u0259 d\u0259st\u0259k olan b\u0259zi Avrosentrizmin k\u00f6l\u0259si olan aliml\u0259r\u0259 birc\u0259 xronoloji sual\u0131m var: <strong>&#171;Romal\u0131lar\u0131n Qafqaza ilk h\u00fccumlar\u0131 n\u0259 vaxt olub v\u0259 \u0259razil\u0259r bu zaman nec\u0259 adlan\u0131rd\u0131?&#187; <\/strong>, iki n\u0259h\u0259ng imperiya aras\u0131nda &#171;yek\u0259 erm\u0259nistan&#187; adl\u0131 bir imperiyan\u0131n olmas\u0131na do\u011frudanm\u0131, inanacaq q\u0259d\u0259r, axmaqs\u0131n\u0131z?<\/p>\n\n\n\n<p>Bunca sad\u0259 bir sual\u0131n cavab\u0131n\u0131 ver\u0259 bilm\u0259y\u0259n adamlar\u0131 ortaya atanlar sad\u0259c\u0259 savads\u0131z adamlar deyil. Rusiyada \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q fak\u00fclt\u0259l\u0259ri v\u0259 inistitutlar\u0131 \u0259slind\u0259 &#171;Hay alimi yeti\u015fdirm\u0259&#187; m\u0259rk\u0259zl\u0259ri olmas\u0131 h\u0259r k\u0259s\u0259 yax\u015f\u0131 m\u0259lumdur. Bu saxta x\u0259rit\u0259nin rus variant\u0131 da bu m\u0259rk\u0259zl\u0259rin \u0259silsiz v\u0259 qondarma i\u015fl\u0259rind\u0259n biridir. Bunu guya qanmayan K. \u018fs\u0259dov HAYas\u0131zcas\u0131na xalqdan soru\u015fur: <strong>&#171;B\u0259s m\u0259n ARMEN\u0130YAn\u0131 hara yaz\u0131m?&#187;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p> Bu adam h\u0259l\u0259 d\u0259 anlamay\u0131b ki, olmayan \u015feyin yeri d\u0259 olmur. Bir payla\u015f\u0131m\u0131ma r\u0259y yazan b\u0259zil\u0259ri Vatikanda gizl\u0259dil\u0259n x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259 Armeniya yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaz\u0131rlar. Bu Vatikan gizlinl\u0259rini bizim &#171;\u0259ld\u0259qay\u0131rma&#187; &#171;elmi x\u0259diml\u0259rimiz&#187; bilirs\u0259, daha onun n\u0259yi gizli oldu? Amma Roman\u0131n q\u0259dim x\u0259rit\u0259l\u0259rind\u0259 bel\u0259 vilay\u0259t v\u0259 co\u011frafi nomen qeyd edilm\u0259yib. H\u0259tta Rusiyan\u0131n d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 d\u0259 bu adda vilay\u0259t qeyd edilm\u0259yib. <\/p>\n\n\n\n<p>Bu b\u00f6lg\u00fcn\u00fc oldu\u011fu kimi rus dilind\u0259 n\u0259z\u0259riniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r\u0131q: <strong>\u0423\u0447\u0435\u0431\u043d\u0438\u043a\u0438 <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0421\u041f\u0418\u0421\u041e\u041a \u0420\u0418\u041c\u0421\u041a\u0418\u0425 \u041f\u0420\u041e\u0412\u0418\u041d\u0426\u0418\u0419 \u041f\u0440\u0438\u0432\u043e\u0434\u0438\u0442\u0441\u044f \u0432 \u043f\u043e\u0440\u044f\u0434\u043a\u0435 \u0438\u0445 \u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u043e\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f<\/strong> 1. \u0421\u0438\u0446\u0438\u043b\u0438\u044f (227 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 2. \u0421\u0430\u0440\u0434\u0438\u043d\u0438\u044f \u0438 \u041a\u043e\u0440\u0441\u0438\u043a\u0430 (227 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 3. \u0414\u0430\u043b\u044c\u043d\u044f\u044f \u0418\u0441\u043f\u0430\u043d\u0438\u044f \u2014 \u0411\u044d\u0442\u0438\u043a\u0430 (197 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 4. \u0411\u043b\u0438\u0436\u043d\u044f\u044f \u0418\u0441\u043f\u0430\u043d\u0438\u044f \u2014 \u0422\u0430\u0440\u0440\u0430\u043a\u043e\u043d\u0441\u043a\u0430\u044f \u0418\u0441\u043f\u0430\u043d\u0438\u044f (197 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 5. \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u044f (148. \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) \u0433 6. \u0410\u0444\u0440\u0438\u043a\u0430 (146 \u0433. \u0434\u043e\u043d. \u044d.) 7. \u0410\u0437\u0438\u044f (133 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 8. \u0413\u0430\u043b\u043b\u0438\u044f \u041d\u0430\u0440\u0431\u043e\u043d\u0441\u043a\u0430\u044f (120 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 9. \u041a\u0440\u0438\u0442 \u0438 \u041a\u0438\u0440\u0435\u043d\u0430\u0438\u043a\u0430 (75 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 10. \u041f\u043e\u043d\u0442 \u0438 \u0412\u0438\u0444\u0438\u043d\u0438\u044f (74\u201466 \u0433\u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 11. \u041a\u0438\u043b\u0438\u043a\u0438\u044f (92 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 12. \u0421\u0438\u0440\u0438\u044f \u0438 \u041f\u0430\u043b\u0435\u0441\u0442\u0438\u043d\u0430 (63 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 13. \u0413\u0430\u043b\u043b\u0438\u044f \u041b\u0443\u0433\u0434\u0443\u043d\u0441\u043a\u0430\u044f (52 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 14. \u0411\u0435\u043b\u044c\u0433\u0438\u043a\u0430 (52 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 15. \u0410\u043a\u0432\u0438\u0442\u0430\u043d\u0438\u044f (52 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 16. \u041d\u043e\u0432\u0430\u044f \u0410\u0444\u0440\u0438\u043a\u0430 \u2014 \u041d\u0443\u043c\u0438\u0434\u0438\u044f (46 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 17. \u0415\u0433\u0438\u043f\u0435\u0442 (30 \u0433. \u0434\u043e \u043d.\u044d.) 18. \u0418\u043b\u043b\u0438\u0440\u0438\u043a (27 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 19. \u0410\u0445\u0430\u0439\u044f (27 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 20. \u0413\u0430\u043b\u0430\u0442\u0438\u044f (25 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 21. \u041b\u0443\u0437\u0438\u0442\u0430\u043d\u0438\u044f (19 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 22. \u0420\u0435\u043d\u0438\u044f (15 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 23. \u041d\u043e\u0440\u0438\u043a (15 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 24. \u041c\u0435\u0437\u0438\u044f (15 \u0433. \u0434\u0441 \u043d. \u044d.) 25. \u041f\u0430\u043d\u043d\u043e\u043d\u0438\u044f (10 \u0433. \u0434\u043e \u043d. \u044d.) 26. \u0414\u0430\u043b\u043c\u0430\u0446\u0438\u044f (6 \u0433. \u043d. \u044d.) \u2022 27. \u0413\u0435\u0440\u043c\u0430\u043d\u0438\u044f \u0412\u0435\u0440\u0445\u043d\u044f\u044f (16 \u0433. \u043d. \u044d.) 28. \u0413\u0435\u0440\u043c\u0430\u043d\u0438\u044f \u041d\u0438\u0436\u043d\u044f\u044f (16 \u0433. \u043d. \u044d.) 29. \u041a\u0430\u043f\u043f\u0430\u0434\u043e\u043a\u0438\u044f (17 \u0433. \u043d. \u044d.) 30. \u041c\u0430\u0432\u0440\u0438\u0442\u0430\u043d\u0438\u044f \u0422\u0438\u043d\u0433\u0438\u0442\u0430\u043d\u0441\u043a\u0430\u044f (40\u201441 \u0433\u0433. \u043d. \u044d.) 31. \u041c\u0430\u0432\u0440\u0438\u0442\u0430\u043d\u0438\u044f \u0426\u0435\u0437\u0430\u0440\u0435\u0439\u0441\u043a\u0430\u044f (40\u201441 \u0433\u0433. \u043d. \u044d.) 32. \u0411\u0440\u0438\u0442\u0430\u043d\u0438\u044f (44 \u0433. \u043d. \u044d.) 33. \u0424\u0440\u0430\u043a\u0438\u044f (46 \u0433. \u043d. \u044d.) 34. \u041b\u0438\u043a\u0438\u044f \u0438 \u041f\u0430\u043c\u0444\u0438\u043b\u0438\u044f (43 \u0433. \u043d. \u044d.) 35. \u0410\u0440\u0430\u0432\u0438\u044f (105 \u0433. \u043d. \u044d.) 36. \u0414\u0430\u043a\u0438\u044f (107 \u0433. \u043d. \u044d.). <strong>El\u0259 bu erm\u0259niba\u015fl\u0131lara sual\u0131 rusca ver\u0259k-\u0410 \u0433\u0434\u0435 \u0410\u0440\u043c\u0435\u043d\u0438\u044f???<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/119048061_3508329712576762_5824063643284726927_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15453\" width=\"891\" height=\"656\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/119048061_3508329712576762_5824063643284726927_n.jpg 512w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/119048061_3508329712576762_5824063643284726927_n-300x221.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/119048061_3508329712576762_5824063643284726927_n-150x110.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 891px) 100vw, 891px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/400px-Roman_empire_14_AD_provinces_ru.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-15451\" width=\"875\" height=\"518\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/400px-Roman_empire_14_AD_provinces_ru.png 400w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/400px-Roman_empire_14_AD_provinces_ru-300x178.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/400px-Roman_empire_14_AD_provinces_ru-150x89.png 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/400px-Roman_empire_14_AD_provinces_ru-184x109.png 184w\" sizes=\"auto, (max-width: 875px) 100vw, 875px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0130ndi bu m\u0259s\u0259l\u0259nin erm\u0259ni sifari\u015fi olmas\u0131n\u0131 s\u00fcbut ed\u0259c\u0259k dig\u0259r faktlara diqq\u0259t yetir\u0259k. X\u0259rit\u0259 kollektiv \u0259m\u0259yin m\u0259hsuludur. \u00d6zl\u0259ri erm\u0259niy\u0259 xidm\u0259t etdikl\u0259ri halda, bunlar\u0131n &#171;texniki q\u00fcsur&#187;undan yazanlar\u0131 &#171;erm\u0259nid\u0259n bet\u0259r&#187; adland\u0131ran m\u00fc\u0259llifl\u0259r\u0259 diqq\u0259t edin:T\u0259v\u0259kk\u00fcl \u018fliyev, R\u00f6v\u015f\u0259n H\u0259t\u0259mov, Niyam\u0259ddin Quliyev, P\u0259rviz A\u011falarov, \u015eamil \u018fmrahov, Faiq Babayev, El\u015f\u0259n Qas\u0131mov, Kamran \u018fs\u0259dov v\u0259 Elnur H\u00fcseynov. <strong>Kitab\u0131 &#171;\u015e\u0259rq-Q\u0259rb&#187; n\u0259\u015friyyat\u0131 \u00e7ap edib.<\/strong> Bu siyah\u0131da ad\u0131 8-ci yaz\u0131lan K. \u018fs\u0259dov niy\u0259 ortaya d\u00fc\u015fm\u0259si, sizc\u0259 t\u0259sad\u00fcfd\u00fcrm\u00fc? N\u0259\u015friyyat kim\u0259 m\u0259xsusdur? <\/p>\n\n\n\n<p>Sual verm\u0259yi xo\u015flayan K. \u018fs\u0259dova \u00d6lk\u0259.az sayt\u0131 sual \u00fcnvanlasa da, h\u0259l\u0259lik cavab verilm\u0259yib. \u00d6lk\u0259.az yaz\u0131r ki, K.\u018fs\u0259dov 3 il \u00f6nc\u0259 d\u0259l\u0259duzluqda ittiham olunub. Bel\u0259 ki, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259r sakinind\u0259n \u00f6vlad\u0131n\u0131 ali m\u0259kt\u0259b\u0259 q\u0259bul etdirm\u0259k ad\u0131 il\u0259 pul t\u0259l\u0259b ed\u0259n K. \u018fs\u0259dovun qanunsuz h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 Ba\u015f prokuror yan\u0131nda Korrupsiyaya qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 Ba\u015f \u0130dar\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f m\u00fcraci\u0259t \u0259sas\u0131nda istintaq-\u0259m\u0259liyyat t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdi. Ba\u015f Prokurorlu\u011fun m\u0259tbuat xidm\u0259tinin 11 sentyabr 2014-c\u00fc ild\u0259 yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fc T\u0259l\u0259b\u0259 Q\u0259bulu \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131n\u0131n (TQDK) \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 kimi t\u0259qdim ed\u0259n, Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 (BDU) saat hesab\u0131 il\u0259 m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259y\u0259n Kamran \u018fs\u0259dov q\u0259bul imtahanlar\u0131nda laz\u0131mi bal toplamayaraq ikinci tura qalm\u0131\u015f Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259r sakininin \u00f6vlad\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universitetin\u0259 q\u0259bul etdirm\u0259yi v\u0259d ed\u0259r\u0259k ondan 3.000 manat pul t\u0259l\u0259b edib v\u0259 h\u0259min puldan ilkin olaraq 500 manat al\u0131b. Bundan sonra abituriyentin ikinci turda toplad\u0131\u011f\u0131 bal hesab\u0131na obyektiv meyarlarla ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 q\u0259bul olunmas\u0131na baxmayaraq, K. \u018fs\u0259dov guya q\u0259bula k\u00f6m\u0259k etdiyini t\u0259kid etm\u0259kl\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsd\u0259n 2 500 manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 pulu t\u0259l\u0259b edib alark\u0259n \u0259m\u0259liyyat t\u0259dbirl\u0259ri zaman\u0131 cinay\u0259t ba\u015f\u0131nda yaxalan\u0131b. Bax\u0131\u015f zaman\u0131 K. \u018fs\u0259dovun \u00fcst\u00fcnd\u0259n 2 500 manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 na\u011fd pul a\u015fkar edil\u0259r\u0259k g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. H\u0259min d\u00f6vr faktla ba\u011fl\u0131 cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flanm\u0131\u015f v\u0259 K. \u018fs\u0259dov Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 178.2.4 (d\u0259l\u0259duzluq) v\u0259 310-cu (v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini m\u0259nims\u0259m\u0259) madd\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndiril\u0259n \u015f\u0259xs qismind\u0259 c\u0259lb edil\u0259r\u0259k bar\u0259sind\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259nin q\u0259rar\u0131 il\u0259 h\u0259bs q\u0259timkan t\u0259dbiri se\u00e7ilmi\u015fdi. 2015-ci ilin fevral ay\u0131nda is\u0259 K. \u018fs\u0259dov azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131x\u0131b. <\/p>\n\n\n\n<p>Maraql\u0131 m\u0259qamlardan biri budur ki, ad\u0131 d\u0259l\u0259duzluqda hallanan bel\u0259 bir \u015f\u0259xs\u0259 T\u0259hsil naziri \u201cAz\u0259rbaycan tarixi\u201d kitab\u0131n\u0131 nec\u0259 h\u0259val\u0259 edib? Sizc\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 antikorrupsiya t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirildiyi bir vaxtda bu \u0259fv t\u0259sad\u00fcfd\u00fcrm\u00fc? K. \u018fs\u0259dovun bilm\u0259diyi suallar\u0131 xalqa \u00fcnvanlamas\u0131n\u0131n arxas\u0131nda dayanan h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xarmal\u0131y\u0131q. Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA) Tarix \u0130nstitutunun Elmi \u015euras\u0131 X sinif \u201c\u00dcmumi tarix\u201d d\u0259rsliyinin rusca versiyas\u0131nda uydurma \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d \u0259razisini \u0259ks etdir\u0259n x\u0259rit\u0259nin verilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259yanatla \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib: \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d\u0131n \u0259razisini \u0259ks etdir\u0259n x\u0259rit\u0259 q\u0259dim Roma imperiyas\u0131n\u0131 dir\u00e7\u0259ltm\u0259k x\u0259yal\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olan fa\u015fist diktatoru Benito Mussolininin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 1934-c\u00fc ild\u0259 Roma \u015f\u0259h\u0259rinin m\u0259rk\u0259zi k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259n birinin (Via dei Fori \u0130mperiali) divar\u0131na b\u0259rkidilmi\u015f m\u0259rm\u0259r x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259n biridir: \u201cH\u0259min d\u00f6vrd\u0259 tarixin m\u00fcxt\u0259lif h\u0259rbi-siyasi ke\u00e7id zaman\u0131nda \u00f6z \u00e7irkin niyy\u0259tl\u0259rin\u0259 nail olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan erm\u0259ni lobbisinin t\u0259siril\u0259 m\u0259hz h\u0259min x\u0259rit\u0259nin divara b\u0259rkidilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn se\u00e7ilm\u0259si \u015f\u00fcbh\u0259sizdir. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 saxta \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d x\u0259rit\u0259sinin d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif K\u0130V-d\u0259 v\u0259 informasiya resurslar\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Vikipediyada yay\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u0259hz AB\u015e-da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Erm\u0259ni Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 v\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 \u00fczr\u0259 Milli Assosiasiya t\u0259min edir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259ril\u0259n mill\u0259t\u00e7i erm\u0259ni t\u0259\u015fkilat\u0131 x\u00fcsusi qrant ay\u0131r\u0131b. Bu c\u00fcr x\u0259rit\u0259l\u0259ri n\u0259\u015fr ed\u0259n q\u0259dim tarix ensiklopediyas\u0131 olan \u201cAncient.eu\u201d adl\u0131 sayt g\u00f6st\u0259ril\u0259n erm\u0259ni t\u0259\u015fkilat\u0131na onlar \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lm\u0131\u015f qranta g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edib. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"286\" height=\"176\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/\u0437\u0430\u0433\u0440\u0443\u0436\u0435\u043d\u043e-6-3.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15450\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15450\" class=\"wp-image-15450\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/\u0437\u0430\u0433\u0440\u0443\u0436\u0435\u043d\u043e-6-3.jpg 286w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/\u0437\u0430\u0433\u0440\u0443\u0436\u0435\u043d\u043e-6-3-150x92.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 286px) 100vw, 286px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/thumb_20150403012200777_1516794262-1024x676.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15477\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/thumb_20150403012200777_1516794262.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15477\" class=\"wp-image-15477\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, g\u00f6st\u0259ril\u0259n x\u0259rit\u0259 X sinif \u201c\u00dcmumi tarix\u201d d\u0259rsliyind\u0259 veril\u0259rk\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259r\u0259rin\u0259 daha da saxtala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bel\u0259 ki, m\u0259rm\u0259r x\u0259rit\u0259d\u0259, habel\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u00fc\u0259llifl\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00e7oxcilidlik \u201cRoma tarixi\u201dnin m\u00fc\u0259llifi Teodor Mommzenin n\u0259\u015fr etdiyi x\u0259rit\u0259d\u0259 d\u0259 bel\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli saxtakarl\u0131\u011fa yol verilm\u0259yib. B\u00fct\u00fcn analoji x\u0259rit\u0259l\u0259rin ham\u0131s\u0131nda uydurma \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d\u0131n \u015fimal s\u0259rh\u0259dl\u0259ri Araz\u0131n c\u0259nubundan ke\u00e7ir v\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 \u00e7atm\u0131r. H\u0259min x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri olan Albaniya v\u0259 Atropatena il\u0259 yana\u015f\u0131, \u0130beriya v\u0259 Kolxida da g\u00f6st\u0259rilir. Lakin X sinif \u015fagirdl\u0259rin\u0259 t\u0259qdim olunan x\u0259rit\u0259d\u0259 saxtakarl\u0131\u011fa yol veril\u0259r\u0259k Albaniya, Atropatena, \u0130beriya v\u0259 Kolxidan\u0131n ad\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b, ancaq \u201cArmenia\u201d ad\u0131 saxlan\u0131l\u0131b. <\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259blil\u0259rin\u0259 t\u0259qdim olunan x\u0259rit\u0259d\u0259 saxtakarl\u0131\u011fa yol veril\u0259r\u0259k, \u201cArmenia\u201d \u0259razisi Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131n\u0131n c\u0259nubundan ba\u015flayaraq X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 birl\u0259\u015fdirilir. Uydurma \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d tarixin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f x\u0259rit\u0259l\u0259rin he\u00e7 birind\u0259 \u201cArmenia\u201dn\u0131n \u0259razisi X\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atm\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, T. Mommzenin n\u0259\u015fr olunmu\u015f x\u0259rit\u0259sind\u0259 v\u0259 \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d \u0259razisi g\u00f6st\u0259ril\u0259n dig\u0259r x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 Albaniya, Atropatena, Kolxida, \u0130beriya adlar\u0131 g\u00f6st\u0259rildiyi halda, X sinfin \u201c\u00dcmumi tarix\u201d d\u0259rsliyind\u0259 verilmi\u015f x\u0259rit\u0259d\u0259n b\u00fct\u00fcn bu adlar \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. Ciddi narahatl\u0131q do\u011furan hal budur ki, bu saxtala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f x\u0259rit\u0259 \u201c\u00dcmumi tarix\u201c d\u0259rsliyinin rus dilind\u0259 olan versiyas\u0131na daxil edilib. Bel\u0259likl\u0259, saxtakarl\u0131\u011f\u0131n rusdilli oxuculara \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 imkan\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Bununla yana\u015f\u0131, qeyd ed\u0259k ki, eyni x\u0259rit\u0259 saxta \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d\u0131n b\u00fct\u00fcn s\u0259rh\u0259rdl\u0259ri il\u0259 \u201c\u00dcmumi tarix\u201d d\u0259rsliyinin Az\u0259rbaycan dilind\u0259 olan versiyas\u0131nda da verilib. Burada \u00e7atmayan ancaq \u201cArmenia\u201d s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. H\u0259r iki halda d\u0259rsliyin h\u0259m rus, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan versiyalar\u0131ndak\u0131 x\u0259rit\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi ke\u00e7mi\u015fin\u0259 vurulan a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259dir\u201d. Haqq\u0131nda b\u0259hs olunan X sinif d\u0259rslikl\u0259rinin ekspertizas\u0131 zaman\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f tarix\u00e7i aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rbaycan tarixi\u201d v\u0259 \u201c\u00dcmumi tarix\u201d d\u0259rslikl\u0259rinin layih\u0259l\u0259rinin ekspertizadan ke\u00e7m\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif strukturlara t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rilm\u0259si hallar\u0131na yol verilib. <\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furan odur ki, X sinifl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cAz\u0259rbaycan tarixi\u201d v\u0259 \u201c\u00dcmumi tarix\u201d d\u0259rslik layih\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan versiyalar\u0131 tenderd\u0259 qalib elan olunduqdan sonra Tarix \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 28 s\u0259hif\u0259lik irad v\u0259 t\u0259klifl\u0259r T\u0259hsil Nazirliyin\u0259 g\u00f6nd\u0259rils\u0259 d\u0259, onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmadan d\u0259rslik \u00e7ap edilib. H\u0259min d\u0259rslikl\u0259rin rus dilind\u0259 olan versiyalar\u0131 is\u0259 ictimai m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmadan \u00e7ap olunub. \u00dcst\u0259lik, bu strateji-milli maraqlara s\u00f6yk\u0259n\u0259n v\u0259saitl\u0259rin qrantlar hesab\u0131na \u00e7ap edilm\u0259si d\u0259 qaranl\u0131q m\u0259qamlardand\u0131r. AMEA Tarix \u0130nistutunun Elmi \u015euras\u0131 b\u0259yanat\u0131nda g\u0259r\u0259k m\u00fc\u0259llifl\u0259rin y\u00fczl\u0259rl\u0259 x\u0259rit\u0259 i\u00e7\u0259risind\u0259 niy\u0259 bu variant\u0131n se\u00e7ilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 sor\u011fusunu aidiyyatl\u0131 qurumlara \u00fcnvanlayayd\u0131. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etmi\u015f\u0259m v\u0259 bir daha edir\u0259m: &#171;Erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycanda v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 g\u00fccl\u00fc \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri m\u00f6vcuddur. Kripto kimlikl\u0259r\u0259 sahib bu agentura \u015f\u0259b\u0259k\u0259si h\u0259r yer\u0259, h\u0259tta d\u00f6vl\u0259tin \u0259n strateji qollar\u0131nda s\u00f6z sahibi olacaq bir m\u00f6vqel\u0259r\u0259 s\u0131z\u0131b v\u0259 bu g\u00fcn xalqa divan tutmaqla m\u0259\u015f\u011fuldurlar. Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259n sonra i\u00e7imizd\u0259ki erm\u0259ni \u015f\u0259b\u0259k\u0259si total \u015f\u0259kild\u0259 h\u00fccuma ke\u00e7ibl\u0259r. \u201c26\u201d kafesi, &#171;26 Bak\u0131 komissar\u0131&#187; k\u00fc\u00e7\u0259si, \u015eaumyan\u0131n yetiml\u0259rinin q\u0259bir ziyar\u0259ti, x\u0259rit\u0259 t\u0259sad\u00fcf ola bilm\u0259z, h\u0259l\u0259 bu x\u0259rit\u0259nin kontur (lal) variant\u0131 da var. Onu m\u00fczkir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xartmay\u0131blar. Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 bir ara\u015fd\u0131rma apard\u0131q. M\u0259lum oldu ki, rus dilinin regionda z\u0259ifl\u0259m\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n erm\u0259ni informasiya v\u0259 dezinformasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259rini T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycana yerl\u0259\u015fdiribl\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 56 v\u0259qf erm\u0259nil\u0259r\u0259 m\u0259xsusdur v\u0259 \u0130stanbul, Diyarb\u0259kr, Kayseri v\u0259 Xatayda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bunlar\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259 70 min portal var. Bu m\u0259rk\u0259zl\u0259rin Az\u0259rbaycanda uzant\u0131lar\u0131 a\u015fkar f\u0259aliyy\u0259td\u0259dirl\u0259r. Bu x\u0259rit\u0259 h\u0259l\u0259 ki g\u00f6z\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n bir olayd\u0131r. Xalq v\u0259 x\u00fcsus\u0259n d\u0259 saytlar\u0131n erm\u0259ni n\u0259zar\u0259tind\u0259 olmayan k\u0259simi diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar&#187;. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"749\" height=\"477\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/000-100\u0433\u0433.-\u0434\u043e-\u043d.\u044d.-\u0421\u043a\u0438\u0444\u0438\u044f-\u041f\u0430\u0440\u0444\u0438\u044f.-\u0421\u0430\u0440\u043c\u0430\u0442\u0438\u044f-I-\u0432.-\u0434\u043e-\u043d.\u044d.-\u041f\u0442\u043e\u043b\u0435\u043c\u0435\u0439.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15454\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/000-100\u0433\u0433.-\u0434\u043e-\u043d.\u044d.-\u0421\u043a\u0438\u0444\u0438\u044f-\u041f\u0430\u0440\u0444\u0438\u044f.-\u0421\u0430\u0440\u043c\u0430\u0442\u0438\u044f-I-\u0432.-\u0434\u043e-\u043d.\u044d.-\u041f\u0442\u043e\u043b\u0435\u043c\u0435\u0439.jpg 749w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/000-100\u0433\u0433.-\u0434\u043e-\u043d.\u044d.-\u0421\u043a\u0438\u0444\u0438\u044f-\u041f\u0430\u0440\u0444\u0438\u044f.-\u0421\u0430\u0440\u043c\u0430\u0442\u0438\u044f-I-\u0432.-\u0434\u043e-\u043d.\u044d.-\u041f\u0442\u043e\u043b\u0435\u043c\u0435\u0439-300x191.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/000-100\u0433\u0433.-\u0434\u043e-\u043d.\u044d.-\u0421\u043a\u0438\u0444\u0438\u044f-\u041f\u0430\u0440\u0444\u0438\u044f.-\u0421\u0430\u0440\u043c\u0430\u0442\u0438\u044f-I-\u0432.-\u0434\u043e-\u043d.\u044d.-\u041f\u0442\u043e\u043b\u0435\u043c\u0435\u0439-150x96.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/000-100\u0433\u0433.-\u0434\u043e-\u043d.\u044d.-\u0421\u043a\u0438\u0444\u0438\u044f-\u041f\u0430\u0440\u0444\u0438\u044f.-\u0421\u0430\u0440\u043c\u0430\u0442\u0438\u044f-I-\u0432.-\u0434\u043e-\u043d.\u044d.-\u041f\u0442\u043e\u043b\u0435\u043c\u0435\u0439-115x73.jpg 115w\" sizes=\"auto, (max-width: 749px) 100vw, 749px\" \/><figcaption><strong>100-000\u0433\u0433. \u0434\u043e \u043d.\u044d. \u0421\u043a\u0438\u0444\u0438\u044f, \u041f\u0430\u0440\u0444\u0438\u044f. \u0421\u0430\u0440\u043c\u0430\u0442\u0438\u044f I \u0432. \u0434\u043e \u043d.\u044d. \u041f\u0442\u043e\u043b\u0435\u043c\u0435\u0439<\/strong>&#8212;<strong>\u0413\u0414\u0415 \u0410\u0420\u041c\u0415\u041d\u0418\u042f?<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bir daha tarixi faktlarla ba\u011fl\u0131 \u015f\u0259rhl\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r salaq: &#171;Ekspert izah edib ki, h\u0259min x\u0259rit\u0259d\u0259 Trayan v\u0259 Adrian adl\u0131 imperatorlar\u0131n h\u00f6kmranl\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00f6vcud olan \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 \u0259razil\u0259r g\u00f6st\u0259rilib. \u201cAmid v\u0259 Dzirav d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan Roma imperiyas\u0131n\u0131n m\u00fctt\u0259fiqi idi. Lakin bir daha t\u0259krar edir\u0259m ki, indiki Erm\u0259nistandan s\u00f6hb\u0259t getmir. Sonra Vizantiya v\u0259 Roma imperiyas\u0131 aras\u0131nda m\u00fcqavil\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n Erm\u0259nistan \u015e\u0259rqi v\u0259 Q\u0259rbi Erm\u0259nistana b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. V\u0259 o, \u015e\u0259rqi Anadoluda yerl\u0259\u015firdi\u201d. Bu m\u00fc\u0259llifcik he\u00e7 bir tarixi bilgisi olmayan v\u0259 erm\u0259ni arzular\u0131 il\u0259 oynayan biri kimi \u00f6z eybini qanmama\u011f\u0131 bir yana dursun, xalq\u0131n daha ayd\u0131n t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u00fc k\u0259simini &#171;k\u00fctl\u0259&#187; adland\u0131r\u0131r. O d\u00f6vr\u00fcn ilkin m\u0259nb\u0259si say\u0131lan Plutarx Kamran\u0131n g\u0259zdiyi Armeniyan\u0131n cizgil\u0259rini verib. Plutarx yaz\u0131r: &#171;&#8230;<strong>U\u011furla davam ed\u0259n y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n sonra Likull F\u0259rat \u00e7ay\u0131n\u0131 ke\u00e7\u0259r\u0259k Erm\u0259nistana daxil oldu&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong> <\/strong>&#8230;Tiqran\u0131n \u0259traf\u0131na erm\u0259ni v\u0259 qordienl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, Midiya v\u0259 adabenl\u0259r \u00f6z \u00e7arlar\u0131 il\u0259, Babild\u0259n \u0259r\u0259bl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t d\u0259st\u0259l\u0259r, X\u0259z\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n albanlar, iberl\u0259r v\u0259 Araz \u00e7ay\u0131 sahill\u0259rind\u0259 ya\u015fayan azad tayfalar da bunlara qo\u015fulub g\u0259lmi\u015fdil\u0259r. Bunlar\u0131 Tiqran yaltaql\u0131qla v\u0259 \u015firin v\u0259dl\u0259rl\u0259 toplam\u0131\u015fd\u0131&#187;&#8230; Plutarx\u0131n <strong>&#171;\u0418\u0437\u0431\u0440\u0430\u043d\u043d\u044b\u0435 \u0436\u0438\u0437\u043d\u0435\u043e\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u044f&#187; ( \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430 1987.\u0433. \u0442\u043e\u043c I, II)<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>Tiqrana tabe \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r aras\u0131nda Tiqrankert, Artaksat, Kabira, Sinop v\u0259 Nisubudun adlar\u0131 \u00e7\u0259kilir. D\u00f6y\u00fc\u015f F\u0259rat\u0131n qolu olan Apsani \u00e7ay\u0131 sahilind\u0259 ba\u015f verdiyi b\u0259llidir. Filosof Antiox &#171;Allahlar haqq\u0131nda&#187; \u0259s\u0259rind\u0259 bu d\u00f6y\u00fc\u015f haqq\u0131nda <strong>&#171;g\u00fcn\u0259\u015fin bel\u0259 bir hadis\u0259y\u0259 rast g\u0259lm\u0259diyini&#187; yaz\u0131rd\u0131. Strabon is\u0259 \u00f6z &#171;Tarixi qeydl\u0259r&#187; \u0259s\u0259rind\u0259 yaz\u0131rd\u0131 ki, romal\u0131lar \u00f6z-\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00fcl\u0259r\u0259k \u0259l\u0259 sal\u0131rd\u0131lar ki, bel\u0259 bir quldur y\u0131\u011fna\u011f\u0131na silah qald\u0131rm\u0131\u015flar. Ki\u00e7ik bir \u0259yal\u0259td\u0259 qa\u00e7ma\u011fa yer tapmayan Tiqran ba\u015f\u0131ndak\u0131 tac\u0131 \u00e7\u0131xararaq yaltaqcas\u0131na Pompeyin ayaqlar\u0131 alt\u0131na qoydu. Bununla da haylar\u0131n az ya\u015fl\u0131 d\u00f6vl\u0259tciyi tarixin arxivin\u0259 verildi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong> <\/strong>Kamran \u018fs\u0259dovun Armeniyas\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin uydurma birinci \u00e7ar\u0131 I Arta\u015fes (e. \u0259. 189-161-ci ill\u0259r) Suriya \u00e7arl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir \u0259yal\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri idi. Artaks \u015f\u0259h\u0259rini salma\u011f\u0131 Antioxda m\u0259\u011flub edil\u0259r\u0259k buralara qa\u00e7an Hannibaldan xahi\u015f etmi\u015fdi. AR M\u0130NE co\u011frafi nomenin\u0259 is\u0259 tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u0130ran \u015fah\u0131 I Dara t\u0259r\u0259find\u0259n yaz\u0131lm\u0131\u015f gil l\u00f6vh\u0259d\u0259 rast g\u0259lindiyi (e. \u0259. 522-486-c\u0131 ill\u0259r) versiyas\u0131 var. Bu da t\u0259rc\u00fcm\u0259d\u0259 &#171;A\u015fa\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259&#187; anlam\u0131n\u0131 verdiyi bildirilir. Bu g\u00fcn erm\u0259ni bo\u015fbo\u011fazlar\u0131 Urartunu d\u00fcnyaya Ararat d\u00f6vl\u0259ti kimi t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131 bir zamanda bu dilin \u00e7e\u00e7en dilin\u0259 uy\u011funlu\u011funu g\u00f6r\u00fcb &#171;armenoid irqi&#187; adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 mill\u0259tl\u0259ri &#171;erm\u0259nid\u0259n d\u00f6nm\u0259&#187; hesab edirl\u0259r. Bir vaxtlar XVI-XVII \u0259srl\u0259rd\u0259 \u00f6zl\u0259rini 5 \u00e7ay\u0131n patrirxlar\u0131 (Raffi), sonra 3 g\u00f6l\u00fcn sakinl\u0259ri v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n s\u0259ssizliyini g\u00f6r\u00fcb \u00f6zl\u0259rini d\u0259nizd\u0259n d\u0259niz\u0259 bir x\u0259yali imperiya elan ed\u0259n hay h\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 bu g\u00fcn qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131yay\u0131q. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/119114571_3508333855909681_1026345579284776255_n.jpg\" alt=\"\" data-id=\"15452\" data-full-url=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/119114571_3508333855909681_1026345579284776255_n.jpg\" data-link=\"http:\/\/fedai.az\/?attachment_id=15452\" class=\"wp-image-15452\"\/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">\u0413\u0414\u0415 \u0410\u0420\u041c\u0415\u041d\u0418\u042f?<\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k mill\u0259t olma\u011f\u0131 bacarmayan v\u0259 bir \u00e7ox mill\u0259tl\u0259rin t\u00f6r-t\u00f6k\u00fcnt\u00fc zibilxanas\u0131na b\u0259nz\u0259y\u0259n bu saxtakar xalqa &#171;Ay\u0131 xidm\u0259ti&#187; g\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259r\u0259 ad verm\u0259y\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir\u0259m. Bil\u0259-bil\u0259 ki, erm\u0259ni tarixi kitablar\u0131n\u0131 frans\u0131zlar 18-19-cu \u0259srl\u0259rd\u0259 uydurublar, ondan m\u0259nb\u0259 olaraq istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259r\u0259 alim dem\u0259k nadanl\u0131qd\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130\u00e7imizd\u0259 b\u0259sl\u0259diyimiz kripto erm\u0259nil\u0259rin f\u0259alla\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b b\u00f6lg\u0259d\u0259ki siyasi iqlimin qaynar olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ola bil\u0259r.<\/strong> Yad\u0131ma 26 sentyabr 1802-ci il \u00e7ar I Aleksandr P. Sisianova yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubun m\u0259tni d\u00fc\u015f\u00fcr: <strong>&#171;N\u0259yin bahas\u0131na olursa-olsun Az\u0259rbaycan\u0131n bu v\u0259 ya dig\u0259r xanl\u0131\u011f\u0131na h\u00fccumda erm\u0259nil\u0259rd\u0259n geni\u015f istifad\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. X\u00fcsusiyl\u0259, Rusiyaya daha s\u0259daq\u0259tli erm\u0259ni ke\u015fi\u015fi Danil ola bil\u0259r&#187;.<\/strong> \u00c7ox g\u00fcman ki, bu g\u00fcn d\u0259 bu erm\u0259nisif\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259 bel\u0259 bir m\u0259ktub \u0259rz olunub&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p> Sonda bir daha bildirir\u0259m ki, ki\u00e7ik v\u0259 b\u00f6y\u00fck b\u00f6lg\u00fcs\u00fc Erm\u0259ni \u0259yal\u0259tini iki yer\u0259 ay\u0131ran F\u0259rat \u00e7ay\u0131n\u0131n sa\u011f sahilind\u0259ki ki\u00e7ik bir \u0259razi b\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan, sol sahilind\u0259ki \u0259razi is\u0259 ki\u00e7ik Erm\u0259nistan adlan\u0131rd\u0131. Bu g\u00fcn B\u00f6y\u00fck Q\u0131\u015flaq k\u0259ndi \u0259razic\u0259 b\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistandan b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki Plutarx\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131ndan ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, <strong>&#171;Kamran\u0131n Armeniyas\u0131nda&#187; Yek\u0259 Diqran qa\u00e7ma\u011fa v\u0259 gizl\u0259nm\u0259y\u0259 yer tapm\u0131rd\u0131&#8230; <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8230;Paradoksa bax\u0131n, bu g\u00fcn d\u0259 K. \u018fs\u0259dov x\u0259rit\u0259d\u0259 (&#171;\u0130ndi m\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n ad\u0131n\u0131 sils\u0259m yerin\u0259 x\u0259rit\u0259d\u0259 n\u0259 yazmal\u0131yam?&#187;) Armeniya yazma\u011fa yer tapm\u0131r&#8230; <\/p>\n\n\n\n<p><strong>P. S. Erm\u0259nil\u0259r XVIII \u0259srd\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015f bir ingilis x\u0259rit\u0259sini nec\u0259 d\u0259yi\u015fdikl\u0259rini \u015f\u0259kill\u0259rd\u0259n izl\u0259m\u0259k olar. Erm\u0259nil\u0259r yax\u0131n d\u00f6vrl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn inand\u0131r\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu x\u0259rit\u0259ni art\u0131q e. \u0259. XVIII-XVII \u0259srl\u0259r\u0259 aid edirl\u0259r. Yax\u015f\u0131 ki, Haykanu\u015fun bicl\u0259ri orda-burda b\u00f6y\u00fcy\u00fcbl\u0259r&#8230; <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fedai.az Ara\u015fd\u0131rma Qrupu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2017-ci ild\u0259 Prezident Administrasiyas\u0131n\u0131n sabiq r\u0259hb\u0259ri Ramiz Mehdiyevin n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan \u201c\u015e\u0259rq-Q\u0259rb\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131 t\u0259xribat\u00e7\u0131 kitab \u00e7ap edib. Bu kitab X sinif \u201c\u00dcmumi tarix\u201d d\u0259rsliyinin rusca<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15455,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-15448","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15448","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15448"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15448\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15479,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15448\/revisions\/15479"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15448"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15448"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15448"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}