{"id":20001,"date":"2020-11-05T03:35:04","date_gmt":"2020-11-04T23:35:04","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=20001"},"modified":"2020-11-05T03:35:07","modified_gmt":"2020-11-04T23:35:07","slug":"erm%c9%99nistan-fosforlu-m%c9%99rmil%c9%99r-istehsalcisidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=20001","title":{"rendered":"Erm\u0259nistan fosforlu m\u0259rmil\u0259r istehsal\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Erm\u0259ni h\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir iyr\u0259nc sif\u0259ti &#171;Qara s\u0259ni bas\u0131nca, s\u0259n qaran\u0131 bas&#187; siyas\u0259tidir. M\u00fclki \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 atd\u0131\u011f\u0131 m\u0259rmil\u0259rin fosfor t\u0259rkibli olmas\u0131n\u0131 bildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, yalandan hay-h\u0259\u015fir sal\u0131b. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Noyabr\u0131n 3-\u00fc Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u018frazil\u0259rinin Minalardan T\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fczr\u0259 Milli Agentliy\u0259 A\u011fcab\u0259di, A\u011fdam, B\u0259rd\u0259, Beyl\u0259qan, F\u00fczuli v\u0259 T\u0259rt\u0259r \u0259razisind\u0259 m\u0259rmil\u0259rin a\u015fkar olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin \u2033102\u2033 Xidm\u0259ti-Z\u0259ng m\u0259rk\u0259zi sistemind\u0259n &#8212; 24 (iyirmi d\u00f6rd) v\u0259 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar Nazirliyinin B\u00f6hran V\u0259ziyy\u0259tl\u0259rind\u0259 \u0130dar\u0259etm\u0259 m\u0259rk\u0259zind\u0259n &#8212; 1 (bir) m\u00fcraci\u0259t daxil olub.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>ANAMA-dan veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, daxil olmu\u015f 25 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f \u0259sas\u0131nda Agentliyin x\u00fcsusi mobil \u00e7evik \u0259m\u0259liyyat qruplar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n A\u011fcab\u0259di rayonunun Min\u0259xorlu k\u0259ndi, A\u011fdam rayonunun \u018ff\u0259tli k\u0259ndi, B\u0259rd\u0259 rayonu, F\u00fczuli rayonunun Alxanl\u0131 k\u0259ndi, T\u0259rt\u0259r K\u00f6\u00e7\u0259rli, Qaynaq, Qazyan, S\u0259hl\u0259bad, Yenik\u0259nd k\u0259ndl\u0259ri, \u018f.\u0130smay\u0131lov, H.Aslanov, T.R\u0259himov k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rin\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 23 operativ v\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz \u0259m\u0259liyyat \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilib. Apar\u0131lm\u0131\u015f \u0259m\u0259liyyat-axtar\u0131\u015f t\u0259dbirl\u0259ri zaman\u0131 2 \u0259d\u0259d 122 mm-lik D-4 a\u011f fosfor (P-4) t\u0259rkibli top m\u0259rmisi, 1 \u0259d\u0259d 300 mm-lik raket (9M528), 1 \u0259d\u0259d h\u0259rbi m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan meteoroloji radiopelenqator v\u0259 25 \u0259d\u0259d partlam\u0131\u015f m\u0259rmi qal\u0131qlar\u0131 a\u015fkar olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>Agentliyin partlay\u0131\u015f qrupu t\u0259r\u0259find\u0259n 2 \u0259d\u0259d 122 mm-lik D-4 a\u011f fosfor (P-4) t\u0259rkibli top m\u0259rmisi, 1 \u0259d\u0259d 300 mm-lik raket (9M528) z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilib, Mina T\u0259hl\u00fck\u0259sin\u0259 dair Maarifl\u0259ndirm\u0259 \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259sissl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n 42 777 n\u0259f\u0259r m\u00fclk\u00fc \u015f\u0259xs aras\u0131nda mina t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 dair maarifl\u0259ndirm\u0259 t\u0259bli\u011fat\u0131 apar\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 saxta\u00a0video g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259r yayaraq Az\u0259rbaycan\u0131 fosfor m\u0259rmil\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kd\u0259 g\u00fcnahland\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Erm\u0259ni xisl\u0259tin\u0259 b\u0259l\u0259d\u00a0oldu\u011fum \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu dezinformasiyadan erm\u0259nil\u0259r \u00f6z i\u015fl\u0259tdikl\u0259ri fosfor m\u0259rmi v\u0259 bombalar\u0131n\u0131 gizl\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. H\u0259l\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n xeyli \u0259vv\u0259l Beyrutdak\u0131 partlay\u0131\u015fla ba\u011fl\u0131 \u00abBiz Livana niy\u0259 yard\u0131m etm\u0259liyik?\u00bb\u00a0adl\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 (07.08.2020) yazm\u0131\u015fd\u0131m: <\/p>\n\n\n\n<p>\u00ab<strong>Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda art\u0131q iki h\u0259ft\u0259dir ki, Rusiyadan Erm\u0259nistana apar\u0131lan y\u00fckl\u0259rin s\u0259rh\u0259di ke\u00e7m\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verilm\u0259m\u0259sini x\u0259b\u0259r olaraq vermi\u015fdik. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu y\u00fckl\u0259r ammonium nitratdan ibar\u0259tdir v\u0259 partlay\u0131c\u0131lar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6nd\u0259rilir. Erm\u0259ni t\u0259r\u0259fin idias\u0131na g\u00f6r\u0259 is\u0259, onlar s\u0259naye m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan partlay\u0131c\u0131 madd\u0259l\u0259rdir, m\u0259s\u0259l\u0259n, da\u011f-m\u0259d\u0259n, yol tikintisi v\u0259 s. 2016-c\u0131 ild\u0259 azot v\u0259 fosforlu m\u0259rmil\u0259rd\u0259n erm\u0259nil\u0259r T\u0259rt\u0259r istiqm\u0259tind\u0259 istifad\u0259 etmi\u015fdi.\u00bb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ammonium nitratla ba\u011fl\u0131 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015fd\u0131rma zaman\u0131 bu kimy\u0259vi madd\u0259nin Erm\u0259nistanda saxlanc yerl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n etdik:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00a01.\u00a0\u201cVanadzor Ximprom\u201d zavodu\u00a0&#8212;\u00a0<\/strong>4 x\u00fcsusi qabda t\u0259xmin\u0259n 2 ton ammoniyak v\u0259 0,5 ton k\u00fck\u00fcrd tur\u015fusu saxland\u0131\u011f\u0131n\u0131 izah edib. T\u0259hl\u00fck\u0259li madd\u0259l\u0259r saxlan\u0131lan 4 konteyner t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sistemi vasit\u0259sil\u0259 5-ci saxlama konteynerin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"424\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1-1599201466.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20002\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1-1599201466.jpg 700w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1-1599201466-300x182.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1-1599201466-150x91.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>2.\u00a0<strong>Nubara\u015fen z\u0259h\u0259rli kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r (herbisid) poliqonu \u2014\u00a0<\/strong>Nubara\u015fen problemi v\u0259 h\u0259lli i\u015fl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fczr\u0259 hakimiyy\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131, BMT-nin \u0130nki\u015faf Proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Qlobal \u018ftraf M\u00fchit Fondunun \u201cM\u00fcdd\u0259ti bitmi\u015f pestisid ehtiyatlar\u0131n\u0131n m\u0259hv edilm\u0259si v\u0259 Kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259siz idar\u0259 edilm\u0259si proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 davaml\u0131 \u00fczvi \u00e7irkl\u0259ndiricil\u0259rin at\u0131lmas\u0131\u201d m\u00f6vzusunda i\u015fl\u0259rin apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olub.\u00a01970-ci ill\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistanda t\u0259hl\u00fck\u0259li \u00fczvi xlorid pestisidl\u0259rin istifad\u0259si qada\u011fan edildiyi zaman Nubara\u015fen herbisit q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131 kimi\u00a0yaran\u0131b.\u00a0Qada\u011fan olunmu\u015f v\u0259 vaxt\u0131 ke\u00e7mi\u015f kimy\u0259vi qar\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n xalis h\u0259cmi t\u0259xmin\u0259n 600 tondur.\u00a0Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, buradak\u0131 tullant\u0131lar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259 xlor var (t\u0259xmin\u0259n 60%). Qalan hiss\u0259\u00a0civ\u0259 olanlar v\u0259 fosfordan ibar\u0259tdir. \u018fg\u0259r Erm\u0259nistan\u0131n bunu l\u0259\u011fv etm\u0259k ist\u0259yi vard\u0131sa, Rusiyadan 2020-ci ild\u0259 40 ma\u015f\u0131n azot almas\u0131 n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmas\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar ara\u015fd\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/6-9595208808.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20003\" width=\"890\" height=\"587\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/6-9595208808.jpg 700w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/6-9595208808-300x198.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/6-9595208808-150x99.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 890px) 100vw, 890px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>3.<strong>\u201cHaygyu\u011fkimya\u201d istehsalat birliyinin anbarlar\u0131 \u2014\u00a0bu m\u00fc\u0259ssis\u0259nin d\u0259 u\u00e7uq-s\u00f6k\u00fck anbarlar\u0131nda, \u0259sas\u0259n azot, ammonium nitrat qal\u0131qlar\u0131 saxlanmas\u0131 bar\u0259d\u0259 erm\u0259ni ekoloqlar\u0131n\u0131n t\u0259nqidi r\u0259yl\u0259ri m\u00f6vcuddur\u00a0(Ordu.az).Buradak\u0131 z\u0259r\u0259rli kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259ri qal\u0131q kimi qeyd\u0259 ald\u0131r\u0131b AB\u015e -dan bu t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yiin l\u0259\u011fvi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qrantlar al\u0131blar. Lakin bu sah\u0259d\u0259\u00a0he\u00e7 bir i\u015f g\u00f6r\u00fclm\u0259yib. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/8-12793611760.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20004\" width=\"925\" height=\"692\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/8-12793611760.jpg 700w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/8-12793611760-300x225.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/8-12793611760-150x112.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 925px) 100vw, 925px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu madd\u0259l\u0259ri\u00a0Fransa, Almaniya v\u0259 ya Yunan\u0131stana satmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yollar aran\u0131b. Tranzit\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan icaz\u0259 verm\u0259yib v\u0259 \u0130rana da AB\u015e sanksiyalar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n sata bilm\u0259dikl\u0259rini deyirl\u0259r. Y\u0259ni AB\u015e-a t\u0259hl\u00fck\u0259li tullant\u0131 kimi t\u0259qdim etdikl\u0259ri bu madd\u0259l\u0259r istifad\u0259y\u0259 yararl\u0131d\u0131r v\u0259 erm\u0259nil\u0259r bundan fosforlu m\u0259rmil\u0259r, bombalar haz\u0131rlamaqdad\u0131rlar. \u018fg\u0259r r\u0259smi \u0130r\u0259van\u00a0bu madd\u0259d\u0259n can qurtarmaq ist\u0259yirdis\u0259, n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 24 iyul 2020-ci ild\u0259 Rusiyadan yeni partiya ammoniyak natrium alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>Bu faktlar aidiyyatl\u0131 qurumlara t\u0259qdim edilm\u0259lidir. D\u00fc\u015fm\u0259nin, h\u0259m 2016-c\u0131 ild\u0259, h\u0259m d\u0259 2020-ci ild\u0259 dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 beyn\u0259lxalq qanunlarla qada\u011fan edilmi\u015f silahlardan istifad\u0259 etm\u0259sini h\u0259rbi cinay\u0259t kimi t\u0259qdim etm\u0259liyik.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiyada haz\u0131rlanm\u0131\u015f partlay\u0131c\u0131 madd\u0259 (ammoniyak nitrat) il\u0259 y\u00fckl\u0259nmi\u015f avtomobil\u0259r Larsda Rusiya t\u0259r\u0259finin b\u00fct\u00fcn prosedurlar\u0131n\u0131 ke\u00e7ib, lakin G\u00fcrc\u00fcstan t\u0259r\u0259fi onlar\u0131n G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n g\u00f6mr\u00fck s\u0259rh\u0259dini ke\u00e7m\u0259sini qada\u011fan etm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259lum olub ki, t\u0259kc\u0259 bu il \u0259rzind\u0259 art\u0131q 40-a yax\u0131n ma\u015f\u0131n g\u00f6nd\u0259rilib v\u0259 bu t\u0259hl\u00fck\u0259li y\u00fckl\u0259r bundan sonra da m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f qaydada h\u0259r ay g\u00f6nd\u0259rilm\u0259liymi\u015f. Saxlan\u0131lan y\u00fckl\u0259rin aqib\u0259tinin nec\u0259 olaca\u011f\u0131 is\u0259 h\u0259l\u0259lik m\u0259lum deyil. \u018fsas m\u0259lum olan is\u0259 odur ki, d\u00fc\u015fm\u0259n bu partlay\u0131c\u0131dan biz\u0259 qar\u015f\u0131 silah \u2014 sursat haz\u0131rlayacaqd\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0<strong>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>AVMV\u0130B M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259ni h\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir iyr\u0259nc sif\u0259ti &#171;Qara s\u0259ni bas\u0131nca, s\u0259n qaran\u0131 bas&#187; siyas\u0259tidir. M\u00fclki \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 atd\u0131\u011f\u0131 m\u0259rmil\u0259rin fosfor t\u0259rkibli olmas\u0131n\u0131 bildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, yalandan hay-h\u0259\u015fir<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20005,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-20001","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20001","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20001"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20001\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20006,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20001\/revisions\/20006"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20005"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}