{"id":2026,"date":"2020-03-04T04:11:14","date_gmt":"2020-03-04T00:11:14","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=2026"},"modified":"2020-03-04T04:11:19","modified_gmt":"2020-03-04T00:11:19","slug":"suriya-muharib%c9%99si-abs-in-%c9%99lind%c9%99n-nec%c9%99-cixdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=2026","title":{"rendered":"Suriya m\u00fcharib\u0259si AB\u015e-\u0131n \u0259lind\u0259n nec\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131?"},"content":{"rendered":"\n<p> Jeremy Bowen\/\/BBC-nin Yax\u0131n \u015e\u0259rq redaktoru <\/p>\n\n\n\n<p>Prezident Donald Trump-\u0131n, \u00f6z\u00fc dediyi kimi, &#171;b\u00f6y\u00fck v\u0259 misilsiz m\u00fcdrikliyi&#187; n\u0259tic\u0259sind\u0259 Suriyan\u0131n \u015fimal\u0131ndan qo\u015funlar\u0131 \u00e7\u0131xard\u0131qdan sonra bir h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 Suriya m\u00fcharib\u0259sinin x\u0259rit\u0259si d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun h\u0259r\u0259k\u0259tiyl\u0259 ba\u015flayan hadis\u0259l\u0259r silsil\u0259si AB\u015e-\u0131n m\u00fctt\u0259fiqi olan Suriya k\u00fcrdl\u0259rin\u0259 x\u0259yan\u0259t hal\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xarmaqla yana\u015f\u0131, T\u00fcrkiy\u0259, Suriyan\u0131n prezident B\u0259\u015f\u0259r \u0259l-\u018fs\u0259d rejimi v\u0259 onu d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n Rusiya v\u0259 \u0130ran, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0130\u015e\u0130D-in cihad\u00e7\u0131 ekstremistl\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif imkanlar a\u00e7\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Suriyada s\u0259kkiz il davam ed\u0259n m\u00fcharib\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqi d\u0259yi\u015fib. Son h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 daha bir d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si olub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ll\u0259r \u0259rzind\u0259 ayd\u0131n idi ki, Suriyan\u0131n taleyini suriyal\u0131lar yox, xaricil\u0259r h\u0259ll ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259krar m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r m\u00fcharib\u0259nin davam\u0131na v\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Suriyaya v\u0259ziyy\u0259t\u0259 n\u0259zar\u0259t u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 haqq\u0131nda yaz\u0131 m\u00fcharib\u0259 qurbanlar\u0131ndan ba\u015flamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259nin gedi\u015find\u0259 h\u0259r bir d\u00f6n\u00fc\u015f an\u0131 m\u00fclki \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259lak\u0259t v\u0259 itkil\u0259r dem\u0259kdir. \u018fmrl\u0259r ver\u0259n liderl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fclki \u0259halinin \u00e7\u0259kdiyi \u0259zab\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n videolara bax\u0131\u015f icbari olmal\u0131d\u0131r. H\u0259min videolar\u0131 internet v\u0259 televiziyadan tapmaq \u00e7\u0259tin deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident Trump-\u0131n AB\u015e-\u0131 sonu g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xarmaq q\u0259rar\u0131 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 Suriyaya qo\u015fun g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q verdi. T\u00fcrkiy\u0259 prezidenti Recep Tayyip Erdo\u011fan b\u0259yan edib ki, onun h\u0259d\u0259fi \u00f6z \u00f6lk\u0259sind\u0259ki k\u00fcrd \u00fcsyan\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n m\u00fctt\u0259fiqi olan SDQ (Suriya Demokratik Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri) k\u00fcrdl\u0259ridir. Onun plan\u0131 Suriyan\u0131n \u015fimal-\u015f\u0259rqind\u0259, s\u0259rh\u0259din h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin\u0259 n\u0259zar\u0259t etm\u0259k v\u0259 32 km d\u0259rinlikd\u0259 bir i\u015f\u011fal zonas\u0131 qurmaqd\u0131r. O, h\u0259min zonaya bir milyon v\u0259 ya ondan daha \u00e7ox suriyal\u0131 qa\u00e7q\u0131n\u0131 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259k ist\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>AB\u015e \u0130\u015e\u0130D-\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn suriyal\u0131 k\u00fcrdl\u0259r\u0259 v\u0259 onlarla yana\u015f\u0131 b\u0259zi \u0259r\u0259bl\u0259r\u0259 t\u0259lim ke\u00e7ir\u0259nd\u0259 amerikal\u0131lar\u0131n bu potensial problemd\u0259n, T\u00fcrkiy\u0259nin onlar\u0131n k\u00fcrd m\u00fctt\u0259fiql\u0259rini terror\u00e7u sayd\u0131qlar\u0131ndan x\u0259b\u0259ri var idi. Washington g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yarana bil\u0259c\u0259k bu problem\u0259 g\u00f6z yumdu. \u0130ndi h\u0259min o g\u0259l\u0259c\u0259k art\u0131q yeti\u015fib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir h\u0259ft\u0259 \u0259vv\u0259l az sayda AB\u015e qo\u015funu \u0130\u015e\u0130D-\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u00fctt\u0259fiq\u0259 \u00e7evrilmi\u015f Suriya k\u00fcrdl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik z\u0259man\u0259tinin real r\u0259mzi kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. AB\u015e, \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri hava d\u0259st\u0259yini v\u0259 x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 qo\u015funlar\u0131 t\u0259min ed\u0259rk\u0259n k\u00fcrdl\u0259r m\u00fcharib\u0259 ged\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc v\u0259 \u00f6l\u00fcrd\u00fcl\u0259r. \u0130\u015e\u0130D-in elan etdiyi xilaf\u0259t s\u00fcquta u\u011frayanda k\u00fcrdl\u0259r minl\u0259rl\u0259 cihad\u00e7\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcn\u00fc m\u00fchasir\u0259y\u0259 alaraq h\u0259bs etdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin tez bir zamanda Suriya k\u00fcrdl\u0259ri t\u0259rk edildikl\u0259rini anlama\u011fa m\u0259cbur oldular v\u0259 bu, AB\u015e h\u0259rbiyy\u0259si s\u0131ralar\u0131nda ciddi narahatl\u0131qla q\u0259bul olundu.<\/p>\n\n\n\n<p>AB\u015e M\u00fcdafi\u0259 naziri Mark Esper k\u00fcrdl\u0259rin t\u0259rk edildikl\u0259rini inkar edib. Ancaq t\u00fcrkl\u0259rin ir\u0259lil\u0259m\u0259si v\u0259 amerikal\u0131lar\u0131n b\u00f6lg\u0259ni t\u0259rk etm\u0259si suriyal\u0131 k\u00fcrdl\u0259rd\u0259 m\u0259hz bel\u0259 hiss yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259lat\u00fcml\u00fc tarixl\u0259ri boyu k\u00fcrdl\u0259r bir daha xarici bir g\u00fcc\u00fcn istifad\u0259 edilib at\u0131lan m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri oldular. Onlar D\u0259m\u0259\u015fqd\u0259ki \u0259z\u0259li d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bazar g\u00fcn\u00fc k\u00fcrdl\u0259r, Suriya prezidenti B\u0259\u015f\u0259r \u018fs\u0259d rejimi il\u0259 s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259 \u0259ld\u0259 etdikl\u0259rini bildiribl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, \u018fs\u0259din qo\u015funlar\u0131 2012-ci ild\u0259n b\u0259ri D\u0259m\u0259\u015fq t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259zar\u0259t edilm\u0259y\u0259n v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259d\u0259d\u0259k uzanan \u0259r\u0259ziy\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, rejim \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir q\u0259l\u0259b\u0259dir. Qo\u015funlar \u015fimal-\u015f\u0259rqd\u0259ki bazalar\u0131ndan s\u00fcr\u0259tl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7ib. \u018fs\u0259d t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 gizl\u0259tdikl\u0259ri rejim bayraqlar\u0131n\u0131 yenid\u0259n qald\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>AB\u015e-\u0131n Yax\u0131n \u015e\u0259rq siyas\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn bu, f\u0259lak\u0259tli bir g\u00fcn idi. K\u00fcrdl\u0259rl\u0259 ittifaq v\u0259 Suriyada onlar\u0131n muxtariyyat\u0131na veril\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik zaman\u0259ti AB\u015e-a m\u00fcharib\u0259nin sonundak\u0131 oyunda i\u015ftirak etm\u0259k imkan\u0131 verirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, h\u0259m d\u0259 \u018fs\u0259d rejimini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n Rusiya v\u0259 \u0130rana qar\u015f\u0131 t\u0259zyiq yolu idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Amerikal\u0131lar\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xmas\u0131 v\u0259 Suriya ordusunun ir\u0259lil\u0259m\u0259si onlar\u0131n da q\u0259l\u0259b\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/624\/cpsprodpb\/13044\/production\/_109229877_syrian.jpg\" alt=\"T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n suriyal\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r T\u00fcrkiy\u0259nin v\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259rinin Suriyan\u0131n \u015fimal-\u015f\u0259rqind\u0259 k\u00fcrdl\u0259rin n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan zonada \u0259m\u0259liyyat\u0131 davam etdirirl\u0259r.\"\/><figcaption>Image captionT\u00fcrkiy\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n suriyal\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r T\u00fcrkiy\u0259nin v\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259rinin Suriyan\u0131n \u015fimal-\u015f\u0259rqind\u0259 k\u00fcrdl\u0259rin n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan zonada \u0259m\u0259liyyat\u0131 davam etdirirl\u0259r.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0130\u015e\u0130D-in cihad\u00e7\u0131 ekstremistl\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda da yeni imkanlar a\u00e7\u0131l\u0131r. Telegram mesajla\u015fma t\u0259tbiqind\u0259 onlar Suriya boyu yeni bir zorak\u0131l\u0131q kampaniyas\u0131n\u0131 elan edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Onlar \u0259razil\u0259rini, &#171;xilaf\u0259ti&#187; itiribl\u0259r, lakin h\u0259bsxanadan v\u0259 ya q\u0259bird\u0259n k\u0259narda qalanlar yenid\u0259n t\u0259\u015fkilatlanaraq partizan h\u00fccumlar\u0131n\u0131 ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00f6vr\u0259 kimi \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u00f6vcudlu\u011funu bildirm\u0259y\u0259n \u00f6z\u0259kl\u0259r yarad\u0131blar.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcrdl\u0259rin \u00f6zl\u0259rini itirdiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq onlar indi k\u00fcrd h\u0259bsxanalar\u0131nda saxlan\u0131lan minl\u0259rl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcn\u00fc azad etm\u0259k \u015fans\u0131n\u0131n yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Onlardan b\u0259zil\u0259ri b\u0259dnam qatill\u0259rdir, onlar azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xsa v\u0259 \u0259ll\u0259ri yenid\u0259n silah v\u0259 bombalara \u00e7atsa, t\u0259kc\u0259 Suriyada deyil, daha geni\u015f \u0259razid\u0259 ciddi bir t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Odur ki, Q\u0259rb h\u00f6kum\u0259tl\u0259rinin yenil\u0259nmi\u015f \u0130\u015e\u0130D t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n narahat olma\u011fa \u0259saslar\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n<p>Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki probleml\u0259r qap\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00f6yd\u00fckd\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259n narahat olan Avropa h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri T\u00fcrkiy\u0259ni h\u00fccumu dayand\u0131rma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>NATO-nun b\u0259zi \u00fczvl\u0259ri d\u0259h\u015f\u0259tli ssenaril\u0259ri t\u0259svir edirl\u0259r &#8212; misal \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n Suriyan\u0131n potensial olaraq, NATO \u00fczv\u00fc olan T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya g\u0259l\u0259 bil\u0259c\u0259yini istisna etmirl\u0259r. Ruslar T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u00fct\u0259madi t\u0259masda olduqlar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yirl\u0259r. D\u0259yi\u015f\u0259n m\u00fcharib\u0259 meydan\u0131nda h\u0259mi\u015f\u0259 anla\u015fmazl\u0131qlar\u0131n, s\u0259hvl\u0259rin v\u0259 eskalasiyalar\u0131n ba\u015f verm\u0259si potensial\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n<p>Son bir h\u0259ft\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259r g\u00fcman ki, Suriya m\u00fcharib\u0259sinin sonunu sad\u0259l\u0259\u015fdirir. \u0130ki \u0259sas oyun\u00e7u, AB\u015e v\u0259 k\u00fcrdl\u0259r, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, oyundan k\u0259nar qalan kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u0259r. Prezident \u018fs\u0259d is\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri Rusiya v\u0259 \u0130ranla birlikd\u0259 Suriyan\u0131n f\u0259lak\u0259tli m\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259kd\u0259 davam edirl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jeremy Bowen\/\/BBC-nin Yax\u0131n \u015e\u0259rq redaktoru Prezident Donald Trump-\u0131n, \u00f6z\u00fc dediyi kimi, &#171;b\u00f6y\u00fck v\u0259 misilsiz m\u00fcdrikliyi&#187; n\u0259tic\u0259sind\u0259 Suriyan\u0131n \u015fimal\u0131ndan qo\u015funlar\u0131 \u00e7\u0131xard\u0131qdan sonra bir h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2026","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2026"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2026\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2028,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2026\/revisions\/2028"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}