{"id":2149,"date":"2020-03-07T02:16:46","date_gmt":"2020-03-06T22:16:46","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=2149"},"modified":"2020-03-07T10:33:28","modified_gmt":"2020-03-07T06:33:28","slug":"100-illik-anlasmani-yenil%c9%99m%c9%99k-plani-bop-un-fiaskosu-i-yazi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=2149","title":{"rendered":"100 \u0130LL\u0130K ANLA\u015eMANI YEN\u0130L\u018fM\u018fK PLANI: BOP-UN F\u0130ASKOSU&#8230; I yaz\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p> <strong>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>AVMV\u0130B M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri<\/p>\n\n\n\n<p>Redaksiyadan: Bu yaz\u0131  19 noyabr 2017-ci ild\u0259 yay\u0131nlan\u0131b. Ki\u00e7ik \u0259lav\u0259l\u0259rl\u0259 yenid\u0259n diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r\u0131q. <strong>T\u0259krar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>AB\u015e adlanan anqlo-sionist konqlemerat\u0131 \u00f6t\u0259n \u0259sr malik oldu\u011fu bu imtiyazlara sahib durmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox sayl\u0131 lokal v\u0259 regional sava\u015flarla birlikd\u0259 iki d\u00fcnya sava\u015f\u0131 \u00e7\u0131xard\u0131. XX \u0259srin sonlar\u0131na do\u011fru bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259r suverenliy\u0259 yax\u0131n add\u0131mlar atma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 maliyy\u0259si z\u0259ngin neft qaynaqlar\u0131ndan \u00e7\u0131xan \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri art\u0131q AB\u015e-\u0131n irad\u0259sini q\u0259bul etm\u0259d\u0259n q\u0259rarlar verm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar. &#171;\u018fr\u0259b bahar\u0131&#187; p\u0259rd\u0259si alt\u0131nda bu \u0259r\u0259b c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri \u0259n az 80 il geriy\u0259 at\u0131ld\u0131. \u018fr\u0259b h\u0259mr\u0259yliyi \u0259v\u0259zin\u0259, \u0259r\u0259b d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyi, m\u0259zh\u0259b ayr\u0131m\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, firavan b\u0259d\u0259vi \u00e7adrlar\u0131 yerin\u0259 is\u0259 qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259ri quruldu. Amerika &#171;demokratiyas\u0131&#187;n\u0131n axmaq insanlara n\u0259 g\u0259tirdiyini bu g\u00fcn hesablamaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6lg\u0259d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz bir masa tapmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259l\u0259 Suriyaya m\u00fcdaxil\u0259 ba\u015flamadan \u00f6nc\u0259 he\u00e7 bir simpatiyam olmayan B\u0259\u015f\u0259r \u018fs\u0259d demi\u015fdi ki, \u0259sas h\u0259d\u0259f T\u00fcrkiy\u0259dir. Suriya m\u0259\u011flub olarsa, T\u00fcrkiy\u0259ni par\u00e7alayacaqlar. Lakin bu do\u011fru olan siyasi uzaqg\u00f6r\u0259nliyi T\u00fcrkiy\u0259 laz\u0131m\u0131nca qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bilm\u0259di v\u0259 xeyli siyasi m\u00f6vqe itkisin\u0259 m\u0259ruz qald\u0131. \u018fks kurs g\u00f6t\u00fcr\u0259n \u0130ran is\u0259 AB\u015e-\u0130raq m\u00fcharib\u0259sind\u0259n qalib kimi \u00e7\u0131xd\u0131. O, m\u0259har\u0259tl\u0259 AB\u015e v\u0259 koalisiya q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin q\u0259l\u0259b\u0259sini o\u011furlama\u011fa nail oldu. Az itki v\u0259 m\u0259sr\u0259fl\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi n\u00fcfuzu \u0130ran he\u00e7 x\u00fclyas\u0131na da g\u0259lm\u0259zdi. Sad\u0259c\u0259 d\u00fczg\u00fcn qurulmu\u015f siyasi strategiya \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>AB\u015e is\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 v\u0259 d\u00fcnyada hesaba almad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 h\u0259tta &#171;B&#187; variant\u0131n\u0131n da kara g\u0259lm\u0259diyi bir durumdan tam isterika i\u00e7ind\u0259dir. Bu g\u00fcn IV Roma koalisiyas\u0131na PKK-PYD daxildir. Ac\u0131nacaql\u0131 durum olsa da, tam bir fiaskodur. Amerikal\u0131lar b\u00f6lg\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni variantlar \u00fcz\u0259rind\u0259 ba\u015f s\u0131nd\u0131raraq aya\u011f\u0131 s\u00fcr\u00fc\u015fk\u0259n k\u00fcrd separatizmini \u0259ld\u0259 maksimum saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u018fld\u0259 etdiyimiz m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259 is\u0259 erm\u0259ni lobbisinin t\u0259kidiyl\u0259 b\u00f6lg\u0259y\u0259 yenid\u0259n qay\u0131tmaq \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259ni terrorizmi v\u0259 separatizmini Rusiyadan qoparma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. M\u0259qs\u0259d bu sava\u015f\u0131 Qafqaza ke\u00e7ir\u0259r\u0259k daha yax\u0131ndan Rusiya, \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni yenid\u0259n cayna\u011f\u0131na ke\u00e7irm\u0259kdir. \u00c7\u00fcnki Rusiya il\u0259 m\u00fcqavil\u0259, 7 noyabr 2017-ci ild\u0259 art\u0131q bitib. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 2023-c\u00fc il, \u0130ran il\u0259 is\u0259 2025-ci il h\u0259d\u0259fl\u0259ri durur.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/arxiv\/www.fedai.az\/www.fedai.az\/i.hizliresim.com\/lbpnqp.jpg\" alt=\"100 \u0130LL\u0130K ANLA\u015eMANI YEN\u0130L\u018fM\u018fK PLANI:  BOP-UN F\u0130ASKOSU...I yaz\u0131\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>B\u0259zi icmal\u00e7\u0131lar Osmanl\u0131 v\u0259 Rusiya imperiyalar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131nda bu imperiyalar\u0131n Rot\u015fildl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n borcland\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 y\u0259hudil\u0259rin h\u0259r iki imperiyan\u0131n maliyy\u0259 qaynaqlar\u0131na tam n\u0259zar\u0259t etm\u0259siyl\u0259 ba\u011flay\u0131rlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, AB\u015e Rusiyan\u0131n daxil oldu\u011fu ANTANTA \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 10,5 mlrd. dollar (indiki qiym\u0259tl\u0259 200 mlrd. USD) borcland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Osmanl\u0131 is\u0259 1994-c\u00fc ild\u0259 apar\u0131lan bir ara\u015fd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259 bu borc 103.865.725.000 lir\u0259y\u0259 b\u0259rab\u0259rdir (Metin Ay\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, \u201cYeni Belgelerle, Re\u015fadiye ve Sultan Osman-\u0131 Evvel Z\u0131rhl\u0131lar\u0131n\u0131n M\u00fcsaderesi Olay\u0131 -Gasp\u00e7\u0131 Devlet, Ingiltere-\u201d, Tarih ve Medeniyet Dergisi, say\u0131 8, Istanbul Ekim 1994, sayfa 46, 47). Bol\u015fevikl\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin maliyy\u0259 tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u00c7arizmin borclar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259kd\u0259n imtina ets\u0259 d\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 Osmanl\u0131n\u0131n borclar\u0131n\u0131 tam \u00f6d\u0259m\u0259yi boynuna g\u00f6t\u00fcrd\u00fc v\u0259 1933-c\u00fc ild\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131. Xat\u0131rladaq ki, Osmanl\u0131 ilk borclar\u0131 1854-1855-ci ill\u0259rd\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br>OSMANLI \u0130MPERATORLU\u011eUNUN BORCLARININ D\u0130G\u018fR D\u00d6VL\u018fTL\u018fR\u018f D\u00dc\u015e\u018fN H\u0130SS\u018fL\u018fR\u0130:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcrkiy\u0259 84.597.495<br>Suriya \u2013 Livan 11.108.858<br>Yunan\u0131stan 11.054.534<br>Iraq 6.772.142<br>Yuqoslaviya 5. 435.597<br>F\u0259l\u0259stin 3.284.429<br>Bolqar\u0131stan 1.776.354<br>Albaniya 1.663.233<br>Hicaz (S. \u018fr\u0259bistan\u0131) 1. 499.518<br>Y\u0259m\u0259n 1.182.104<br>\u0130ordaniya 733.610<br>\u0130taliya 243.200<br>Necit (S. \u018fr\u0259bistan\u0131) 129.150<br>Maan (G\u00fcney \u0130ordaniya) 128.728<br>Asir (S.\u018fr\u0259bistan\u0131) 26.138<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu faktlar\u0131 h\u0259r iki imperiyan\u0131n varisi olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u0259x\u0259zl\u0259r t\u0259sdiql\u0259y\u0259rl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Sovet hakimiyy\u0259tinin ilk ill\u0259rind\u0259 borc sahibi kimi AB\u015e v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin adlar\u0131 ke\u00e7ir. Burada maraql\u0131 bir m\u0259qam var: M\u00fcharib\u0259y\u0259 \u0259ks t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259 qo\u015fulmu\u015f iki imperiya \u00e7\u00f6kd\u00fcr\u00fcld\u00fc. H\u0259m qalib t\u0259r\u0259fd\u0259, h\u0259m d\u0259 m\u0259\u011flub t\u0259r\u0259fd\u0259ki Osmanl\u0131 v\u0259 Velikorus imperiyalar\u0131 tarixin arxivin\u0259 verildi. \u00c7\u00fcnki h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 borcland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/arxiv\/www.fedai.az\/www.fedai.az\/i.hizliresim.com\/2EqG3q.jpg\" alt=\"100 \u0130LL\u0130K ANLA\u015eMANI YEN\u0130L\u018fM\u018fK PLANI:  BOP-UN F\u0130ASKOSU...I yaz\u0131\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, h\u0259r iki D\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n d\u00fcnya pulu u\u011frunda getdiyini bilirik. Birinci D\u00fcnya sava\u015f\u0131ndan d\u0259rhal sonra IV Roma statusu da ruslar\u0131n \u0259lind\u0259n al\u0131naraq AB\u015e-a verildi. Romal\u0131lardan \u0259xz edilmi\u015f sava\u015f \u00fcslubu he\u00e7 d\u0259yi\u015fm\u0259di. Q\u0259dim m\u00fc\u0259llifl\u0259rd\u0259n olan Plutarx da qeyd edirdi ki, romal\u0131lar \u00f6zl\u0259rind\u0259n \u00e7ox q\u00fcvv\u0259 il\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u0259zl\u0259r. Sava\u015flara m\u00fctt\u0259fiql\u0259r toplayaraq qat\u0131larlar. Bu g\u00fcn d\u0259 eyni \u0259n\u0259n\u0259 davam etdirilm\u0259kd\u0259dir. AB\u015e bunu koalisiya q\u00fcvv\u0259l\u0259ri ad\u0131 alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kd\u0259dir. D\u00fcnyan\u0131n birinci v\u0259 ikinci d\u0259f\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra d\u00fcnyaya a\u011fal\u0131q ed\u0259n imperialist g\u00fccl\u0259r bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 100 illik sazi\u015fl\u0259r ba\u011flad\u0131lar. D\u00fcnyan\u0131 \u0259sil m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259ri sayan g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259ri qurduqlar\u0131 maliyy\u0259 toru vasit\u0259siyl\u0259 b\u00fct\u00fcn xalqlar\u0131n haqq\u0131na \u015f\u0259rik olma\u011f\u0131 bacard\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>XX \u0259srd\u0259 AB\u015e iqtisadi inki\u015faf bax\u0131m\u0131ndan \u0130ngilt\u0259r\u0259ni \u00f6td\u00fc v\u0259 Almaniyaya \u00e7atd\u0131. O vaxtlar ingilis funtu d\u00fcnya valyutas\u0131 say\u0131l\u0131rd\u0131. Bu yer\u0259 sahibl\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn AB\u015e-a iqtisadi inki\u015faf yet\u0259rli olmad\u0131. Avropan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 he\u00e7 dollar\u0131 tan\u0131m\u0131rd\u0131lar. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Birinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si ssenarisi d\u00f6vr\u0259y\u0259 at\u0131ld\u0131. Lakin m\u00fcharib\u0259 d\u0259 dollara d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f statusu ver\u0259 bilm\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130kinci bir m\u00fcharib\u0259y\u0259 ehtiyac vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan d\u0259rhal sonra dollar r\u0259sm\u0259n 1946-c\u0131 ild\u0259n dollar d\u00fcnya valyutas\u0131 rolunu ald\u0131. Bel\u0259likl\u0259, q\u0259dim kimyag\u0259rl\u0259r da\u015f\u0131 q\u0131z\u0131la \u00e7evirm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckl\u0259ri sayaq amerikal\u0131lar \u201chavan\u0131 q\u0131z\u0131la\u201d \u00e7evirm\u0259yi bacard\u0131lar.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015f bitm\u0259d\u0259n, 1944-c\u00fc ild\u0259 AB\u015e-\u0131n Britton-Vud \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 44 \u00f6lk\u0259nin i\u015ftirak\u0131yla ke\u00e7iril\u0259n konfransda AB\u015e \u00f6z ist\u0259kl\u0259rini ortaya qoydu v\u0259 q\u0259bul etdirdi. Konvertasiya valyutalar\u0131 aras\u0131nda SSR\u0130 i\u015ftirak etm\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 onun valyutas\u0131 q\u0259bul edil\u0259n siyah\u0131ya daxil edilm\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 SSR\u0130 b\u00fct\u00fcn hesabla\u015fmalar\u0131 q\u0131z\u0131lla aparmal\u0131 oldu. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n AB\u015e-\u0131n 13 min tonluq q\u0131z\u0131l ehtiyat\u0131 1945-ci ild\u0259 17.700 tona, 1949-cu ild\u0259 is\u0259 rekord \u00e7\u0259kiy\u0259 &#8212; 21.800 tonad\u0259k artm\u0131\u015fd\u0131. Y\u0259ni amerikal\u0131lar\u0131n \u201chavadan q\u0131z\u0131l istehsal\u0131\u201d ilk m\u0259hsulunu vermi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>u r\u0259q\u0259m d\u00fcnya q\u0131z\u0131l ehtiyat\u0131n\u0131n 70 %-i dem\u0259kdir. Dollar art\u0131q q\u0131z\u0131l\u0131n ekvivalentin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. Bu add\u0131mla yerd\u0259 qalan b\u00fct\u00fcn xalqlara dollar\u0131n etbarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul etdirilmi\u015f oldu. 1970-ci il\u0259d\u0259k bu ehtiyat 9838.2 tona endirildi. Haz\u0131rda is\u0259 bu ehtiyat 8133,2 tonad\u0259k t\u00fck\u0259dilib. Y\u0259ni haz\u0131rda dollar adic\u0259 bir ka\u011f\u0131z par\u00e7as\u0131ndan qeyri bir \u015fey deyil.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/arxiv\/www.fedai.az\/www.fedai.az\/i.hizliresim.com\/zJLdOB.jpg\" alt=\"100 \u0130LL\u0130K ANLA\u015eMANI YEN\u0130L\u018fM\u018fK PLANI:  BOP-UN F\u0130ASKOSU...I yaz\u0131\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bir l\u0259tif\u0259d\u0259 deyilir: \u201cAuksionda Rafaelin f\u0131r\u00e7as\u0131ndan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f bir r\u0259sm \u0259s\u0259ri sat\u0131l\u0131r. \u018fr\u0259b neft, rus is\u0259 d\u0259y\u0259ri q\u0259d\u0259r q\u0131z\u0131l t\u0259klif edir. Amerikal\u0131 10 min dolar at\u0131b r\u0259sm\u0259 sahib olur. \u018fslind\u0259 is\u0259 bu amerikal\u0131 r\u0259sm\u0259 c\u0259mi 3 dollar x\u0259rcl\u0259yib. \u00c7\u00fcnki 100 dollarl\u0131q \u0259skinas \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259mi 3 sent v\u0259sait x\u0259rcl\u0259nir\u201d. Art\u0131q 100 ildir ki, d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn xalqlar\u01313 sentlik bir ka\u011f\u0131z par\u00e7as\u0131n\u0131n \u0259siridir. Dollara qar\u015f\u0131 ilk qiyam qald\u0131ran d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Fransa prezidenti De Qoll olub. \u00d6lk\u0259sinin dollars\u0131zla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259diyl\u0259 1965-ci ild\u0259 De Qoll b\u0259yan etdi ki, m\u00fcbadil\u0259l\u0259r q\u0131z\u0131l\u0131n standartlar\u0131na uy\u011fun apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. O, deyirdi ki, q\u0131z\u0131l ist\u0259r sikk\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 k\u00fcl\u00e7\u0259 olsun, mahiyy\u0259tini d\u0259yi\u015fm\u0259z.<br>\u201cQ\u0131z\u0131l\u0131n \u201cmilliyy\u0259ti\u201d yoxdu. Haz\u0131rda b\u00fct\u00fcn valyutalar q\u0131z\u0131la nisb\u0259td\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunur\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>De Qoll AB\u015e-dan 1,5 mlrd.dollar \u0259v\u0259zin\u0259 1 unsiya 35 dollar olmaqla q\u0131z\u0131l t\u0259l\u0259b edirdi. AB\u015e prezidenti Lindom Cons onu h\u0259d\u0259l\u0259s\u0259 d\u0259, 1965-ci ild\u0259 \u201cya\u015f\u0131l ka\u011f\u0131z\u201d y\u00fckl\u00fc g\u0259mil\u0259rin Nyu York limanlar\u0131na v\u0259 t\u0259yyar\u0259l\u0259rin is\u0259 hava limanlar\u0131na endiyi raportunu ald\u0131. De Qoll cavab t\u0259dbiri kimi \u00f6lk\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n AB\u015e v\u0259 NATO-ya m\u0259xsus 29 h\u0259rbi bazan\u0131n v\u0259 35 min h\u0259rb\u00e7inin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. N\u0259tic\u0259d\u0259 De Qoll iki il \u0259rzind\u0259 Fort Noks \u015f\u0259rtl\u0259rinin y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 3 min ton q\u0131z\u0131la sahib oldu.<br>\u00c7a\u011fda\u015f d\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 d\u0259 eyni tendensiyalar g\u00fccl\u0259nm\u0259kd\u0259dir. Sazi\u015fl\u0259rin vaxt\u0131 azald\u0131qca m\u0259rk\u0259zd\u0259nqa\u00e7ma meyill\u0259ri d\u0259 g\u00fccl\u0259nirdi. \u0130ll\u0259r \u0259rzind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f terror \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri, m\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n ortaya at\u0131ld\u0131. Az qala orta \u0259sr \u00fcslublu din p\u0259rd\u0259sin\u0259 b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f terror d\u0259st\u0259l\u0259rinin qay\u0131d\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259kilmi\u015f yol x\u0259rit\u0259sin\u0259 diqq\u0259t edin. Yollar NATO \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 tu\u015fland\u0131. &#171;M\u00fcs\u0259lman&#187; terror\u00e7ular, Avropaya d\u00f6nd\u00fcl\u0259r&#8230;<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fedai.az\/arxiv\/www.fedai.az\/www.fedai.az\/i.hizliresim.com\/3pMy4M.jpg\" alt=\"100 \u0130LL\u0130K ANLA\u015eMANI YEN\u0130L\u018fM\u018fK PLANI:  BOP-UN F\u0130ASKOSU...I yaz\u0131\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda imperializmin beyin m\u0259rk\u0259zl\u0259ri Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 m\u0259hkum olduqlar\u0131 m\u0259\u011flubiyy\u0259tin kompensasiya edilm\u0259sini aray\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 bir ne\u00e7\u0259 klan t\u0259r\u0259find\u0259n y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f milyardlar \u0259l\u0259 ke\u00e7irils\u0259 d\u0259, \u00f6lk\u0259l\u0259r talan edils\u0259 d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 g\u00f6zd\u0259n d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f IV Roman\u0131n &#171;nim\u00e7\u0259 demokratiyas\u0131&#187; \u00fc\u00e7\u00fcn bazar q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 yarana bil\u0259r. Xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131zsa S\u0259ddam H\u00fcseynin v\u0259 M\u00fc\u0259mm\u0259r Q\u0259ddafinin ki\u015fi cinsli varisl\u0259ri h\u0259bs edilib m\u0259hv edils\u0259 d\u0259 ail\u0259nin varisliyi olan qad\u0131n \u00fczvl\u0259rin\u0259 z\u0259r\u0259r verilm\u0259mi\u015fdi. Y\u0259ni AB\u015e \u00f6z maskas\u0131n\u0131 c\u0131ran onlarla cinay\u0259t izi buraxd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 b\u00f6lg\u0259ni sad\u0259c\u0259 t\u0259rk etm\u0259k bar\u0259d\u0259 deyil, hans\u0131sa \u0259r\u0259b axmaql\u0131\u011f\u0131na s\u0131\u011f\u0131naraq qalmaq u\u011frunda \u00e7arp\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>AB\u015e v\u0259 onun \u0259lalt\u0131lar\u0131 b\u00f6lg\u0259d\u0259 Rus varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 he\u00e7\u0259 endirm\u0259k yollar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r. \u00c7\u00fcnki d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckl\u0259ri &#171;\u0259r\u0259b bahar\u0131&#187; z\u0259ncirinin Suriya h\u0259lq\u0259si g\u00f6zl\u0259ndiyind\u0259n m\u00f6hk\u0259m \u00e7\u0131xd\u0131. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, Rusiya v\u0259 \u0130ran faktorubu plan\u0131 pozdu. B\u00f6y\u00fck Xaos yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 ist\u0259nil\u0259n \u00f6lk\u0259y\u0259 ixrac edilm\u0259si plan\u0131 iflasa u\u011frad\u0131. B\u00f6lg\u0259d\u0259ki talanlar\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si koalisiya \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda da naraz\u0131l\u0131q yarad\u0131b. Art\u0131q AB\u015e \u00f6z hegomoniyas\u0131n\u0131 \u00f6zl\u0259 deyil g\u00fccl\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k s\u0259viyy\u0259sin\u0259 endirilib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cenevr\u0259d\u0259 10 g\u00fcn davam ed\u0259n Kipr m\u00fczakir\u0259l\u0259rinin n\u0259tic\u0259siz yekunla\u015fmas\u0131ndan sonra adan\u0131 yeni bir g\u0259rginlik g\u00f6zl\u0259yir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cHabert\u00fcrk\u201d sayt\u0131 x\u0259b\u0259r verir ki, g\u0259rginliyin s\u0259b\u0259bi 11-ci b\u00f6lg\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Fransan\u0131n TOTAL v\u0259 \u0130talyan EN\u0130 enerji \u015firk\u0259til\u0259ri \u015e\u0259rqi Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n 11-ci b\u00f6lg\u0259d\u0259 iyulun 17-d\u0259 qazma-axtar\u0131\u015f i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flayacaq. \u0130\u015fl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259k \u201cWest Capella\u201d g\u0259misi art\u0131q Kipr\u0259 \u00e7at\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Qazma i\u015fl\u0259rind\u0259n \u0259vv\u0259l s\u0131naqlar bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn davam ed\u0259c\u0259k. Qazma d\u0259rinliyinin 1700 metr su d\u0259rinliyi il\u0259 birlikd\u0259 3500-4 min metr aras\u0131nda olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. \u0130\u015fl\u0259rin t\u0259xmin\u0259n 2-3 ay davam etm\u0259si, ilk n\u0259tic\u0259l\u0259rin pay\u0131zda a\u00e7\u0131qlanmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. 11-ci b\u00f6lg\u0259nin Misirin Z\u00f6hr b\u00f6lg\u0259sin\u0259 yax\u0131n olmas\u0131 burada z\u0259ngin karbohidrogen yataqlar\u0131n\u0131n tap\u0131lmas\u0131 ehtimal\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r 11-ci b\u00f6lg\u0259 t\u00fcrk t\u0259r\u0259finin oldu\u011fu sah\u0259d\u0259 olmasa da, \u015eimali Kipr T\u00fcrk C\u00fcmhuriyy\u0259ti (KKTC) v\u0259 Ankara, adan\u0131n b\u00fct\u00fcn s\u0259rv\u0259tl\u0259rinin iki xalqa aid oldu\u011funu bildirir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHabert\u00fcrk\u201d\u0259 dan\u0131\u015fan m\u0259nb\u0259l\u0259r qeyd edibl\u0259r ki, T\u00fcrkiy\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131nda iki yol var.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cProsesl\u0259ri izl\u0259yirik. Qar\u015f\u0131m\u0131zda iki yol var. Ya h\u0259r k\u0259s \u00f6z hasil etdiyini alacaq, ya da hasil edil\u0259n t\u0259bii qaz payla\u015f\u0131lacaq. Yunanlar\u0131n bu add\u0131m\u0131 Kipr probleminin h\u0259lli \u015fans\u0131 ola bilm\u0259y\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir\u201d, &#8212; m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n biri deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259l\u0259r T\u00fcrkiy\u0259 prezident R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n \u0130stanbulda t\u0259\u015fkil edil\u0259n 22-ci D\u00fcnya Neft Konqresind\u0259ki s\u00f6zl\u0259rini xat\u0131rlad\u0131b. \u018frdo\u011fan bildirib ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq karbohidrogen ehtiyatlar\u0131n adadaki b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259r\u0259 aid olmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cH\u0259r k\u0259sd\u0259n g\u00f6zl\u0259ntimiz odur ki, b\u00f6lg\u0259d\u0259 yeni g\u0259rginlikl\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq add\u0131mlardan qa\u00e7s\u0131nlar. \u018fks halda, yaln\u0131z b\u00f6lg\u0259d\u0259 deyil, h\u0259r yerd\u0259 v\u0259 h\u0259r platformada T\u00fcrkiy\u0259 kimi bir dostu itirm\u0259k riski il\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya qalacaqlar\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, haz\u0131rda Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259 Misirin t\u0259k bir yata\u011f\u0131nda 800 milyard, \u0130srailin is\u0259 iki yata\u011f\u0131nda 800 milyard kubmetr t\u0259bii qaz tap\u0131l\u0131b. \u015e\u0259rqi Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259 &#8212; Kipr adas\u0131n\u0131n c\u0259nub hiss\u0259sind\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck neft v\u0259 t\u0259bii qaz\u0131n yataqlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu bildirilir. \u00dcst\u0259lik Misird\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 \u0130railin \u0259lalt\u0131s\u0131 oan birinin g\u0259tirilm\u0259si d\u0259 bununla ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha \u0259vv\u0259l is\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin &#171;Yeni \u015eafak&#187; n\u0259\u015frinin yazar\u0131 Kamal \u00d6zt\u00fcrk Suriyadak\u0131 hadis\u0259l\u0259ri &#171;v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si&#187; deyil, &#171;Aral\u0131q d\u0259nizi m\u00fcharib\u0259si&#187; kimi xarakteriz\u0259 edib. O, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki qar\u015f\u0131durmalar\u0131n \u0259sl s\u0259b\u0259binin Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259ki k\u0259\u015ff edilm\u0259mi\u015f t\u0259bii qaz ehtiyat\u0131 yataqlar\u0131 oldu\u011funu bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Kamal \u00d6zt\u00fcrk onlarla \u00f6lk\u0259nin d\u00f6y\u00fc\u015f g\u0259mil\u0259ri v\u0259 t\u0259yyar\u0259l\u0259rinin topland\u0131\u011f\u0131 \u015e\u0259rqi Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259 3,5 trilyon kubmetr k\u0259\u015ff edilm\u0259mi\u015f t\u0259bii qaz ehtiyat\u0131n\u0131n oldu\u011funu qeyd edib: &#171;Bu bar\u0259d\u0259 AB\u015e-\u0131n Geoloji Ara\u015fd\u0131rma T\u0259\u015fkilat\u0131 2013-c\u00fc ild\u0259 d\u0259rc etdiyi hesabat\u0131nda bildirib. Bu, b\u00f6lg\u0259d\u0259ki \u00f6lk\u0259l\u0259rin taleyini, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 tarazl\u0131qlar\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck qaz ehtiyat\u0131d\u0131r. Bu k\u0259\u015ff \u015e\u0259rqi Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259 h\u0259m\u00e7inin neftin d\u0259 ola bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir. D\u00fcnya bu b\u00f6lg\u0259nin neft v\u0259 qaz\u0131na m\u00f6htacd\u0131r. Birinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Osmanl\u0131 torpaqlar\u0131n\u0131 par\u00e7alayanlar (&#171;Sykes-Picot&#187; raz\u0131la\u015fmas\u0131) biz\u0259 el\u0259 bir b\u00f6lg\u0259ni burax\u0131blar ki, h\u0259r yerd\u0259n neft v\u0259 t\u0259bii qaz fontan vurark\u0259n, bizd\u0259 d\u0259rman \u00fc\u00e7\u00fcn bir barel neft \u00e7\u0131xm\u0131r. \u015e\u0259rqi Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lacaq qazdan bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259 z\u0259ngin olacaq, amma biz\u0259 v\u0259 \u015eimali Kipr\u0259 (r\u0259smi olaraq tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn) bir q\u0259pik d\u00fc\u015fm\u00fcr. Bu, nec\u0259 zal\u0131m bir co\u011frafi b\u00f6l\u00fcnm\u0259dir?&#187;<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Suriya v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 he\u00e7 d\u0259 \u0130\u015e\u0130D, &#171;\u018fn-N\u00fcsra&#187; C\u0259bh\u0259si, yaxid da \u015fi\u0259-s\u00fcnni qar\u015f\u0131durmas\u0131 deyil: &#171;M\u0259s\u0259l\u0259 neft v\u0259 qaz\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131nda pay sahibi olmas\u0131, enerji ehtiyatlar\u0131n\u0131n da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni boru x\u0259tl\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si, t\u0259sisl\u0259rin qurulmas\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259k \u015firk\u0259tl\u0259rin hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin olmas\u0131na q\u0259rar verilm\u0259sidir&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>(Ard\u0131 var)<\/strong><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu AVMV\u0130B M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri Redaksiyadan: Bu yaz\u0131 19 noyabr 2017-ci ild\u0259 yay\u0131nlan\u0131b. Ki\u00e7ik \u0259lav\u0259l\u0259rl\u0259 yenid\u0259n diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r\u0131q. T\u0259krar. AB\u015e adlanan anqlo-sionist konqlemerat\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-2149","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2149"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2152,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2149\/revisions\/2152"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}