{"id":22344,"date":"2020-12-03T11:56:38","date_gmt":"2020-12-03T07:56:38","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=22344"},"modified":"2020-12-03T16:11:10","modified_gmt":"2020-12-03T12:11:10","slug":"umumdunya-%c9%99lill%c9%99r-gunu-3-dekabr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=22344","title":{"rendered":"\u00dcmumd\u00fcnya \u0259lill\u0259r g\u00fcn\u00fc  &#8212; 3 Dekabr"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0130nsanlar\u0131n ham\u0131s\u0131 eyni olmur. Fiziki c\u0259h\u0259td\u0259n sa\u011flam olanlarla yana\u015f\u0131, \u0259lill\u0259r v\u0259 \u015fik\u0259stl\u0259r d\u0259 vard\u0131r. \u018flillik v\u0259 \u015fik\u0259stlik m\u00fcxt\u0259lif yollarla yaran\u0131r: anadang\u0259lm\u0259, m\u00fcharib\u0259l\u0259r, yol-n\u0259qliyyat, istehsalat q\u0259zalar\u0131, x\u0259st\u0259likl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 qazan\u0131lm\u0131\u015f \u0259lillik v\u0259 \u015fik\u0259stlik vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>\u018flillik eyib say\u0131lmamal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki bu insanlar fiziki c\u0259h\u0259td\u0259n tam olmasalar da, onlarda da n\u0259cib \u00fcr\u0259k, saf insani keyfiyy\u0259tl\u0259r, y\u00fcks\u0259k bilik, bacar\u0131q v\u0259 intellektual qabiliyy\u0259tl\u0259r vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130ndi d\u00fcnyada xeyli \u0259lil var. T\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda onlar\u0131n say\u0131 360 min\u0259 \u00e7at\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, onlar\u0131n bir hiss\u0259si XX &#8212; XXI \u0259srin \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli f\u0259lak\u0259ti say\u0131lan \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin, Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin, erm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n v\u0259 terrorunun n\u0259tic\u0259sidir. \u018flill\u0259r \u0259halinin ba\u015fqa t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha \u00e7ox sosial m\u00fcdafi\u0259y\u0259, m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259y\u0259, humanist m\u00fcnasib\u0259t\u0259 m\u00f6htacd\u0131rlar. Bu insanlar h\u0259tta maddi c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259min olunsalar bel\u0259, isti m\u00fcnasib\u0259t, do\u011fmalardan v\u0259 yadlardan qay\u011f\u0131, m\u0259rh\u0259m\u0259t v\u0259 diqq\u0259t umurlar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/unnamed.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-22348\" width=\"911\" height=\"591\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/unnamed.jpg 512w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/unnamed-300x195.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/unnamed-150x97.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 911px) 100vw, 911px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 \u0259lill\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilir. Bu bar\u0259d\u0259 bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli proqramlar h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. \u018flill\u0259r m\u0259nzil, ma\u015f\u0131n, \u0259lil arabalar\u0131 il\u0259 t\u0259min olunur, m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti hesab\u0131na m\u00fcalic\u0259 v\u0259 b\u0259rpa kurslar\u0131 ke\u00e7irl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Beyn\u0259lxalq al\u0259m d\u0259 \u0259lill\u0259r\u0259 qay\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259ti art\u0131r\u0131b. Onlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilib. Onlardan \u0259n m\u00fch\u00fcm\u00fc BMT t\u0259r\u0259find\u0259n 1983-1992-ci ill\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f \u018flill\u0259r Onilliyidir. 1992-ci il oktyabr\u0131n 14-d\u0259 Onilliyin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 BMT Ba\u015f M\u0259clisi dekabr\u0131n 3-n\u00fc &#171;\u018flilliyi olan insanlar\u0131n Beyn\u0259lxalq g\u00fcn\u00fc&#187; kimi qeyd olunmas\u0131 haqq\u0131nda B\u0259yannam\u0259 q\u0259bul etmi\u015fdir. Bu g\u00fcn\u00fcn m\u0259qs\u0259di c\u0259miyy\u0259ti \u0259lillik probleml\u0259rinin h\u0259llin\u0259 c\u0259lb etm\u0259k, \u0259lilliyi olan b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qorumaqd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanlar\u0131n ham\u0131s\u0131 eyni olmur. Fiziki c\u0259h\u0259td\u0259n sa\u011flam olanlarla yana\u015f\u0131, \u0259lill\u0259r v\u0259 \u015fik\u0259stl\u0259r d\u0259 vard\u0131r. \u018flillik v\u0259 \u015fik\u0259stlik m\u00fcxt\u0259lif yollarla yaran\u0131r: anadang\u0259lm\u0259, m\u00fcharib\u0259l\u0259r, yol-n\u0259qliyyat, istehsalat<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":22345,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-22344","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sosial"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22344"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22344\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22349,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22344\/revisions\/22349"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}