{"id":24168,"date":"2020-12-23T00:52:14","date_gmt":"2020-12-22T20:52:14","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=24168"},"modified":"2020-12-23T00:52:18","modified_gmt":"2020-12-22T20:52:18","slug":"bbq-dagliq-qarabag-muharib%c9%99sind%c9%99n-sonra-yaranmis-v%c9%99ziyy%c9%99t%c9%99-dair-hesabat-hazirlayib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=24168","title":{"rendered":"BBQ Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259t\u0259 dair hesabat haz\u0131rlay\u0131b"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Beyn\u0259lxalq B\u00f6hran Qrupu (BBQ) Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259t\u0259 dair hesabat haz\u0131rlay\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Eurasia Diary-nin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra bar\u0131\u015f\u0131q perspektivl\u0259rinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d adl\u0131 hesabatda qeyd olunur ki, Birinci Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra on ill\u0259rl\u0259 u\u011fursuz davam ed\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlar 2020-ci ild\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin m\u00f6vqeyini s\u0259rtl\u0259\u015fdirdi v\u0259 qan t\u00f6k\u00fclm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n alt\u0131 h\u0259ft\u0259lik m\u00fcharib\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b oldu: \u201cBu g\u00fcn at\u0259\u015fk\u0259s plan\u0131 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n statusu il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259lledici m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 daxil olmaqla bir \u00e7ox sual\u0131 cavabs\u0131z qoyur, lakin g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259y\u0259 m\u0259cbur etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259ril\u0259 bil\u0259c\u0259k s\u0259yl\u0259r riskl\u0259rin geri qaytar\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/photo_446192.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-24169\" width=\"925\" height=\"523\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/photo_446192.png 750w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/photo_446192-300x170.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/photo_446192-150x85.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 925px) 100vw, 925px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Hesabatda bildirilir ki, Rusiyan\u0131n vasit\u0259\u00e7iliyi Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda alt\u0131 h\u0259ft\u0259lik m\u00fcharib\u0259ni sonland\u0131r\u0131b, lakin b\u0259zi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259ll olunmam\u0131\u015f qal\u0131r: \u201cD\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 davaml\u0131 s\u00fclh\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259ks\u0259, t\u0259r\u0259fl\u0259r daha b\u00f6y\u00fck suallarla qar\u015f\u0131la\u015fmadan \u0259vv\u0259l humanitar yard\u0131m v\u0259 ticar\u0259t sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259lidir.N\u0259 edilm\u0259lidir? M\u00fcnaqi\u015f\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259ri v\u0259 maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259r \u00e7\u0259tin h\u0259rt\u0259r\u0259fli raz\u0131la\u015fman\u0131 axtarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmaqdansa, infrastrukturun yenid\u0259n qurulmas\u0131 v\u0259 ticar\u0259t vasit\u0259sil\u0259 i\u015fbirliyi yollar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn humanitar ehtiyaclara v\u0259 beyn\u0259lxalq d\u0259st\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259lidirl\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, xarici aktyorlardan Rusiya ba\u015f rol oynayacaq, lakin Avropa, AB\u015e v\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq \u00e7oxt\u0259r\u0259fli qurumlar m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259rs\u0259, m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t \u0259ld\u0259 etm\u0259 ehtimal\u0131 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>BBQ bildirir ki, t\u0259kam\u00fcl yana\u015fmas\u0131 m\u0259cburi h\u0259ld\u0259n daha do\u011fru add\u0131m ola bil\u0259r. M\u00fcbahis\u0259 do\u011furan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n qa\u00e7ma\u011f\u0131 m\u0259ntiqli sayan BBQ hesab edir ki, konkret olaraq, \u0259n az\u0131ndan m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r &#8212; h\u0259m son d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n sonra qa\u00e7an erm\u0259nil\u0259r, h\u0259m d\u0259 1994-c\u00fc il\u0259d\u0259k evl\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131xma\u011fa m\u0259cbur edil\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar qay\u0131tmal\u0131 v\u0259 icmalar aras\u0131nda yeni iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r qurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hesabat m\u00fc\u0259llifl\u0259rinin fikrinc\u0259, zaman \u00f6td\u00fckc\u0259 Rusiyan\u0131n mandat\u0131n\u0131n d\u0259qiq t\u0259f\u0259rr\u00fcatlar\u0131 ayd\u0131nla\u015facaq v\u0259 inki\u015faf ed\u0259c\u0259k, Moskva apar\u0131c\u0131 rol oynayacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Hesabatda T\u00fcrkiy\u0259nin roluna da toxunulur: \u201cM\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 at\u0259\u015fk\u0259sin monitorinqind\u0259 d\u0259st\u0259k rolunu alma\u011fa haz\u0131r g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ancaq yeni nizam\u0131n h\u0259lledici hiss\u0259si 30 illik Erm\u0259nistan t\u0259cridini aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ticar\u0259t v\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131 olacaq. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Moskva t\u0259k v\u0259 ya h\u0259tta yaln\u0131z Ankara il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259 bilm\u0259z. B\u00f6lg\u0259ni bir-birin\u0259 ba\u011flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn yeni iqtisadi, n\u0259qliyyat v\u0259 kommunikasiya infrastrukturu daha geni\u015f beyn\u0259lxalq s\u0259rmay\u0259 v\u0259 diqq\u0259t t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259k. Eyni zamanda humanitar t\u0259dbirl\u0259r yaln\u0131z m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u0259n \u00e7ox z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 birg\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f v\u0259 b\u00f6lg\u0259nin daha yax\u015f\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259yinin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacibdir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Hesabatda az\u0259rbaycanl\u0131 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u00f6z yurdlar\u0131na d\u00f6nm\u0259y\u0259 haz\u0131r olduqlar\u0131 da vur\u011fulan\u0131r: \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar evl\u0259rin\u0259 geri d\u00f6nm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131rlar. 10 noyabrda veril\u0259n b\u0259yanatda 1994-c\u00fc il\u0259d\u0259k Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdan v\u0259 \u0259traf b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin, onlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131 v\u0259 n\u0259v\u0259l\u0259rinin evl\u0259rin\u0259 qay\u0131dacaqlar\u0131 qeyd olunub. Az\u0259rbaycan hakimiyy\u0259ti hesab edir ki, bir milyona yax\u0131n insan indi Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259lind\u0259 olan biti\u015fik \u0259razil\u0259r\u0259 v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n b\u0259zi hiss\u0259l\u0259rin\u0259 geri qay\u0131da bil\u0259c\u0259k. Baxmayaraq ki, h\u00f6kum\u0259t b\u00fct\u00fcn evl\u0259ri d\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti hesab\u0131na b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yini bildirib, bir \u00e7ox ail\u0259 k\u00f6hn\u0259 m\u00fclkl\u0259rini &#171;Google X\u0259rit\u0259&#187;d\u0259 axtar\u0131r v\u0259 yeni evl\u0259rin tikilm\u0259si x\u0259rcl\u0259rini hesablay\u0131rlar. H\u0259tta b\u0259zi v\u0259t\u0259nda\u015flar b\u00f6lg\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u00fcn nec\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fc \u00f6z g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu \u0259razil\u0259r\u0259 art\u0131q s\u0259yah\u0259t edibl\u0259r. Da\u011f\u0131nt\u0131n\u0131n miqyas\u0131 \u00e7oxlar\u0131n\u0131 d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259tirib, \u00e7\u00fcnki 1994-c\u00fc ild\u0259n b\u0259ri Az\u0259rbaycanda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdan v\u0259 onun \u0259traf\u0131ndan olan birba\u015fa m\u0259lumat v\u0259 hesabatlar \u00e7ox az idi.<\/p>\n\n\n\n<p>60 ya\u015fl\u0131 m\u0259kt\u0259b m\u00fc\u0259llimi \u015eadiya Q\u0259hr\u0259manova F\u00fczulid\u0259ki evini B\u00f6hran Qrupunun t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6st\u0259r\u0259k bildirib: \u201cBura m\u0259nim evimdir. Evimi ziyar\u0259t ed\u0259 bil\u0259c\u0259yimi bil\u0259nd\u0259 buraya g\u0259ldim. Ancaq yaln\u0131z xarabal\u0131qlar\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. 26 il g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6zl\u0259diyim bu deyildi\u201d. Bir \u00e7ox v\u0259t\u0259nda\u015f is\u0259 da\u011f\u0131nt\u0131lar aras\u0131nda evini tapa bilm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>Azad olunan \u0259razil\u0259r\u0259 qay\u0131dacaq insanlar dig\u0259r probleml\u0259rl\u0259 d\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. S\u0259lahiyy\u0259tli dair\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin geri qaytard\u0131\u011f\u0131 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdak\u0131 \u0259razil\u0259r d\u0259 daxil olmaqla, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, k\u0259ndl\u0259ri, yollar\u0131 minalardan v\u0259 partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlardan t\u0259mizl\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan \u018frazil\u0259rinin Minalardan T\u0259mizl\u0259nm\u0259si Agentliyi (ANAMA) bu i\u015f\u0259 ba\u015flay\u0131b &#8212;&nbsp; agentliyin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 aras\u0131nda art\u0131q itkil\u0259r olub. Agentlik \u0259razil\u0259rin tamamil\u0259 t\u0259mizl\u0259nm\u0259sinin on il \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259c\u0259yini bildirib. B\u0259zi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r is\u0259 art\u0131q g\u00f6zl\u0259y\u0259 bilmirl\u0259r v\u0259 onlar \u00f6z torpaqlar\u0131na getm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259libl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 mina partlay\u0131\u015flar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259n az\u0131 yeddi n\u0259f\u0259r h\u0259lak olub, d\u00f6rd n\u0259f\u0259r d\u0259 yaralan\u0131b\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Hesabatda qeyd olunur ki, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 burada quruculuq i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 k\u00fclli miqdarda v\u0259sait t\u0259l\u0259b olunur: \u201cBu i\u015fl\u0259ri aparmaq bahal\u0131 olacaq. B\u0259zi az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n geri qaytard\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rinin d\u0259y\u0259rini 20 milyard dollar s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r. Az\u0259rbaycan r\u0259smil\u0259ri is\u0259 bu t\u0259xminin a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011funu deyir, z\u0259r\u0259rin 100 milyard dollardan \u00e7ox oldu\u011funu iddia edirl\u0259r. Yenid\u0259n qurmaya s\u0259rf edil\u0259c\u0259k pulu almaq \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Geri qay\u0131tmaq ist\u0259y\u0259n b\u0259zi imkanl\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00f6z evl\u0259rini yenid\u0259n qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rmay\u0259 qoymaq v\u0259 yerli iqtisadiyyat\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015fafa ba\u015flamas\u0131na k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259y\u0259rl\u0259r. Ancaq \u00f6z\u0259l fondlar\u0131n, Bak\u0131n\u0131n t\u0259klif ed\u0259c\u0259yi v\u0259saitl\u0259rin kifay\u0259t etm\u0259si ehtimal\u0131 \u00e7\u0259tin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr v\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 v\u0259 iqtisadi canlanman\u0131n s\u00fcr\u0259tli olaca\u011f\u0131n\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni zamanda dig\u0259r bir qrup az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259cili humanitar yard\u0131ma ehtiyac duyur. Bunlar c\u0259bh\u0259 x\u0259ttin\u0259 yax\u0131n olanlar, x\u00fcsusil\u0259 T\u0259rt\u0259r b\u00f6lg\u0259sind\u0259 ya\u015fayanlard\u0131r. M\u00fcharib\u0259 vaxt\u0131 bu insanlar\u0131n m\u00fclkl\u0259rin\u0259 ciddi ziyan d\u0259yib, rayonda bir \u00e7ox ev da\u011f\u0131l\u0131b. Haz\u0131rda \u201cT\u00fcrk Q\u0131z\u0131lay\u201d c\u0259miyy\u0259ti burda ya\u015fayanlara yard\u0131m edir, Avropa \u0130ttifaq\u0131 is\u0259 yenid\u0259nqurma \u00fc\u00e7\u00fcn maddi d\u0259st\u0259k ver\u0259c\u0259yini b\u0259yan edib\u201d.<a><\/a><a><\/a><a><\/a><a><\/a><a><\/a><a><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beyn\u0259lxalq B\u00f6hran Qrupu (BBQ) Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259t\u0259 dair hesabat haz\u0131rlay\u0131b. Eurasia Diary-nin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra bar\u0131\u015f\u0131q perspektivl\u0259rinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":23061,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-24168","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xarici"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24168"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24170,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24168\/revisions\/24170"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}