{"id":24434,"date":"2020-12-25T03:19:27","date_gmt":"2020-12-24T23:19:27","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=24434"},"modified":"2020-12-25T03:19:57","modified_gmt":"2020-12-24T23:19:57","slug":"kuman-kitabinda-arsaq-turkl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=24434","title":{"rendered":"KUMAN K\u0130TABINDA ARSAQ T\u00dcRKL\u018fR\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Pompeji Troqun epimatoru Justinus, skifil\u0259rin Misirlil\u0259rd\u0259n daha q\u0259dim oldu\u011funu bel\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdi: &#171;\u0130skitil\u0259rl\u0259 Misirlil\u0259r aras\u0131nda soyun q\u0259dimliyi haqq\u0131nda uzun bir m\u00fcbahis\u0259 olsa da, \u0130skit soyu \u0259n q\u0259dim oland\u0131r&#187;. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/R8bUf9.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-24435\" width=\"1013\" height=\"1504\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/R8bUf9.jpg 266w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/R8bUf9-202x300.jpg 202w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/R8bUf9-101x150.jpg 101w\" sizes=\"auto, (max-width: 1013px) 100vw, 1013px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Misirlil\u0259r \u00fcst\u00fcn m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 sahib olmas\u0131na baxmayaraq, \u0130skitl\u0259r daha q\u0259dim d\u00f6vrd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131lar. \u0130ndi \u00e7oxsayl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259r s\u00fcbut edir ki, \u0130skitil\u0259rin kollektiv ad\u0131 f\u0259rqli T\u00fcrk n\u0259sll\u0259rind\u0259n ibar\u0259tdir. <\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259dim yazarlar Massagetl\u0259r\u0259, Alanlara, Sakalar v\u0259 Partlara Skifl\u0259r-<strong>&#171;Scythians&#187;<\/strong> deyirdil\u0259r. Son vaxtlar is\u0259 yunan yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131 onlara a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n T\u00fcrk deyirdil\u0259r. Theophanus Byzantinus a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 farslar\u0131n \u00f6z dill\u0259rind\u0259 <strong>&#171;Kermichionlar&#187;<\/strong> dedikl\u0259rinin t\u00fcrkl\u0259r oldu\u011funu ifad\u0259 etmi\u015fdi. Ammianus Marcellinus, Alanlar\u0131n Massagetl\u0259rd\u0259n t\u00f6r\u0259diyini a\u00e7\u0131qlam\u0131\u015fd\u0131r: &#171;Alanlar bu ad\u0131 da\u011flardan alm\u0131\u015fd\u0131lar&#187;. <\/p>\n\n\n\n<p>Strabonun Massagetl\u0259r il\u0259 ox\u015far oldu\u011funu dediyi Sakalar, bir zamanlar Oxus v\u0259 Jaxartes aras\u0131ndak\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131lar. M\u0259lumdur ki, t\u00fcrk xalq\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 tutduqlar\u0131 bu sah\u0259l\u0259ri \u0259ld\u0259 saxlam\u0131\u015flar. Qalliyan\u0131n \u00f6nd\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259rind\u0259n Guiardus de Lauduno, XIII \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259, Partlar\u0131 bu d\u00f6vr\u00fcn t\u00fcrkl\u0259ri il\u0259 v\u0259 bu xalqlar\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 bir araya g\u0259ldiyini s\u00f6yl\u0259mi\u015fdi. &#171;\u00c7\u00fcnki k\u00f6kl\u0259ri T\u00fcrk olanlar\u0131n, q\u0259dim ad\u0131 Part idi.&#187; <\/p>\n\n\n\n<p>Burada Partlar (Romal\u0131lar aras\u0131nda Arsac-es-Arsaklar) v\u0259 Massagetin <strong>(ma-saq)<\/strong>, Saka-rumun (yunanl\u0131lar aras\u0131nda <strong>Sakai<\/strong>) olmas\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259y\u0259 yer buraxm\u0131r. Sak, Saka \u015f\u0259rqd\u0259ki T\u00fcrk s\u00f6z\u00fc il\u0259 eynidir, sa\u011f, bacar\u0131ql\u0131, a\u011f\u0131ll\u0131, qabiliyy\u0259tli, g\u0259l\u0259c\u0259yi g\u00f6r\u0259n v\u0259 s. anlamda i\u015fl\u0259n\u0259n s\u00f6zl\u0259rdir.<br><br><strong>&#171;Kuman Book Codex Cumanicus&#187;dan Prof.Dr. \u0130lhami Durmu\u015f &#171;\u0130skitler&#187; m\u0259qal\u0259sind\u0259n<br><\/strong><br><strong>P.S. Bu g\u00fcn h\u0259yas\u0131zcas\u0131na haylar torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 \u00f6z iyr\u0259nc niyy\u0259tl\u0259riyl\u0259 tariximiz\u0259 d\u0259 dil uzadaraq Arsaq ad\u0131n\u0131 iyr\u0259nc \u015f\u0259kild\u0259 &#171;Artsax&#187; adland\u0131raraq T\u00fcrk\u0259 meydan oxuyurlar. Bizim &#171;tarix\u00e7i Avrosentrizmin kahinl\u0259ri&#187; is\u0259 susmaqda davam edirl\u0259r&#8230;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pompeji Troqun epimatoru Justinus, skifil\u0259rin Misirlil\u0259rd\u0259n daha q\u0259dim oldu\u011funu bel\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdi: &#171;\u0130skitil\u0259rl\u0259 Misirlil\u0259r aras\u0131nda soyun q\u0259dimliyi haqq\u0131nda uzun bir m\u00fcbahis\u0259 olsa da, \u0130skit<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":24436,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-24434","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24434"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24437,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24434\/revisions\/24437"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24434"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}