{"id":24509,"date":"2020-12-26T00:31:48","date_gmt":"2020-12-25T20:31:48","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=24509"},"modified":"2020-12-26T00:31:50","modified_gmt":"2020-12-25T20:31:50","slug":"%c9%99liyevl%c9%99-%c9%99rdogan-britaniya-il%c9%99-yurum%c9%99y%c9%99-q%c9%99rar-verib-cind%c9%99n-g%c9%99l%c9%99n-ip%c9%99k-yolunda-london-vasinqton-qarsidurmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=24509","title":{"rendered":"\u018fL\u0130YEVL\u018f \u018fRDO\u011eAN BR\u0130TAN\u0130YA \u0130L\u018f Y\u00dcR\u00dcM\u018fY\u018f Q\u018fRAR VER\u0130B: \u00c7ind\u0259n g\u0259l\u0259n &#171;\u0130p\u0259k Yolu&#187;nda London-Va\u015finqton qar\u015f\u0131durmas\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>H\u0259yat el\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 ax\u0131r ki, b\u0259z\u0259n yeti\u015fm\u0259k \u00e7\u0259tin olur. Qlobal oyun\u00e7ular b\u0259llidir. \u0130ki b\u00f6y\u00fck, \u0259sas m\u0259rk\u0259z vard\u0131r. Bunlar Va\u015finqton v\u0259 Londondur. Onlar bir v\u0259 b\u00fct\u00f6v deyill\u0259r, aralar\u0131nda ciddi ayr\u0131l\u0131q vard\u0131r. Bu ayr\u0131l\u0131q h\u0259r yerd\u0259, h\u0259r paytaxtda g\u00f6r\u00fcnm\u0259kd\u0259dir. \u00c7ox detala girm\u0259d\u0259n ged\u0259k. V\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 duyulan ehtiyac\u0131 anlayaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarix 2015-ci ili g\u00f6st\u0259r\u0259rk\u0259n, \u015fahzad\u0259 \u00c7arlz T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u0259ldi. \u00c7anaqqalaya ke\u00e7di. \u00c7anaqqala quru sava\u015flar\u0131n\u0131n 100 illiyil\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259rasiml\u0259r vard\u0131. Ki\u00e7ik o\u011flu da onunla birlikd\u0259 idi. \u015eahzad\u0259 \u00c7arlz, d\u0259niz\u00e7i geyimil\u0259 m\u0259rasiml\u0259rd\u0259 haz\u0131r v\u0259ziyy\u0259t ald\u0131. Saatlarla davam ed\u0259n m\u0259rasim televiziyalarda g\u00fcn boyunca yer alm\u0131\u015fd\u0131. Saatlarla fasil\u0259siz yay\u0131n gedirdi. M\u0259n\u0259 \u0259n \u00e7ox q\u0259rib\u0259 g\u0259l\u0259n yay\u0131nlar\u0131n bu q\u0259d\u0259r uzun m\u00fcdd\u0259t davam etm\u0259si idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Proqram\u0131n aktyorlar\u0131ndan biri Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131\u011f\u0131n Qaller \u015fahzad\u0259si \u00c7arlz oldu\u011fu halda, dig\u0259ri, \u015f\u00fcbh\u0259siz, \u018frdo\u011fan idi. M\u0259rasimd\u0259 \u0130lham \u018fliyevl\u0259 birlikd\u0259 Qurbanqulu Berdim\u0259h\u0259mm\u0259dov da i\u015ftirak edirdi. Qaller \u015fahzad\u0259si \u00c7arlz, \u018frdo\u011fanla \u018fliyevin aras\u0131nda durmu\u015fdu. D\u00fcnyaya bu foto\u015f\u0259kil servis edildi. Bu, he\u00e7 yad\u0131mdan \u00e7\u0131xmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fslind\u0259 yay\u0131lan bu foto\u015f\u0259kil d\u00fcnyan\u0131n m\u0259rk\u0259zini t\u0259msil edirdi. T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan-X\u0259z\u0259r-T\u00fcrkm\u0259nistan x\u0259tti haz\u0131rda bar\u0259sind\u0259 s\u00f6hb\u0259t ged\u0259n \u201c\u0130p\u0259k yolu\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn vazke\u00e7ilm\u0259zdir. \u00c7anaqqalada Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131q sanki yoluna T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259, t\u00fcrkl\u0259rl\u0259 davam ed\u0259c\u0259yini elan edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011frusu, Boris Conson \u201cM\u0259nim d\u0259 AB-d\u0259n \u00e7\u0131xma\u011f\u0131 ist\u0259m\u0259yimin s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131\u011f\u0131n, xarici siyas\u0259timizin \u00fcf\u00fcql\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259sini v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 daxil olmaqla, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadak\u0131 dostlar\u0131m\u0131zla \u0259laq\u0259l\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259sini ist\u0259m\u0259yimdir. Bu, bizim \u201dQlobal Britaniya\u201d dediyimiz \u015feyin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259kd\u0259dir. Daha \u00e7ox f\u0259al v\u0259 \u0259laq\u0259 i\u00e7ind\u0259 olaca\u011f\u0131q. T\u00fcrkiy\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131\u011f\u0131n vazke\u00e7ilm\u0259z orta\u011f\u0131 olma\u011fa davam ed\u0259c\u0259k. Qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuz \u0259n ciddi probleml\u0259rin \u00f6n s\u0131ralar\u0131nda siz vars\u0131n\u0131z\u2026\u201d deyirdi. Y\u0259ni, \u0130ngilt\u0259r\u0259 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 strateji \u0259laq\u0259ni elan edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nc\u0259sin\u0259 v\u0259 sonras\u0131na bax\u0131larsa, \u0130ngilt\u0259r\u0259nin bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 eyni tezlikd\u0259 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u0259r. \u0130ngilt\u0259r\u0259 AB\u015e-\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda idi. M\u0259s\u0259l\u0259n, AB\u015e G\u00fcl\u0259n\u0259 sahib \u00e7\u0131x\u0131r, \u201cM\u00fcs\u0259lman qarda\u015flar\u0131\u201dna \u201cterror\u00e7u\u201d deyirdi. \u0130ngilt\u0259r\u0259 is\u0259 G\u00fcl\u0259n\u0259 qap\u0131lar\u0131n\u0131 qapad\u0131r, \u201c\u0130hvan\u201da, y\u0259ni \u201cM\u00fcs\u0259lman qarda\u015flar\u0131\u201dna isti bax\u0131rd\u0131. \u018fl-Qaid\u0259d\u0259n tutmu\u015f \u0130\u015e\u0130D-\u0259 q\u0259d\u0259r bu f\u0259rqli yana\u015fma m\u00f6vcud idi. Regional m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 da d\u0259yi\u015f\u0259n bir \u015fey yox idi.<\/p>\n\n\n\n<p>NATO v\u0259 ya AB\u015e-Almaniya ikiliyi problem \u00e7\u0131xaran zaman yard\u0131ma t\u0259l\u0259s\u0259n London olurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cM\u00fcs\u0259lman qarda\u015flar\u0131\u201d \u00fcz\u0259rind\u0259n bax\u0131lan zaman bel\u0259, \u0259r\u0259b d\u00fcnyas\u0131n\u0131n iki m\u0259rk\u0259z aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnd\u00fcy\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. \u201cM\u00fcs\u0259lman qarda\u015flar\u0131\u201dna isti baxanlar \u0130ngilt\u0259r\u0259nin, soyuq baxanlar AB\u015e-\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. M\u0259s\u0259l\u0259n, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 Va\u015finqtonun, Q\u0259t\u0259r is\u0259 Londonun t\u0259r\u0259find\u0259 idi.<\/p>\n\n\n\n<p>15 iyuldan sonra ilk yard\u0131ma t\u0259l\u0259s\u0259n d\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011frusu, Londonla Va\u015finqton aras\u0131nda ged\u0259n m\u00fcbariz\u0259ni \u201c\u0130p\u0259k yolu\u201dnda da g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u018frdo\u011fan-\u015fahzad\u0259 \u00c7arlz-\u018fliyev \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fc, y\u0259ni, T\u00fcrkiy\u0259-\u0130ngilt\u0259r\u0259-Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fc Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 bir h\u0259ml\u0259 etdi. Ankara Nax\u00e7\u0131van \u00fcz\u0259rind\u0259n Asiya-Sakit okean regionuna q\u0259d\u0259r uzand\u0131\u2026 T\u00fcrkl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 \u00fcns\u00fcr oldu\u011fu \u201c\u0130p\u0259k yolu\u201d bu \u015f\u0259kild\u0259 \u015fahlan\u0131r v\u0259 yeni g\u00fcc balans\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 verir. Daxild\u0259 bu balansa yaln\u0131z MHP d\u0259st\u0259k verir, onu m\u0259nims\u0259yir. M\u00fcxalif\u0259tin ham\u0131s\u0131 bu balansa qar\u015f\u0131d\u0131r. M\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259 s\u0259s-k\u00fcy bu n\u00f6qt\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngilt\u0259r\u0259nin b\u00fct\u00fcn a\u011fl\u0131 il\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259diyi \u00c7in \u0259min add\u0131mlarla ir\u0259lil\u0259yirdi. \u00d6t\u0259n il Si Cinpin Avropa turuna \u00e7\u0131xd\u0131. Buna reaksiya Berlind\u0259n g\u0259ldi. Almaniya xarici i\u015fl\u0259r naziri Maas \u201cB\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00c7inl\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131ca i\u015f g\u00f6r\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259rini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259rs\u0259, bir s\u0259h\u0259r oyand\u0131qlar\u0131 zaman \u00f6zl\u0259rini \u00c7ind\u0259n as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rl\u0259r\u2026\u201d dedi.<ins><\/ins><\/p>\n\n\n\n<p>11 dekabrdak\u0131 AB sammiti \u00f6nc\u0259si \u201cT\u00fcrkiy\u0259y\u0259 sanksiya kart\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259liyik\u201d dey\u0259r\u0259k kampaniya aparan Maas, d\u00fcn\u0259n yen\u0259 s\u0259hn\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Lakin geri add\u0131m atd\u0131. \u201cT\u00fcrkiy\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lik silah embarqosu t\u0259l\u0259bini strateji bax\u0131mdan d\u00fcz hesab etmir\u0259m\u201d dey\u0259r\u0259k h\u0259r k\u0259si t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirdi. Bundan \u00f6nc\u0259 d\u0259 Merkell\u0259 \u018frdo\u011fan aras\u0131nda telefon dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu detallar\u0131 ona g\u00f6r\u0259 yaz\u0131ram ki, d\u00fcnyan\u0131n alaca\u011f\u0131 \u015f\u0259kil T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u00e7ox s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yeni pulun da, ticar\u0259tin d\u0259, ittifaq\u0131n da, g\u00fcc balans\u0131n\u0131n da m\u0259rk\u0259zind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 vard\u0131r. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259, \u0130ngilt\u0259r\u0259nin oyun qurmas\u0131, qura bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn London t\u00fcrk kart\u0131na, m\u00fcs\u0259lman kart\u0131na ehtiyac duymaqdad\u0131r. H\u0259m d\u0259 sonsuz ehtiyac\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>AB\u015e-AB vektoru da T\u00fcrkiy\u0259 olmadan Avrasiyada, Orta \u015e\u0259rqd\u0259, h\u0259tta Afrikada ola bilm\u0259y\u0259c\u0259yini bilm\u0259kd\u0259dir. Y\u0259ni, qov\u015faq T\u00fcrkiy\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bu \u015f\u0259rtl\u0259r T\u00fcrkiy\u0259ni vazke\u00e7ilm\u0259z edir. Ankara Londonla y\u00fcr\u00fcm\u0259kd\u0259n, Pekin\u0259 yana\u015fmaqdan vaz ke\u00e7mi\u015f deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cOslo s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131\u201d il\u0259 ba\u015flayan, 17-25 dekabr hadis\u0259l\u0259ril\u0259 davam ed\u0259n proses, y\u0259ni, yax\u0131nla\u015fma davam etm\u0259kd\u0259dir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bl\u0259, Va\u015finqtonla Berlin m\u00fcxt\u0259lif yollarla Ankaran\u0131 raz\u0131 salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7abalamaqdad\u0131r. Unutmamaq laz\u0131md\u0131r ki, Va\u015finqtonun bir qolu da Londonun i\u00e7ind\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ankaran\u0131n m\u00f6vqeyi mat\u00e7\u0131n taleyini d\u0259yi\u015fdir\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn, \u00f6t\u0259n g\u00fcn d\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131m kimi, iki oyun\u00e7uya \u2013 Osman Kavala v\u0259 S\u0259lah\u0259ddin D\u0259mirta\u015fa baxaca\u011f\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>Avropa \u0130nsan Haqlar\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259si (A\u0130HM), d\u00fcn\u0259n 2 s\u0259s\u0259 qar\u015f\u0131 15 s\u0259sl\u0259 D\u0259mirta\u015fla ba\u011fl\u0131 a\u011f\u0131r h\u00fcquq pozuntular\u0131n\u0131n oldu\u011funa h\u00f6km etdi. A\u0130HM \u201cD\u0259rhal s\u0259rb\u0259st burax\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 sah\u0259nin tam m\u0259rk\u0259zind\u0259 olan oyunqurucu kimidir. Bir yandan AB\u015e-la AB \u00e7\u0259ki\u015fdirir, dig\u0259r yandan London \u201cS\u0259nsiz olmaz\u201d deyir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eahzad\u0259 Endryunun \u201cEp\u015fteyn dosyesi\u201dl\u0259 k\u00fcnc\u0259 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 da, Londonun \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si d\u0259, \u015fahzad\u0259 \u00c7arlz\u0131n \u0130sraild\u0259 Mayk Pens\u0259 \u0259lini uzatmamas\u0131 da, Putin\u0259 g\u00fcl\u00fcms\u0259m\u0259si d\u0259, Pensin Ankaraya g\u0259ldiyi zaman soyuq davranmas\u0131 da, Pompeonun \u0130stanbula g\u0259l\u0259r\u0259k he\u00e7 kiml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259m\u0259si d\u0259, el\u0259 sanksiya kart\u0131 da eyni hesab\u0131n detallar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 \u00c7inl\u0259 y\u00fcr\u00fcm\u0259 meyli g\u00f6st\u0259rdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 t\u0259zyiq etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Ankara \u0259ks reaksiya verinc\u0259 d\u0259 vaz ke\u00e7irl\u0259r. M\u00f6vcud durumda ba\u015f ver\u0259nl\u0259r bunlard\u0131r. Ancaq b\u0259llidir ki, son s\u00f6zl\u0259r h\u0259l\u0259 deyilm\u0259yib. \u0130zl\u0259y\u0259k, baxaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qeyd: HDP \u00fcz\u0259rind\u0259n t\u0259hlil apar\u0131lsa bel\u0259, iki g\u00fcc m\u0259rk\u0259zinin, y\u0259ni, AB\u015e-la \u0130ngilt\u0259r\u0259nin regiona \u00e7ox f\u0259rqli baxd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. M\u00fcnaqi\u015f\u0259 k\u00fcrdl\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259dir\u2026<\/strong>(oxu24.az)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259yat el\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 ax\u0131r ki, b\u0259z\u0259n yeti\u015fm\u0259k \u00e7\u0259tin olur. Qlobal oyun\u00e7ular b\u0259llidir. \u0130ki b\u00f6y\u00fck, \u0259sas m\u0259rk\u0259z vard\u0131r. Bunlar Va\u015finqton v\u0259 Londondur. Onlar bir v\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":24510,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-24509","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24509"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24511,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24509\/revisions\/24511"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}