{"id":24585,"date":"2020-12-27T01:11:57","date_gmt":"2020-12-26T21:11:57","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=24585"},"modified":"2020-12-27T01:12:00","modified_gmt":"2020-12-26T21:12:00","slug":"dagliq-qarabag-indi-rusiyaya-m%c9%99xsusdur-abs-n%c9%99sri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=24585","title":{"rendered":"\u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f indi Rusiyaya m\u0259xsusdur\u2026\u201d \u2013 AB\u015e n\u0259\u015fri"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si bits\u0259 d\u0259 Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si bitm\u0259yib, d\u00fcnya siyasi m\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259 n\u00fcfuzlu d\u00fcnya n\u0259\u015frl\u0259ri Rusiyan\u0131n m\u00fcdaxil\u0259sini geni\u015f \u015f\u0259rh etm\u0259kd\u0259 davam edirl\u0259r. AB\u015e-\u0131n n\u00fcfuzlu \u201cNational Reviews\u201d n\u0259\u015fri Rusiyan\u0131n b\u00f6lg\u0259y\u0259 m\u00fcdaxil\u0259si v\u0259 perspektiv siyasi m\u0259nz\u0259rini \u0259ks etdir\u0259n redaksiya m\u0259qal\u0259si il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min m\u0259qal\u0259ni oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNoyabr ay\u0131nda Rusiya ba\u015fqa \u00f6lk\u0259d\u0259n bir par\u00e7a torpaq qazand\u0131.&nbsp;\u018fslind\u0259 \u2013 Amerika s\u00fclh prosesind\u0259 tam i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f indi qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t\u0259 Rusiyaya m\u0259xsusdur. Guya ki, Kreml, be\u015f il \u0259raziy\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259c\u0259k v\u0259 mandat\u0131n bitm\u0259sin\u0259 alt\u0131 ay qalm\u0131\u015f \u00fc\u00e7 t\u0259r\u0259fd\u0259n biri etiraz etm\u0259zs\u0259, avtomatik olaraq&nbsp; daha be\u015f il n\u0259zar\u0259t davam ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, Rusiya \u00e7\u0131x\u0131b&nbsp; getm\u0259y\u0259c\u0259k. \u0130ndi Rusiya&nbsp; Avropan\u0131n enerji \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 m\u0259rk\u0259zi bir b\u00f6lg\u0259y\u0259 qap\u0131 rolunu oynay\u0131r . Bir b\u00f6lg\u0259 NATO \u00fc\u00e7\u00fcn strateji bax\u0131mdan vacibdirs\u0259, dem\u0259li&nbsp; bu, Kreml \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 strateji bax\u0131mdan vacibdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycana inams\u0131zl\u0131q \u00fcz\u00fcnd\u0259n Erm\u0259nistan Rusiya&nbsp; s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n qalmas\u0131n\u0131 ist\u0259yir. Q\u0131sa, lakin \u015fidd\u0259tli m\u00fcharib\u0259 inand\u0131r\u0131c\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcbut etdi ki, Erm\u0259nistan h\u0259rbi yolla qalib g\u0259l\u0259 bilm\u0259z v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n etnik erm\u0259nil\u0259r ya Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n, ya da Rusiyan\u0131n protektorat\u0131 alt\u0131nda idar\u0259 olunmalar\u0131 bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259lidirl\u0259r. Z\u0259if v\u0259 s\u0131nm\u0131\u015f \u0130r\u0259van, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdak\u0131 rus q\u0259yyumlu\u011funu q\u0259bul etm\u0259yi daha az al\u00e7ald\u0131c\u0131 hesab etm\u0259kl\u0259 qat\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nini tam q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n m\u0259hrum etm\u0259yi fikirl\u0259\u015fir.&nbsp; Ancaq erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bu uzun m\u00fcdd\u0259tli bir f\u0259lak\u0259tdir. Bu, o dem\u0259kdir ki, onlar faktiki olaraq Rusiyan\u0131n quca\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r. Onlar ist\u0259r diplomatik, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 investisiya \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 Q\u0259rb\u0259, n\u0259 d\u0259 \u015e\u0259rq\u0259 \u00fcz tuta bilm\u0259zl\u0259r,&nbsp; \u00e7\u00fcnki ruslar indi&nbsp; ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq Moskva t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cdig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259\u201d olaraq g\u00f6r\u00fcls\u0259 d\u0259,&nbsp; \u2013 son ill\u0259rd\u0259 AB\u015e v\u0259 A\u0130-nin z\u0259ifliyi say\u0259sind\u0259 \u2013 Rusiya il\u0259 diplomatik v\u0259 iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fdirdi. Ancaq indi, Rusiya h\u0259rb\u00e7il\u0259ri Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131ndan b\u0259ri ilk d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycana do\u011fru ir\u0259lil\u0259dikd\u0259, Moskvan\u0131n t\u0259sir r\u0131\u00e7aqlar\u0131 h\u0259m d\u0259 iqtisadi r\u0131\u00e7aqa \u00e7evrildi: h\u0259rbi yolla Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n \u2013 at\u0259\u015fk\u0259s\u0259 q\u0259d\u0259r ba\u011flanm\u0131\u015f \u2013 Az\u0259rbaycan\u0131n Nax\u00e7\u0131van anklav\u0131na n\u0259qliyyat d\u0259hlizi ver\u0259r\u0259k, Rusiya art\u0131q \u00e7oxdan b\u0259ri g\u00f6zl\u0259nil\u0259n birba\u015fa quru yolunu idar\u0259 ed\u0259c\u0259k.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259rb bunu qabaqcadan m\u00fctl\u0259q g\u00f6r\u0259 bil\u0259rdi. H\u0259mi\u015f\u0259 bel\u0259 ba\u015flay\u0131r: dayaq n\u00f6qt\u0259si tezlikl\u0259 ayaq izin\u0259 \u00e7evrilir. Kr\u0131m, \u015e\u0259rqi Ukrayna, C\u0259nubi Osetiya, Abxaziya \u2013 n\u00fcmun\u0259l\u0259rin siyah\u0131s\u0131 davam etdiril\u0259 bil\u0259r. Rusiyan\u0131n i\u015ftirak\u0131 Rusiyan\u0131n n\u0259zar\u0259tin\u0259 \u00e7evrilir: yegan\u0259 m\u0259ntiq&nbsp; Putinin&nbsp; ambisiyalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011frudan da, indi, qo\u015fun yeridilm\u0259sind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 h\u0259ft\u0259 sonra, x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259ki x\u0259tl\u0259r \u0259yilm\u0259y\u0259 v\u0259 b\u00fck\u00fclm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131qca Kreml manevr edir. Rusiya M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyinin sayt\u0131nda, s\u0259hif\u0259d\u0259, raz\u0131la\u015fma \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n yerl\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259yi v\u0259 kimin yurisdiksiyas\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kl\u0259ri bar\u0259d\u0259 bir x\u0259rit\u0259 yerl\u0259\u015fdirilir. 13 dekabrda n\u0259zar\u0259t etdikl\u0259ri torpaqlar m\u00f6c\u00fcz\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 geni\u015fl\u0259ndi. Az\u0259rbaycan\u0131n diplomatik t\u0259zyiqinin ert\u0259si g\u00fcn\u00fc \u0259vv\u0259lki v\u0259ziyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131ld\u0131. Ancaq m\u00fcdaxil\u0259nin lap ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda&nbsp; hadis\u0259 Kreml kartoqraflar\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirdikl\u0259rini g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda Rusiya \u201cpasportla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u00f6z-s\u00f6hb\u0259t var. \u0130ndiy\u0259d\u0259k Rusiya&nbsp; v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q ver\u0259r\u0259k yerl\u0259rd\u0259 yeni demoqrafik reall\u0131qlar yaratm\u0131\u015f v\u0259 bununla da dig\u0259r postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259rinin daxili i\u015fl\u0259rind\u0259 n\u00fcfuzunu qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etmi\u015fdir. Ruslar bir \u0259razini i\u015f\u011fal ed\u0259n kimi Rusiya d\u00f6vl\u0259ti m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, Kreml repertuar\u0131n\u0131n klassik variant\u0131d\u0131r. Bu, Kr\u0131ma m\u00fcdaxil\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. Bu, Rusiyan\u0131n m\u00fcharib\u0259 ba\u015flamazdan \u0259vv\u0259l G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n iki b\u00f6lg\u0259sind\u0259, C\u0259nubi Osetiya v\u0259 Abxaziyada ba\u015f verib.&nbsp; Bu yax\u0131nlarda pasportla\u015fd\u0131rma Ukraynan\u0131n \u015f\u0259rqind\u0259 yax\u015f\u0131 \u00fct\u00fcl\u0259nmi\u015f bir prosesin par\u00e7as\u0131 olaraq aqressiv \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq edildi. Kreml, bir milyondan \u00e7ox Rusiya v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n ilin sonuna q\u0259d\u0259r yeni s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 sahib olaca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 Rusiya tutdu\u011funu buraxm\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Pasportla\u015fd\u0131rma o dem\u0259kdir ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n son statusu dan\u0131\u015f\u0131qlar yolu il\u0259 he\u00e7 vaxt h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259y\u0259c\u0259k. Bunun \u0259v\u0259zin\u0259, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f rus pasportlar\u0131 il\u0259 protektorata \u00e7evril\u0259c\u0259k v\u0259 Rusiyaya bir b\u0259han\u0259 ver\u0259c\u0259k : Moskva leksikonu il\u0259 deyils\u0259 \u2013 \u201cv\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r hans\u0131 bir t\u0259hl\u00fck\u0259 yaranarsa b\u00f6lg\u0259y\u0259 soxulacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Yen\u0259 d\u0259 Amerikan\u0131n m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259l\u0259 vaxt\u0131 var: at\u0259\u015fk\u0259s yerini son s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131na ver\u0259c\u0259k.\u00a0 AB\u015e tam v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli\u00a0 olaraq pasportla\u015fd\u0131rmaya qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmal\u0131d\u0131r. AB\u015e \u015firk\u0259tl\u0259ri Rusiyan\u0131n manevr imkanlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6lg\u0259d\u0259ki infrastruktur v\u0259 enerji layih\u0259l\u0259rin\u0259 investisiya qoymal\u0131d\u0131r. Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n AB\u015e r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda birg\u0259 investisiya t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin Rusiyadan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259kdir\u201d.(Moderator.az)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si bits\u0259 d\u0259 Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si bitm\u0259yib, d\u00fcnya siyasi m\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259 n\u00fcfuzlu d\u00fcnya n\u0259\u015frl\u0259ri Rusiyan\u0131n m\u00fcdaxil\u0259sini geni\u015f \u015f\u0259rh etm\u0259kd\u0259 davam edirl\u0259r. AB\u015e-\u0131n n\u00fcfuzlu \u201cNational<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":24586,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-24585","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24585"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24585\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24587,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24585\/revisions\/24587"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24586"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}