{"id":25475,"date":"2021-01-04T21:17:03","date_gmt":"2021-01-04T17:17:03","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=25475"},"modified":"2021-01-04T21:17:05","modified_gmt":"2021-01-04T17:17:05","slug":"supergucl%c9%99rin-plani-mehri-d%c9%99hlizi-acilir-az%c9%99rbaycana-yeni-status-verilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=25475","title":{"rendered":"Superg\u00fccl\u0259rin plan\u0131: \u201cMehri d\u0259hlizi a\u00e7\u0131l\u0131r, Az\u0259rbaycana yeni status verilir\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u201cAz\u0259rbaycan bu ild\u0259n Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oyanma\u011fa ba\u015flay\u0131b. TAP boru-k\u0259m\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 Avropaya ilk qaz n\u0259qli ba\u015f tutub. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n enerji sah\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259n Avropa il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259k v\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 siyasi d\u0259st\u0259yi art\u0131racaq\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Fedai.az x\u0259b\u0259r verir ki, bunu politoloq M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fs\u0259dullazad\u0259 deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin \u0259sas hiss\u0259si olan TAP-la ild\u0259 10 milyard kubmetr qaz\u0131 Avropaya \u00e7atd\u0131racaq:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan Avropan\u0131n enerji bazar\u0131nda \u00f6z rolunu art\u0131rmaqla, strateji m\u00f6vqeyi il\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya il\u0259 qit\u0259ni birl\u0259\u015fdirir. Hesab edir\u0259m ki, bu proyektin i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259tinin g\u00fccl\u0259ndirm\u0259sin\u0259 v\u0259 k\u0259nar t\u0259zyiql\u0259ri neytralla\u015fd\u0131rmas\u0131na t\u0259kan ver\u0259c\u0259k. Bu bax\u0131mdan, x\u0259ttin i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc vaxt Az\u0259rbaycana k\u0259nar t\u0259zyiql\u0259rin artmas\u0131 t\u0259sad\u00fcfi deyildi.<\/p>\n\n\n\n<p>2016-c\u0131 ild\u0259n ba\u015flayan tikinti i\u015fl\u0259ri \u0130taliyada ciddi \u0259ng\u0259ll\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131. \u0130taliyan\u0131n Le\u00e7\u00e7e \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ekoloji problem b\u0259han\u0259 edil\u0259r\u0259k, boru-k\u0259m\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 etiraz aksiyalar\u0131 ke\u00e7irildi. Bunun arxas\u0131nda Beppe Qrillonun ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi \u201cNo TAP\u201d ictimai h\u0259r\u0259kat\u0131 dayan\u0131rd\u0131. Bu h\u0259r\u0259kat\u0131n da Rusiya il\u0259 ciddi \u0259laq\u0259l\u0259ri vard\u0131. G\u00f6r\u00fcn\u0259n bu idi ki, Rusiya Avropada \u201cQazprom\u201da r\u0259qib ist\u0259mirdi. Amma \u0130taliya h\u00f6kum\u0259ti v\u0259 AB\u015e-\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 bu \u0259ng\u0259l ortadan qalxd\u0131. Amma t\u0259zyiql\u0259r bununla m\u0259hdudla\u015fmad\u0131. \u00d6t\u0259n ilin avqust ay\u0131nda Trans-Adriatik qaz boru-k\u0259m\u0259rinin in\u015fas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259rin 97%-i yekunla\u015facaqd\u0131. Amma Erm\u0259nistan iyul ay\u0131nda bu x\u0259ttin bir hiss\u0259sinin ke\u00e7diyi Tovuz istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259xribata t\u0259\u015fviq edildi. Amma bu da n\u0259tic\u0259 verm\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycandan Avropaya uzanan enerji x\u0259tl\u0259ri daim t\u0259zyiq alt\u0131nda ola bil\u0259rdi. Perspektivd\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya qaz\u0131n\u0131n da bu x\u0259tl\u0259r\u0259 qo\u015fulaca\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, Erm\u0259nistan yen\u0259 d\u0259 burada \u0259sas kart kimi istifad\u0259 olunacaqd\u0131. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 bird\u0259f\u0259lik son qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn Qaraba\u011fda \u0259ks-h\u0259ml\u0259 \u0259m\u0259liyyatlara ba\u015flayaraq \u0259razil\u0259rini i\u015f\u011faldan azad ed\u0259r\u0259k, Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259d probleml\u0259rin\u0259 son qoyma\u011fa ba\u015flay\u0131b\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fs\u0259dullazad\u0259 qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan enerji sah\u0259sind\u0259 Avropan\u0131n yax\u0131n t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 olaraq, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 d\u0259yi\u015fikliy\u0259 yol a\u00e7an geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259kl\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Asiyaya a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131nda \u0259sas rollardan birini al\u0131b:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan yeni geosiyasi nizamda C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi v\u0259 onun \u0259sas seqmentl\u0259ri \u2013 TANAP v\u0259 TAP, habel\u0259 Bak\u0131-Tiflis-Qars d\u0259mir yolu v\u0259 dig\u0259r x\u0259tl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 C\u0259nubi Qafqazda Avropa v\u0259 Asiyan\u0131 bir-birin\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u201carterial damar\u201d formala\u015fd\u0131r\u0131b. Qar\u015f\u0131dak\u0131 perspektivd\u0259 Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda Mehri d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu d\u0259hlizin a\u00e7\u0131lmas\u0131 London-Pekin mar\u015futunun i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si dem\u0259kdir. Bu meqalayih\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan regionun apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259si statusunu alacaq. Y\u0259ni Rusiyan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdan Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259zyiql\u0259ri n\u0259tic\u0259 verm\u0259y\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycan s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 ortaya \u00e7\u0131xacaq probleml\u0259ri \u00f6z lehin\u0259 h\u0259ll ed\u0259 bil\u0259c\u0259k\u201d.Teleqraf<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cAz\u0259rbaycan bu ild\u0259n Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oyanma\u011fa ba\u015flay\u0131b. TAP boru-k\u0259m\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 Avropaya ilk qaz n\u0259qli ba\u015f tutub. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n enerji sah\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259n<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":25476,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-25475","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25475","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25475"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25475\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25477,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25475\/revisions\/25477"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25476"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}