{"id":26394,"date":"2021-01-13T13:19:47","date_gmt":"2021-01-13T09:19:47","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=26394"},"modified":"2021-01-13T13:21:09","modified_gmt":"2021-01-13T09:21:09","slug":"moskva-yeni-artsax-respublikasi-yaratmaga-calisir-pol-qobl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=26394","title":{"rendered":"\u201cMoskva yeni -Artsax Respublikas\u0131- yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u201d- Pol Qobl"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Amerikal\u0131 analitik: \u201cBak\u0131 v\u0259 \u0130r\u0259van vasit\u0259\u00e7isiz, birba\u015fa dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015flaya bils\u0259, Moskvan\u0131n onlar \u00fcz\u0259rind\u0259ki t\u0259siri azalacaq\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;M\u0259\u015fhur amerikal\u0131 politoloq, geosiyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 ekspert, AB\u015e d\u00f6vl\u0259t katibinin ke\u00e7mi\u015f m\u00fc\u015faviri Pol Qobl, jurnalist Coan Lisoskinin suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b. AYNA videom\u00fcsahib\u0259nin b\u00f6lg\u0259miz v\u0259 \u00f6lk\u0259mizl\u0259 ba\u011fl\u0131 olan hiss\u0259sini t\u0259qdim edir:<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>&#8212; T\u00fcrkiy\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u00fcnya liderl\u0259ri s\u0131ras\u0131na daxil olur, 2021-ci ild\u0259 NATO-nun s\u00fcr\u0259tli reaksiya q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin \u0259m\u0259liyyatlar\u0131na r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259c\u0259k. Bu h\u0259qiq\u0259tin T\u00fcrkiy\u0259nin d\u00fcnya siyas\u0259tind\u0259ki roluna hans\u0131 t\u0259siri olacaq?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&#8212; T\u00fcrkiy\u0259 indi d\u00fcnya siyas\u0259tinin n\u0259bzini yoxlamaq m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir, yerini v\u0259 apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini t\u0259yin etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6z\u00fcn\u00fc g\u00fcc \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131nayar v\u0259 s\u0131naq bir m\u00fcdd\u0259t davam ed\u0259c\u0259k. T\u00fcrkiy\u0259nin m\u00f6vqeyi NATO \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r zaman vacib olub v\u0259 Ankara t\u0259sirini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu amild\u0259n, g\u00fcc\u00fcnd\u0259n v\u0259 imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259k niyy\u0259tind\u0259dir. \u0130ncirlikd\u0259ki h\u0259rbi baza NATO \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259 v\u0259 \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox inamla t\u0259l\u0259bl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u0259 bil\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 m\u00f6vqeyi tutub v\u0259 ona qar\u015f\u0131 konkret add\u0131mlar at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rs\u0259, konkret q\u0259rarlar da ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;A\u011f Evin yeni r\u0259hb\u0259rliyinin NATO-nun dir\u00e7\u0259li\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 add\u0131mlar\u0131n\u0131 izl\u0259m\u0259k \u00e7ox maraql\u0131 olacaq. Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 NATO-nu onlar\u0131 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n yegan\u0259 t\u0259\u015fkilat kimi g\u00f6r\u00fcr v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini inki\u015faf etdirm\u0259k ist\u0259yir, ancaq Ankaran\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259ri NATO il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, daha geni\u015fdir v\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r dediyim kimi, n\u0259bz yoxlan\u0131\u015f\u0131 davam edir. Amma bu h\u0259l\u0259 d\u00fcnyan\u0131n geosiyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 g\u00fccl\u00fc m\u00f6vqe tutmaq dem\u0259k deyil.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259sirli d\u0259st\u0259k verdi v\u0259 bununla da h\u0259rbi potensial\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirdi. T\u00fcrkiy\u0259nin NATO-da liderliyi b\u00f6lg\u0259y\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&#8212; T\u00fcrkiy\u0259 yaln\u0131z Az\u0259rbaycanda deyil, daha geni\u015fmiqyasl\u0131 bir oyun\u00e7udur. Art\u0131q d\u00fcnyada silah ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda 5-6-c\u0131 yerl\u0259rd\u0259dir. T\u00fcrkiy\u0259, geosiyasi bax\u0131mdan \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir b\u00f6lg\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015fir. Ankara, NATO-nun h\u0259d\u0259fl\u0259ri il\u0259 d\u00fcz g\u0259lm\u0259y\u0259n \u00f6z h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bloka \u00fczvl\u00fcy\u00fc amilind\u0259n faydalana bil\u0259r. \u0130nanm\u0131ram ki, NATO \u00f6z q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Qaraba\u011fda v\u0259 ya Qafqazdak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n b\u00f6lg\u0259l\u0259rinin sabitliyind\u0259 maraql\u0131d\u0131r. T\u0259bii ki, b\u00fct\u00fcn \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin maraqlar\u0131 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcrs\u0259 v\u0259 sabitliyi t\u0259min edirs\u0259, bu, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, ancaq m\u00fcst\u0259sna olaraq s\u00f6hb\u0259t Ankaran\u0131n maraqlar\u0131ndan gedirs\u0259, blokun d\u0259st\u0259yini almayacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>&#8212; T\u00fcrkiy\u0259 Parlamenti, T\u00fcrk h\u0259rbi kontingentinin Qaraba\u011fdak\u0131 birg\u0259 monitorinq \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan \u0259razisin\u0259 g\u0259tirilm\u0259sin\u0259 q\u0259rar verdi. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Rusiya aras\u0131nda Qaraba\u011fda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul etm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131qm\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&#8212; T\u00fcrkiy\u0259nin ortaq bir s\u00fclhm\u0259raml\u0131 missiyada i\u015ftirak ed\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u0259m. Ankaran\u0131n \u00f6z h\u0259d\u0259fl\u0259ri var. V\u0259 T\u00fcrk ordusu Moskvan\u0131n deyil, Bak\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycandad\u0131r v\u0259 bunun m\u0259qs\u0259di Rusiyan\u0131n ist\u0259nilm\u0259y\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u0259r balans\u0131n\u0131 yaratmaqd\u0131r. Ankara il\u0259 Moskva aras\u0131nda bir monitorinq m\u0259rk\u0259zinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olunsa da, Bak\u0131n\u0131n bu q\u0259rar\u0131 Kremlin icaz\u0259si il\u0259 q\u0259bul etm\u0259si fikrinin yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fclm\u0259lidir. R\u0259smi Bak\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n ba\u015fqa bir yerind\u0259 bir T\u00fcrk h\u0259rbi bazas\u0131 yaratmaq ist\u0259yirs\u0259, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir mane\u0259 yoxdur, Bak\u0131n\u0131n buna tam h\u00fcququ var. Y\u0259ni Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259ki s\u00fclhm\u0259raml\u0131 m\u0259rk\u0259z v\u0259 h\u0259rbi baza &#8212; iki f\u0259rqli prosesdir. Az\u0259rbaycan T\u00fcrkiy\u0259nin ruslar\u0131n s\u00fclhm\u0259raml\u0131 missiyas\u0131na k\u00f6m\u0259k etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, Moskvaya qar\u015f\u0131 qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbir olaraq T\u00fcrkiy\u0259nin Qaraba\u011fda olmas\u0131n\u0131 ist\u0259yirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;T\u0259\u0259ss\u00fcf edir\u0259m ki, bir \u00e7ox d\u00fcnya medias\u0131 Moskvan\u0131n tamamil\u0259 t\u0259r\u0259f olmad\u0131\u011f\u0131 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni s\u0259hv yozur. Bu, yaln\u0131z Bak\u0131 v\u0259 Ankaran\u0131n s\u0259lahiyy\u0259tidir. H\u0259r iki \u00f6lk\u0259 d\u0259 yaln\u0131z Bak\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bi il\u0259 oradad\u0131r, bunu vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>&#8212; Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131 kontingent say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar gedir. 10&nbsp;<\/strong><strong>n<\/strong><strong>oyabrda imzalanan \u00dc\u00e7t\u0259r\u0259fli Sazi\u015f\u0259 g\u00f6r\u0259, onlar\u0131n say\u0131 1960 n\u0259f\u0259r olmal\u0131d\u0131r. \u0130ndi 5000 n\u0259f\u0259rin yerl\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar var v\u0259 Rusiya M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi bu say\u0131 10<\/strong>&nbsp;<strong>000-\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. Sizin fikrinizc\u0259, kontingent say\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n arxas\u0131nda n\u0259 dayan\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&#8212; Birincisi, qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, 10 noyabrda yaln\u0131z bir b\u0259yannam\u0259 imzaland\u0131, bu, h\u0259rt\u0259r\u0259fli bir s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si deyil, bir \u00e7ox sual a\u00e7\u0131q qal\u0131b. H\u0259r hans\u0131 bir qar\u015f\u0131durmada \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259hv qalibin onu tam q\u0259l\u0259b\u0259 hesab etm\u0259sidir. Az\u0259rbaycan v\u0259 onunla birlikd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra b\u00f6y\u00fck n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etdi, 10 noyabr raz\u0131la\u015fmas\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131, eyni zamanda \u00e7ox bo\u015fluqlar buraxd\u0131. Hans\u0131 ki, bu bo\u015fluqlar \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn qaydalarla oynamaq ist\u0259m\u0259y\u0259n imza ed\u0259nl\u0259rd\u0259n biri t\u0259r\u0259find\u0259n istifad\u0259 olunur. Orada 1960 h\u0259rbi qulluq\u00e7udan \u0259lav\u0259 a\u011f\u0131r h\u0259rbi texnikan\u0131n n\u0259zar\u0259tsiz da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259c\u0259k Xocal\u0131 hava liman\u0131n\u0131n tikintisind\u0259 onsuz da y\u00fczl\u0259rl\u0259 in\u015faat\u00e7\u0131 i\u015ftirak edir. Ancaq raz\u0131la\u015fmada Xocal\u0131 hava liman\u0131 haqq\u0131nda bir s\u00f6z deyilmirdi. Bundan \u0259lav\u0259, ruslar s\u0259rh\u0259dl\u0259ri &#8212; Erm\u0259nistanla \u0130ran aras\u0131nda v\u0259 \u0130ran, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259dl\u0259ri qoruyacaq 4500 n\u0259f\u0259rlik s\u0259rh\u0259d q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131rlar. Unutmay\u0131n ki, ruslar G\u00fcmr\u00fcd\u0259ki h\u0259rbi bazada da \u0259lav\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259r yerl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;11 noyabrdan b\u0259ri imzalanan sazi\u015fin s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00f6yl\u0259dim. M\u00fcqavil\u0259 s\u00fclhm\u0259raml\u0131 missiyan\u0131n funksiyalar\u0131 v\u0259 say\u0131, yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si, add\u0131mlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r \u015feyin \u0259n ki\u00e7ik t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u0131na q\u0259d\u0259r yaz\u0131lmal\u0131 oldu\u011fu bir \u00e7ox s\u0259hif\u0259d\u0259n ibar\u0259t olmal\u0131 idi. Bu raz\u0131la\u015fma, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Bak\u0131da b\u00f6y\u00fck sevinc yaratd\u0131, m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m Z\u0259f\u0259r Parad\u0131 il\u0259 qeyd olundu, lakin bu q\u0259l\u0259b\u0259nin Az\u0259rbaycandan o\u011furlanmas\u0131 ehtimal\u0131 var. H\u0259mi\u015f\u0259 demi\u015f\u0259m ki, d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 bitdikd\u0259n sonra qalib d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirm\u0259y\u0259 ba\u015flaya bil\u0259r. Rusiyan\u0131n yaln\u0131z orada m\u00f6vcudlu\u011funu g\u00fccl\u0259ndirm\u0259m\u0259si, eyni zamanda bu \u0259razil\u0259rd\u0259ki etnik erm\u0259nil\u0259rin m\u0259skunla\u015fmas\u0131na b\u00f6y\u00fck maliyy\u0259 ay\u0131rmas\u0131 m\u0259ni narahat edir ki, bu da Moskvan\u0131n orada yenid\u0259n \u201cArtsax Respublikas\u0131\u201d yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Az\u0259rbaycanda 10 noyabr raz\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 son qoydu\u011funa inan\u0131rd\u0131lar. \u0130ndi Qaraba\u011fa, 1995-ci ild\u0259n sonra bu \u0259rziy\u0259 k\u00f6\u00e7\u0259n erm\u0259nil\u0259r qay\u0131d\u0131r: y\u0259ni, \u201cArtsax \u0259halisinin\u201d artmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn oraya k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259nl\u0259r, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 ya\u015famay\u0131blar. V\u0259 bu, b\u00f6y\u00fck v\u0259 ciddi bir problemdir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Bir m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n d\u0259 \u00e7ox narahatam. 10 dekabrda bir qrup erm\u0259ni siyas\u0259t\u00e7i Erm\u0259nistan\u0131 Rusiya-Belarus \u0130ttifaq\u0131 D\u00f6vl\u0259tin\u0259 qatmaq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi. B\u0259li, Erm\u0259nistan ictimaiyy\u0259ti v\u0259 parlamentd\u0259ki \u0259ks\u0259riyy\u0259t aras\u0131nda onlar\u0131n d\u0259st\u0259yi yoxdur, amma ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fclm\u0259lidir ki, 10 noyabrda imzalanan raz\u0131la\u015fman\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rind\u0259n biri &#8212; Rusiya bunu \u00f6z m\u00fclahiz\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u015f\u0259rh edir. V\u0259 \u0259g\u0259r dekabr ay\u0131nda Bak\u0131 bu raz\u0131l\u0131\u011fa qalib g\u0259l\u0259n bir m\u00fcqavil\u0259 kimi bax\u0131rd\u0131sa, onda art\u0131q tamamil\u0259 f\u0259rqli bir m\u0259nz\u0259r\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr &#8212; Moskva Qaraba\u011fdak\u0131 konfiqurasiyan\u0131 \u00f6z xeyrin\u0259 d\u0259yi\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>&#8212; B\u0259s Moskvan\u0131n Qaraba\u011f\u0131 erm\u0259nil\u0259rl\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131rmaqda mara\u011f\u0131 n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&#8212; Niy\u0259 Minsk Qrupu on ill\u0259rdir m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni h\u0259ll ed\u0259 bilmirdi? \u00c7\u00fcnki h\u0259ms\u0259dr \u00f6lk\u0259l\u0259r bununla maraqlanm\u0131rd\u0131. Davam ed\u0259n m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 faydalan\u0131rd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, Moskva regional layih\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u0259nafel\u0259rini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131 il\u0259 \u0130r\u0259van aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n istifad\u0259 etdi &#8212; bunlar neft k\u0259m\u0259rl\u0259ri, yollar, rabit\u0259, \u015e\u0259rq il\u0259 Q\u0259rb aras\u0131ndak\u0131 n\u0259qliyyat v\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r r\u0131\u00e7aqlar idi. Moskva Erm\u0259nistana \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdi, m\u00fctt\u0259fiqi idi, baxmayaraq ki, h\u0259ms\u0259dr olaraq bit\u0259r\u0259fliyi qorumaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 idi. C\u0259nubi Qafqazdak\u0131 s\u00fclh he\u00e7 bir halda Rusiyan\u0131n maraqlar\u0131na uy\u011fun deyildi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;G\u0259lin, bir anl\u0131\u011fa t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259k: sabah Bak\u0131 il\u0259 \u0130r\u0259van m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin uzla\u015fmas\u0131 v\u0259 normalla\u015fmas\u0131, normal d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb daxil olmaqla, birg\u0259 regional layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak bar\u0259d\u0259 \u00f6z aralar\u0131nda raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259ls\u0259, o zaman Rusiya b\u00f6y\u00fck itki il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259k, \u00e7\u00fcnki h\u0259r iki \u00f6lk\u0259y\u0259 t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fc itir\u0259c\u0259k. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Moskva \u00e7al\u0131\u015facaq ki, \u0259vv\u0259lki status-kvonu qaytarmasa bel\u0259, he\u00e7 olmasa, m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r h\u0259min situasiyaya yax\u0131nla\u015fs\u0131n.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>&#8212; Niy\u0259 bu halda Bak\u0131 susur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&#8212; Yaln\u0131z t\u0259xmin ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. G\u00f6r\u00fcn\u0259n budur ki, r\u0259smi Bak\u0131 sad\u0259c\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edir v\u0259 g\u00f6zl\u0259yir. Ola bil\u0259r ki, bunu ki\u00e7ik bir hadis\u0259 hesab edir, \u0259sas odur ki, bir q\u0259l\u0259b\u0259 qazan\u0131l\u0131b v\u0259 bir d\u0259hliz a\u00e7\u0131lacaq. H\u0259qiq\u0259t\u0259n, Az\u0259rbaycan bu m\u00fcharib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00e7ox \u015fey qazand\u0131 &#8212; i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tini geri qaytard\u0131 v\u0259 tranzit d\u0259hlizini ald\u0131. \u018fg\u0259r erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmu\u015f Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259traf\u0131ndak\u0131 bufer zonas\u0131 olmasayd\u0131, Az\u0259rbaycan Xank\u0259ndini \u00e7oxdan \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259rdi. Az\u0259rbaycan Ordusu g\u00fccl\u00fcd\u00fcr v\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 haz\u0131rd\u0131r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 imza atan t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n biri \u00e7irkli oyunlara m\u00fcraci\u0259t ed\u0259rs\u0259, bufer zonas\u0131n\u0131n olmamas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n bu se\u00e7im Bak\u0131da olduqca m\u00fcmk\u00fcn hesab olunacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>&#8212; Moskvada Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan liderl\u0259ri aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn ba\u015f tutaca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar var. N\u0259tic\u0259l\u0259ri n\u0259 ola bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&#8212; \u0130nan\u0131ram ki, Putin bu g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn vasit\u0259\u00e7i-bar\u0131\u015f\u0131q obraz\u0131 yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir f\u00fcrs\u0259t kimi istifad\u0259 edir ki, bu da Bak\u0131n\u0131n Moskvaya m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k qabiliyy\u0259tini daha da a\u015fa\u011f\u0131 salacaq. Ancaq \u018fliyev v\u0259 Pa\u015finyan g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 vasit\u0259\u00e7il\u0259r olmadan, m\u00f6vcud probleml\u0259ri h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn nazirlikl\u0259r v\u0259 idar\u0259l\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 birba\u015fa ikit\u0259r\u0259fli dan\u0131\u015f\u0131qlara v\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 ba\u015flamaq bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259ls\u0259l\u0259r, daha yax\u015f\u0131 olard\u0131. Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n b\u00f6y\u00fck bir i\u015f olard\u0131. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259sini g\u00fccl\u0259ndir\u0259r v\u0259 Rusiyan\u0131n onu o\u011furlamas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>&#8212; Rusiya, \u0259vv\u0259lc\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 351-ci madd\u0259si (u\u00e7u\u015f qaydalar\u0131n\u0131 pozma v\u0259 ya onlara haz\u0131rl\u0131q, ehtiyats\u0131zl\u0131qdan \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259) il\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f cinay\u0259t i\u015fini 9 noyabrda Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dind\u0259 Mi-24 h\u0259rbi helikopterin vurulmas\u0131 v\u0259 hey\u0259tin \u00f6l\u00fcm\u00fc fakt\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar daha a\u011f\u0131r bir madd\u0259y\u0259 (q\u0259sd\u0259n adam \u00f6ld\u00fcrm\u0259) \u00e7evirdi. Bak\u0131 d\u0259rhal \u00fczr ist\u0259di v\u0259 t\u0259zminat \u00f6d\u0259nil\u0259c\u0259yini elan etdi. B\u0259s, niy\u0259 Moskva yenid\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 qay\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&#8212; Bu, Rusiyadan tamamil\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n bir add\u0131md\u0131r. Bu, Az\u0259rbaycana Qaraba\u011fdak\u0131 s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n say\u0131n\u0131n v\u0259 ya s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rinin a\u015f\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bir siqnald\u0131r. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n imicin\u0259 z\u0259rb\u0259 endiril\u0259 bil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131qd\u0131r. Moskva vurulan helikopterd\u0259ki v\u0259ziyy\u0259td\u0259n Bak\u0131ya t\u0259zyiq amili kimi istifad\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>&#8212; AB\u015e-da idar\u0259etm\u0259 d\u0259yi\u015fi<\/strong><strong>r. Bu, Rusiyan\u0131n, m\u0259s\u0259l\u0259n, Moldovada yeni Prezidentin Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n Dnestryan\u0131ya b\u00f6lg\u0259d\u0259n geri \u00e7\u0259kilm\u0259sini t\u0259l\u0259b etm\u0259si fonunda, add\u0131mlar\u0131na nec\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k?&nbsp;<\/strong><strong>El\u0259c\u0259 d\u0259 Qaraba\u011fda.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&#8212; Yeni r\u0259hb\u0259rlik beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa h\u00f6rm\u0259t ed\u0259c\u0259k. Tramp da Putin kimi, g\u00fccl\u00fcn\u00fcn haqq\u0131 il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edirdi. A\u011f Evd\u0259, Trampdan f\u0259rqli olaraq, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa riay\u0259t etm\u0259y\u0259 sadiq olan Co Bayden r\u0259hb\u0259rliyi olsayd\u0131, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycanda olmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sinin Bak\u0131n\u0131n s\u0259lahiyy\u0259tind\u0259 oldu\u011fu v\u0259 Moskva il\u0259 Ankara aras\u0131ndak\u0131 raz\u0131la\u015fman\u0131n yaln\u0131z bir monitorinq m\u0259rk\u0259zinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131qlanard\u0131. V\u0259 \u0259min ola bil\u0259rsiniz ki, Baydenin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda, AB\u015e bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 m\u00fctl\u0259q \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc dey\u0259c\u0259k v\u0259 bu da Moskvan\u0131n co\u015fqusunu azaldacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Amerikal\u0131 analitik: \u201cBak\u0131 v\u0259 \u0130r\u0259van vasit\u0259\u00e7isiz, birba\u015fa dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015flaya bils\u0259, Moskvan\u0131n onlar \u00fcz\u0259rind\u0259ki t\u0259siri azalacaq\u201d &nbsp;M\u0259\u015fhur amerikal\u0131 politoloq, geosiyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 ekspert, AB\u015e d\u00f6vl\u0259t<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":26396,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-26394","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26394"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26398,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26394\/revisions\/26398"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}