{"id":2726,"date":"2020-03-18T22:09:00","date_gmt":"2020-03-18T18:09:00","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=2726"},"modified":"2020-03-18T22:09:06","modified_gmt":"2020-03-18T18:09:06","slug":"rus-olmayan-milletlerin-sonunu-hazirlayan-rusya-anayasasi-degisikligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=2726","title":{"rendered":"RUS OLMAYAN M\u0130LLETLER\u0130N SONUNU HAZIRLAYAN RUSYA ANAYASASI DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p> ROZA KURBAN<\/p>\n\n\n\n<p>rozakurban@qha.com.tr <\/p>\n\n\n\n<p>11 Mart 2020 tarihinde Rusya Dumas\u0131\u2019nda Rusya Anasayas\u0131\u2019nda de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131na dair kanun tasar\u0131s\u0131 kabul edilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu de\u011fi\u015fiklik Anayasan\u0131n 68. maddesini kapsamaktad\u0131r. Anayasada yap\u0131lacak de\u011fi\u015fiklik sonucunda Putin\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fkanl\u0131k s\u00fcresi s\u0131f\u0131rlan\u0131p g\u00f6rev s\u00fcresi 2036 y\u0131l\u0131na kadar uzat\u0131lacakt\u0131r. En dikkat \u00e7eken ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren madde ise&nbsp;<em>\u201cRus dili devlet kurucu milletin dilidir\u201d<\/em>&nbsp;\u015feklindeki de\u011fi\u015fikliktir. Bilindi\u011fi \u00fczere Rusya Federasyonu\u2019nda 193 millet, 277 dil ve \u015five olmak \u00fczere 22 mill\u00ee cumhuriyet bulunmaktad\u0131r. Anayasadaki bu ifadeler \u201cfederasyon\u201d tabirini ortadan kald\u0131rmakla birlikte Rusya\u2019da ya\u015fayan Rus olmayan milletleri hi\u00e7e saymakt\u0131r. \u201cRus dili devlet kurucu milletin dilidir\u201d demek Ruslara \u00f6zel siyasi stat\u00fc vermenin d\u0131\u015f\u0131nda Ruslara s\u0131n\u0131rs\u0131z yetki tan\u0131makt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusya Anayasas\u0131\u2019nda yap\u0131lacak olan de\u011fi\u015fiklikler, Ruslar\u0131n y\u00fczy\u0131llard\u0131r y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc Rusla\u015ft\u0131rma siyasetinin devam\u0131d\u0131r. \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131 d\u00f6neminde H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131rma yoluyla Rusla\u015ft\u0131rma siyaseti y\u00fcr\u00fcten Ruslar Sovyet d\u00f6neminde Rus dilli tek tip insan yaratma yolunu se\u00e7mi\u015ftir. 2000 y\u0131l\u0131nda Putin iktidara geldikten sonra ise Rusla\u015ft\u0131rma siyaseti farkl\u0131 bir y\u00f6n alm\u0131\u015ft\u0131r. Putin Rusya Anayasas\u0131\u2019nda de\u011fi\u015fiklikler yaparak Rusla\u015ft\u0131rma siyasetini kanunla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Latin alfabesine ge\u00e7i\u015fin yasaklanmas\u0131, mill\u00ee okullar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131, lise mezuniyet ve \u00fcniversite giri\u015f s\u0131navlar\u0131n\u0131n Rus\u00e7a yap\u0131lmas\u0131, ana dili ders saatlerinin 2 saat ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 Rusla\u015ft\u0131rma siyasetinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Yap\u0131lacak son de\u011fi\u015fiklik ise Rus olmayan milletleri yok etme siyasetinin doruk noktas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusya Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi konusu Tataristan Parlamentosu\u2019nda da g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Konu\u015fma yapanlar aras\u0131nda Ramil T\u00f6hvetullin \u201cgeri ad\u0131m atman\u0131n da bir s\u0131n\u0131r\u0131 olmal\u0131d\u0131r\u201d diyerek bu konuda tepkisini g\u00f6stermi\u015ftir. Tataristan\u2019\u0131n eski cumhurba\u015fkan\u0131 M. \u015eeymiyev 30 dakikal\u0131k konu\u015fmas\u0131nda \u201cPutin\u2019e aferin, Rusya\u2019y\u0131 t\u00fcm devletler dikkate al\u0131yor, b\u00f6yle bir de\u011fi\u015fikli\u011fe ihtiya\u00e7 vard\u0131\u201d s\u00f6zleriyle Rusya Anayasas\u0131\u2019ndaki de\u011fi\u015fiklikleri destekledi\u011fini ifade etmi\u015ftir. Tataristan\u2019\u0131n mevcut s\u00f6zde cumhurba\u015fkan\u0131 R. Mi\u00f1nehanov ise \u201cAnayasan\u0131n garantisine m\u00fcracaat \u00f6nemlidir, bu ne kanunlara, ne anayasaya kar\u015f\u0131d\u0131r\u201d \u015feklindeki k\u0131sa konu\u015fmas\u0131 ile de\u011fi\u015fiklikten yana tavr\u0131n\u0131 koymu\u015ftur. Konu\u015fmalardan sonra oylama yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Oylamaya kat\u0131lan 98 milletvekilinin 78\u2019i \u201cevet\u201d, 1\u2019i \u201chay\u0131r\u201d, 7\u2019si \u201c\u00e7ekimser\u201d oy kullanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece Tataristan Parlamentosu Rusya Anayasas\u0131\u2019nda yap\u0131lacak de\u011fi\u015fikliklere onay vermi\u015ftir. Verilen bu onay millete yap\u0131lan bir ihanet olman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda se\u00e7ilen milletvekillerinin kimli\u011finin, sat\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, korkakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da bir g\u00f6stergesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusya Anayasas\u0131\u2019nda yap\u0131lacak olan de\u011fi\u015fikliklere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar da vard\u0131r. Onlardan birisi eski milletvekili, tarih\u00e7i \u0130ndus Tahirov\u2019dur. Anayasada bu de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmadan \u00f6nce ar\u015fiv belgelerine bak\u0131lmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Tahirov,&nbsp;<em>\u201c1700 y\u0131l\u0131na kadar haritada Rusya olmam\u0131\u015f, Tatariya (Tatar ili) olmu\u015ftur. Rusya Avrupa\u2019ya Kazan m\u00fchr\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla girmi\u015ftir<\/em>\u201d, diyerek kimin kurucu millet oldu\u011funu delillerle izah etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Savunma ve d\u0131\u015f politika alan\u0131nda dayan\u0131\u015fma amac\u0131yla birden fazla devletin bir birlik devleti i\u00e7inde birle\u015fmesine&nbsp;<strong><em>federasyon&nbsp;<\/em><\/strong>denir. Rusya\u2019n\u0131n s\u00f6zde \u201cfederasyon\u201d oldu\u011funu daha \u00f6nce de s\u00f6yl\u00fcyorduk, anayasada yap\u0131lacak olan bu de\u011fi\u015fiklik federasyonun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir kan\u0131t\u0131d\u0131r. Ana dili Rus dili, devletin kurucusu Rus milleti denmesinden sonra ne anayasa ne de devlet federasyon ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yamaz. Federasyon kelimesi anlam\u0131n\u0131 yetirmesi ile birlikte di\u011fer milletler art\u0131k mill\u00ee kimliklerini, dillerini ve k\u00fclt\u00fcrlerini koruyacak tek ba\u015f\u0131na ayr\u0131 devlet kurman\u0131n yollar\u0131n\u0131 aramal\u0131d\u0131r. Zira Rusya\u2019da Rus olmayan milletlere yer yoktur. S\u00f6z konusu anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile \u201cRusya, Ruslar\u0131nd\u0131r!\u201d slogan\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irecektir. &nbsp;&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ROZA KURBAN rozakurban@qha.com.tr 11 Mart 2020 tarihinde Rusya Dumas\u0131\u2019nda Rusya Anasayas\u0131\u2019nda de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131na dair kanun tasar\u0131s\u0131 kabul edilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu de\u011fi\u015fiklik Anayasan\u0131n 68. maddesini<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-2726","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkish"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2726","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2726"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2729,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2726\/revisions\/2729"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}