{"id":28494,"date":"2021-02-02T02:38:40","date_gmt":"2021-02-01T22:38:40","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=28494"},"modified":"2021-02-02T02:38:43","modified_gmt":"2021-02-01T22:38:43","slug":"ad%c9%99min-ilk-arvadi-c%c9%99nn%c9%99td%c9%99n-qacan-h%c9%99vvani-yoldan-cixaran-lilit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=28494","title":{"rendered":"Ad\u0259min ilk arvad\u0131 &#8212; C\u0259nn\u0259td\u0259n qa\u00e7an, H\u0259vvan\u0131 yoldan \u00e7\u0131xaran Lilit"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0130nanca g\u00f6r\u0259, uzun, dal\u011fal\u0131 v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 sa\u00e7l\u0131, k\u0259hr\u0259ba g\u00f6zl\u00fc, a\u011fd\u0259rili v\u0259 z\u0259rif b\u0259d\u0259nli cazib\u0259dar qad\u0131nd\u0131r, Ad\u0259min ilk arvad\u0131d\u0131r. Y\u0259ni, H\u0259vvadan \u0259vv\u0259l yarad\u0131l\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>C\u0259nn\u0259td\u0259n qa\u00e7an Lilitin d\u00fcnyaya &#8212; indiki Q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259nizin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 bir ma\u011faraya s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 deyilir. Ad\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131 b\u0259rab\u0259rlik u\u011frunda inadkar d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 gir\u0259n Lilit Tanr\u0131n\u0131n c\u0259nn\u0259td\u0259n qovduqlar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131r. \u018fd\u0259n ba\u011f\u0131 v\u0259 Tanr\u0131n\u0131n ona verdiyi evd\u0259n qa\u00e7araq cinl\u0259r\u0259 qo\u015fulur. G\u00fcnd\u0259 100 cin u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tirir. D\u00fcnyada bu q\u0259d\u0259r pisliyin s\u0259b\u0259binin Lilitin d\u00fcnyaya g\u0259tirdiyi bu u\u015faqlar oldu\u011funa inan\u0131l\u0131r. Amma buna baxmayaraq, Ad\u0259m t\u0259nhal\u0131qdan Lilitin geri d\u00f6nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Tanr\u0131ya yalvar\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ad\u0259m, Lilit v\u0259 H\u0259vva<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Allah Ad\u0259m v\u0259 Liliti torpaqdan yaratd\u0131. Xo\u015fb\u0259xt v\u0259 \u0259b\u0259di h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131 c\u0259nn\u0259t\u0259 g\u00f6nd\u0259rdi. Ancaq bu iki insan he\u00e7 c\u00fcr rahatl\u0131q tapa bilm\u0259di. Ad\u0259m Lilitin \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259k, s\u00f6z sahibi olmaq ist\u0259di. Ancaq Lilit raz\u0131 deyildi. Lilit Ad\u0259min \u00fcst\u00fcnl\u00fck iddias\u0131n\u0131, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 cinsi \u0259laq\u0259 zaman\u0131 \u00fcstd\u0259 olmas\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259hqir hesab etdi. Ad\u0259m kimi torpaqdan yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131, y\u0259ni b\u0259rab\u0259r olduqlar\u0131n\u0131 dedi. Ad\u0259m is\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc \u201cba\u011f\u0131\u015flayan v\u0259 b\u0259r\u0259k\u0259tli g\u00f6y \u00fcz\u00fc\u201dn\u0259, Liliti \u201cm\u0259hsul ver\u0259n torpa\u011fa\u201d b\u0259nz\u0259tdi. Ad\u0259m israr etdikd\u0259 Lilit birlikd\u0259 ya\u015famaqlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0259tin olaca\u011f\u0131na q\u0259rar verdi v\u0259 Tanr\u0131n\u0131n qada\u011fan edilmi\u015f ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k s\u0259maya y\u00fcks\u0259ldi. F\u00fcrs\u0259tl\u0259rind\u0259n imtina ed\u0259n Lilit c\u0259nn\u0259td\u0259n qovulmu\u015flar\u0131n aras\u0131nda dayand\u0131. \u018ftraf\u0131ndak\u0131 cinl\u0259rl\u0259 v\u0259 cinl\u0259rin kral\u0131 \u015eamaell\u0259 cinsi \u0259laq\u0259d\u0259 olaraq, onlardan \u00f6vladlar d\u00fcnyaya g\u0259tirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0259nn\u0259td\u0259 t\u0259k qalan Ad\u0259m Tanr\u0131ya dua etdi v\u0259 Lilitin geri d\u00f6nm\u0259sini ist\u0259di. Tanr\u0131 Senoy, Sansenoy v\u0259 Samengelof adl\u0131 \u00fc\u00e7 m\u0259l\u0259yi onu geri \u00e7a\u011f\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Lilitin yan\u0131nda g\u00f6nd\u0259rdi. M\u0259l\u0259kl\u0259r\u0259 \u0259mr etdi ki, geri d\u00f6nm\u0259s\u0259, h\u0259r g\u00fcn y\u00fcz \u00f6vlad\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcls\u00fcn. Ancaq q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 geri d\u00f6nm\u0259y\u0259c\u0259yini b\u0259yan etdi. Tanr\u0131n\u0131n v\u0259di yerin\u0259 yetirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Lilit k\u0259d\u0259r i\u00e7ind\u0259 hamil\u0259 v\u0259 do\u011fmu\u015f qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 k\u00f6rp\u0259l\u0259rin d\u00fc\u015fm\u0259ni olaca\u011f\u0131na and i\u00e7di. O\u011flanlar\u0131n do\u011fulduqdan sonra ilk s\u0259kkiz, q\u0131zlar\u0131n is\u0259 ilk iyirmi g\u00fcnd\u0259 canlar\u0131n\u0131 alacaqd\u0131. Yaln\u0131z bu \u00fc\u00e7 m\u0259l\u0259yin adlar\u0131 v\u0259 ya \u015f\u0259kill\u0259ri olanlara toxunmayacaqd\u0131. Lilit indi \u015f\u0259rin t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Lilitin bu q\u0259rar\u0131ndan sonra Tanr\u0131 Ad\u0259min qab\u0131r\u011fas\u0131ndan H\u0259vvan\u0131 yaratd\u0131. Yeni qad\u0131n Ad\u0259min bir hiss\u0259si oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn ona qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmayacaqd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259b\u0259d fahi\u015f\u0259l\u0259rinin tanr\u0131\u00e7as\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lilit haqda bir \u00e7ox \u0259fsan\u0259 v\u0259 hekay\u0259 var. M\u0259s\u0259l\u0259n, Talmudda di\u015fi \u015feytan kimi xat\u0131rlan\u0131r. Bu rolu il\u0259 v\u0259 bir qarabasma kimi \u0259srl\u0259r boyu tarix s\u0259hif\u0259l\u0259rini g\u0259zir. \u018ffsan\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, qad\u0131nlar\u0131 v\u0259 u\u015faqlar\u0131 h\u0259d\u0259f al\u0131r, ki\u015fil\u0259ri yoldan \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 onlara z\u0259r\u0259r verir. B\u0259zi \u0259fsan\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 cadug\u0259r simas\u0131nda qar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Lilitin tarixi t\u0259kallahl\u0131 dinl\u0259rd\u0259n daha erk\u0259n, q\u0259dim Mesopotamiya m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Tez-tez \u015eumer v\u0259 Babil mifologiyas\u0131nda k\u00fcl\u0259k tanr\u0131\u00e7as\u0131 Lilitu il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. \u201cLilitu\u201d, \u201cf\u0131rt\u0131na\u201d v\u0259 ya \u201ck\u00fcl\u0259k\u201d dem\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir Babil m\u0259tnind\u0259 is\u0259 b\u00f6y\u00fck ilah\u0259 \u0130\u015ftar\u0131n m\u0259b\u0259d fahi\u015f\u0259sidir. \u0130\u015ftar q\u0259dim \u015f\u0259rq dinl\u0259rind\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tli sevgi, ehtiras v\u0259 cazib\u0259 tanr\u0131\u00e7as\u0131 say\u0131l\u0131rd\u0131. Bu keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n dolay\u0131 fahi\u015f\u0259l\u0259rin, x\u00fcsus\u0259n kult olan m\u0259b\u0259d fahi\u015f\u0259l\u0259rin tanr\u0131\u00e7as\u0131 idi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259b\u0259d fahi\u015f\u0259liyi qanuni idi. Herodotun yaz\u0131lar\u0131nda Babild\u0259ki h\u0259r g\u0259nc q\u0131z\u0131n bir d\u0259f\u0259 \u0259cn\u0259bi bir ki\u015fi il\u0259 cinsi \u0259laq\u0259y\u0259 girm\u0259sinin m\u0259cburi olmas\u0131 haqda qeydl\u0259r var. Y\u0259ni, m\u0259b\u0259d fahi\u015f\u0259liyi he\u00e7 bir halda al\u00e7ald\u0131c\u0131 say\u0131lm\u0131rd\u0131. Babillil\u0259rin yad ki\u015fil\u0259r\u0259 tanr\u0131 kimi baxd\u0131qlar\u0131 ehtimal olunur. \u00d6zl\u0259rini onlara t\u0259slim etmi\u015f g\u0259nc q\u0131zlar simvolik olaraq tanr\u0131lar\u0131n arvadlar\u0131 olur v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259\u015fdirilirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tanr\u0131n\u0131n ba\u015fqa simas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lilit\u0259 aid b\u0259zi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r Babilin \u015f\u0259r tanr\u0131\u00e7as\u0131 Lamatsuda da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Lamatsu qad\u0131nlar aras\u0131nda x\u0259st\u0259lik yay\u0131r, hamil\u0259 qad\u0131nlara z\u0259r\u0259r verir v\u0259 yeni do\u011fulmu\u015f k\u00f6rp\u0259l\u0259ri \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Lilitin y\u0259hudi \u0259fsan\u0259l\u0259rind\u0259 n\u0259 zaman ortaya \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 bilinmir. \u00c7\u00fcnki tanr\u0131lar v\u0259 \u0259fsan\u0259l\u0259r bir \u00e7ox \u015e\u0259rq m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 xas idi v\u0259 ya \u00e7ox ox\u015farl\u0131qlar\u0131 vard\u0131. Buna baxmayaraq, y\u0259hudil\u0259rin \u015feytanla ba\u011fl\u0131 inanclar\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir yer tuturdu. O, ki\u015fil\u0259ri yoldan \u00e7\u0131xaran bir \u015feytan kimi q\u0259bul edilirdi v\u0259 h\u0259r k\u0259s ondan \u00e7ox qorxurdu. Bununla ba\u011fl\u0131 \u0259n q\u0259dim m\u0259nb\u0259 T\u00f6vratd\u0131r. Kitab\u0131n bir yerind\u0259 deyilir: \u201cTanr\u0131 insan\u0131 \u00f6z simas\u0131nda ki\u015fi v\u0259 qad\u0131n olaraq yaratd\u0131\u201d. Yen\u0259 h\u0259min kitabda bundan f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259hs olunur: \u201cTanr\u0131 \u015f\u0259rqd\u0259 &#8212; \u018fd\u0259nd\u0259 bir ba\u011f sald\u0131. Ad\u0259mi ora g\u00f6nd\u0259rdi v\u0259 qad\u0131n\u0131 onun qab\u0131r\u011fas\u0131ndan yaratd\u0131 ki, t\u0259k olmas\u0131n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Talmuda g\u00f6r\u0259, Ad\u0259ml\u0259 eyni anda yarad\u0131lan qad\u0131n Lilitdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lilitin and\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>IX-X \u0259srl\u0259rin \u201cBen Sira \u0259lifbas\u0131\u201dnda da Ad\u0259min ilk arvad\u0131 Lilit\u0259 rast g\u0259linir. M\u0259tnin \u0259sas q\u0259hr\u0259man\u0131 e.\u0259. 600-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ehtimal olunan Ben Sirad\u0131r, amma m\u00fc\u0259llifinin kim oldu\u011fu m\u0259lum deyil. Bu \u0259lyazmaya g\u00f6r\u0259, Tanr\u0131 Ad\u0259m v\u0259 Liliti torpaqdan yaratd\u0131. H\u0259min f\u0259sil bel\u0259 davam edir: \u201cTezlikl\u0259 bir-birl\u0259riyl\u0259 m\u00fcbahis\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. Ad\u0259m\u0259 deyir: \u201cM\u0259n altda yatmaq ist\u0259mir\u0259m\u201d. Ancaq Ad\u0259m: \u201cM\u0259n altda yox, \u00fcstd\u0259 yatmaq ist\u0259yir\u0259m, \u00e7\u00fcnki s\u0259n altda yatan insan olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmis\u0259n\u201d. Lilit ona: \u201c\u0130kimiz d\u0259 eyniyik, \u00e7\u00fcnki ikimiz d\u0259 torpaqdan yarad\u0131lm\u0131\u015f\u0131q\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma ikisi bir-birini dinl\u0259mir. Bundan sonra Lilit g\u00f6y\u0259 qalx\u0131r v\u0259 yox olur. \u00dc\u00e7 m\u0259l\u0259yin Liliti geri d\u00f6nm\u0259y\u0259 inand\u0131rmaq s\u0259yl\u0259ri bo\u015fa \u00e7\u0131xd\u0131qdan sonra Tanr\u0131 bu d\u0259f\u0259 Ad\u0259m \u00fc\u00e7\u00fcn H\u0259vvan\u0131 yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fqa bir f\u0259slid\u0259 Lilit \u00fc\u00e7 m\u0259l\u0259y\u0259 bel\u0259 deyir: \u201cM\u0259n u\u015faqlara z\u0259r\u0259r verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131ld\u0131m, do\u011fu\u015fdan sonra ilk s\u0259kkiz g\u00fcnd\u0259 o\u011flanlara, iyirmi g\u00fcnd\u0259 q\u0131zlara z\u0259r\u0259r ver\u0259c\u0259y\u0259m. And i\u00e7ir\u0259m: Sizi v\u0259 ya \u0259ksinizi bir g\u00f6zmuncu\u011fu v\u0259 ya tilsimd\u0259 g\u00f6rs\u0259m, o u\u015fa\u011fa he\u00e7 bir z\u0259r\u0259r verm\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>O vaxtdan b\u0259ri yeni do\u011fulmu\u015f u\u015faqlar\u0131 Lilitin \u015f\u0259rind\u0259n qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rd\u0259 x\u00fcsusi talismanlardan istifad\u0259 olunur. Lilitin m\u00fcxt\u0259lif inanclarda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ill\u0259rdir qorumas\u0131n\u0131n v\u0259 n\u0259 vaxtsa cadug\u0259rl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259li olmas\u0131n\u0131n da s\u0259b\u0259bi budur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lilit\u0259 a\u015fiq olmaq<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Erk\u0259n orta \u0259srl\u0259rd\u0259 Lilit \u0259fsan\u0259si y\u0259hudil\u0259rin Kabbaladak\u0131 ezoterik yaz\u0131lar\u0131nda da yer al\u0131b. O, burada ki\u015fil\u0259ri c\u0259zb ed\u0259n v\u0259 u\u011fursuzluq g\u0259tir\u0259n di\u015fi \u015feytan kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verilir: \u201cH\u0259r n\u00f6v b\u0259z\u0259k \u0259\u015fyalar\u0131 il\u0259 b\u0259z\u0259nib ecazkar bir qad\u0131na \u00e7evrilir. G\u00fcl kimi q\u0131rm\u0131z\u0131 sa\u00e7lar\u0131 var. S\u00f6zl\u0259ri ya\u011f kimi yum\u015faq, dodaqlar\u0131 d\u00fcnyada h\u0259r \u015feyd\u0259n daha \u015firindir. Ona a\u015fiq olan v\u0259 \u015f\u0259rab\u0131ndan i\u00e7\u0259n axmaqlar onunla zina edirl\u0259r. Ancaq oyand\u0131qdan sonra onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr v\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259min ortas\u0131na at\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018ffsan\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, Lilitin m\u0259qs\u0259di sad\u0259c\u0259 ki\u015fil\u0259ri yoldan \u00e7\u0131xarmaq v\u0259 \u00e7oxlu u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tirm\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kabbalistl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Lilit nat\u0259miz v\u0259 fahi\u015f\u0259 qad\u0131n\u0131 simvoliz\u0259 edir. Kabbalada bir abzasda Ad\u0259md\u0259n ayr\u0131ld\u0131qdan sonra onu yenid\u0259n yoldan \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 deyilir. \u0130\u015fl\u0259diyi bu g\u00fcnahdan sonra Ad\u0259m 130 il cinsi \u0259laq\u0259d\u0259 olmur. Ad\u0259m \u00f6z\u00fcn\u00fc tikanlarla qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, bir daha ba\u015f\u0131na bel\u0259 bir \u015fey g\u0259lm\u0259sin. Lakin Lilit Ad\u0259mi yatd\u0131\u011f\u0131 yerd\u0259 yoldan \u00e7\u0131xar\u0131r. Lilit bundan sonra insanlara q\u0259nim k\u0259sil\u0259n canl\u0131lar do\u011fur. Kabbalan\u0131n ba\u015fqa bir yerind\u0259 qeyd olunur: \u201cLilit insanlar\u0131 incitm\u0259k v\u0259 onlar\u0131n \u00f6zl\u0259rini murdarlamalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r yerd\u0259 dola\u015f\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Lilit Kabbalada \u201ctoxum o\u011frusu\u201d adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u0259vvan\u0131n yoldan \u00e7\u0131xmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u018ffsan\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, H\u0259vvan\u0131n etdiyi g\u00fcnahdan da Lilit cavabdehdir. Kabbalistl\u0259rin \u0259sas \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olan \u201cZoxar\u201ddak\u0131 \u0259fsan\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, H\u0259vvan\u0131 qada\u011fan edilmi\u015f g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Ad\u0259ml\u0259 cinsi \u0259laq\u0259d\u0259 olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yoldan \u00e7\u0131xaran o ilan Lilitdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Lilit q\u0259dim yunan mifologiyas\u0131nda da yer al\u0131b. O, yunan mifologiyas\u0131nda qarabasmalar\u0131 v\u0259 x\u0259yali canl\u0131lar\u0131 idar\u0259 ed\u0259n Hekate il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Bu m\u00f6vzu h\u0259m\u00e7inin qnostikl\u0259rin d\u0259 diqq\u0259tini \u00e7\u0259kib. Qnostikl\u0259rin yazd\u0131qlar\u0131 bir \u0259fsan\u0259d\u0259 Lilitin \u0130lyas pey\u011f\u0259mb\u0259ri nec\u0259 yoldan \u00e7\u0131xarmas\u0131ndan b\u0259hs olunur. Lilit ona deyir: \u201cM\u0259nim s\u0259nd\u0259n \u00f6vladlar\u0131m var\u201d. O cavab verir: \u201cM\u0259nim s\u0259nd\u0259n \u00f6vladlar\u0131m nec\u0259 ola bil\u0259r, m\u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s kimi ya\u015fay\u0131ram\u201d. Lilit deyir: \u201cB\u0259li, yuxuda olark\u0259n tez-tez bo\u015falm\u0131san. Toxumlar\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k hamil\u0259 qald\u0131m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu m\u0259tn IV \u0259sr\u0259 aiddir. Lilit b\u00fct\u00fcn m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 eyni motivl\u0259 i\u015fl\u0259nir. O, \u201ctoxum o\u011frusu\u201ddur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>L\u0259n\u0259tin aradan qalxmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Xristian inanclar\u0131ndak\u0131 Lilit obraz\u0131 q\u0259rbli s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n x\u0259yal d\u00fcnyas\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259 b\u00f6y\u00fck bir yer edib. X\u00fcsusil\u0259 Kabbala yaz\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259sind\u0259n sonra Lilit b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tan\u0131nd\u0131, \u201cpis q\u0259lbli Lilit\u201d h\u0259r yerd\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb etdi. \u00c7\u00fcnki izah\u0131 v\u0259 qavramas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u015feyl\u0259ri asanl\u0131qla \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259n bir kimliy\u0259 sahib idi. Bu x\u00fcsusiyy\u0259t onun cadug\u0259r obraz\u0131 il\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 laz\u0131m olan k\u00f6rp\u00fcn\u00fc \u00e7\u0259kdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Lilitin ad\u0131 orta \u0259srl\u0259rin sonlar\u0131na do\u011fru ba\u015flayan v\u0259 inan\u0131lmaz bir ictimai isteriyaya s\u0259b\u0259b olan cadug\u0259rl\u0259r v\u0259 sehrbazlarla birlikd\u0259 tez-tez xat\u0131rlanma\u011fa ba\u015flad\u0131. O da \u015eeytan\u0131n qad\u0131nlar\u0131 aldatmas\u0131nda \u0259n b\u00f6y\u00fck k\u00f6m\u0259k\u00e7isi idi. Art\u0131q pis niyy\u0259tl\u0259 istifad\u0259 etdiyi g\u00f6z\u0259llik v\u0259 cazib\u0259darl\u0131\u011f\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. \u0130nsanlar sehr v\u0259 tilsiml\u0259rl\u0259 ondan qorunma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fark\u0259n, \u00f6zl\u0259rini onun sehrind\u0259n qurtara bilm\u0259dil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, XIX \u0259srd\u0259 Lilit r\u0259ssam v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259\u015fhur bir motiv oldu. Art\u0131q yava\u015f-yava\u015f dini kimliyind\u0259n xilas olurdu. \u0130ngilis r\u0259ssam Dante Qabriel Rossettinin \u201cXan\u0131m Lilit\u201d r\u0259smind\u0259 bu ifrit\u0259 Viktoriya d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn g\u00f6z\u0259llik anlay\u0131\u015f\u0131na uy\u011fun dizayn edilmi\u015f v\u0259 uzun, q\u0131rm\u0131z\u0131 sa\u00e7l\u0131 v\u0259 d\u0259bli bir dekolte il\u0259 bir az dol\u011fun sima, \u0259tli dodaqlarla t\u0259svir edilmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fd\u0259biyyat d\u00fcnyas\u0131na q\u0259d\u0259m basanda \u201c\u015feytan qad\u0131n\u201d kimliyi tamamil\u0259 itdi. Art\u0131q ona qorxu v\u0259 nifr\u0259tl\u0259 baxm\u0131rd\u0131lar, h\u0259tta r\u0259\u011fb\u0259t g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. \u201cPis q\u0259lbli iblis qad\u0131n fiquru\u201d r\u0259fl\u0259rd\u0259ki tozlu qovluqlar\u0131n i\u00e7in\u0259 qoyuldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sevil\u0259n v\u0259 q\u0259bul edil\u0259n onun cazib\u0259dar x\u00fcsusiyy\u0259ti deyildi. Diqq\u0259t Lilitin Ad\u0259min ilk arvad\u0131 oldu\u011fu iddia edil\u0259n \u0259fsan\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259ldi. \u00c7\u00fcnki bu \u0259fsan\u0259 b\u0259\u015f\u0259r tarixinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131ndan bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n bir m\u00fczakir\u0259 yaratm\u0131\u015fd\u0131. X\u00fcsusil\u0259 \u00f6t\u0259n \u0259srd\u0259 bu daha k\u0259skinl\u0259\u015f\u0259n bir m\u00fcbahis\u0259 idi: s\u00f6hb\u0259t b\u0259rab\u0259rlik, daha do\u011frusu qad\u0131n-ki\u015fi b\u0259rab\u0259rsizliyi problemind\u0259n gedir. Psixoanalitik Ziqmund Hurvits \u201cAd\u0259m v\u0259 Lilit aras\u0131ndak\u0131 g\u00fcc m\u00fcbariz\u0259si\u201dni, \u0259srl\u0259r boyu davam ed\u0259n patriarxal sistemd\u0259ki ki\u015fil\u0259rin m\u00f6vqeyi v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n gender b\u0259rab\u0259rliyi t\u0259l\u0259bin\u0259 \u0259saslanan cinsl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 qar\u015f\u0131durman\u0131n g\u00fczg\u00fcd\u0259ki \u0259ksi kimi qiym\u0259tl\u0259ndirirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00dcsyankar v\u0259 idar\u0259olunmaz<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cLilit\u201d, ibrani dilind\u0259 \u201cgec\u0259y\u0259 aid olmaq\u201d dem\u0259kdir. Saf v\u0259 cinsi \u0259laq\u0259ni yaln\u0131z qada\u011fan olunmu\u015f meyv\u0259l\u0259rin dad\u0131na baxd\u0131qdan sonra \u00f6yr\u0259n\u0259n H\u0259vvadan f\u0259rqli olaraq, Lilit g\u00fcc\u00fcn\u00fc v\u0259 seksuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259vv\u0259ld\u0259n bilir v\u0259 laz\u0131m olduqda istifad\u0259 etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinmir. Lilit t\u0259kallahl\u0131 dinl\u0259rin davaml\u0131 olaraq imtina etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131 bir obrazd\u0131r. \u00c7\u00fcnki ita\u0259tkar H\u0259vvadan f\u0259rqli olaraq, \u00fcsyankar v\u0259 idar\u0259olunmazd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Lilit \u00f6l\u00fcms\u00fcz idi, \u00e7\u00fcnki yax\u015f\u0131lar\u0131 pisd\u0259n ay\u0131ran a\u011fac\u0131n qada\u011fan olunmu\u015f meyv\u0259l\u0259rini yem\u0259mi\u015fdi v\u0259 c\u0259nn\u0259t\u0259 yax\u0131n bir da\u011f ke\u00e7idind\u0259 \u015feytanlarla cinsi \u0259laq\u0259d\u0259 olub \u201cLilim\u201d adl\u0131 u\u015faqlar d\u00fcnyaya g\u0259tirirdi. T\u00f6vratda deyilir: \u201cS\u0259hran\u0131n v\u0259h\u015fi heyvanlar\u0131 qurdlarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259c\u0259k; b\u0259li, gec\u0259 heyvan\u0131 orada yerl\u0259\u015fib \u00f6z\u00fcn\u0259 dinc\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir yer tapacaq\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Lilitin simvolik heyvan\u0131 bayqu\u015fdur. R\u0259sml\u0259r v\u0259 heyk\u0259ll\u0259rd\u0259 ay formal\u0131 bir tacda \u0259ks olunur.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fc\u0259llif<\/strong>: M\u0259nsur R\u0259\u011fb\u0259to\u011flu (Teleqraf.com)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nanca g\u00f6r\u0259, uzun, dal\u011fal\u0131 v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 sa\u00e7l\u0131, k\u0259hr\u0259ba g\u00f6zl\u00fc, a\u011fd\u0259rili v\u0259 z\u0259rif b\u0259d\u0259nli cazib\u0259dar qad\u0131nd\u0131r, Ad\u0259min ilk arvad\u0131d\u0131r. Y\u0259ni, H\u0259vvadan \u0259vv\u0259l yarad\u0131l\u0131b. C\u0259nn\u0259td\u0259n qa\u00e7an<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":28495,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-28494","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28494","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28494"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28494\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28496,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28494\/revisions\/28496"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28495"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}