{"id":28674,"date":"2021-02-04T02:25:27","date_gmt":"2021-02-03T22:25:27","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=28674"},"modified":"2021-02-04T10:06:37","modified_gmt":"2021-02-04T06:06:37","slug":"arzu-edim%c9%99z-s%c9%99xsl%c9%99r%c9%99-cevril%c9%99n-q%c9%99hr%c9%99manlar-muharib%c9%99-veteranlarinin-talel%c9%99ri-il%c9%99-bagli-gizli-faktlar-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=28674","title":{"rendered":"Arzu edim\u0259z \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 \u00e7evril\u0259n q\u0259hr\u0259manlar: M\u00dcHAR\u0130B\u018f VETERANLARININ TALEL\u018fR\u0130 \u0130L\u018f BA\u011eLI gizli faktlar"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>(\u018fvv\u0259li:<\/strong> <a href=\"https:\/\/fedai.az\/?p=28619\">https:\/\/fedai.az\/?p=28619<\/a><strong>)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#171;T\u0259cr\u00fcb\u0259li di\u015f texnikl\u0259ri Qavrilyuk, Bara\u015f v\u0259 Katsman\u0131n \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 atelyel\u0259rd\u0259 V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si \u0259lill\u0259rin\u0259 xidm\u0259t edilmirdi, \u00e7\u00fcnki laz\u0131mi materiallar\u0131 &#8212; polad gilzl\u0259r, polad t\u00f6km\u0259, \u00e7ini di\u015fl\u0259r, sement v\u0259 s. yox idi. Protezl\u0259r is\u0259 yaln\u0131z m\u00fc\u015ft\u0259rinin verdiyi materiallardan istehsal olunurdu.&#187; <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Kolxoznaya Pravda&#187; q\u0259zetind\u0259 (Kamenets-Podolsk vilay\u0259tinin Slavuta \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yay\u0131mlan\u0131rd\u0131, 30 iyun 1946-c\u0131 il tarixli say\u0131nda) &#171;\u018flill\u0259rin \u0259dal\u0259tli \u015fikay\u0259tl\u0259ri&#187; m\u0259qal\u0259sinin m\u00fc\u0259llifi m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 xammal probleml\u0259ri bar\u0259d\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1940-c\u0131 ill\u0259rin ikinci yar\u0131s\u0131nda \u0259lill\u0259rin q\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn yanacaqla g\u00fcz\u0259\u015ftli t\u0259minat\u0131 elan olunsa da, evl\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259qliyyat \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 var idi.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Odunun g\u00f6t\u00fcr\u0259c\u0259yi yer b\u0259lli deyildi. Qanuna g\u00f6r\u0259 \u0259lill\u0259r\u0259 odun verilir, lakin odun 60 kilometr m\u0259saf\u0259d\u0259ki me\u015f\u0259d\u0259 idi. Onlar\u0131 oradan nec\u0259 v\u0259 n\u0259 c\u00fcr \u00e7\u0131xaraca\u011fam? Hara edir\u0259ms\u0259, divara d\u0259y\u0259n noxud kimi s\u00f6z\u00fcn yer\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Bel\u0259likl\u0259, b\u00fct\u00fcn q\u0131\u015f\u0131 soyuqda qald\u0131q &#187; &#8212; Kirovograd vilay\u0259tinin Aleksandriyya sakini \u0259lil veteran Fedko, bir qohumuna \u015fikay\u0259t etmi\u015fdi. 1945-1946-c\u0131 ill\u0259rin istiliy\u0259 ehtiyac oldu\u011fu m\u00f6vs\u00fcm zaman\u0131 Lutskda ya\u015fayan 250 \u0259lil c\u0259bh\u0259\u00e7i \u0259sg\u0259rd\u0259n yaln\u0131z 78 n\u0259f\u0259r yanacaqla &#171;t\u0259min edildi&#187;. 630 \u0259lil veterandan, Nikolayevin m\u0259rk\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259n birinin sakinl\u0259ri olan, yaln\u0131z 135 n\u0259f\u0259r q\u0131\u015fda &#171;stalinin&#187; odunuyla t\u0259min edilmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fczd\u00fcr, \u0259lill\u0259r &#8212; \u00f6zl\u0259ri v\u0259 \u00f6vladlar\u0131 t\u0259hsil haqq\u0131ndan azad edilmi\u015fdi. \u018flil zabitl\u0259rin, habel\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 h\u0259lak olan, itkin d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 ya yaralanma n\u0259tic\u0259si olaraq \u00f6l\u0259n zabitl\u0259rin \u00f6vladlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259kt\u0259bl\u0259rin, texniki m\u0259kt\u0259bl\u0259rin v\u0259 universitetl\u0259rin 8-10 sinifl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil bir q\u0259piy\u0259 ba\u015fa g\u0259lmirdi. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bu q\u0259rar 1944-c\u00fc ilin sonunda, d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 ba\u015f verdiyi zaman q\u00fcvv\u0259y\u0259 minmi\u015fdi. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn, 1940-c\u0131 ill\u0259rin sonlar\u0131nda Franko ad\u0131na Lvov Politexnik \u0130nstitutunda v\u0259 ya Universitetd\u0259 bir il t\u0259hsil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn &#171;adi&#187; t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rd\u0259n 300 rubl al\u0131n\u0131rd\u0131. H\u0259r il bunun yar\u0131s\u0131 q\u0259d\u0259r d\u0259 150 rubl &#8212; Lvov Pedaqoji Kolleci v\u0259 D\u0259miryol Kollecinin t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6d\u0259nilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u00f6z\u00fcged\u0259n faydalar, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, c\u0259bh\u0259l\u0259rd\u0259 eyb\u0259c\u0259r hala d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yet\u0259rli deyildi (v\u0259 onlar\u0131n aras\u0131nda \u00e7oxlu g\u0259nc var idi!). Buna g\u00f6r\u0259 onlar \u0259n az\u0131 bir n\u00f6v g\u0259lir \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar axtard\u0131lar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/64-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28675\" width=\"1027\" height=\"1423\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/64-1.jpg 433w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/64-1-217x300.jpg 217w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/64-1-108x150.jpg 108w\" sizes=\"auto, (max-width: 1027px) 100vw, 1027px\" \/><figcaption><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">&#171;Nevskaya Dubrovkan\u0131n m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi&#187;. Piyada \u0259sg\u0259ri Ambarov Alexandr Vasilyevi\u00e7, Nevskaya Dubrovkaya fa\u015fist hava h\u00fccumlar\u0131ndan sonra iki d\u0259f\u0259 torpaq altda qalm\u0131\u015fd\u0131r. Valaam Adas\u0131, 1974. R\u0259ssam Gennadi Dobrov. \u015e\u0259kil: gennady-dobrov.ru<\/span><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>&#171;\u015e\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 &#8230; \u0259lill\u0259r v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 h\u0259rb\u00e7il\u0259r Avropada (\u0259sas\u0259n Almaniyadan) talan edilmi\u015f m\u00fcxt\u0259lif mallar \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilirdil\u0259r&#187;,- OUN-ov\u00e7u , 1945-ci ilin yay\u0131nda v\u0259 pay\u0131z\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Jitomir, Kiyev v\u0259 Kamenets-Podolsk b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 \u00f6z icmal\u0131nda yazm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Milis m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131 satan \u0259lill\u0259rin \u201covuna\u201d ba\u015flad\u0131. Bir d\u0259f\u0259 \u0130vankovdak\u0131 bazarda (indiki Ternopol vilay\u0259tinin Bor\u015f\u00e7evski rayonu) bir milis bu c\u00fcr alver\u00e7il\u0259rd\u0259n birini tutmaq niyy\u0259tind\u0259ydi. Ancaq s\u0259n\u0259dd\u0259 deyildiyi kimi, &#171;qad\u0131nlar\u0131n k\u00f6lg\u0259si&#187; \u0259lill\u0259rin k\u00f6m\u0259yin\u0259 \u00e7atd\u0131. B\u00f6y\u00fck bir dava ba\u015flad\u0131. &#171;Bizim \u0259rl\u0259rimiz v\u0259 \u00f6vladlar\u0131m\u0131z \u00f6z qanlar\u0131n\u0131 c\u0259bh\u0259d\u0259 t\u00f6kd\u00fcl\u0259r ki, indi sizl\u0259r onlar\u0131 tapdayas\u0131n\u0131z! Siz, Stalin\u00e7i o\u011frular, Ukrayna partizanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n frisl\u0259r kimi m\u0259hv edil\u0259c\u0259ksiniz!&#187; Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Jitomir b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki Radom\u0131\u015fl bazar\u0131nda \u00e7oxlu veteran \u0259lill\u0259r i\u015fl\u0259yirdil\u0259r. Bir g\u00fcn bir qad\u0131n s\u0259hv\u0259n k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 satd\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb ayaqs\u0131z bir c\u0259bh\u0259\u00e7i \u0259sg\u0259rin masas\u0131na yax\u0131nla\u015fd\u0131. &#171;Uzaqla\u015f\u0131n, ya\u011f\u0131m yoxdur&#187; &#8212; dey\u0259 veteran \u0259lil onu kobud \u015f\u0259kild\u0259 pi\u015ftaxtadan it\u0259l\u0259di v\u0259 \u00e7ubuqla vurdu. Qorxmu\u015f qad\u0131n k\u0259nara tullanaraq sat\u0131c\u0131n\u0131 l\u0259n\u0259tl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131: &#171;M\u00fcharib\u0259d\u0259 g\u0259r\u0259k, h\u0259r iki aya\u011f\u0131n\u0131z qopayd\u0131, t\u0259kc\u0259 biri deyil!&#187; Veteran onun ard\u0131nca qa\u00e7d\u0131, ancaq \u00f6n c\u0259bh\u0259d\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 z\u0259d\u0259si s\u0259b\u0259biyl\u0259 qad\u0131n\u0131 ke\u00e7\u0259 bilm\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>1945-ci il sentyabr\u0131n 29-da Ukrayna Kommunist Partiyas\u0131 (Bol\u015fevikl\u0259r) M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si v\u0259 Ukrayna SSR Xalq Komissarlar\u0131 Soveti \u201cV\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u0259lill\u0259rinin m\u0259\u015f\u011fullu\u011fu v\u0259 maddi-m\u0259i\u015f\u0259t d\u0259st\u0259yi haqq\u0131nda\u201d q\u0259rar q\u0259bul etdi. S\u0259n\u0259din mahiyy\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimiydi: M\u00fcharib\u0259d\u0259 olmusunuzsa, xeyirxah olun, kooperativd\u0259, arteld\u0259 i\u015f tap\u0131n v\u0259 istehlak mallar\u0131 istehsal edin. Zabitl\u0259r? Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn daha m\u0259suliyy\u0259tli v\u0259zif\u0259l\u0259r t\u0259klif edilm\u0259lidi &#8212; zavodda \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri, kolxoz m\u00fchasibi, m\u00fc\u0259llim, m\u0259hk\u0259m\u0259 i\u015f\u00e7isi. &#171;\u018fm\u0259k haqq\u0131nda f\u0259rman&#187; \u00e7\u0131xd\u0131qdan yar\u0131m il ke\u00e7m\u0259mi\u015f m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra orada &#171;m\u0259skunla\u015fan&#187; \u0259lill\u0259r qrupu v\u0259 veteranlar\u0131n \u00fcmumi say\u0131n\u0131n 80% -d\u0259n \u00e7oxu Ukraynada i\u015f tapd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"509\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/65-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28676\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/65-1.jpg 800w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/65-1-300x191.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/65-1-150x95.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/65-1-768x489.jpg 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/65-1-115x73.jpg 115w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">&#171;Sevgi haqq\u0131nda kitab&#187;. Saxina adas\u0131n\u0131n \u015fimal\u0131ndak\u0131 Nogliki k\u0259ndind\u0259ki internat evinin sakini Polina Kirilova. Saxalin Adas\u0131, 1976 R\u0259ssam Gennadi Dobrov. \u015e\u0259kil: gennady-dobrov.ru<\/span><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Ancaq t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn layiqli bir h\u0259yati m\u00f6vcudlu\u011funa, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, z\u0259man\u0259t verilm\u0259di. Bir \u00e7ox adi artel i\u015f\u00e7il\u0259ri \u00e7ox az maa\u015f al\u0131rd\u0131lar. M\u0259s\u0259l\u0259n, a\u015fa\u011f\u0131 \u0259m\u0259k haqq\u0131 s\u0259b\u0259biyl\u0259 &#171;Krasnaya Zvezda&#187; tiki\u015f artelinin i\u015f\u00e7il\u0259ri (1948-ci ild\u0259 Lvov vilay\u0259tind\u0259ki Zolo\u00e7ivd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi) bir i\u015f g\u00fcn\u00fcnd\u0259n sonra qal\u0131b x\u00fcsusi sifari\u015fl\u0259ri yerin\u0259 yetir\u0259r\u0259k &#171;gizli olaraq \u015f\u0259xsi&#187; mallar tikirdil\u0259r. Normalda az-\u00e7ox &#8212; ayda 600 rubl &#8212; yaln\u0131z bu artelin direktoru Pyotr Odintsov qazan\u0131rd\u0131, baxmayaraq ki, &#171;yuxar\u0131dan&#187; r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yin olunan bu adam, d\u0259rzilikd\u0259n, ayaqqab\u0131 istehsal\u0131ndan, tamamil\u0259 x\u0259b\u0259rsiz idi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcvafiq pul t\u0259zminat\u0131ndan m\u0259hrum olan \u0259lil veteran kooperatorlar \u00e7ox vaxt keyfiyy\u0259tsiz m\u0259hsullar istehsal edirdil\u0259r. Eyni s\u0259b\u0259bd\u0259n, m\u00fc\u015ft\u0259ri t\u0259l\u0259bind\u0259ki meyll\u0259r\u0259 &#171;g\u00f6z yumurdular&#187;, praktik olaraq mallar\u0131n \u00e7e\u015fidind\u0259 he\u00e7 bir d\u0259yi\u015fiklik etmirdil\u0259r. Xammal\u0131n keyfiyy\u0259ti il\u0259 az maraqlan\u0131l\u0131rd\u0131. \u0130stehsal olunan mallar\u0131n qiym\u0259tl\u0259ri \u0259sass\u0131z olaraq \u015fi\u015firdilmi\u015f v\u0259 keyfiyy\u0259tli materiallardan haz\u0131rlanan mallar\u0131n qiym\u0259tin\u0259 b\u0259rab\u0259r tutulmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>22 Noyabr 1949-cu ild\u0259 Ukrayna SSR D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Nazirliyi naziri Nikolay Koval\u00e7uk, \u0259lill\u0259rin kooperativ qurulu\u015flar\u0131n\u0131n, istehlak\u00e7\u0131 v\u0259 s\u0259naye kooperativl\u0259rinin, Yerli S\u0259naye Nazirliyinin v\u0259 Ticar\u0259t Nazirliyini yoxlama\u011fa ba\u015flad\u0131lar. &#171;M\u00fcf\u0259tti\u015fl\u0259r&#187; keyfiyy\u0259tsiz v\u0259 q\u00fcsurlu mallar say\u0131lan (geyim, trikotaj, ayaqqab\u0131, qalereya m\u0259mulatlar\u0131, u\u015faq oyuncaqlar\u0131, qida m\u0259hsullar\u0131 v\u0259 s.) 232 008 000 rubl d\u0259y\u0259rind\u0259 mallar tapd\u0131lar!<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, Stalino \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Osipenko ad\u0131na artelin bazas\u0131nda 5200-d\u0259n \u00e7ox qad\u0131n k\u00f6yn\u0259yi tap\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. M\u00fcf\u0259tti\u015fl\u0259r mallar\u0131n niy\u0259 k\u00f6hn\u0259ldikl\u0259rini a\u015fkar etdil\u0259r: mal vahidinin qiym\u0259ti (31 rubl) xammal\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 (ucuz par\u00e7a q\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131) uy\u011fun g\u0259lmirdi. Eyni s\u0259b\u0259bd\u0259n Kamenets-Podolsk regional s\u0259naye \u015furas\u0131ndak\u0131 Lu\u00e7 geyim fabrikinin anbar\u0131nda \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 105 171 rubl olan ki\u015fi kostyumlar\u0131, \u015falvar v\u0259 qad\u0131n \u0259t\u0259kl\u0259ri qald\u0131\u011f\u0131 a\u015fkarland\u0131. Drohobi\u00e7 b\u00f6lg\u0259sind\u0259n 17 sentyabr artelinin m\u0259hsullar\u0131 &#8212; yanl\u0131\u015f tikilmi\u015f ayaqqab\u0131lar, h\u0259m\u00e7inin &#171;\u015fam ustalar\u0131n\u0131n&#187; s\u0259hv\u0259n parafinl\u0259 doldurduqlar\u0131 fitill\u0259ri olan q\u00fcsurlu \u015famlar da al\u0131c\u0131lar\u0131 \u00e7ox maraqland\u0131rmam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/70_02.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28677\" width=\"1039\" height=\"1440\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/70_02.jpg 433w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/70_02-217x300.jpg 217w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/70_02-108x150.jpg 108w\" sizes=\"auto, (max-width: 1039px) 100vw, 1039px\" \/><figcaption><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">&#171;Medallar haqq\u0131nda hekay\u0259. C\u0259h\u0259nn\u0259m oradayd\u0131.&#187; \u0130van Zabara &#171;Stalinqrad\u0131n M\u00fcdafi\u0259si \u00dc\u00e7\u00fcn&#187; medal\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Bax\u00e7isaray, 1975. R\u0259ssam Gennadi Dobrov. \u015e\u0259kil: gennady-dobrov.ru<\/span><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>4.756 c\u00fct yap\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f ayaqqab\u0131 tezgahlarda v\u0259 &#171;Pyatiletka&#187; artelinin bazas\u0131nda (Slavyansk, Stalin b\u00f6lg\u0259si) &#171;\u00f6l\u00fc kapital&#187; kimi yat\u0131b qalm\u0131\u015fd\u0131. Ximprom artelinin anbar\u0131nda (\u00c7ernoqov b\u00f6lg\u0259si) 35.000 qutu standart olmayan ayaqqab\u0131 cilas\u0131 v\u0259 iki ton keyfiyy\u0259tsiz t\u0259k\u0259r m\u0259lh\u0259mi (at arabalar\u0131n\u0131n sahibl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n istifad\u0259 olunur) y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Dnepropetrovsk regional kooperativ birliyinin &#171;Metallist&#187;, artelind\u0259 u\u015faq oyuncaq silahlar\u0131 (186,200 rubl y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015fd\u0131) v\u0259 \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 486,000 min olan asma kilidl\u0259rin sat\u0131\u015f\u0131nda ciddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 a\u015fkarlanm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 bir \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259 d\u0259, \u0259lil i\u015f\u00e7il\u0259r vergi \u00f6d\u0259m\u0259li, eyni zamanda d\u00f6vl\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda bir s\u0131ra dig\u0259r &#171;vacib&#187; \u00f6hd\u0259likl\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259li idil\u0259r. OUN Zolo\u00e7evskiy rayon b\u00f6lm\u0259sinin may 1947-ci il tarixli hesabat\u0131nda g\u00f6st\u0259rildiyi kimi, SSR\u0130-d\u0259 II qrup Sovet m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259ri torpaq vergil\u0259rin\u0259 c\u0259lb edildil\u0259r (y\u00fczd\u0259 50 endirim daxil olmaqla bir hektar \u0259razinin bec\u0259rilm\u0259si, &#171;90 rubl&#187; il), bir ba\u011f (bir ap = 8 rubl \u00fc\u00e7\u00fcn hesablanan illik vergi), in\u0259k (birin\u0259 g\u00f6r\u0259 = 88 rubl), at (birin\u0259 = 75 rubl), ar\u0131lar (1 k\u00f6t\u00fck = 4 rubl). H\u0259m d\u0259 s\u00f6zd\u0259 tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc ad\u0131yla da m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rd\u0259n haqq tutulurdu. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 ilk ill\u0259rd\u0259 bunu alm\u0131rd\u0131lar, amma 1948-ci ild\u0259n etibar\u0259n alma\u011fa ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/72-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28678\" width=\"1038\" height=\"1438\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/72-1.jpg 433w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/72-1-217x300.jpg 217w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/72-1-108x150.jpg 108w\" sizes=\"auto, (max-width: 1038px) 100vw, 1038px\" \/><figcaption><span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\">&#171;K\u00f6hn\u0259 D\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc&#187;. Mixail Semenovi\u00e7 Kazankov. Bax\u00e7asaray, 1975. R\u0259ssam Gennadi Dobrov. \u015e\u0259kil: gennady-dobrov.ru<\/span><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0130ki hektara q\u0259d\u0259r torpaq i\u015fl\u0259y\u0259n m\u00fcharib\u0259 \u0259lili olan bir k\u0259ndli \u00fc\u00e7\u00fcn &#171;norma&#187; h\u0259r hektardan ild\u0259 \u00fc\u00e7-d\u00f6rd sentner tax\u0131l verilm\u0259si idi. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00c7ernovts\u0131 vilay\u0259tinin Kitsmanskiy rayonunun 42 ya\u015fl\u0131 sakini, sa\u011f \u0259linin iki aya\u011f\u0131 v\u0259 barmaqlar\u0131 olmadan c\u0259bh\u0259d\u0259n qay\u0131dan Nikolay Tka\u00e7ukdan d\u00f6vl\u0259t hektardan 3 sentner tax\u0131l g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. H\u0259mv\u0259t\u0259ni Yuri Bab\u00e7uk, sa\u011f \u0259zas\u0131 olmadan v\u0259 \u00fc\u00e7 ki\u00e7ik u\u015fa\u011f\u0131 il\u0259 &#171;\u00e7iyinl\u0259rind\u0259&#187; \u00fc\u00e7 hektar \u0259razid\u0259n bir ton tax\u0131l &#171;d\u00f6vl\u0259t x\u0259zin\u0259sin\u0259 vermi\u015fdi&#187;. B\u00f6lg\u0259d\u0259n g\u0259l\u0259n y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li &#171;qonaqlar&#187; tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 m\u0259h\u0259l qoymayan k\u0259ndlil\u0259rl\u0259 ciddi m\u0259\u015f\u011ful olurdular. &#171;Borclulardan&#187; birinin &#8212; Zolo\u00e7iv b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki Stenka k\u0259ndind\u0259n g\u0259l\u0259n B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si \u0259lill\u0259rind\u0259n birinin evind\u0259 h\u0259r \u015feyi ona izah etdil\u0259r, bundan sonra sahibin\u0259 iki g\u00fcn \u0259rzind\u0259 &#171;\u00f6z s\u0259hvini d\u00fcz\u0259ltm\u0259yi&#187; &#171;t\u00f6vsiy\u0259 etdil\u0259r&#187; , \u0259ks halda m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259c\u0259kl\u0259rini bildirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rini bir n\u00f6v, \u201cvergi\u201d v\u0259 ya d\u00f6vl\u0259t krediti istiqrazlar\u0131n\u0131n \u201ck\u00f6n\u00fcll\u00fc-m\u0259cburi\u201d al\u0131c\u0131lar\u0131 adland\u0131r\u0131rd\u0131lar. K\u0259ndlil\u0259r eyni &#171;b\u00f6lg\u0259d\u0259n g\u0259l\u0259n qonaqlar&#187; t\u0259r\u0259find\u0259n israrla v\u0259 sistematik \u015f\u0259kild\u0259 buna &#171;s\u00f6vq edilirdil\u0259r&#187;. Podqaetskiy rayonunun Qolqo\u00e7a k\u0259ndinin k\u0259nd m\u0259clisind\u0259 yerli sakin Osip Skripnik (Berlin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda aya\u011f\u0131n\u0131 itirmi\u015fdi) v\u0259 qonaq g\u0259l\u0259n bir qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 \u015eerba aras\u0131ndak\u0131 dialoqun n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259qiq g\u00f6st\u0259rildiyi diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Bel\u0259likl\u0259, 1 iyul 1948-ci ild\u0259 sonuncu m\u00fcharib\u0259 \u0259lilini ayl\u0131q 70 rublluq g\u0259lirinin bir hiss\u0259sini d\u00f6vl\u0259t istiqrazlar\u0131na x\u0259rcl\u0259m\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t etdi. Ancaq o, t\u0259\u015fviqat\u00e7\u0131dan protez almaqda k\u00f6m\u0259k ist\u0259di. \u201cQonaq\u201d q\u0259z\u0259bl\u0259 bildirdi: \u201cProtez yoxdur, amma pulu verm\u0259k laz\u0131md\u0131r. D\u00f6vl\u0259t ehtiyaclar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ayl\u0131q \u00f6d\u0259ni\u015fd\u0259n bir \u015fey verm\u0259yiniz m\u0259nim g\u00fcnah\u0131m deyil, bizim bel\u0259 qanunlar\u0131m\u0131z var v\u0259 bu bel\u0259 d\u0259 olmal\u0131d\u0131r&#187;. E\u015fitdikl\u0259rind\u0259n hidd\u0259tl\u0259n\u0259n \u0259lil q\u0131\u015fq\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131: &#171;D\u00f6y\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rd\u0259 \u015fik\u0259st oldum, Berlin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda aya\u011f\u0131m\u0131 itirdim, amma indi niy\u0259 yoxsulluq i\u00e7ind\u0259 ya\u015famal\u0131yam? V\u0259 siz, qar\u0131nlar\u0131n\u0131 yek\u0259ld\u0259nl\u0259r d\u0259 burada insanlar\u0131 d\u00f6y\u00fcrs\u00fcn\u00fc? &#187; Bunu e\u015fid\u0259n m\u0259mur c\u0259bh\u0259\u00e7i \u0259sg\u0259r\u0259 qap\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rdi. Ancaq k\u0259nd sovetind\u0259n olan \u015f\u0259xs t\u0259rp\u0259nm\u0259di, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u015eerba ki\u015fini tutdu v\u0259 qap\u0131dan \u00e7\u00f6l\u0259 atd\u0131, arxadan t\u0259pikl\u0259 vurdu.(QordonUA)<\/p>\n\n\n\n<p>(Ard\u0131 var)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1-1_04_02.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28679\" width=\"1087\" height=\"1576\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1-1_04_02.jpg 600w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1-1_04_02-207x300.jpg 207w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1-1_04_02-103x150.jpg 103w\" sizes=\"auto, (max-width: 1087px) 100vw, 1087px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/4_06_01-633x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28709\" width=\"1078\" height=\"1744\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/4_06_01-633x1024.jpg 633w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/4_06_01-185x300.jpg 185w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/4_06_01-93x150.jpg 93w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/4_06_01-768x1242.jpg 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/4_06_01-950x1536.jpg 950w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/4_06_01.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1078px) 100vw, 1078px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(\u018fvv\u0259li: https:\/\/fedai.az\/?p=28619) &#171;T\u0259cr\u00fcb\u0259li di\u015f texnikl\u0259ri Qavrilyuk, Bara\u015f v\u0259 Katsman\u0131n \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 atelyel\u0259rd\u0259 V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si \u0259lill\u0259rin\u0259 xidm\u0259t edilmirdi, \u00e7\u00fcnki laz\u0131mi materiallar\u0131 &#8212; polad gilzl\u0259r, polad t\u00f6km\u0259,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":28680,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-28674","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-veteran"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28674"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28710,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28674\/revisions\/28710"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}