{"id":28781,"date":"2021-02-05T03:24:58","date_gmt":"2021-02-04T23:24:58","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=28781"},"modified":"2021-02-05T03:25:04","modified_gmt":"2021-02-04T23:25:04","slug":"arzu-edim%c9%99z-s%c9%99xsl%c9%99r%c9%99-cevril%c9%99n-q%c9%99hr%c9%99manlar-muharib%c9%99-veteranlarinin-talel%c9%99ri-il%c9%99-bagli-gizli-faktlar-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=28781","title":{"rendered":"Arzu edim\u0259z \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 \u00e7evril\u0259n q\u0259hr\u0259manlar: M\u00dcHAR\u0130B\u018f VETERANLARININ TALEL\u018fR\u0130 \u0130L\u018f BA\u011eLI gizli faktlar"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>(\u018fvv\u0259li:<\/strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/fedai.az\/?p=28619\">https:\/\/fedai.az\/?p=28619<\/a><strong>,<a href=\"https:\/\/fedai.az\/?p=28674 \">https:\/\/fedai.az\/?p=28674 <\/a>)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>1947-ci ilin yaz\u0131nda, Zal\u0131\u015f\u0131tski b\u00f6lg\u0259sind\u0259n olan m\u00fcharib\u0259 \u0259lili Qu\u015fkovat\u0131y da istiqraz alma\u011fa &#171;raz\u0131 sal\u0131nd\u0131&#187;, baxmayaraq ki, onun t\u0259qa\u00fcd\u00fc Skripnikin t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131 idi. \u018flilin q\u0259rar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259kd\u0259n bez\u0259n t\u0259\u015fviqatc\u0131 ona \u201cquldur\u201d dedikd\u0259, \u0259lil hirsl\u0259ndi: \u201cAmerika, Kanada, Almaniyada olmu\u015fam, amma he\u00e7 bir yerd\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131ndak\u0131 kimi bir f\u0259lak\u0259t g\u00f6rm\u0259mi\u015f\u0259m. S\u0259n ham\u0131m\u0131z\u0131n birg\u0259 v\u0259t\u0259n oldu\u011fumuzdan d\u0259m vurursunuz, qarda\u015flar? O zaman b\u0259s niy\u0259 bel\u0259 deyil? &#187; <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Vasil Mandryuk v\u0259 Vasiliy Veselovskinin &#8212; Ternopol b\u00f6lg\u0259sinin Petrivtsi Melnitsa-Podolsk rayonunun m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259ri &#8212; b\u00f6y\u00fck miqdarda d\u00f6vl\u0259t borcuna abun\u0259 olmamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, onlardan birincisi s\u0259lahiyy\u0259tli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n Kommunist Partiyas\u0131 (b) U rayon komissiyas\u0131n\u0131n zirz\u0259misind\u0259, ikincisi is\u0259 &#8212; \u00fc\u00e7 g\u00fcn zirz\u0259mid\u0259 saxlan\u0131ld\u0131..\u018flill\u0259r kolxozlara f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 &#171;c\u0259lb olunsalar da&#187;, bir \u00e7oxlar\u0131 onlara qo\u015fulmaqdan q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 imtina etdil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 11 Mart 1948-ci ild\u0259 Ternopol vilay\u0259tinin Mikulinetski b\u00f6lg\u0259sind\u0259n olan m\u00fcharib\u0259 \u0259lili Daniil Lutsiv bel\u0259 bir t\u0259klif\u0259 bel\u0259 cavab verdi: &#171;M\u0259n\u0259 tapan\u00e7a verin, m\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc g\u00fcll\u0259l\u0259yim, amma kolxoza getm\u0259y\u0259c\u0259m&#187;. Berejany rayonunun Strigantsiy k\u0259ndind\u0259 t\u0259\u015fviqat\u00e7\u0131lar, \u00fczvl\u00fckd\u0259n xaric edil\u0259n Andrey Sorokan\u0131 &#171;kolxoz \u00e7\u0259ng\u0259lind\u0259 tutma\u011f\u0131&#187; bacard\u0131lar. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/71.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28782\" width=\"1033\" height=\"1623\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/71.jpg 382w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/71-191x300.jpg 191w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/71-96x150.jpg 96w\" sizes=\"auto, (max-width: 1033px) 100vw, 1033px\" \/><figcaption><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">&#171;Rus pey\u011f\u0259mb\u0259ri&#187;. \u018flil dil\u0259n\u00e7i Vane\u00e7ka. Tara k\u0259ndi, Omsk b\u00f6lg\u0259si, 1975. R\u0259ssam Gennadi Dobrov. \u015e\u0259kil: gennady-dobrov.r<\/span><\/strong>u<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Ayaqlar\u0131 olmayan \u0259lil, \u0259lill\u0259r icar\u0259 haqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir t\u0259l\u0259b imzalad\u0131\u011f\u0131na \u0259min idi, baxmayaraq ki, bu, kolxoz t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na \u00fczv olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir m\u00fcraci\u0259t idi. 20 fevral 1948-ci il s\u0259h\u0259ri, kolxoz iclas\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l \u0259lill\u0259r evin\u0259 &#171;el\u00e7il\u0259r&#187; g\u0259l\u0259r\u0259k k\u0259nd sovetinin iclas\u0131na g\u0259lm\u0259si bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etdil\u0259r. Aldad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayan \u0259lil, s\u0259lahiyy\u0259tlil\u0259rin ayaqlar\u0131na dib\u00e7\u0259k \u00e7i\u00e7\u0259k qablar\u0131 v\u0259 toyuq yumurtalar\u0131 atma\u011fa ba\u015flad\u0131, sonra \u00e7\u0131lpaq soyundu v\u0259 anas\u0131n\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259tirdiyi \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 getm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 oldu\u011funu bildirdi. Ancaq qonaqlar bir n\u00f6v &#171;\u00fcsyan\u00e7\u0131&#187;n\u0131 geyindirm\u0259yi v\u0259 onu k\u0259nd sovetin\u0259 &#171;m\u00fc\u015fayi\u0259t etm\u0259yi&#187; bacard\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130\u015f qabiliyy\u0259tini tamamil\u0259 itir\u0259n \u0259sg\u0259rl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Ukrayna SSR-d\u0259 ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f internat m\u0259kt\u0259bl\u0259ri \u015f\u0259b\u0259k\u0259si yarad\u0131ld\u0131. Bu c\u00fcr insanlar tez-tez m\u00fcalic\u0259y\u0259 ehtiyac duyduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi &#171;\u0259lil&#187; x\u0259st\u0259xanalar\u0131na yat\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131lar. 23 Mart 1946-c\u0131 il tarixin\u0259 q\u0259d\u0259r 20250 m\u00fcharib\u0259 \u0259lilin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n 84 x\u0259st\u0259xana, Ukraynan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 is\u0259, ya\u015fay\u0131\u015f yeri olmayan \u0259lill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 12 internet evi var idi. Orada 544 m\u00fcharib\u0259 veteran\u0131 ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq tapm\u0131\u015fd\u0131. Bu m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259r nec\u0259 oldular? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, onlar orada h\u0259yatdan z\u00f6vq alm\u0131rd\u0131lar. M\u0259s\u0259l\u0259n, s\u0259lahiyy\u0259tlil\u0259r Starobe\u015fevskiy internat evinin &#171;sakinl\u0259ri&#187;ni yast\u0131qla t\u0259min etm\u0259yi unutmu\u015fdular, onlar saman d\u00f6\u015f\u0259kl\u0259rd\u0259 yatd\u0131lar. \u0130nternat evl\u0259rind\u0259 veril\u0259n yataq m\u00fcf\u0259tti\u015fl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n &#171;istifad\u0259y\u0259 yarars\u0131z&#187; kimi q\u0259bul edilmi\u015fdi. &#171;M\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259ki m\u0259d\u0259ni i\u015f a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 oldu\u011fundan xuliqanl\u0131q v\u0259 b\u0131\u00e7aqlanma artmaqdad\u0131r&#187; dey\u0259n MGB s\u0259n\u0259dind\u0259 Starobe\u015fevd\u0259ki \u0259lill\u0259rin h\u0259yat\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat vermi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 \u00e7\u0259tin g\u00fcnl\u0259rin probleml\u0259rin\u0259 &#171;q\u0259rq olan&#187; bir intiqam il\u0259, t\u0259rxis edil\u0259n \u0259lill\u0259r sosial adaptasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirdil\u0259r. Onlar\u0131n \u00e7oxu h\u0259qiq\u0259t\u0259n h\u0259yatlar\u0131n\u0131 yenid\u0259n ba\u015flamal\u0131 idi. Vaxt\u0131nda ax\u0131na &#171;qar\u0131\u015fa&#187; bilm\u0259y\u0259nl\u0259r &#8212; \u00f6z insanl\u0131q \u0259lam\u0259tl\u0259rini t\u0259dric\u0259n itirm\u0259kd\u0259 idil\u0259r, al\u00e7alm\u0131\u015fd\u0131lar, dil\u0259n\u00e7ilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>&#171;Dnepr, Oder v\u0259 Vislan\u0131 ke\u00e7\u0259r\u0259k \u0259limi itirdiyim \u00fc\u00e7\u00fcn bir rubl verin&#187;, &#8212; Lvov k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259lil \u015f\u0259rqlil\u0259r 1946-c\u0131 ilin oktyabr\u0131nda yoldan ke\u00e7\u0259nl\u0259r\u0259 bel\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r edirdil\u0259r. Eyni ay, Stanislavovski b\u00f6lg\u0259sind\u0259 (indiki \u0130vano-Frankovsk b\u00f6lg\u0259si), OUN hesabat\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi, yazm\u0131\u015fd\u0131: &#171;V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si \u0259lill\u0259ri, ad\u0259t\u0259n medallar\u0131 olsa da, adi dil\u0259n\u00e7il\u0259r kimi \u015f\u0259h\u0259ri g\u0259zir, q\u0259z\u0259bl\u0259nir, qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131 h\u0259r k\u0259sd\u0259n v\u0259 yer sahibl\u0259rind\u0259n q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 pul t\u0259l\u0259b edir v\u0259 t\u0259hdid edirdil\u0259r.&#187;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"766\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3_11_02-1024x766.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28783\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3_11_02-1024x766.jpg 1024w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3_11_02-300x225.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3_11_02-150x112.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3_11_02-768x575.jpg 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3_11_02.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>OUN \u00fczv\u00fcn\u00fcn Dnepr b\u00f6lg\u0259sind\u0259 v\u0259 Kr\u0131mda g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri bar\u0259d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 il sonra etdiyi qeydl\u0259ri d\u0259 ox\u015far m\u0259zmuna malikdir &#8212; Odessa, 1947 adl\u0131 s\u0259n\u0259din m\u00fc\u0259llifi qeyd edir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#171;M\u0259n oraya g\u0259ldim &#8212; m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr, \u0259lill\u0259rl\u0259 dolu idi&#8230;&#187;, &#8212; bu fraqment art\u0131q \u0130rina Kozak\u0131n xatir\u0259l\u0259rind\u0259n bir par\u00e7ad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>O d\u00f6vrd\u0259 bu qad\u0131n Ukrayna \u00dcsyan\u00e7\u0131 Ordusunun rabit\u0259 \u00fczr\u0259 zabiti Roman \u015euxevi\u00e7 il\u0259 \u0259laq\u0259liymi\u015f. &#171;M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra sa\u011f qalan&#187; v\u0259 &#171;d\u00fcnyan\u0131 g\u0259z\u0259n&#187; \u015f\u0259xsl\u0259r 1947-ci ilin iyun ay\u0131nda Kiyev vilay\u0259tinin Vasilkovski rayonunda bir \u015fahidi t\u0259\u0259cc\u00fcb\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. 1948-ci ilin yay\u0131nda Kamenets-Podolsk b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki Satanovski bazar\u0131nda s\u0259d\u0259q\u0259 il\u0259 ya\u015fayan d\u00f6rd ke\u00e7mi\u015f c\u0259bh\u0259\u00e7i \u0259lil (ikisinin bir qolu yox idi, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcn\u00fcn ayaqlar\u0131, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fcn\u00fcn is\u0259 iki qolu v\u0259 ayaqlar\u0131 yox idi). Onlardan biri bu s\u00f6zl\u0259rl\u0259 Tolstoye k\u0259ndind\u0259n al\u0131\u015f-veri\u015f\u0259 g\u0259lmi\u015f Andrey Zaveruxaya \u00fcz tutdu: &#171;Qarda\u015f, yan\u0131ndan ke\u00e7m\u0259, m\u0259nim nec\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131ma diqq\u0259tl\u0259 bax&#187;. Ukrayna milli azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259si i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n h\u0259yat yolda\u015f\u0131, Voliniyadak\u0131 Ukrayna Milliyy\u0259t\u00e7il\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n yeralt\u0131 r\u0259hb\u0259ri Vasili Qalasy &#8212; Maria Sav\u00e7in &#8212; 1954-c\u00fc ild\u0259 Zaporojyed\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259rind\u0259n yaz\u0131rd\u0131: \u201cBiz k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7\u0259nd\u0259 dil\u0259n\u00e7il\u0259rl\u0259, tez-tez u\u015faqlarla rastla\u015f\u0131rd\u0131q, lakin \u0259sas\u0259n \u0259lill\u0259r (m\u00fcharib\u0259d\u0259n geri d\u00f6n\u0259nl\u0259r) \u00e7oxluq t\u0259\u0259\u015fkil edirdil\u0259r&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Ukrayna SSR D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi naziri Nikolay Koval\u00e7ukun UKP(b) M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin birinci katibi Leonid Melnikova 7 aprel 1952-ci il tarixli m\u0259ktubunda istinad etdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, ikinci yar\u0131da milisl\u0259r 1951-ci il v\u0259 1952-ci ilin birinci r\u00fcb\u00fc, 2868 n\u0259f\u0259r d\u0259 daxil olmaqla 8.949 adam\u0131 &#171;dil\u0259n\u00e7i v\u0259 avara \u00fcns\u00fcr&#187; kimi Kiyevd\u0259 n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. Bunlardan 716 n\u0259f\u0259r i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmu\u015f, 1294 n\u0259f\u0259r \u0259lill\u0259r v\u0259 qocalar evl\u0259rin\u0259, 2442 n\u0259f\u0259r q\u0259yyumlu\u011fa verilmi\u015fdir. Qalan 4498 n\u0259f\u0259rd\u0259n dil\u0259n\u00e7iliyi r\u0259dd etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dill\u0259rind\u0259n iltizam al\u0131nd\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Dolan\u0131\u015f\u0131q vasit\u0259si ad\u0131 il\u0259 dola\u015f\u0131b \u00f6z z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259d\u0259q\u0259 toplayanlar\u0131n say\u0131 t\u0259sir edicidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 1950-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u0259lili olan Ka\u00e7anov, Kirov ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan arteld\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259sin\u0259 baxmayaraq, m\u00fct\u0259madi olaraq Kiyev xalq\u0131ndan pul ist\u0259mi\u015fdi. Arteld\u0259 ayda 500 rubl v\u0259 125 rubl veteran pulu al\u0131rd\u0131. Fastovda \u00f6z evin\u0259 sahib olan &#171;h\u0259mkar\u0131&#187; Nabor\u015fikov, Stalinqrad v\u0259 Odessa d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f ke\u00e7mi\u015f bir tank\u00e7\u0131 kimi davranaraq paytaxt tramvaylar\u0131n\u0131 v\u0259 trolleybuslar\u0131n\u0131 &#171;s\u00fcr\u00fcrd\u00fc&#187;. \u018fslind\u0259 is\u0259 o, d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259mi\u015fdi, ancaq s\u0259rxo\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ma\u015f\u0131n s\u00fcr\u0259rk\u0259n ba\u015f ver\u0259n q\u0259za n\u0259tic\u0259sind\u0259 z\u0259d\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131. V\u0259t\u0259nda\u015f Dolqin, iki aya\u011f\u0131 olmadan c\u0259bh\u0259d\u0259n t\u0259rxis olunub, Odessa, Lvov v\u0259 Kiyev k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259 dil\u0259n\u0259r\u0259k g\u00fcnd\u0259 altm\u0131\u015f rubl y\u0131\u011f\u0131rd\u0131 v\u0259 sonra yalvar\u0131b y\u0131\u011fd\u0131\u011f\u0131 pullar\u0131 ara\u011fa verib i\u00e7irdi. Bir \u015fahidin verdiyi ifad\u0259d\u0259, 1949-1950-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 bir \u00e7ox &#171;V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u0259lili&#187; Lvovda g\u0259zi\u015firdi. Bu insanlar h\u0259yatlar\u0131n\u0131 o\u011furluq, soy\u011fun\u00e7uluq v\u0259 ya dil\u0259n\u00e7ilik \u00fcz\u0259rind\u0259 &#171;qurmu\u015fdular&#187;. \u00d6zl\u0259rin\u0259 bir tik\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k tapa bilm\u0259y\u0259nl\u0259r (\u00e7ox vaxt &#8212; ayaqlar\u0131, qollar\u0131 v\u0259 ya g\u00f6zl\u0259ri olmayan \u0259lill\u0259r) dava sal\u0131rd\u0131lar, bu zaman onlar\u0131n i\u015f birliyind\u0259 olduqlar\u0131 yolda\u015flar\u0131 tama\u015fa\u00e7\u0131larla m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259td\u0259 &#171;i\u015fl\u0259yirdil\u0259r&#187;.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/RIAN_00071467.LR_.ru_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28784\" width=\"1039\" height=\"751\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/RIAN_00071467.LR_.ru_.jpg 570w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/RIAN_00071467.LR_.ru_-300x217.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/RIAN_00071467.LR_.ru_-150x108.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1039px) 100vw, 1039px\" \/><figcaption>71467 01.03.1987 \u0420\u0435\u043f\u0440\u043e\u0434\u0443\u043a\u0446\u0438\u044f \u043a\u0430\u0440\u0442\u0438\u043d\u044b \u0445\u0443\u0434\u043e\u0436\u043d\u0438\u043a\u0430 \u0413\u0435\u043d\u043d\u0430\u0434\u0438\u044f \u0414\u043e\u0431\u0440\u043e\u0432\u0430 &#171;\u041d\u043e\u0432\u043e\u0439 \u0432\u043e\u0439\u043d\u044b \u043d\u0435 \u0445\u043e\u0447\u0443&#187; (1974) \u043d\u0430 \u0432\u044b\u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0435 &#171;\u0410\u0432\u0442\u043e\u0433\u0440\u0430\u0444\u044b \u0432\u043e\u0439\u043d\u044b&#187; \u0432 \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0435. \u0411\u043e\u0440\u0438\u0441 \u0411\u0430\u0431\u0430\u043d\u043e\u0432\/\u0420\u0418\u0410 \u041d\u043e\u0432\u043e\u0441\u0442\u0438<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Kiyev milisl\u0259ri ard\u0131c\u0131l olaraq bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 kor c\u0259bh\u0259\u00e7i \u0259sg\u0259r Sem\u00e7enkonu internata qoya bilm\u0259dil\u0259r, \u00e7\u00fcnki o bel\u0259 bir perspektivi daim q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 r\u0259dd edirdi, ist\u0259diyi yerl\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131, k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259 g\u0259zirdi v\u0259 qarmo\u015fka il\u0259 oynaq mahn\u0131lar ifa edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>1946-1947-ci ill\u0259rd\u0259ki acl\u0131q ill\u0259rind\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259ri aras\u0131nda dil\u0259n\u00e7ilik hallar\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131. Ukraynan\u0131n \u015f\u0259rqind\u0259 v\u0259 c\u0259nubunda qida problemi \u00fcz\u00fcnd\u0259n, \u0259lil c\u0259bh\u0259\u00e7il\u0259r d\u0259 daxil olmaqla bir \u00e7ox insan Q\u0259rbi Ukrayna torpaqlar\u0131na qida almaq \u00fc\u00e7\u00fcn getm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Bu &#171;torbal\u0131lar&#187; tez-tez qatarlardan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fcl\u0259r, ancaq k\u0259ndir ba\u011flanm\u0131\u015f bir u\u015faq arabas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u00fcy\u0259r\u0259k &#171;Q\u0259rb\u0259&#187; \u00e7atma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>OUN Bandera qanad\u0131n\u0131n siyasi k\u00f6m\u0259k\u00e7isi Yakov Busol, Vasili Kuka bir m\u0259ktubunda Rovno b\u00f6lg\u0259sind\u0259 bir m\u00fcharib\u0259 \u0259lili il\u0259 NKVD i\u015f\u00e7il\u0259ri aras\u0131nda olan maraql\u0131 bir dialoq e\u015fitmi\u015fdi:<br><\/p>\n\n\n\n<p>&#171;V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si \u0259lili leytenant\u0131&#187; yem\u0259k almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Verb b\u00f6lg\u0259sin\u0259 g\u0259ldi, k\u0259nd\u0259 getdi v\u0259 orada NKVD onu saxlad\u0131 v\u0259 geri g\u00f6nd\u0259rdi. And i\u00e7di: &#171;Burada bir Bender axtar\u0131rs\u0131n\u0131z? Onlar\u0131 \u00c7ernoqov b\u00f6lg\u0259sind\u0259, Kursk b\u00f6lg\u0259sind\u0259 axtar\u0131n, \u00e7\u00fcnki yerli Benderl\u0259r art\u0131q orada f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.&#187;<\/p>\n\n\n\n<p><br>1947-ci ilin mart\u0131nda Zolo\u00e7iv b\u00f6lg\u0259sind\u0259 o q\u0259d\u0259r &#171;torbal\u0131lar&#187; toplanm\u0131\u015fd\u0131 ki, bir \u015fahidin yazd\u0131\u011f\u0131 kimi, &#171;evl\u0259r sad\u0259c\u0259 ba\u011flanm\u0131rd\u0131&#187;. Yerli sakinl\u0259r bu ziyar\u0259t\u00e7il\u0259ri &#171;pro\u015fak&#187; adland\u0131rd\u0131lar. Silahs\u0131z qalan Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ordu \u0259lil veteranlar\u0131, \u0259ll\u0259ri v\u0259 ayaqlar\u0131 olmayan ki\u015fil\u0259r &#171;g\u00f6zl\u0259rind\u0259 ya\u015fla \u00e7\u00f6r\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r&#187;. B\u0259z\u0259n bunun \u0259v\u0259zind\u0259 \u00e7ox az tap\u0131lan bir \u015fey t\u0259klif edirdil\u0259r. OUN-un m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 (1946-c\u0131 il iyun), b\u00fct\u00fcn y\u00fck qatarlar\u0131 &#171;bu c\u00fcr adamlar&#187; il\u0259 doldurulmu\u015fdu. B\u0259zil\u0259ri n\u0259inki k\u0259ndl\u0259r\u0259 gedib k\u0259ndlil\u0259rd\u0259n s\u0259d\u0259q\u0259 dil\u0259yirdil\u0259r, h\u0259m d\u0259 \u201c\u0259ll\u0259rin\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131 h\u0259yas\u0131zcas\u0131na o\u011furlay\u0131rd\u0131lar\u201d.<br>1946-c\u0131 ilin son pay\u0131z\u0131n\u0131n bir g\u00fcn\u00fc, Q\u0259rbi Ukraynaya edil\u0259n bu &#171;ziyar\u0259tl\u0259rd\u0259n&#187; birind\u0259n sonra Stanislavovskiy stansiyas\u0131ndak\u0131 m\u00fcharib\u0259 \u0259lili Sovet serjant\u0131 \u0259ks istiqam\u0259td\u0259 bir qatara mindi. Ancaq baqajlar\u0131 (qida paketl\u0259ri) o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck v\u0259 a\u011f\u0131r idi ki, NKVD \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 \u0259s\u0259bil\u0259\u015fdi v\u0259 onu qatardan atd\u0131. Serjant q\u0131\u015fq\u0131rd\u0131: &#171;Sovet v\u0259t\u0259ni u\u011frunda vuru\u015fdum, indi \u00e7\u00f6r\u0259yim \u0259limd\u0259n al\u0131n\u0131r!&#187; Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ordu stsr\u015finas\u0131 olan ba\u015fqa bir yol\u00e7u yolda\u015f\u0131na etiraz etdi: &#171;Dinl\u0259, o\u011flan, a\u011f v\u0259 ya q\u0131rm\u0131z\u0131 kimi orduda vuru\u015fsan da, s\u0259n v\u0259 bizim bir taleyimiz var. D\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fcn &#8212; s\u0259n\u0259 yem\u0259k verilirdi, s\u0259n art\u0131q d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fcrs\u0259ns\u0259, yem\u0259y\u0259 d\u0259 ehtiyac yoxdur. Buradan \u00e7\u0131x\u0131b gedin, \u0259ks halda h\u0259bsxanaya g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259kl\u0259r. &#171;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/images-4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28785\" width=\"968\" height=\"1553\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/images-4.jpg 177w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/images-4-93x150.jpg 93w\" sizes=\"auto, (max-width: 968px) 100vw, 968px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bir \u00e7ox hallarda bu i\u015f dil\u0259n\u00e7ilik v\u0259 ya &#171;doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131q&#187; il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131rd\u0131. Ax\u0131 m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259ki i\u015fl\u0259rin v\u0259ziyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmaqdan \u00e7\u0259kinmirdil\u0259r, partiyan\u0131, h\u00f6kum\u0259ti, yerli hakimiyy\u0259ti t\u0259nqid edirdil\u0259r. Onlara &#171;qar\u015f\u0131 olan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri&#187; a\u00e7\u0131qlad\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, \u00e7ox vaxt k\u0259\u015ffiyyat zabitl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u015fahid\u0259 obyektin\u0259 \u00e7evrildil\u0259r. &#171;\u00c7ox gizli&#187; memorandumlar\u0131nda \u0259lill\u0259rin \u0259hval-ruhiyy\u0259sini diqq\u0259tl\u0259, d\u0259qiqlikl\u0259 qeyd edirdil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, 9 avqust 1947-ci ild\u0259 Ukrayna DT naziri general-leytenant Sergey Sav\u00e7enko &#171;V\u00c7&#187; qeydind\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259 \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259rin\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 t\u0259l\u0259bl\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdi:<\/p>\n\n\n\n<p><br>18 Avqusta q\u0259d\u0259r. d) Ukrayna SSR D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Nazirliyinin 5-ci idar\u0259sin\u0259 (siyasi repressiya il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan &#8212; M\u00fc\u0259l.) V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Sovet ordusundan t\u0259rxis olunanlar v\u0259 \u0259lill\u0259r aras\u0131nda antisovet t\u0259zah\u00fcrl\u0259r v\u0259 tipik m\u0259nfi ifad\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 bir memorandum g\u00f6nd\u0259rin.<br>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, OUN \u00fczvl\u0259ri bununla m\u0259\u015f\u011ful idil\u0259r, lakin f\u0259rqli bir m\u0259qs\u0259dl\u0259 &#8212; Sovet h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#171;kompromatlar&#187; axtar\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;Ternopol stansiyas\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 bir skamyada s\u0259rxo\u015f, h\u0259r iki aya\u011f\u0131 olmayan bir \u0259lil oturmu\u015fdu v\u0259 Stalin\u0259, partiyaya v\u0259 h\u00f6kum\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 \u00fcr\u0259yi ist\u0259y\u0259nl\u0259ri dan\u0131\u015fd\u0131. Bir milis ona yax\u0131nla\u015faraq s\u0259n\u0259dl\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259sini ist\u0259di. &#171;Budur s\u0259n\u0259dim,\u201d dey\u0259 qoltuq a\u011fac\u0131na i\u015far\u0259 etdi. Milis \u0259lili milis b\u00f6lm\u0259sin\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259hd etdi, dubinka il\u0259 onun ba\u015f\u0131na vurdu &#8230; \u018fll\u0259ri il\u0259 skamyan\u0131n taxtas\u0131ndan tutdu v\u0259 q\u0131\u015fq\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131: \u201cVerin d\u00f6vl\u0259tin m\u0259nd\u0259n ald\u0131\u011f\u0131 ayaqlar\u0131m\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259bh\u0259y\u0259 get, buraya yox. S\u0259n \u00f6z\u00fcn m\u0259n\u0259 bir qoltuqa\u011fac\u0131 g\u0259tir\u0259c\u0259ks\u0259n!&#187;<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu s\u00fcjet m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 OUN yazd\u0131\u011f\u0131 &#171;SUZ haqq\u0131nda x\u0259b\u0259rl\u0259r&#187; s\u0259n\u0259dind\u0259ndir. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259lumatlar is\u0259, art\u0131q KQB-nindir. &#171;Mixaylov&#187; v\u0259 &#171;Vladimirov&#187; agentl\u0259r Ukrayna SSR DTK-s\u0131na &#171;Lvov D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si \u0259lill\u0259ri aras\u0131ndan partiyan\u0131n milli siyas\u0259tini l\u0259k\u0259l\u0259m\u0259k niyy\u0259tind\u0259 olan antisovet bir qrup t\u0259l\u0259b\u0259 olmas\u0131 haqq\u0131nda&#187; m\u0259lumat verdil\u0259r&#187;. \u018flil Aleksey Maleev is\u0259 yaln\u0131z 7 avqust 1945-ci ild\u0259 &#171;partiyaya v\u0259 liderl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 b\u00f6htan atmaqla&#187; &#171;Pravda&#187; q\u0259zetinin redaksiyas\u0131na ads\u0131z bir m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259rdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259bs olundu. \u0130stintaq zaman\u0131 partiya v\u0259 h\u00f6kum\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rl\u0259 raz\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 bu m\u0259ktubu yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, \u0259lil veteranlarla Sovet h\u00f6kum\u0259ti aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259t \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b idi. Bundan \u0259lav\u0259, sonuncusu onsuz da s\u00fclh d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u0259zi \u0259lill\u0259rin Ukrayna mill\u0259t\u00e7il\u0259rini l\u0259k\u0259l\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlanm\u0131\u015f yezuit \u00fcsuluyla ordu birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259ki fikirl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yi bacarm\u0131\u015fd\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, UPA-da s\u0259f\u0259rb\u0259rlikd\u0259n \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 qa\u00e7an, B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si \u0259lili, \u00fc\u00e7 s\u0131ra medall\u0131 b\u00f6y\u00fck \u00e7avu\u015f Dmitrenko kimi v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n Banderaya m\u00fcnasib\u0259tini asanl\u0131qla proqnozla\u015fd\u0131rmaq olard\u0131. \u00dcst\u0259lik, 1945-ci ilin sentyabr\u0131nda mill\u0259t\u00e7il\u0259r Solotvinskiy b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki (Transkarpatia) evini yand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Lakin bu kimi \u015feyl\u0259ri oxuyark\u0259n, \u00c7ekistl\u0259rin UPA ad\u0131 alt\u0131nda h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n \u0259fsan\u0259vi yalan\u00e7\u0131 \u00fcsyan\u00e7\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rini Q\u0259rbi Ukraynaya g\u00f6nd\u0259rdiyini unutmamal\u0131y\u0131q. M\u0259s\u0259l\u0259n, 4 iyun 1946-c\u0131 ild\u0259 Qalisiya b\u00f6lg\u0259sinin Komarov k\u0259ndind\u0259 (indiki &#8212; \u0130vano-Frankivsk b\u00f6lg\u0259si) meydana g\u0259l\u0259n hadis\u0259:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/8310fd1e9adbcbb87423c80c01991ab5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28786\" width=\"1011\" height=\"1643\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/8310fd1e9adbcbb87423c80c01991ab5.jpg 430w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/8310fd1e9adbcbb87423c80c01991ab5-185x300.jpg 185w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/8310fd1e9adbcbb87423c80c01991ab5-92x150.jpg 92w\" sizes=\"auto, (max-width: 1011px) 100vw, 1011px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>&#171;UPA d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259ri kimi geyinmi\u015f bir bol\u015fevik b\u00f6lm\u0259si g\u0259ldi: mazepinkada, nax\u0131\u015fl\u0131 k\u00f6yn\u0259kl\u0259rd\u0259. \u00c7\u00f6r\u0259k, yumurta ist\u0259dil\u0259r v\u0259 art\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc il me\u015f\u0259d\u0259 g\u0259zdikl\u0259rini s\u00f6yl\u0259dil\u0259r &#8230; \u00d6zl\u0259rini UPA silahl\u0131lar\u0131 adland\u0131raraq paltar g\u00f6t\u00fcrd\u00fcl\u0259r. M\u00fcharib\u0259 \u0259lili, \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n qolsuz qay\u0131dan Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ordu \u0259sg\u0259rini \u00e7\u0259km\u0259l\u0259rini \u00e7\u0131xar\u0131b \u00e7ubuqla d\u00f6yd\u00fcl\u0259r: &#171;S\u0259n it o\u011flu it, Stalin u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fcn, amma biz\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259mirs\u0259n&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Ert\u0259si g\u00fcn z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259n b\u00f6lg\u0259 m\u0259rk\u0259zin\u0259 ged\u0259r\u0259k \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131qdan prokurora \u015fikay\u0259t etdi. Bundan sonra, onun \u00e7\u0259km\u0259l\u0259ri ba\u015f ver\u0259nl\u0259r bar\u0259d\u0259 he\u00e7 kim\u0259 dan\u0131\u015fmama\u011f\u0131 x\u0259b\u0259rdar edil\u0259r\u0259k onun \u00f6z\u00fcn\u0259 qaytar\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Stanislavov\u015finada oyundan \u00e7\u0131xan bu &#171;az\u011f\u0131nlar&#187; Ukraynan\u0131n paytaxt\u0131nda yeti\u015fdirilmi\u015fdi. OUN T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda dindirm\u0259 zaman\u0131 \u0130van Bezkorovain\u0131n\u0131n (avqust 1947) dediyi kimi kadrlar t\u0259rxis edil\u0259n Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ordu \u0259sg\u0259rl\u0259rind\u0259n se\u00e7ilirdi. Onlara kar v\u0259 lal kimi davranmaq, k\u0259ndl\u0259ri g\u0259z\u0259 bil\u0259n v\u0259 insanlar\u0131n mill\u0259t\u00e7il\u0259r, kolxozlar, yeni d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ehtimal\u0131 bar\u0259d\u0259 dedikl\u0259rini dinl\u0259y\u0259 bil\u0259n \u0259lill\u0259r\u0259 v\u0259 ya dil\u0259n\u00e7il\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131 olan veteranlara \u00f6yr\u0259dilirdi. Bunu bil\u0259n OUN m\u0259rk\u0259zi Sovet \u0259lil v\u0259 veteranlar\u0131na h\u00f6rm\u0259t etm\u0259yi \u0259mr etdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>&#171;Milli v\u0259zif\u0259miz qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n isti, s\u0259mimi qar\u015f\u0131lanmas\u0131d\u0131r, qarda\u015f k\u00f6m\u0259yi il\u0259 s\u0259mimi \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmun\u0259vi olaraq Sovet rejimi v\u0259 onun agentl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 nec\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmal\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 izah etm\u0259liyik.&#187; &#8212; 1946-c\u0131 il \u00fc\u00e7\u00fcn Q\u0259rbi Ukrayna b\u00f6lg\u0259l\u0259rinin k\u0259ndlil\u0259rin\u0259 edil\u0259n m\u00fcraci\u0259td\u0259 bunlar\u0131 oxuyuruq.<\/strong>(GordonUA.com)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"570\" height=\"384\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/RIAN_00071458.LR_.ru_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28787\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/RIAN_00071458.LR_.ru_.jpg 570w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/RIAN_00071458.LR_.ru_-300x202.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/RIAN_00071458.LR_.ru_-150x101.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 570px) 100vw, 570px\" \/><figcaption>71458 01.03.1987 \u0420\u0435\u043f\u0440\u043e\u0434\u0443\u043a\u0446\u0438\u044f \u043a\u0430\u0440\u0442\u0438\u043d\u044b \u0445\u0443\u0434\u043e\u0436\u043d\u0438\u043a\u0430 \u0413\u0435\u043d\u043d\u0430\u0434\u0438\u044f \u0414\u043e\u0431\u0440\u043e\u0432\u0430 &#171;\u0412\u043e\u0437\u0432\u0440\u0430\u0449\u0435\u043d\u0438\u0435 \u0441 \u043f\u0440\u043e\u0433\u0443\u043b\u043a\u0438&#187; (1975) \u043d\u0430 \u0432\u044b\u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0435 &#171;\u0410\u0432\u0442\u043e\u0433\u0440\u0430\u0444\u044b \u0432\u043e\u0439\u043d\u044b&#187; \u0432 \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0435. \u0411\u043e\u0440\u0438\u0441 \u0411\u0430\u0431\u0430\u043d\u043e\u0432\/\u0420\u0418\u0410 \u041d\u043e\u0432\u043e\u0441\u0442\u0438<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(\u018fvv\u0259li:\u00a0https:\/\/fedai.az\/?p=28619,https:\/\/fedai.az\/?p=28674 ) 1947-ci ilin yaz\u0131nda, Zal\u0131\u015f\u0131tski b\u00f6lg\u0259sind\u0259n olan m\u00fcharib\u0259 \u0259lili Qu\u015fkovat\u0131y da istiqraz alma\u011fa &#171;raz\u0131 sal\u0131nd\u0131&#187;, baxmayaraq ki, onun t\u0259qa\u00fcd\u00fc Skripnikin t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131 idi.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":28789,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-28781","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-veteran"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28781","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28781"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28781\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28790,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28781\/revisions\/28790"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28789"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}