{"id":29244,"date":"2021-02-12T01:14:50","date_gmt":"2021-02-11T21:14:50","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=29244"},"modified":"2021-02-12T01:15:42","modified_gmt":"2021-02-11T21:15:42","slug":"dasnak-v%c9%99-bolsevikl%c9%99r%c9%99-qarsi-doyus%c9%99n-diyalli-atlilari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=29244","title":{"rendered":"DA\u015eNAK V\u018f BOL\u015eEV\u0130KL\u018fR\u018f QAR\u015eI D\u00d6Y\u00dc\u015e\u018fN Diyall\u0131 atl\u0131lar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>NURU PA\u015eANIN \u015eAMAXILI K\u00dcR\u018fK\u018fN\u0130<br><br>H\u0259bib \u018ff\u0259ndi Hac\u0131 M\u0259cid \u018ff\u0259ndi o\u011flu. 1869-cu ild\u0259 \u015eamax\u0131da do\u011fulub.<br><br>Atas\u0131 M.\u018f. Sabirin v\u0259 C. M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin dostu, Hac\u0131 M\u0259cid Bak\u0131 Quberniyas\u0131n\u0131n M\u00fcs\u0259lman M\u0259clisinin s\u0259dri, eyni zamanda C\u00fcm\u0259 m\u0259scidinin Ba\u015f \u0130mam\u0131 olub. U\u015faq vaxt\u0131ndan d\u0259c\u0259l olan H\u0259bib \u018ff\u0259ndi Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r Sabirin sabun bi\u015firdiyi tiyan\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r\u0131r. Hac\u0131 M\u0259cid \u018ff\u0259ndi bu h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 H\u0259bib\u0259 \u0259s\u0259bl\u0259\u015fir v\u0259 onu ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r, h\u0259tta qubernatordan xahi\u015f edir ki, onu s\u00fcrg\u00fcn\u0259 yollas\u0131n.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/QdPBUB.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-29245\" width=\"985\" height=\"1023\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/QdPBUB.png 341w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/QdPBUB-289x300.png 289w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/QdPBUB-144x150.png 144w\" sizes=\"auto, (max-width: 985px) 100vw, 985px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>H\u0259bib atas\u0131ndan b\u0259rk inciyir v\u0259 ba\u015f g\u00f6t\u00fcr\u00fcb \u015eamax\u0131dan \u0130stanbula gedir. Hac\u0131 M\u0259cid \u018ff\u0259ndinin bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 Hac\u0131 \u018fhm\u0259d Pa\u015fa adl\u0131 dostu oldu\u011funu bildiyind\u0259n, onun evin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fhm\u0259d Pa\u015fa da \u018fnv\u0259r v\u0259 Nuru Pa\u015falar\u0131n atas\u0131d\u0131r.<br><br>\u018fhm\u0259d Pa\u015fa dostunun o\u011flunu himay\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Q\u0131z\u0131 Z\u00fcleyxan\u0131 ona ni\u015fanlay\u0131r. Ancaq H\u0259bibin b\u0259xti burda da g\u0259tirmir. Z\u00fcleyxa (Z\u0259lih\u0259) vaxts\u0131z \u00f6l\u00fcr. Ancaq H\u0259bib bu ail\u0259d\u0259 ya\u015fama\u011fa davam edir. Universitet t\u0259hsili al\u0131r. \u0130stanbulda v\u0259 ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llimlik edir. H\u0259tta 1914-c\u00fc ild\u0259 H\u0259l\u0259bd\u0259 vali d\u0259 i\u015fl\u0259yir. Ara-s\u0131ra m\u0259ktub yazma\u011f\u0131na baxmayaraq, o q\u0259d\u0259r incikmi\u015f ki, 1908-ci ild\u0259 atas\u0131n\u0131n d\u0259fnin\u0259 d\u0259 g\u0259lmir.<br><br>1918-ci ild\u0259 H\u0259bib, n\u0259hay\u0259t, V\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131tma\u011fa q\u0259rar verir. \u015eamax\u0131ya g\u0259l\u0259n H\u0259bib \u018ff\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rin q\u0259za r\u0259isi Azad b\u0259y Qocamab\u0259yovla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr. Dig\u0259r \u015eamax\u0131 ba\u015fbil\u0259nl\u0259ri il\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fib, \u018fnv\u0259r Pa\u015faya bir m\u0259ktub yaz\u0131rlar. H\u0259bib \u018ff\u0259ndi m\u0259ktubu da g\u00f6t\u00fcr\u00fcb t\u0259cili \u0130stanbula qay\u0131td\u0131r.<br><br>1918-ci ild\u0259 H\u0259bib \u018ff\u0259ndi \u018fhm\u0259d Cavadla birg\u0259 Nuru Pa\u015fan\u0131n ordusuna qo\u015fulub \u0130rana, Nax\u00e7\u0131vana, daha sonra G\u0259nc\u0259y\u0259 g\u0259lirl\u0259r. M\u0259h\u0259mm\u0259d Hadi d\u0259 o zaman G\u0259nc\u0259d\u0259ymi\u015f. Ona ordunun imaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131rlar. G\u0259nc\u0259d\u0259n sonra ke\u00e7irl\u0259r G\u00f6y\u00e7aya, \u015eamax\u0131ya v\u0259 n\u0259hay\u0259t Bak\u0131ya. H\u0259bib \u018ff\u0259ndinin ki\u00e7ik qarda\u015f\u0131 (\u00f6gey qarda\u015f\u0131) Mahmud \u018ff\u0259ndi d\u0259 onlara qo\u015fulubmu\u015f, ancaq Bak\u0131ya do\u011fru yolda itkin d\u00fc\u015f\u00fcr.<br><br>1918-ci il il iyulun 30-da Bak\u0131 \u0259traf\u0131na \u00e7at\u0131rlar v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 h\u00fccumlar ba\u015flan\u0131r. Sentyabr\u0131n 15-d\u0259 s\u0259h\u0259r saat 9-da T\u00fcrk ordusu Bak\u0131ya girir. H\u0259bib \u018ff\u0259ndi d\u0259 t\u00fcrk qo\u015funlar\u0131 il\u0259 Bak\u0131ya daxil olur v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin al\u0131nmas\u0131nda i\u015ftirak edir. Nuru pa\u015fan\u0131n Az\u0259rbaycandak\u0131 b\u00fct\u00fcn \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda Nuru Pa\u015fan\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi v\u0259 b\u0259l\u0259d\u00e7isi olur. 1918-ci il noyabr\u0131n 17-d\u0259 Qafqaz \u0130slam ordusu Bak\u0131n\u0131 t\u0259rk edir. H\u0259bib \u018ff\u0259ndi \u015eamax\u0131da qal\u0131r. \u00c7\u00fcnki atas\u0131n\u0131n sonuncu evliliyind\u0259n olan 4 u\u015fa\u011f\u0131 sahibsiz qalm\u0131\u015fd\u0131.<br><br>Bol\u015fevik h\u00f6kum\u0259ti aradan ill\u0259r ke\u00e7\u0259s\u0259 d\u0259 H\u0259bib \u018ff\u0259ndini unutmur, ondan qisas alma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. Qafqaz \u0130slam Ordusundak\u0131 xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n ba\u015fqa H\u0259bib \u018ff\u0259ndinin do\u011fma qarda\u015flar\u0131 Mustafa \u018ff\u0259ndi, S\u00fcleyman \u018ff\u0259ndi v\u0259 k\u00fcr\u0259k\u0259ni Sirac \u018ff\u0259ndi &#171;Diyall\u0131 atl\u0131lar\u0131&#187; adl\u0131 (H\u018fbib b\u0259yin atas\u0131 Hac\u0131 M\u0259cid \u018ff\u0259ndi \u0130smay\u0131ll\u0131 rayonun Diyall\u0131 k\u0259ndind\u0259n olub) d\u0259st\u0259 yaradaraq Diyall\u0131 da\u011flar\u0131nda da\u015fnaklar\u0131n v\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin qaba\u011f\u0131n\u0131 k\u0259sib onlar\u0131 Lah\u0131ca buraxm\u0131\u015fd\u0131lar.<br><br>1930-cu ilin aprel ay\u0131n\u0131n 12-d\u0259n 13-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 bu H\u0259bib \u018ff\u0259ndi, qarda\u015flar\u0131 Mustafa \u018ff\u0259ndi, S\u00fcleyman \u018ff\u0259ndi v\u0259 k\u00fcr\u0259k\u0259nl\u0259ri Sirac \u018ff\u0259ndi h\u0259bs edil\u0259r\u0259k Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u0259tirildi\u0259r v\u0259 &#171;Sentraln\u0131&#187; adlanan h\u0259bsxanaya sahnd\u0131lar.<br><br>2 ay 20 g\u00fcn \u00e7\u0259k\u0259n \u0259zabl\u0131 istintaqlan sonra 1930-cu ilin iyul ay\u0131n\u0131n 7-d\u0259 Az.DS\u0130-nin \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcn\u00fcn c\u0259mi 1,5 saat \u00e7\u0259k\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259 iclas\u0131nda onlar\u0131 Az.SSR CM-nin 2-ci h\u0130ss\u0259sinin 72-ci madd\u0259si il\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u0259leyhin\u0259 f\u0259aliyy\u0259td\u0259 t\u0259qsirli bilib g\u00fcll\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259hkum etdil\u0259r v\u0259 az sonra 4-\u00fcn\u00fc d\u0259 g\u00fcll\u0259l\u0259dil\u0259r.<br><br>40 ild\u0259n sonra b\u0259ra\u0259t alsalarda hecbirinin m\u0259zar\u0131 yoxdur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><br>H\u0259bib \u018ff\u0259ndi \u00f6mr\u00fcn sonuna kimi evl\u0259nm\u0259yib.<br><br>Qafqaz Qabil<br>#GizliFAYL<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/images-2-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-29246\" width=\"684\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/images-2-2.jpg 259w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/images-2-2-150x112.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 684px) 100vw, 684px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NURU PA\u015eANIN \u015eAMAXILI K\u00dcR\u018fK\u018fN\u0130 H\u0259bib \u018ff\u0259ndi Hac\u0131 M\u0259cid \u018ff\u0259ndi o\u011flu. 1869-cu ild\u0259 \u015eamax\u0131da do\u011fulub. Atas\u0131 M.\u018f. Sabirin v\u0259 C. M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin dostu, Hac\u0131 M\u0259cid Bak\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":29248,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-29244","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29244","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29244"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29244\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29250,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29244\/revisions\/29250"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29244"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29244"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}