{"id":29264,"date":"2021-03-04T10:33:54","date_gmt":"2021-03-04T06:33:54","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=29264"},"modified":"2021-03-04T12:11:00","modified_gmt":"2021-03-04T08:11:00","slug":"ogru-hay-bos-qaracilarinin-b%c9%99d-%c9%99m%c9%99ll%c9%99ri-boyuk-erm%c9%99nistan-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=29264","title":{"rendered":"O\u011eRU HAY-BO\u015e QARA\u00c7ILARININ B\u018fD \u018fM\u018fLL\u018fR\u0130 &#8212; b\u00f6Y\u00dcK erM\u018fNistan"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu<br>AVMV\u0130B M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 haydan h\u0259yas\u0131z v\u0259 g\u00f6rm\u0259mi\u015f mill\u0259t yoxdur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Onlar \u00f6z g\u00f6rm\u0259mi\u015fliyini \u00f6z nadanl\u0131qlar\u0131 il\u0259 daim biruz\u0259 verirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki yalan\u00e7\u0131n\u0131n yadda\u015f\u0131 olmaz. M\u0259s\u0259l\u0259n &#171;Sar\u0131 g\u0259lini&#187; o\u011furlayarlar v\u0259 sonra d\u0259rk ed\u0259rl\u0259r ki, &#171;sar\u0131&#187; v\u0259 &#171;g\u0259lin&#187; s\u00f6zl\u0259ri az\u0259rbaycancad\u0131r. T\u0259l\u0259sik &#171;Sar\u0131 ax\u00e7ix&#187; dey\u0259rl\u0259r v\u0259 anlayarlar ki, &#171;sar\u0131&#187; qal\u0131b. Onu da \u00f6z dill\u0259rind\u0259n yozanda &#171;zay\u0131&#187; \u00e7\u0131x\u0131r. Yaxud dolman\u0131, lava\u015f\u0131 o\u011furlayarlar, amma n\u0259d\u0259ns\u0259 \u00f6z dill\u0259rind\u0259 ad tapa bilm\u0259zl\u0259r. K\u00f6p\u0259yin t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259ri yem\u0259yi &#171;k\u0259\u015ff&#187; ed\u0259nd\u0259 y\u0259qin bizim biqeyr\u0259t ki\u015fil\u0259rl\u0259 bir yataqda olublar?<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni yalan ruporu olan &#171;Na\u015fa Armeniya&#187; adl\u0131 saytda, m\u0259qal\u0259d\u0259 bir informasiyaya rast g\u0259ldim. Bel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, k\u00fcr\u00fcn\u00fc d\u0259 erm\u0259nil\u0259r &#171;k\u0259\u015ff&#187; edibmi\u015fl\u0259r? Sad\u0259c\u0259 bu b\u0259db\u0259xtl\u0259r yerl\u0259\u015fdikl\u0259ri \u0259razil\u0259rd\u0259 \u0259halinin m\u0259i\u015f\u0259t nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n yararlanaraq, onu ticar\u0259t subyektin\u0259 \u00e7evir\u0259 bilirl\u0259r. Bu onlar\u0131n Kornif m\u0259b\u0259dind\u0259 ana, bac\u0131, q\u0131zlar\u0131n\u0131 satmaq ad\u0259tl\u0259ridir. K\u00fcr\u00fc v\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qla ba\u011fl\u0131 Herodot eradan \u0259vv\u0259l Albaniyada bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131ndan v\u0259 bol bal\u0131q olan bir \u00f6lk\u0259 olmas\u0131ndan yazm\u0131\u015fd\u0131. Erm\u0259ni h\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha bir n\u00fcmun\u0259sin\u0259 diqq\u0259t yetirin:<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;N\u0259sillikc\u0259 f\u0259xri v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q alan Vartan Bogdanovi\u00e7 (Astvatsaturovi\u00e7) Ar\u015fakuni haqq\u0131nda &#171;\u0410\u0440\u043c\u044f\u043d\u0435 \u0438 \u0411\u0430\u043a\u0443&#187; (1850 &#8212; 1920-ci ill\u0259r) adl\u0131 kitab\u0131nda Xa\u00e7atur Dadayan yaz\u0131r: &#171;K\u00fcr\u00fcn d\u0259niz\u0259 t\u00f6k\u00fcl\u0259n yerind\u0259, \u00e7ay iki qola b\u00f6l\u00fcn\u00fcr, bal\u0131qlar k\u00fcr\u00fc t\u00f6km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn buraya g\u0259l\u0259rl\u0259r. Burada bal\u0131q o q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur ki, buran\u0131 Tanr\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q yeri adland\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>1847-ci ild\u0259 buran\u0131 h\u00f6kum\u0259td\u0259n ticar\u0259t m\u0259qs\u0259diyl\u0259 Vartan Astvatsaturovi\u00e7 Ar\u015fakuni icar\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. 1853-c\u00fc ild\u0259 \u015eamax\u0131n\u0131n h\u0259rbi qubernatoru, general \u00c7ilyayev\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259mir qaba qabla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f k\u00fcr\u00fc vermi\u015f v\u0259 onlar\u0131 paytaxta g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sini ist\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Peterburqa 1854-c\u00fc ild\u0259 Ar\u015fakuni 200 bel\u0259 qutu g\u00f6nd\u0259rdi v\u0259 1855-ci ild\u0259 160 kiloqram k\u00fcr\u00fc g\u00f6nd\u0259rdi v\u0259 bu m\u0259hsulun keyfiyy\u0259tind\u0259n paytaxtda raz\u0131 qald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fslind\u0259, biz\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, o, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, k\u00fcr\u00fcn\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli saxlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn hermetik m\u00fchafiz\u0259 olunan bir \u00fcsul haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131, bundan sonra d\u00fcnyada k\u00fcr\u00fc &#171;odisseyi&#187; ba\u015flad\u0131. Biz d\u0259 \u0259lav\u0259 ed\u0259k ki, Ar\u015fakuni zaman\u0131n\u0131n \u0259n n\u00fcfuzlu insanlar\u0131ndan biri idi: 1858 &#8212; 1860-ci ill\u0259rd\u0259 Tiflisin meri idi, \u015f\u0259rq \u00fcslubu il\u0259 tikilmi\u015f m\u0259\u015fhur karvansaray\u0131n sahibi idi. Vartan Ar\u015fakuni, Axaltsix rayon m\u0259kt\u0259binin f\u0259xri m\u00fc\u0259llimi idi, yetim v\u0259 azt\u0259minatl\u0131 u\u015faqlara m\u0259kt\u0259b yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 500 min rubl vermi\u015fdi&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Vartan Ar\u015fakuni 1862-ci ild\u0259 \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 is\u0259 &#171;Spyurk&#187; (Diaspora) n\u0259\u015friyyat\u0131 (Nyu-york &#8212; Sankt-Peterburq) Erm\u0259ni yazar Aleksandr Qriqoryan\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7oxdan g\u00f6zl\u0259nnil\u0259n \u00abA\u0440\u043c\u044f\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0411\u0430\u043a\u0443\u00bb kitab\u0131 d\u0259rc olunub. Bak\u0131 erm\u0259ni \u015f\u0259h\u0259ri kimi t\u0259qdim olunub v\u0259 bizim yar\u0131m erm\u0259nil\u0259r d\u0259 s\u0259brsizlikl\u0259 y\u0259qin ki, bu kitab\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259kd\u0259dirl\u0259r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>1872-ci ild\u0259 \u00c7ar Rusiyas\u0131 Bak\u0131da neft \u00e7\u0131xan torpaqlar\u0131 h\u0259rrac yolu il\u0259 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xard\u0131. Sat\u0131lan torpaqlar\u0131n 50 % &#8212; ni erm\u0259nil\u0259r\u0259 verirk\u0259n, c\u0259mi 5 %-ni az\u0259rbaycanl\u0131lara sat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bak\u0131da neft \u00e7\u0131xaran 167 \u015firk\u0259td\u0259n 55 &#8212; i erm\u0259nil\u0259r\u0259 aid idi. Bak\u0131da qazan\u0131lan milyonlar hesab\u0131na Osmanl\u0131da b\u00d6y\u00fck eRm\u0259nistan x\u00fclyas\u0131na \u00fcm\u00fcdl\u0259r artd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn h\u0259l\u0259 d\u0259 i\u00e7imizd\u0259 &#171;yax\u015f\u0131 erm\u0259ni&#187; axtaranlar \u00e7oxdu. H\u0259l\u0259 Haykanu\u015fun d\u00f6\u015f\u00fcnd\u0259n s\u00fcd \u0259m\u0259n xainl\u0259ri demir\u0259m. Onlar \u00f6lk\u0259d\u0259 pozuculuq i\u015fl\u0259ri aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 24 saat g\u00f6zl\u0259m\u0259 m\u00f6vqeyind\u0259dirl\u0259r. \u00d6zl\u0259rini hakimiyy\u0259t\u0259 s\u0259daq\u0259tli g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k, riyakarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011fuldurlar. Daim \u00f6lk\u0259 prezidentinin m\u00fcsb\u0259t imicin\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259l altdan i\u015f apar\u0131rlar. Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259n sonrak\u0131 prosesl\u0259ri izl\u0259yin, \u0130. \u018fliyevin \u0130r\u0259vanla ba\u011fl\u0131 b\u0259yanat\u0131ndan d\u0259rhal sonra enerji il\u0259 ba\u011fl\u0131 problemi ara\u015fd\u0131r\u0131n v\u0259 s. D\u00fc\u015fm\u0259n Birinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131nda \u0259sas i\u015fi bu \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 80 % onlar\u0131n xidm\u0259ti oldu\u011funu etiraf edirl\u0259r. Bu g\u00fcn d\u0259 he\u00e7 n\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259yib v\u0259 \u00fcst\u0259lik bu n\u0259sil yet\u0259rinc\u0259 daha yax\u015f\u0131 maskalana bilibl\u0259r. G\u00fcc nazirlikl\u0259rin\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin strateji qollar\u0131na s\u0131za bilibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011fluAVMV\u0130B M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 haydan h\u0259yas\u0131z v\u0259 g\u00f6rm\u0259mi\u015f mill\u0259t yoxdur. Onlar \u00f6z g\u00f6rm\u0259mi\u015fliyini \u00f6z nadanl\u0131qlar\u0131 il\u0259 daim biruz\u0259 verirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki yalan\u00e7\u0131n\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":31163,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-29264","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29264","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29264"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29264\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31165,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29264\/revisions\/31165"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/31163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29264"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29264"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29264"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}