{"id":29322,"date":"2021-02-13T02:11:50","date_gmt":"2021-02-12T22:11:50","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=29322"},"modified":"2021-02-13T02:12:00","modified_gmt":"2021-02-12T22:12:00","slug":"ogru-hay-bos-qaracilarinin-b%c9%99d-%c9%99m%c9%99ll%c9%99ri-boyuk-erm%c9%99nistan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=29322","title":{"rendered":"O\u011eRU HAY-BO\u015e QARA\u00c7ILARININ B\u018fD \u018fM\u018fLL\u018fR\u0130 &#8212; b\u00f6Y\u00dcK erM\u018fNistan"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu<br>AVMV\u0130B M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri<\/strong> (09.05.2019)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 haydan h\u0259yas\u0131z v\u0259 g\u00f6rm\u0259mi\u015f mill\u0259t yoxdur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Onlar \u00f6z g\u00f6rm\u0259mi\u015fliyini \u00f6z nadanl\u0131qlar\u0131 il\u0259 daim biruz\u0259 verirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki yalan\u00e7\u0131n\u0131n yadda\u015f\u0131 olmaz. M\u0259s\u0259l\u0259n &#171;Sar\u0131 g\u0259lini&#187; o\u011furlayarlar v\u0259 sonra d\u0259rk ed\u0259rl\u0259r ki, &#171;sar\u0131&#187; v\u0259 &#171;g\u0259lin&#187; s\u00f6zl\u0259ri az\u0259rbaycancad\u0131r. T\u0259l\u0259sik &#171;Sar\u0131 ax\u00e7ix&#187; dey\u0259rl\u0259r v\u0259 anlayarlar ki, &#171;sar\u0131&#187; qal\u0131b. Onu da \u00f6z dill\u0259rind\u0259n yozanda &#171;zay\u0131&#187; \u00e7\u0131x\u0131r. Yaxud dolman\u0131, lava\u015f\u0131 o\u011furlayarlar, amma n\u0259d\u0259ns\u0259 \u00f6z dill\u0259rind\u0259 ad tapa bilm\u0259zl\u0259r. K\u00f6p\u0259yin t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259ri yem\u0259yi &#171;k\u0259\u015ff&#187; ed\u0259nd\u0259 y\u0259qin bizim biqeyr\u0259t ki\u015fil\u0259rl\u0259 bir yataqda olublar?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/zb2APP.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-29323\" width=\"1026\" height=\"1530\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/zb2APP.jpg 456w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/zb2APP-201x300.jpg 201w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/zb2APP-101x150.jpg 101w\" sizes=\"auto, (max-width: 1026px) 100vw, 1026px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni yalan ruporu olan &#171;Na\u015fa Armeniya&#187; adl\u0131 saytda, m\u0259qal\u0259d\u0259 bir informasiyaya rast g\u0259ldim. Bel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, k\u00fcr\u00fcn\u00fc d\u0259 erm\u0259nil\u0259r &#171;k\u0259\u015ff&#187; edibmi\u015fl\u0259r? Sad\u0259c\u0259 bu b\u0259db\u0259xtl\u0259r yerl\u0259\u015fdikl\u0259ri \u0259razil\u0259rd\u0259 \u0259halinin m\u0259i\u015f\u0259t nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n yararlanaraq, onu ticar\u0259t subyektin\u0259 \u00e7evir\u0259 bilirl\u0259r. Bu onlar\u0131n Kornif m\u0259b\u0259dind\u0259 ana, bac\u0131, q\u0131zlar\u0131n\u0131 satmaq ad\u0259tl\u0259ridir. K\u00fcr\u00fc v\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qla ba\u011fl\u0131 Herodot eradan \u0259vv\u0259l Albaniyada bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131ndan v\u0259 bol bal\u0131q olan bir \u00f6lk\u0259 olmas\u0131ndan yazm\u0131\u015fd\u0131. Erm\u0259ni h\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha bir n\u00fcmun\u0259sin\u0259 diqq\u0259t yetirin:<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;N\u0259sillikc\u0259 f\u0259xri v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q alan Vartan Bogdanovi\u00e7 (Astvatsaturovi\u00e7) Ar\u015fakuni haqq\u0131nda &#171;\u0410\u0440\u043c\u044f\u043d\u0435 \u0438 \u0411\u0430\u043a\u0443&#187; (1850 &#8212; 1920-ci ill\u0259r) adl\u0131 kitab\u0131nda Xa\u00e7atur Dadayan yaz\u0131r: &#171;K\u00fcr\u00fcn d\u0259niz\u0259 t\u00f6k\u00fcl\u0259n yerind\u0259, \u00e7ay iki qola b\u00f6l\u00fcn\u00fcr, bal\u0131qlar k\u00fcr\u00fc t\u00f6km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn buraya g\u0259l\u0259rl\u0259r. Burada bal\u0131q o q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur ki, buran\u0131 Tanr\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q yeri adland\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>1847-ci ild\u0259 buran\u0131 h\u00f6kum\u0259td\u0259n ticar\u0259t m\u0259qs\u0259diyl\u0259 Vartan Astvatsaturovi\u00e7 Ar\u015fakuni icar\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. 1853-c\u00fc ild\u0259 \u015eamax\u0131n\u0131n h\u0259rbi qubernatoru, general \u00c7ilyayev\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259mir qaba qabla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f k\u00fcr\u00fc vermi\u015f v\u0259 onlar\u0131 paytaxta g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sini ist\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Peterburqa 1854-c\u00fc ild\u0259 Ar\u015fakuni 200 bel\u0259 qutu g\u00f6nd\u0259rdi v\u0259 1855-ci ild\u0259 160 kiloqram k\u00fcr\u00fc g\u00f6nd\u0259rdi v\u0259 bu m\u0259hsulun keyfiyy\u0259tind\u0259n paytaxtda raz\u0131 qald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fslind\u0259, biz\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, o, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, k\u00fcr\u00fcn\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli saxlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn hermetik m\u00fchafiz\u0259 olunan bir \u00fcsul haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131, bundan sonra d\u00fcnyada k\u00fcr\u00fc &#171;odysseyi&#187; ba\u015flad\u0131. Biz d\u0259 \u0259lav\u0259 ed\u0259k ki, Ar\u015fakuni zaman\u0131n\u0131n \u0259n n\u00fcfuzlu insanlar\u0131ndan biri idi: 1858 &#8212; 1860-ci ill\u0259rd\u0259 Tiflisin meri idi, \u015f\u0259rq \u00fcslubu il\u0259 tikilmi\u015f m\u0259\u015fhur karvansaray\u0131n sahibi idi. Vartan Ar\u015fakuni, Axaltsix rayon m\u0259kt\u0259binin f\u0259xri m\u00fc\u0259llimi idi, yetim v\u0259 azt\u0259minatl\u0131 u\u015faqlara m\u0259kt\u0259b yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 500 min rubl vermi\u015fdi&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Vartan Ar\u015fakuni 1862-ci ild\u0259 \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 is\u0259 &#171;Spyurk&#187; (Diaspora) n\u0259\u015friyyat\u0131 (Nyu-york &#8212; Sankt-Peterburq) Erm\u0259ni yazar Aleksandr Qriqoryan\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7oxdan g\u00f6zl\u0259nnil\u0259n \u00abA\u0440\u043c\u044f\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0411\u0430\u043a\u0443\u00bb kitab\u0131 d\u0259rc olunub. Bak\u0131 erm\u0259ni \u015f\u0259h\u0259ri kimi t\u0259qdim olunub v\u0259 bizim yar\u0131m erm\u0259nil\u0259r d\u0259 s\u0259brsizlikl\u0259 y\u0259qin ki, bu kitab\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259kd\u0259dirl\u0259r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>1872-ci ild\u0259 \u00c7ar Rusiyas\u0131 Bak\u0131da neft \u00e7\u0131xan torpaqlar\u0131 h\u0259rrac yolu il\u0259 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xard\u0131. Sat\u0131lan torpaqlar\u0131n 50 % &#8212; ni erm\u0259nil\u0259r\u0259 verirk\u0259n, c\u0259mi 5 %-ni az\u0259rbaycanl\u0131lara sat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bak\u0131da neft \u00e7\u0131xaran 167 \u015firk\u0259td\u0259n 55 &#8212; i erm\u0259nil\u0259r\u0259 aid idi. Bak\u0131da qazan\u0131lan milyonlar hesab\u0131na Osmanl\u0131da b\u00d6y\u00fck eRm\u0259nistan x\u00fclyas\u0131na \u00fcm\u00fcdl\u0259r artd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn h\u0259l\u0259 d\u0259 i\u00e7imizd\u0259 &#171;yax\u015f\u0131 erm\u0259ni&#187; axtaranlar \u00e7oxdu. H\u0259l\u0259 Haykanu\u015fun d\u00f6\u015f\u00fcnd\u0259n s\u00fcd \u0259m\u0259n xainl\u0259ri demir\u0259m. Onlar \u00f6lk\u0259d\u0259 pozuculuq i\u015fl\u0259ri aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 24 saat g\u00f6zl\u0259m\u0259 m\u00f6vqeyind\u0259dirl\u0259r. \u00d6zl\u0259rini hakimiyy\u0259t\u0259 s\u0259daq\u0259tli g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k, riyakarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011fuldurlar. Daim \u00f6lk\u0259 prezidentinin m\u00fcsb\u0259t imicin\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259l altdan i\u015f apar\u0131rlar. Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259n sonrak\u0131 prosesl\u0259ri izl\u0259yin, \u0130. \u018fliyevin \u0130r\u0259vanla ba\u011fl\u0131 b\u0259yanat\u0131ndan d\u0259rhal sonra enerji il\u0259 ba\u011fl\u0131 problemi ara\u015fd\u0131r\u0131n v\u0259 s. D\u00fc\u015fm\u0259n Birinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131nda \u0259sas i\u015fi bu \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 80 % onlar\u0131n xidm\u0259ti oldu\u011funu etiraf edirl\u0259r. Bu g\u00fcn d\u0259 he\u00e7 n\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259yib v\u0259 \u00fcst\u0259lik bu n\u0259sil yet\u0259rinc\u0259 daha yax\u015f\u0131 maskalana bilibl\u0259r. G\u00fcc nazirlikl\u0259rin\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin strateji qollar\u0131na s\u0131za bilibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259zil\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, gien i\u015ftahl\u0131 erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011fla kifay\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259kl\u0259r. Erm\u0259nil\u0259rin G\u0259nc\u0259, Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rini i\u015f\u011fal\u0131 bar\u0259d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131mdan t\u0259krara ehtiyac duymuram. H\u0259m d\u0259 xalq\u0131m\u0131z yaz\u0131lanlar\u0131 vaxt\u0131nda d\u0259rk ed\u0259r\u0259k oxuya bils\u0259ydi, bu g\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259zdi. Y\u0259ni bir zamanlar, Qaraba\u011f\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131 Z\u0259ng\u0259zur adland\u0131r\u0131b ald\u0131lar. Sonra qalan hiss\u0259ni Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f deyib i\u015f\u011fal etdil\u0259r v\u0259 n\u00f6vb\u0259 Aran Qaraba\u011fa \u00e7atd\u0131. N\u0259 yaz\u0131q ki, onu da \u0259ld\u0259n verdik. Bak\u0131l\u0131, mu\u011fanl\u0131, \u015firvanl\u0131 v\u0259 s. el\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259sin ki, imperiyalar\u0131n \u00fcz\u0259rimiz\u0259 q\u0131sq\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu k\u00f6p\u0259k s\u00fcr\u00fcs\u00fc duracaq. Biz \u0130r\u0259van\u0131 anas\u0131 erm\u0259ni Osmanl\u0131n\u0131n \u0259liyl\u0259 v\u0259 erm\u0259nip\u0259r\u0259st Tomas Vudro Vilsonun mandat\u0131yla verdiyimiz g\u00fcn, yanl\u0131\u015f etdik. \u0130mperialistl\u0259rin Qara d\u0259niz &#8212; X\u0259z\u0259r aras\u0131 \u0259razil\u0259ri bo\u015faltmaq kimi m\u0259nfur plan\u0131na start verdik. \u018frazid\u0259n s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f xalqlara bax\u0131n-Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin, h\u0259m Bor\u00e7al\u0131dan, h\u0259m \u0130r\u0259vandan, h\u0259m d\u0259 Nax\u00e7\u0131vandan s\u00fcrg\u00fcnl\u0259ri ba\u015flad\u0131. H\u0259m\u00e7inin, Ax\u0131sqa t\u00fcrkl\u0259ri, Kr\u0131m tatarlar\u0131, balkarlar, noqaylar, qara\u00e7aylar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"415\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/eAfOGV.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-29325\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/eAfOGV.jpg 640w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/eAfOGV-300x195.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/eAfOGV-150x97.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Daha bir Albert Qayamyan adl\u0131 Bak\u0131 erm\u0259nisinin Rusiyan\u0131n &#171;\u0418\u043d\u0442\u0435\u0440 \u0438\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c&#187; (\u0418\u0410\u041f) portal\u0131na verdiyi a\u00e7\u0131qlaman\u0131 t\u0259qdim edir\u0259m. Albert Qayamyan &#171;\u041f\u0440\u0435\u0437\u0443\u043c\u043f\u0446\u0438\u044f&#187; h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259 komit\u0259sinin direktoru v\u0259 \u00dcmumslavyan jurnalistl\u0259r Birliyinin \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Portal yaz\u0131r: &#171;Qayamyan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00fc\u015fm\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycana getm\u0259yi arzulayan erm\u0259nil\u0259ri anlaya bilmir. Bu saat erm\u0259ninin Bak\u0131da n\u0259 i\u015fi var? \u00d6z\u00fc d\u0259 q\u0259dim erm\u0259ni torpa\u011f\u0131nda (\u015e\u0259rqi Erm\u0259nistan) yarad\u0131lm\u0131\u015f bir d\u00f6vl\u0259td\u0259, o d\u00f6vl\u0259td\u0259 ki, qurucu erm\u0259nil\u0259rin izl\u0259rini silm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259g\u0259r geni\u015f ictimaiyy\u0259t\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7atmay\u0131b ki, Az\u0259rbaycan\u0131n paytaxt\u0131 19-cu \u0259srin sonlar\u0131nad\u0259k BAKUrakert adlan\u0131rd\u0131? V\u0259 bu ad &#171;\u015e\u0259rqi Erm\u0259nistan\u0131n&#187; qurucusu erm\u0259ni knyaz\u0131 Bakurun \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 bel\u0259 adland\u0131r\u0131l\u0131b. Bu informasiya Az\u0259rbaycana s\u0259rf el\u0259mir&#187;.<\/p>\n\n\n\n<p>Anlaya bilirsinizmi? Ad\u0131 eradan \u0259vv\u0259l Bak\u0131 kimi Pompeya Melan\u0131n, orta \u00e7a\u011flarda \u0259r\u0259bl\u0259rin kitablar\u0131nda ke\u00e7\u0259n bir \u015f\u0259h\u0259rin qurucusu s\u0259n dem\u0259 &#171;hay-bo\u015flar&#187; imi\u015f? XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 qurduqlar\u0131 \u00f6lk\u0259ni Ararat respublikas\u0131 adland\u0131ran zavall\u0131lar, dey\u0259s\u0259n onlar\u0131 k\u00f6p\u0259k kimi saxlayanlar\u0131n \u0259lalt\u0131s\u0131 olmu\u015f Lenin-Stalin \u00fczd\u0259niraqlar\u0131n \u0259mriyl\u0259 Erm\u0259nistan olmalar\u0131n\u0131 da art\u0131q unudublar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/a0RdIJ.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-29324\" width=\"976\" height=\"559\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>1918-ci ild\u0259 AB\u015e mandat\u0131yla Ararat respublikas\u0131 quran hay-bo\u015flar, indi d\u0259 \u00f6zl\u0259rin\u0259 \u0259mr olunan kimi Erm\u0259nistan olub. Xat\u0131rlad\u0131m ki, A\u011fr\u0131 da\u011f\u0131n \u015f\u0259kli olan bayraqla Ararat C\u00fcmhuriyy\u0259ti, A\u011fr\u0131 K\u00fcrd C\u00fcmhuriyy\u0259ti (t\u00fcrkc\u0259) (K\u00fcrdc\u0259: Komara Agiriy\u00ea, \u06a9\u06c6\u0645\u0627\u0631\u0627 \u0627\u06af\u0631\u06cc\u06ce) A\u011fr\u0131 \u00fcsyanlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259nin q\u00fczey do\u011fu b\u00f6lg\u0259sind\u0259 Hoybun M\u0259rk\u0259z Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n elan edilmi\u015fdi. T\u0259bii ki, ingilis barma\u011f\u0131yla.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi d\u0259 ke\u00e7\u0259k, Qayamyan\u0131n axtard\u0131\u011f\u0131 &#171;hay-bo\u015flar\u0131n izl\u0259rin\u0259&#187;, SSR\u0130-d\u0259 n\u0259\u015fr olunan &#171;\u041e\u0433\u043e\u043d\u0435\u043a&#187; jurnal\u0131nda 1982-ci ild\u0259 bel\u0259 bir m\u0259qal\u0259 d\u0259rc olunmu\u015fdu: &#171;Odessada cinay\u0259tkar qrup varl\u0131lardan x\u0259rac almaq m\u0259qs\u0259diyl\u0259 onlar\u0131n u\u015faqlar\u0131n\u0131 o\u011furlayaraq, suyun dibind\u0259 bo\u011fub \u00f6ld\u00fcr\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Bu d\u0259st\u0259ni h\u0259bs etm\u0259k m\u0259qs\u0259diyl\u0259 DTK v\u0259 milisl\u0259r birg\u0259 \u0259m\u0259liyyat qrupu yaradaraq \u0259razini n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlay\u0131rlar. Bir g\u00fcn d\u0259nizd\u0259 kater qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. Katerd\u0259 olan 3 n\u0259f\u0259rd\u0259n ikisi suya at\u0131l\u0131r. Bir n\u0259f\u0259r is\u0259 katerd\u0259 qal\u0131b g\u00f6zl\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3743W2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-29326\" width=\"1038\" height=\"953\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3743W2.jpg 552w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3743W2-300x276.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3743W2-150x138.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1038px) 100vw, 1038px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u018fm\u0259liyyat\u00e7\u0131lar su alt\u0131nda onlar\u0131 tutma\u011fa g\u0259l\u0259nd\u0259, g\u00f6zl\u0259rin\u0259 inanmad\u0131lar: Bu adamlar su alt\u0131ndak\u0131 qayalara erm\u0259nic\u0259 n\u0259s\u0259 yaz\u0131rd\u0131lar. Cinay\u0259tkar d\u0259st\u0259y\u0259 ba\u011fl\u0131 deyildil\u0259r. Sor\u011fuda bildirdil\u0259r ki, Egey, Qara d\u0259niz v\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin su alt\u0131 \u0259razil\u0259ri &#171;b\u00d6y\u00fck eRm\u0259nistana&#187; aid olub. Bu yolla g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r ki, bu \u0259razil\u0259rd\u0259 q\u0259dim erm\u0259ni \u0259halisi ya\u015fay\u0131b v\u0259 bu \u0259razil\u0259r onlara m\u0259xsus olub. Bu yerd\u0259 bu k\u00f6p\u0259k s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc Qafqaza yerl\u0259\u015fdir\u0259nl\u0259rd\u0259n l\u0259n\u0259tlik A. Qriboyedovun \u00e7ara yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubu xat\u0131rlamaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi: &#171;Zati Alil\u0259ri! Erm\u0259ni\u0259ri M\u0259rk\u0259zi Rusiya \u0259razil\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verm\u0259yin. Onlar el\u0259 bir tayfad\u0131rlar ki, bir-ne\u00e7\u0259 on illik ke\u00e7dikd\u0259n sonra, bu \u0259razil\u0259rin onlar\u0131n \u0259cdadlar\u0131na m\u0259xsus olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya hay salacaqlar. Qald\u0131 ki, Qayamyan\u0131n &#171;erm\u0259ni izini&#187; Bak\u0131da axtarmas\u0131na, onun da izini tapd\u0131m. Tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131m\u0131z Allahverdi D\u0259rd bildirdi ki, g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259n \u201cB\u0259rpa\u00e7\u0131\u201d elmi-b\u0259rpa istehsalat idar\u0259si adl\u0131 bir qurumun Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin tarixi abid\u0259l\u0259rinin b\u0259rpas\u0131 il\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u0130\u00e7\u0259ri \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 70-ci ill\u0259rd\u0259 yarad\u0131l\u0131b. Bu idar\u0259nin 80-85% i\u015f\u00e7il\u0259ri, \u0259sas\u0259n erm\u0259nil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olub. 10 illikl\u0259r boyu y\u0259qin ki, Bak\u0131da &#171;erm\u0259ni izl\u0259ri&#187; &#171;istehsal&#187; edibl\u0259r. Onlar\u0131n bu \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259n gec x\u0259b\u0259r tutulmas\u0131 faktd\u0131r v\u0259 bu idar\u0259, \u0259sas\u0259n b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri (\u0130\u00e7\u0259ri \u015e\u0259h\u0259r qoru\u011funda) il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olub. Anlad\u0131n\u0131zm\u0131, bunlar izi n\u0259 vaxt qoyublar. H\u0259l\u0259 30 min canl\u0131 iz daha var. Onlar\u0131n bicl\u0259rini v\u0259 yed\u0259kl\u0259rind\u0259kil\u0259ri h\u0259l\u0259 demir\u0259m&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyan\u0131n axmaq v\u0259 m\u0259nfur bir xalq\u0131yla \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc qon\u015fu etmi\u015fik. Bu g\u00fcn \u00f6zl\u0259rini d\u00fcnyaya m\u00fcxt\u0259lif uydurma adlarla s\u0131r\u0131maq ist\u0259y\u0259n hay-bo\u015f qara\u00e7\u0131lar\u0131 ilk xristianl\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul etdikl\u0259rini d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u0259 baxa-baxa \u00fcf\u00fcr\u00fcrl\u0259r. Amma bu g\u00fcn d\u0259 onlar, h\u0259l\u0259 d\u0259 tam m\u0259nada xristianl\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul etm\u0259yibl\u0259r. H\u0259tta el\u0259 yalan \u00fcy\u00fcd\u00fcrl\u0259r ki, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u0259n, el\u0259 \u0130sa da xristianl\u011f\u0131 bunlardan \u0259xz el\u0259yib. \u00c7\u00fcnki &#171;bic do\u011fulma&#187; hiyeredullar\u0131n bir Kornif m\u0259b\u0259di ayini idi. H\u0259l\u0259 kitabda yaz\u0131blar ki, \u0130sa erm\u0259nidir v\u0259 erm\u0259ni dilinin Mu\u015f l\u0259hc\u0259sind\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rm\u0131\u015f&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u0259li, s\u0259n dem\u0259 erm\u0259nil\u0259r F\u0259rat sahilind\u0259ki &#171;yek\u0259 Erm\u0259nistan&#187; v\u0259 bu yek\u0259 erm\u0259nistanda &#171;b\u00f6Y\u00dcK&#187; tarixi nailiyy\u0259tl\u0259r yarad\u0131blar. Sad\u0259c\u0259, bu i\u015fl\u0259rd\u0259n erm\u0259nil\u0259r\u0259 q\u0131sqanc yana\u015fan Tarixin x\u0259b\u0259ri olmay\u0131b&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/ddxaW1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-29327\" width=\"1061\" height=\"1432\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/ddxaW1.jpg 552w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/ddxaW1-222x300.jpg 222w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/ddxaW1-111x150.jpg 111w\" sizes=\"auto, (max-width: 1061px) 100vw, 1061px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011fluAVMV\u0130B M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri (09.05.2019) Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 haydan h\u0259yas\u0131z v\u0259 g\u00f6rm\u0259mi\u015f mill\u0259t yoxdur. Onlar \u00f6z g\u00f6rm\u0259mi\u015fliyini \u00f6z nadanl\u0131qlar\u0131 il\u0259 daim biruz\u0259 verirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":29329,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-29322","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29322"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29322\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29330,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29322\/revisions\/29330"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}