{"id":30487,"date":"2021-02-26T11:49:41","date_gmt":"2021-02-26T07:49:41","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=30487"},"modified":"2021-02-26T11:49:44","modified_gmt":"2021-02-26T07:49:44","slug":"31-mart-20-ocak-26-subat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=30487","title":{"rendered":"31 mart, 20 ocak, 26 \u015fubat&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>YAZAR: AYNUR TALIBLI. Tarih ve Medeniyet Ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131. \u0130stanbul 31.03. 2020.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcrk&#8217;\u00fcn cesareti, mertli\u011fi, kahramanl\u0131\u011f\u0131yla yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fanl\u0131 tarihi ne yaz\u0131k ki ya\u011f\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131n t\u00fcretti\u011fi facialar, soyk\u0131r\u0131mlar\u0131 ve ac\u0131 ger\u00e7eklerle doludur. Bu arada de\u011ferli okurlar baz\u0131 karde\u015flerimiz &#171;ya\u011f\u0131&#187; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn anlam\u0131n\u0131 tam manas\u0131yla bilmeyebilir ve bu sebepten anlam\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m. \u201cYa\u011f\u0131\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc eski T\u00fcrk\u00e7e&#8217;mize aittir ve bizim bug\u00fcnk\u00fc dilimizde Fars\u00e7a kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z &#8216;d\u00fc\u015fman&#8217; kelimesinin \u00f6zbe\u00f6z T\u00fcrk\u00e7e olan\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/S\u0259hidl\u0259r-Xiyabani-2-Iyirmi-yanvar_0-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30488\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/S\u0259hidl\u0259r-Xiyabani-2-Iyirmi-yanvar_0-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/S\u0259hidl\u0259r-Xiyabani-2-Iyirmi-yanvar_0-300x200.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/S\u0259hidl\u0259r-Xiyabani-2-Iyirmi-yanvar_0-150x100.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/S\u0259hidl\u0259r-Xiyabani-2-Iyirmi-yanvar_0-768x512.jpg 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/S\u0259hidl\u0259r-Xiyabani-2-Iyirmi-yanvar_0.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p> Bu s\u00f6zc\u00fck T\u00fcrk\u00e7e&#8217;nin bilinen ilk yaz\u0131l\u0131 belgeleri olan ,yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdeki T\u00fcrk&#8217;lerin yani atalar\u0131m\u0131z\u0131n\u00a0 tarihi, dili, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 hakk\u0131nda bilgi elde etmemizi sa\u011flayan \u00e7ok \u00f6nemli kaynaklardan olan Orhun Abideleri di\u011fer ad\u0131yla G\u00f6kt\u00fcrk yaz\u0131tlar\u0131nda da kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00d6rne\u011fin; Orhun yaz\u0131tlar\u0131nda (735):&#187;Ka\u011fan s\u00fcsi b\u00f6ri teg ermi\u015f, yag\u0131s\u0131 ko\u00f1 teg ermi\u015f.&#187; [ka\u011fan ordusu kurt gibi idi, d\u00fc\u015fman\u0131 koyun gibi idi] veya K\u00f6l Tigin yaz\u0131tlar\u0131n\u0131n do\u011fu y\u00fcz\u00fcnde: T\u00f6rt bulu\u00f1 k\u014dp ya\u0121\u0131 ermi\u015f. S\u00fc s\u00fclepen t\u00f6rt bulu\u00f1daki budunu\u0121 k\u014dp alm\u0131\u015f, k\u014dp baz k\u0131lm\u0131\u015f. Ba\u015fl\u0131\u0121\u0131g y\u00fck\u00fcnd\u00fcrm\u00fc\u015f, tizli\u0121ig s\u00f6k\u00fcrmi\u015f.\u201d[D\u00f6rt taraf hep d\u00fc\u015fman (ya\u011f\u0131)imi\u015f. Ordu sevk edip d\u00f6rt yandaki ulusu hep himayesine alm\u0131\u015f, hep \u00f6z\u00fcne\u00a0 ba\u011fl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015f. Ba\u015fl\u0131ya ba\u015f e\u011fdirmi\u015f, dizliye diz \u00e7\u00f6kt\u00fcrm\u00fc\u015f](1).\u00d6rneklerden de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi unuttu\u011fumuz &#171;ya\u011f\u0131&#187; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc bizim dilimizin s\u00f6z\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Makalemize ba\u015flarken s\u00f6yledi\u011fimiz gibi T\u00fcrk&#8217;\u00fcn k\u00f6kl\u00fc tarihi ya\u011f\u0131n\u0131n (d\u00fc\u015fman\u0131n) t\u00fcretti\u011fi ac\u0131larla doludur. Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;leri de bu bak\u0131mdan \u00e7ok ac\u0131 \u00e7ekmi\u015f ve zarar g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;lerinin bu ac\u0131lar\u0131 ya\u015famas\u0131ndaki tek su\u00e7u d\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131za g\u00f6re M\u00fcsl\u00fcman ve T\u00fcrk olmalar\u0131 olmu\u015ftur. Zira bu nedenlerden dolay\u0131 bizlere kar\u015f\u0131 nank\u00f6rcesine fa\u015fist \u0131rk\u00e7\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve inan\u00e7lar\u0131yla d\u00fc\u015fmanl\u0131k g\u00fctm\u00fc\u015flerdir. B\u00f6yle bir soru sorabilirsiniz, &#171;bu d\u00fc\u015fmanl\u0131k g\u00fcdenler kimler?&#187;. Tabii ki cevap &#171;Rus&#8217;lar, \u0130ngiliz&#8217;ler, Frans\u0131z&#8217;lar(Ermenilerin en b\u00fcy\u00fck ve gizemli destek\u00e7ileri), Fars&#8217;lar,&#8230; ve Ermeni&#8217;ler&#187;. Ayr\u0131ca bu d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n sebeplerinden biri olan ekonomik nedenlerden de&nbsp; sizlere bahsedece\u011fim. Bu yaz\u0131mda tarihimizdeki katliamlar\u0131 anlatmaktan daha \u00e7ok bu soyk\u0131r\u0131mlar\u0131n t\u00fcretilmesinin arkas\u0131ndaki karanl\u0131k perdeyi aralayaca\u011f\u0131m. Baz\u0131lar\u0131 okuyunca benim fa\u015fist oldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcne bilir ama bu umurumda bile de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc yazd\u0131klar\u0131m ger\u00e7ek hayatta ya\u015fananlard\u0131r , tarihin yazd\u0131\u011f\u0131 unutulmayan bir mazidir ve ger\u00e7ektir. Hakikatler g\u00f6z \u00f6n\u00fcndedir ve tarih t\u00fcm olanlar\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r ve yaz\u0131yordur.31 mart 1918: Biz Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;lerine kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k&nbsp; soyk\u0131r\u0131m\u0131yd\u0131. Bu soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n sebebi Ruslar\u0131n &#171;ba\u011f\u0131ms\u0131z (m\u00fcstakil) Azerbaycan korkusu&#187; idi. Kafkaslarda ba\u011f\u0131ms\u0131z, h\u00fcr bir T\u00fcrk devleti onlar\u0131n i\u015flerine gelmiyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc devlet olarak Ruslar\u0131 var eden, olu\u015fturan T\u00fcrk milleti(Azerbaycan, \u00d6zbek, Tatar, Kazak, K\u0131rg\u0131z, Yakut, T\u00fcrkmen vb.) olmu\u015ftur. Bu bilinen bir ger\u00e7ek ki, Ruslardan ba\u011f\u0131ms\u0131z T\u00fcrk devletinin Kafkaslarda&nbsp; var olmas\u0131 di\u011fer T\u00fcrk&#8217;leri de h\u00fcrriyete, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa meylettirecekti ve ba\u015f kald\u0131rmalar\u0131na sebep olacakt\u0131. Bunun \u00f6n\u00fcn\u00fc almak maksad\u0131yla Ruslar Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;lerine kar\u015f\u0131 Ermeni&nbsp; kuldurlar\u0131yla birlikte soyk\u0131r\u0131m\u0131 yapt\u0131lar- t\u00f6retdiler.1918 y\u0131l\u0131n\u0131n 29-31 mart ve 3 nisan g\u00fcnlerinde 50 binden \u00e7ok Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;\u00fcn\u00fc katlettiler. Tek\u00e7e- yaln\u0131z Bak\u00fc&#8217;de 20 binden \u00e7ok Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;\u00fc Ermeni ve Rus fa\u015fist canileri taraf\u0131ndan katledilmi\u015ftir&#8230;Azerbaycan&#8217;\u0131n ve \u00f6zellikle Bak\u00fc&#8217;n\u00fcn m\u00fchim iktisadi(ekonomik),siyasi merkez olmas\u0131, petrol ve do\u011fal gaz kayna\u011f\u0131 olmas\u0131 her zaman ya\u011f\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131n -Ermenilerin, Ruslar\u0131n i\u015ftah\u0131n\u0131 kabartm\u0131\u015ft\u0131r. Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;lerinin&nbsp; haray\u0131na, k\u00f6me\u011fine- yard\u0131m\u0131na, deste\u011fine T\u00fcrk Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin onaylad\u0131\u011f\u0131, te\u015fkil etti\u011fi &#171;T\u00fcrk Kafkas \u0130slam Ordusu&#187; geldi. Bu \u015fanl\u0131 T\u00fcrk Ordusu O\u011fuz T\u00fcrk yurdu Azerbaycan&#8217;\u0131n topraklar\u0131 i\u00e7in 1132 er o\u011flu er kahraman askerini \u015fehit vermi\u015ftir. Allah c.c \u015fehitlerimizden raz\u0131 olsun, aziz ruhlar\u0131 \u015fad olsun, yerleri cennet olsun. Bir Azerbaycanl\u0131 T\u00fcrk&nbsp; olarak bu \u015fanl\u0131 T\u00fcrk Ordusu&#8217;nun askerlerini minnet&nbsp; ve sayg\u0131yla anar\u0131m&#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/XC-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30489\" width=\"1044\" height=\"799\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/XC-1.jpg 760w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/XC-1-300x230.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/XC-1-150x115.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/XC-1-345x265.jpg 345w\" sizes=\"auto, (max-width: 1044px) 100vw, 1044px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>1918 y\u0131l\u0131ndaki bu soyk\u0131r\u0131m\u0131 Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;lerinin tarihindeki son soyk\u0131r\u0131m olmad\u0131.1990 y\u0131l\u0131nda 20 Ocak&nbsp; olaylar\u0131nda&nbsp; yeniden Bak\u00fc ba\u015fta olmakla Azerbaycan topraklar\u0131nda T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 ayn\u0131 \u015fer kuvveler, fa\u015fist i\u015fgalci g\u00fc\u00e7ler &#8212; Rus harbi kuvvetleri ve Ermeni \u00e7eteleri, kuldurlar\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131 yapt\u0131lar. Bu olaylar\u0131n \u00f6ncesindeyse&nbsp; Sovyet d\u00f6neminde Rus ve Ermeni y\u00f6neticileri utanmadan &#171;halklar\u0131n karde\u015fli\u011fi&#187; safsatas\u0131yla Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;lerini ve di\u011fer T\u00fcrkleri sosyal hayatta al\u00e7alt\u0131yor, eziyorlard\u0131. Ruslar\u0131n hayata ge\u00e7irdi\u011fi bu &#171;halklar\u0131n karde\u015fli\u011fi&#187; politikas\u0131 neydi ve neye hizmet ediyordu ?.Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 k\u0131saca siz de\u011ferli okurlar\u0131m\u0131za hat\u0131rlataca\u011f\u0131m. B\u00f6yle ki Ruslar T\u00fcrkistan&#8217;daki, Kafkaslardaki T\u00fcrklerin dilini ,dinini, geleneklerini yasaklayarak k\u00f6klerinden kopar\u0131yorlard\u0131. Bu tam bir Rusla\u015ft\u0131rma politikas\u0131yd\u0131. Yaz\u0131 dilini okuma yazmay\u0131 bilmeyen halk, tarihinden, inan\u00e7lar\u0131ndan ve geleneklerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131larak her \u015feyi itaatle kabul eden kullar haline getiriliyordu(2).B\u00f6ylece yerli halk\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesini, \u015fuurunu, milli iradesini ve hayat bi\u00e7imini Ruslara yakla\u015ft\u0131rmak T\u00fcrk&#8217;leri par\u00e7alayarak ayr\u0131-ayr\u0131 millet haline getirmek hedefleniyordu. Bunun i\u00e7in e\u011fitim kisvesi ad\u0131 alt\u0131nda bir \u00e7ok Rus misyonerin ve Rus casusun \u00f6\u011fretmenlik yapt\u0131\u011f\u0131 ,Orta Asya T\u00fcrk halklar\u0131n\u0131 s\u00f6zde &#171;okuryazar&#187; yapmak i\u00e7in a\u00e7t\u0131klar\u0131 okullarda halklar\u0131n karde\u015fli\u011fi ve Ruslar\u0131n \u00fcst\u00fcn \u0131rk oldu\u011fu fikrini \u00e7ocuk dima\u011flara daha e\u011fitimlerinin ba\u015f\u0131ndan itibaren yerle\u015ftirilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7 olarak en az\u0131ndan Ruslara hayranl\u0131k sempati duyan, Rus\u00e7ay\u0131 genel anla\u015fma dili (lingua franca- ortak bir dili veya leh\u00e7eyi payla\u015fmayan insanlar\u0131n birbiriyle ileti\u015fim kurmak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 ortak dildir(3).)<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;olarak kullanan ve ana dilinin yerine Rus\u00e7ay\u0131 tercih eden nesiller yeti\u015ftirmeyi ba\u015farabilmi\u015flerdir. \u0130lkokuldan ba\u015flayarak hayat\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131na yayd\u0131klar\u0131 Rus dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile bireyin iktidar\u0131 i\u00e7selle\u015ftirmesini sa\u011flam\u0131\u015f, b\u00f6ylece milli bilincin ve bireysel uyan\u0131\u015f\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc t\u0131kam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ne yaz\u0131k ki, bunun sonucu olarak, hala T\u00fcrk oldu\u011fu halde Rus\u00e7ay\u0131 \u00f6ven ve kendi \u00f6z dili&nbsp; yerine kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z- m\u00fcstakil&nbsp;&nbsp; vatan\u0131nda g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131nda Rus\u00e7a konu\u015fan Rusla\u015fm\u0131\u015f T\u00fcrkler&nbsp; vard\u0131r. Bunu yaln\u0131z ben&nbsp; de\u011fil uluslararas\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar da do\u011frular niteliktedir(4).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/118518854_3439152512813356_8251841378179841300_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30490\" width=\"1067\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/118518854_3439152512813356_8251841378179841300_n.jpg 960w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/118518854_3439152512813356_8251841378179841300_n-300x169.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/118518854_3439152512813356_8251841378179841300_n-150x84.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/118518854_3439152512813356_8251841378179841300_n-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1067px) 100vw, 1067px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>&nbsp;&#171;Halklar\u0131n karde\u015fli\u011fi&#187; safsatas\u0131n\u0131 k\u0131sacas\u0131 Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;lerini T\u00fcrkl\u00fcklerinden, soylar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmak maksad\u0131yla kullan\u0131yorlard\u0131. Bu t\u0131rnak aras\u0131 &#171;karde\u015fli\u011fin&#187; sonucu a\u011f\u0131r oldu. B\u00f6yle ki, biz Azerbaycan T\u00fcrkleri , di\u011fer T\u00fcrkler gibi \u00f6zellikle T\u00fcrkiye\u2019li&nbsp; ve G\u00fcney Azerbaycanl\u0131 karde\u015flerimizden kopar\u0131ld\u0131k. Dilimiz ve dinimiz beynimizden, ruhumuzdan, g\u00f6nl\u00fcm\u00fczden kopar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Malum &#171;halklar\u0131n karde\u015fli\u011fi&#187; siyasetinden Ruslar ve onlar\u0131n karde\u015fi Ermeniler kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Onlar dillerini ve dinlerini, kondarma milletlerini bizim topraklar\u0131m\u0131zda ya\u015fatt\u0131lar ve topraklar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015fgal ettiler. Asl\u0131nda bu siyaseti kendileri daha \u00f6nceden planlam\u0131\u015ft\u0131rlar. Nitekim Rus&nbsp; \u015farkiyat\u00e7\u0131 ve misyoner Nikolay Petrovi\u00e7 Ostroumov bir seminer sunumunda, Rusya\u2019n\u0131n amac\u0131n\u0131n yerli halk\u0131 Rusla\u015ft\u0131rmak oldu\u011funu yerli halkla Rus g\u00f6\u00e7menleri kayna\u015ft\u0131rarak bir b\u00fct\u00fcn haline getirmek gerekti\u011fini, ancak bu b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde Rus milletinin hakim konumda olmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etmi\u015ftir. (5).Bunu aynen Ruslar hayata ge\u00e7iriyordu. \u00d6rne\u011fin: Sovyet rejimi d\u00f6neminde Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;lerinin ve di\u011fer T\u00fcrklerin devlet g\u00f6revlisi olmak, devletin \u00fcst d\u00fczeyinde g\u00f6rev yapmalar\u0131 i\u00e7in&nbsp; mutlaka Ermeni veya Rus kad\u0131nla evli olmalar\u0131 gerekiyordu. Yani a\u00e7\u0131k\u00e7a T\u00fcrk milletinden olan insanlar\u0131n t\u00fcm imkanlar\u0131 ellerinden al\u0131n\u0131yordu. Di\u011fer taraftan askere giden T\u00fcrklere daima yemekhanelerde ve in\u015faatlarda g\u00f6rev veriliyordu. \u00d6zellikle silahlardan ve askeri e\u011fitimden uzak tutuluyorlard\u0131. Bunun nedeni hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki, sava\u015fmay\u0131 beceren, askeri e\u011fitimli, elinde silah olan T\u00fcrk milletine kar\u015f\u0131 duramayacaklar\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi anlamalar\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Azerbaycan&#8217;\u0131n ve T\u00fcrk yurtlar\u0131n\u0131n t\u00fcm do\u011fal zenginliklerini s\u00f6m\u00fcren Ruslar, bizim \u00f6z do\u011fal kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 ve g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc kullanarak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Rus Ordusu ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Rus devleti kurdular. Ula\u015ft\u0131klar\u0131 bu g\u00fc\u00e7le Ruslar karde\u015fleri yolda\u015flar\u0131 Ermenileri de kullanarak daha da kudurarak vatan\u0131m\u0131z, T\u00fcrk yurdu Azerbaycan&#8217;\u0131n topraklar\u0131na yine g\u00f6z diktiler.1992 y\u0131l\u0131n\u0131n 26 \u015fubat tarihinde Rus- Ermeni kuldurlar\u0131, canileri T\u00fcrk kan\u0131na doymad\u0131klar\u0131n\u0131 yeniden kan\u0131tlayarak, Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;lerine kar\u015f\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131 yapt\u0131lar. Bir gecede Hocal\u0131&#8217;daki ahalini yok ettiler, vah\u015fice katlettiler. Hocal\u0131 \u2018da ,83 \u00e7ocuk,106 kad\u0131n ve 70 den \u00e7o\u011fu ya\u015fl\u0131&nbsp; olmakla 613 ki\u015fi amans\u0131zca, insanl\u0131\u011fa s\u0131\u011fmayacak tarzda i\u015fkence edilerek katledilmi\u015f ve y\u00fczlerle insan esir al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da T\u00fcrk milletine kar\u015f\u0131 t\u00fcretilen a\u00e7\u0131k\u00e7a bir soyk\u0131r\u0131m\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131sac\u0131k da olsa 31 mart,20 ocak,26 \u015fubat soyk\u0131r\u0131mlar\u0131ndan bahsettim. T\u00fcm bu tarihi ger\u00e7ekler, kan\u0131tlar -deliller g\u00f6steriyor ki, Ruslar Kafkas\u2019ta Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;lerine kar\u015f\u0131 etnik temizleme siyaseti hayata ge\u00e7irmi\u015flerdir. Bu etnik temizleme s\u0131ras\u0131nda kendilerine Hristiyan karde\u015f bildikleri Ermenilerin \u0130ki deniz aras\u0131ndaki (Hazar ve Kara Deniz)&#187;B\u00fcy\u00fck Ermenistan&#187; kurmak hayalini de hayata ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. T\u00fcrk topraklar\u0131na Ermenileri g\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. T\u00fcm bu haks\u0131zl\u0131klara ra\u011fmen bug\u00fcn baz\u0131lar\u0131 Ruslarla ,Ermenilerle yeniden kayna\u015f\u0131p kar\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015flar. Azerbaycan T\u00fcrk yurdunun s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz\u00a0 baz\u0131lar\u0131 ger\u00e7ekleri g\u00f6z ard\u0131 ediyor. Unutmay\u0131n Ermeni kuldurlar\u0131, Hristiyan-Rus karde\u015fleri olmadan biz Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;lerine ve di\u011fer T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 sadalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z soyk\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7iremezlerdi. Dikkat ettiyseniz &#171;soyk\u0131r\u0131mlar\u0131 &#187; yaz\u0131yorum. Evet\u00a0 bir defa de\u011fil, defalarla bizlere kar\u015f\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"275\" height=\"183\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/images-3.jpg\" alt=\"\" data-id=\"30496\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/images-3.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=30496\" class=\"wp-image-30496\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/images-3.jpg 275w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/images-3-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 275px) 100vw, 275px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"500\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/daa27de3d6d4a6cf68d237b8e0874452-e1600157947161.jpg\" alt=\"\" data-id=\"30492\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/daa27de3d6d4a6cf68d237b8e0874452-e1600157947161.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=30492\" class=\"wp-image-30492\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/daa27de3d6d4a6cf68d237b8e0874452-e1600157947161.jpg 750w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/daa27de3d6d4a6cf68d237b8e0874452-e1600157947161-300x200.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/daa27de3d6d4a6cf68d237b8e0874452-e1600157947161-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu anda me\u015fhur T\u00fcrkiyeli T\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve istiklal \u015fairi Mehmet Akif Ersoy&#8217;un bu m\u0131sralar\u0131n\u0131 yine hat\u0131rlatmak istiyorum: &#187; Tarih\u2019i \u201ctekerr\u00fcr\u201d diye tarif ediyorlar; Hi\u00e7 ibret al\u0131nsayd\u0131, tekerr\u00fcr m\u00fc ederdi?\u201d. Bu s\u00f6zlere dikkat edelim T\u00fcrklere\u00a0 yani bize\u00a0 kar\u015f\u0131 defalarla soyk\u0131r\u0131m\u0131 yapan\u00a0 Ermenileri ,Ruslar\u0131 31 mart soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan sonra ba\u011f\u0131\u015flay\u0131p yeniden onlarla ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in yeniden\u00a0 tarih tekerr\u00fcr etti ve 20 ocak ve 26 \u015fubat tarihlerinde onlar yine bize kar\u015f\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131 yapt\u0131lar. Ayn\u0131 hatay\u0131 tekrarlarsak, yine yeniden bu Ermeni mahluklar\u0131n\u0131n h\u0131yanetine \u015fahit oluruz! K\u0131saca safkan T\u00fcrk milleti olan Biz Azerbaycan T\u00fcrk&#8217;lerine kar\u015f\u0131 her daima garazl\u0131 siyaset y\u00fcr\u00fcten Ermeni ve Ruslara kar\u015f\u0131 yeniden karde\u015flik beslemek her zaman bizlere hem siyasi, hem medeni, hem de etnik bak\u0131mdan zarar verecektir ,nas\u0131l ki daima zararl\u0131 olmu\u015ftur. Sizlere \u00e7ok da uzak\u00a0 de\u011fil yak\u0131n tarihte 2017 y\u0131l\u0131nda Ruslar\u0131n &#171;genetik denge&#187; bozuluyor ve g\u00f6\u00e7menleri\u00a0 \u00fclkemizden \u00e7\u0131kar\u0131yoruz&#187; siyasetini hat\u0131rlatmak istiyorum. Onlar\u0131n g\u00f6\u00e7men\u00a0 diyerek \u00fclkeden \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 (Azerbaycan, \u00d6zbek, Kazak, K\u0131rg\u0131z, T\u00fcrkmen vb.)T\u00fcrkler idi. Ruslar muas\u0131r zamanda&#187; fa\u015fistli\u011fi &#187; bu bahane ile uygulamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Ama ve lakin bu siyaset hi\u00e7 de u\u011furlu olmad\u0131 .\u00c7\u00fcnk\u00fc &#187; T\u00fcrklerin \u00fclkeden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131&#187; siyaseti devam etseydi, Rusya&#8217;da sosyal hayatta hareketlilik olmazd\u0131 ve hakikaten bu i\u015f\u00e7i\u00a0 kuvvenin yok olmas\u0131na neden olurdu. B\u00f6ylelikle bu siyasetten mecburen vaz ge\u00e7meli oldular. Buradan anlayaca\u011f\u0131n\u0131z, e\u011fer ellerinde imkan olsa Ruslar yine bizlere yani T\u00fcrk\u2019lere kar\u015f\u0131 garazl\u0131 siyasetlerine a\u00e7\u0131k ayd\u0131n devam ederlerdi. Bu sebepten bizler daima ihtiyatl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc olmal\u0131y\u0131z. Bir olal\u0131m, iri olal\u0131m, diri olal\u0131m, daima ay\u0131k, daima uyan\u0131k olal\u0131m, s\u00fcrekli g\u00fc\u00e7l\u00fc, s\u00fcrekli haz\u0131r olal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0<strong>Ne Mutlu T\u00fcrk&#8217;\u00fcm Diyene!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>P.S: T\u00fcrk komutan \u0130shak \u00c7EL\u0130K beye, her zaman verdi\u011fi de\u011ferli bilgiler ve destek i\u00e7in \u00f6zellikle te\u015fekk\u00fcr ederim. Sayg\u0131lar\u0131mla.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"635\" height=\"475\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/baki-turk.jpg\" alt=\"\" data-id=\"30493\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=30493\" class=\"wp-image-30493\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/baki-turk.jpg 635w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/baki-turk-300x224.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/baki-turk-150x112.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 635px) 100vw, 635px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"275\" height=\"183\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-3-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"30494\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=30494\" class=\"wp-image-30494\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-3-1.jpg 275w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-3-1-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 275px) 100vw, 275px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"932\" height=\"669\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/w_1615685364701675858918_1000x669.jpg\" alt=\"\" data-id=\"30495\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/w_1615685364701675858918_1000x669.jpg\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=30495\" class=\"wp-image-30495\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/w_1615685364701675858918_1000x669.jpg 932w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/w_1615685364701675858918_1000x669-300x215.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/w_1615685364701675858918_1000x669-150x108.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/w_1615685364701675858918_1000x669-768x551.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 932px) 100vw, 932px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>NOT: Bu makale 2017 y\u0131l\u0131nda ayn\u0131 isimle kaleme al\u0131nm\u0131\u015f amma ve lakin 2020 y\u0131l\u0131nda d\u00fczenlemeler ve ilaveler yap\u0131larak T\u00fcrkiye (leh\u00e7esine)T\u00fcrk\u00e7esine \u00e7evrilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Yararlan\u0131lan kaynaklar:<\/p>\n\n\n\n<p>1. Ergin, Muharrem, Orhun Abideleri, Bo\u011fazi\u00e7i Yay\u0131nlar\u0131 No: 95 K\u0131rldkinci Bask\u0131 Eyl\u00fcl 2009 \u0130stanbul .<\/p>\n\n\n\n<p>2.&nbsp; Aytmatov, Cengiz (1998). Teniz Calagay Cugirgen Targ\u0131l Tobet. Almat\u0131. ss. 103-108, 199-210.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Ya\u011fc\u0131o\u011flu, Semiramis (2005). &#171;Dil asla masum de\u011fildir&#187;.Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc Dergisi. 7 (2), s. 138. Eri\u015fim tarihi: 28 \u015eubat 2013.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Demircan, \u00d6mer (2012). &#171;Dilbilim S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc 2: D\u00fcz\u00e7eviri yoluyla terimsel s\u0131\u011flama ve yanl\u0131\u015flari&#187;. T\u00fcrk Dili Dergisi. 25 (148). Eri\u015fim tarihi: 28 \u015eubat 2013.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Karabulut, Ferhat (2009). &#171;\u0130ktidar ve Me\u015frula\u015ft\u0131rma M\u00fccadelesinin Oda\u011f\u0131 Orta Asya: Sovyetlerin Dil ve E\u011fitim Politikalar\u0131&#187;. Bilig. Kazakistan: Ahmet Yesevi \u00dcniversitesi. ss. 65-96. Eri\u015fim tarihi: 20 Haziran 2017.<\/p>\n\n\n\n<p>5.&nbsp;&nbsp; 25. y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkistan \u00d6\u011fretmen okulunun Raporu (Ostroumov\u2019un T\u00fcrkistan\u2019la ilgili makaleleri). Ot\u00e7et Turkistanskoy U\u00e7itelskoy Seminarii za 25 let yiyo su\u015festvovaniya. Ta\u015fkent. 1904.s7.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YAZAR: AYNUR TALIBLI. Tarih ve Medeniyet Ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131. \u0130stanbul 31.03. 2020. T\u00fcrk&#8217;\u00fcn cesareti, mertli\u011fi, kahramanl\u0131\u011f\u0131yla yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fanl\u0131 tarihi ne yaz\u0131k ki ya\u011f\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131n t\u00fcretti\u011fi facialar,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":30498,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-30487","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkish"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30487"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30487\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30499,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30487\/revisions\/30499"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30498"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}