{"id":31411,"date":"2021-03-07T01:14:02","date_gmt":"2021-03-06T21:14:02","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=31411"},"modified":"2021-03-07T01:14:05","modified_gmt":"2021-03-06T21:14:05","slug":"erm%c9%99nil%c9%99rin-gerc%c9%99kl%c9%99sm%c9%99y%c9%99c%c9%99k-x%c9%99yali-v%c9%99-ya-16-mart-umidl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=31411","title":{"rendered":"Erm\u0259nil\u0259rin ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k x\u0259yal\u0131 v\u0259 ya 16 mart \u00fcmidl\u0259ri"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Bu c\u00fcr yana\u015fma&nbsp;<\/strong><strong>T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na&nbsp;<\/strong><strong>sal\u0131r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>2021-ci il yax\u0131nla\u015fd\u0131qca erm\u0259ni ekspertl\u0259rinin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini onlar \u00fc\u00e7\u00fcn skaramental olan m\u0259s\u0259l\u0259 getdikc\u0259 daha \u00e7ox h\u0259y\u0259canland\u0131r\u0131rd\u0131. S\u00f6hb\u0259t 1921-ci ild\u0259 imzalanan Moskva v\u0259 Qars m\u00fcqavil\u0259l\u0259rind\u0259n gedir. Erm\u0259ni ekspertl\u0259rinin fikrinc\u0259, bu il Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn unikald\u0131r, \u00e7\u00fcnki bu raz\u0131la\u015fmalar\u0131n m\u00fcdd\u0259ti ba\u015fa \u00e7at\u0131r. Ancaq onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin v\u0259 yana\u015fmalar\u0131n\u0131n s\u0259hvliyin\u0259 \u0259min olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin m\u0259tnini oxumaq v\u0259 orada he\u00e7 bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n s\u00f6hb\u0259t bel\u0259, getm\u0259diyini g\u00f6rm\u0259k kifay\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq bu vacib amil he\u00e7 bir \u015f\u0259kild\u0259 erm\u0259ni ekspertl\u0259rinin bu m\u00f6vzuda x\u0259yal qurmalar\u0131na mane olmur. Bel\u0259likl\u0259, bir saatl\u0131q parlament a\u00e7\u0131qlamalar\u0131 zaman\u0131 m\u00fcxalif\u0259td\u0259ki \u201cMaarifl\u0259nmi\u015f Erm\u0259nistan\u201d partiyas\u0131ndan olan deputat Anna Kostanyan bu sentimental m\u00f6vzuya toxundu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMart\u0131n 16-da Moskva m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131n\u0131n 100 illiyi tamam olacaq. Bu m\u00fcqavil\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, Qars T\u00fcrkiy\u0259nin, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Qaraba\u011f is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcv\u0259qq\u0259ti r\u0259hb\u0259rliyi \u00fc\u00e7\u00fcn 100 illik m\u00fcdd\u0259t\u0259 verildi\u201d, &#8212; o bildirdi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"400\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/157375119_548295252797914_5565421171768033162_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-31412\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/157375119_548295252797914_5565421171768033162_n.jpg 700w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/157375119_548295252797914_5565421171768033162_n-300x171.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/157375119_548295252797914_5565421171768033162_n-150x86.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u201cBu m\u00fcqavil\u0259 Leninin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi Sovet Rusiyas\u0131 h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 Atat\u00fcrk\u00fcn ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi T\u00fcrkiy\u0259 h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015fd\u0131. F\u0259q\u0259t o zaman bu h\u00f6kum\u0259t beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nmam\u0131\u015fd\u0131, dolay\u0131s\u0131yla, m\u00fcqavil\u0259nin d\u0259 qanuni q\u00fcvv\u0259si ola bilm\u0259z\u201d, &#8212; dey\u0259 Kostanyan iddia etdi.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Erm\u0259ni deputata g\u00f6r\u0259, \u201cNax\u00e7\u0131van\u0131n idar\u0259etm\u0259sinin 100 illik bir m\u00fcdd\u0259t\u0259 t\u0259yin olundu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, Rusiyan\u0131n bu \u0259razid\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k h\u00fcququ T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n daha \u00e7oxdur\u201d.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Kostanyan, h\u0259m\u00e7inin \u201c4-5 iyun tarixl\u0259rind\u0259 RKP(b) M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin Qafqaz B\u00fcrosunun \u201cQaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan SSR-\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si\u201d bar\u0259d\u0259 q\u0259rar verdiyini d\u0259 xat\u0131rlad\u0131: \u201cBu q\u0259rar da etibarl\u0131 ola bilm\u0259z, \u00e7\u00fcnki partiya orqan\u0131 h\u00f6kum\u0259t ad\u0131ndan q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259k h\u00fcququna malik deyil v\u0259 icra hakimiyy\u0259tini \u0259v\u0259z ed\u0259 bilm\u0259z\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi sistemini bu q\u0259d\u0259r \u201cinc\u0259\u201d bil\u0259n filoloq, deputat xan\u0131m bel\u0259 bir t\u0259x\u0259yy\u00fcl f\u0131rt\u0131nas\u0131 il\u0259 yen\u0259 d\u0259 dar d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin say\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirdi: \u201cAncaq ist\u0259kl\u0259rimiz\u0259 g\u00f6r\u0259, sad\u0259l\u00f6vh \u015f\u0259kild\u0259 superd\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 y\u00fckl\u0259m\u0259m\u0259liyik v\u0259 Erm\u0259nistan-Rusiya strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini \u0259n axmaq \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6rm\u0259zd\u0259n g\u0259lm\u0259liyik. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n 102-ci bazan\u0131n, KTMT v\u0259 Avrasiya \u0130qtisadi Birliyin\u0259 \u00fczvl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tini, ancaq Erm\u0259nistan v\u0259 Artsax\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>O, eyni zamanda, qeyd etdi ki, \u201cBuna baxmayaraq, Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259ti bu xain m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri, \u0259n az\u0131ndan BMT k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnd\u0259n elan etm\u0259li v\u0259 xalq diplomatiyas\u0131 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir\u201d.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni x\u0259yallar\u0131ndak\u0131 bu c\u00fcr avant\u00fcrizm havan\u0131 bo\u015f yer\u0259 silk\u0259l\u0259y\u0259n yalan\u00e7\u0131 ekspertl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u011f\u0131\u015flanand\u0131r. Ancaq parlament tribunas\u0131ndan bel\u0259 \u015feyl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirildikd\u0259, bu, qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 s\u0259sl\u0259ndirm\u0259k kimi q\u0259bul edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"634\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/124924023_692341295049734_2955451682248141770_n-1024x634.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-31413\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/124924023_692341295049734_2955451682248141770_n-1024x634.png 1024w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/124924023_692341295049734_2955451682248141770_n-300x186.png 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/124924023_692341295049734_2955451682248141770_n-150x93.png 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/124924023_692341295049734_2955451682248141770_n-768x475.png 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/124924023_692341295049734_2955451682248141770_n.png 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Qars m\u00fcqavil\u0259si imzalanmazdan \u0259vv\u0259l, 1920-ci il sentyabr\u0131n 24-d\u0259n dekabr\u0131n 2-d\u0259k T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda m\u00fcharib\u0259 gedirdi v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 Aleksandropol m\u00fcqavil\u0259si imzaland\u0131. Bu m\u00fcqavil\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan \u0259razisi Ararat vadisi v\u0259 Sevan h\u00f6vz\u0259si b\u00f6lg\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u0259hdudla\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha sonra Sovet Rusiyas\u0131n\u0131n m\u00fcdaxil\u0259si Erm\u0259nistan\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 biab\u0131r\u00e7\u0131 bir s\u00fclhd\u0259n qurtard\u0131. Yeni bir m\u00fcqavil\u0259 imzaland\u0131 &#8212; m\u00fcdd\u0259ti, yuxar\u0131da qeyd edildiyi kimi, t\u0259r\u0259fl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmayan Qars m\u00fcqavil\u0259si.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan SSR h\u00f6kum\u0259ti ad\u0131ndan bu m\u00fcqavil\u0259 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Xalq komissar\u0131 Askanaz Mravyan v\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Xalq komissar\u0131 Petros Makintsyan t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015fd\u0131. Erm\u0259nistan bu s\u0259n\u0259di imzalamaqla Nax\u00e7\u0131van\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u0259razisi kimi tan\u0131d\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sovet \u0130ttifaq\u0131 da\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra, Sovet \u0130ttifaq\u0131 ill\u0259rind\u0259 ba\u011flanan b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259r etibarl\u0131 say\u0131l\u0131r v\u0259 m\u00fcst\u0259qil postsovet d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ayr\u0131ca t\u0259krar t\u0259sdiq edilm\u0259sin\u0259 ehtiyac yoxdur. Lakin Kostanyan hadis\u0259sind\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, erm\u0259ni c\u0259miyy\u0259ti bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 ba\u015fqa fikirl\u0259r\u0259 malikdir &#8212; hans\u0131lar\u0131 ki, \u0259n y\u00fcks\u0259k instansiyada t\u0259sbit edilmi\u015f h\u0259qiq\u0259t kimi t\u0259qdim edir v\u0259 hans\u0131lar ki, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fmas\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na qoyur.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fc\u0259llif:\u00a0<a href=\"https:\/\/ayna.az\/author\/197\">Asif Ayd\u0131nl\u0131<\/a>, Ayna<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu c\u00fcr yana\u015fma&nbsp;T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na&nbsp;sal\u0131r 2021-ci il yax\u0131nla\u015fd\u0131qca erm\u0259ni ekspertl\u0259rinin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini onlar \u00fc\u00e7\u00fcn skaramental olan m\u0259s\u0259l\u0259 getdikc\u0259 daha \u00e7ox h\u0259y\u0259canland\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":31414,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-31411","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-atmaca"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31411"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31415,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31411\/revisions\/31415"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/31414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}