{"id":32077,"date":"2021-03-14T01:16:03","date_gmt":"2021-03-13T21:16:03","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=32077"},"modified":"2021-03-14T01:16:06","modified_gmt":"2021-03-13T21:16:06","slug":"erm%c9%99ni-neonasizmi-v%c9%99-onun-havadarlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=32077","title":{"rendered":"Erm\u0259ni neonasizmi v\u0259 onun havadarlar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:34% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"788\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/857865_1377691709163933_879796323_o-1-788x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-32079 size-full\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/857865_1377691709163933_879796323_o-1-788x1024.jpg 788w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/857865_1377691709163933_879796323_o-1-231x300.jpg 231w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/857865_1377691709163933_879796323_o-1-115x150.jpg 115w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/857865_1377691709163933_879796323_o-1-768x998.jpg 768w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/857865_1377691709163933_879796323_o-1.jpg 1181w\" sizes=\"auto, (max-width: 788px) 100vw, 788px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>Qurban VAH\u0130DOV<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>PEG Siyasi Ekspert Qrupu, ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 analitik<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">\u201cErm\u0259nil\u0259rin he\u00e7 zaman d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri olmam\u0131\u015fd\u0131r. Onlar V\u0259t\u0259n hissi v\u0259 siyasi ba\u011flar il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyill\u0259r. Erm\u0259ni v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyi yaln\u0131z ya\u015fay\u0131\u015f yeri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r \u201d.<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gevorg Aslan, &#171;Erm\u0259nistan v\u0259 erm\u0259nil\u0259r&#187;, 1914.<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Siyasi elitan\u0131n \u201cm\u00fc\u0259yy\u0259n bir zaman k\u0259siyind\u0259 tarix bu v\u0259 ya dig\u0259r bir formada t\u0259krarlan\u0131r\u201d ifad\u0259si g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 \u00f6z t\u0259sdiqini tap\u0131r. D\u00fcz 151 il bundan \u0259vv\u0259l 1870-ci ild\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Almaniya erm\u0259nil\u0259ri Osmanl\u0131lara qar\u015f\u0131 q\u0131z\u0131\u015fd\u0131raraq \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d yarad\u0131lmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259kl\u0259rin\u0259 s\u00f6z verm\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq az m\u00fcdd\u0259t sonra v\u0259dl\u0259rini unutdular. \u00c7\u00fcnki h\u0259r ikisi \u201cerm\u0259ni ma\u015fas\u0131ndan\u201d istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, iqtisadi maraq g\u00fcd\u00fcr v\u0259 Osmanl\u0131 \u0259razisi olan Yax\u0131n \u015e\u0259rq\u0259 soxulma\u011fa can at\u0131rd\u0131lar. Bel\u0259 d\u0259 oldu, ingilisl\u0259r\u0259 Livan v\u0259 Suriyada ticar\u0259t aparma\u011fa, almanlara is\u0259 Mosul d\u0259mir yolunun tikintisin\u0259 icaz\u0259 verildi. \u0130st\u0259dikl\u0259rini alandan sonra \u201cerm\u0259ni m\u0259s\u0259l\u0259si\u201d m\u00fc\u0259yy\u0259n bir vaxtad\u0259k unuduldu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sini biab\u0131rcas\u0131na uduzan erm\u0259ni fa\u015fizmi d\u00fcnya g\u00fccl\u0259ri aras\u0131nda \u00f6zl\u0259rini \u201cm\u0259zlum\u201d g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k yenid\u0259n fahi\u015f\u0259 kimi ucuz qiym\u0259t\u0259 satmaq ist\u0259yirl\u0259r. Erm\u0259nistan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q \u0130nstitutunun elmi direktoru, akademik Ruben Safrastyan: \u201cBu tendensiya istiqam\u0259tind\u0259 bir s\u0131ra m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, AB\u015e-\u0131n tezlikl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259yini g\u00f6zl\u0259yir\u0259m\u201d dey\u0259 yaz\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;AB\u015e-\u0131n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 m\u00f6vqeyinin s\u0259rtl\u0259\u015fm\u0259si hal\u0131nda, bu c\u00fcr g\u00f6st\u0259ricil\u0259r aras\u0131nda t\u0259kc\u0259 S-400 OTRK-ni \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiya il\u0259 m\u00fcqavil\u0259ni deyil, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, Ankaran\u0131n davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 da qeyd ed\u0259rdim. Va\u015finqtondak\u0131 siyasi elitan\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n sayda t\u0259msil\u00e7isinin, T\u00fcrkiy\u0259nin AB\u015e-\u0131n m\u00fctt\u0259fiqi olaraq \u00f6hd\u0259likl\u0259rini tam yerin\u0259 yetirm\u0259m\u0259si bar\u0259d\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259ldiyini&#187; s\u00f6yl\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00e7\u0131q v\u0259 net \u015f\u0259kild\u0259 R. Safrastyan \u201cistiqam\u0259t\u201d AB\u015e-a y\u00f6nl\u0259nm\u0259ni m\u00fcdafi\u0259 edir, Erm\u0259nistan v\u0259 \u201cArtsax\u201d probleminin h\u0259lli (i\u015f\u011fal\u0131) m\u0259s\u0259l\u0259sinin nicat\u0131n\u0131 erm\u0259nip\u0259r\u0259st konqresmenl\u0259rd\u0259 axtar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin (hay) \u0259n \u00e7ox m\u0259\u015fkunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 ikinci \u00f6lk\u0259 Rusiyadar. Baxaq g\u00f6r\u0259k, rus elitas\u0131na s\u0131zm\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259r n\u0259y\u0259 nail olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar?<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 y\u00fcz ildir ki, erm\u0259nil\u0259r \u00f6zl\u0259rini Rusiyan\u0131n maraqlar\u0131n\u0131n qoruyucusu kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verirl\u0259r. Lakin tarix s\u00fcbut etmi\u015fdir ki, erm\u0259nil\u0259r \u00f6z m\u0259nafel\u0259rini ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tin m\u0259nafeyind\u0259n \u00fcst\u00fcn tutur, m\u0259qs\u0259d v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m\u0259n d\u00f6vl\u0259tin \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edir. Bu yolda onlar h\u0259r c\u00fcr x\u0259yan\u0259tl\u0259r\u0259 haz\u0131rd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, \u00c7ar Rusiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, Sovet hakimiyy\u0259tinin formala\u015fmas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, Sosializm v\u0259 Soyuq m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu c\u00fcr olmu\u015fdur<\/p>\n\n\n\n<p>Rus medias\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etm\u0259si n\u0259y\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r? Bu g\u00fcn n\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck? Erm\u0259nil\u0259r \u0259slind\u0259 Rusiyadak\u0131 median\u0131n v\u0259 informasiya m\u0259kan\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131 bir hiss\u0259sini \u0259l\u0259 ke\u00e7iribl\u0259r. Rus q\u0259zetl\u0259rind\u0259, onlayn n\u0259\u015frl\u0259rd\u0259 v\u0259 televiziyalarda geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259msil olunurlar. \u00dcst\u0259lik, erm\u0259nil\u0259rin Rusiya media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 hakimiyy\u0259ti, istifad\u0259 etdikl\u0259ri manipulyasiyalar ictimai \u015f\u00fcuru idar\u0259 etm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn rahat \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Onlar bu tribunadan istafad\u0259 ed\u0259r\u0259k aktiv \u015f\u0259kild\u0259 antit\u00fcrk t\u0259bli\u011fat\u0131 apar\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Art\u0131q \u201cRus mill\u0259tinin \u015fanl\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri\u201d nin (\u00f6zl\u0259rini bel\u0259 adland\u0131rd\u0131qlar\u0131) &#8212; Mirzoyan, Baqdasarov, Simonyan, Kurqinyan, Keosayan v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n &#8212; Birinci Kanal efirind\u0259 Rusiya \u00abd\u00f6vl\u0259tinin m\u0259nafel\u0259rini sars\u0131lmaz \u015f\u0259kild\u0259\u00bb qoruduqlar\u0131ndan \u00e7ox yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Onlar\u0131n m\u0259qs\u0259dl\u0259ri Rusiya, Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni biri-birl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 qoymaq, m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r \u00e7ox anti-Az\u0259rbaycan, anti-T\u00fcrk yalan\u0131 s\u0259sl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 rus i\u00e7timaiyy\u0259tind\u0259 \u201ci\u015f\u011fal\u00e7\u0131\u201d obraz\u0131 yaratmaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiya ictimai xadimi Aleksandr Fomenkov bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 dair bir \u015f\u0259rhind\u0259 \u0130van Mixaylovi\u00e7 Mayskinin (1932-1943-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyadak\u0131 s\u0259firi) xatir\u0259l\u0259rind\u0259n s\u00f6zl\u0259r g\u0259tirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c1943-c\u00fc ild\u0259 Mayski Avropada m\u00fcharib\u0259 getdiyi bir vaxtda Moskvaya g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r mar\u015frutlardan istifad\u0259 edir\u0259k Yerevan \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u0259lir. S\u0259firi Erm\u0259nistan\u0131n birinci katibi qar\u015f\u0131lay\u0131r (soyad\u0131n\u0131 xat\u0131rlam\u0131ram) v\u0259 \u0130van Mixaylovi\u00e7 Mayski il\u0259 s\u00f6hb\u0259tind\u0259 Erm\u0259nistan SSR ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bu s\u00f6zl\u0259ri deyir: Deyesen almanlar sizl\u0259ri \u0259m\u0259lli-ba\u015fl\u0131 \u0259zirl\u0259r?. Bunun n\u0259 dem\u0259k ist\u0259diyini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrs\u00fcn\u00fczm\u00fc? Bu, art\u0131q Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc Rusiya v\u0259 SSR\u0130 il\u0259 bir yerd\u0259 g\u00f6rm\u0259m\u0259k kimi fikrin g\u00f6st\u0259ricisi idi. Eyni zamanda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Respublikalar\u0131ndan biri olma\u011f\u0131 v\u0259 \u0259lveri\u015fli bir anda almanlar\u0131n yan\u0131nda olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r. Mayskiy bu s\u00f6zl\u0259rd\u0259n titr\u0259diyini yaz\u0131r. Onlar sad\u0259c\u0259 \u201crus k\u00fctl\u00fcy\u00fcnd\u0259n\u201d m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 edibl\u0259r. Bu g\u00fcn h\u0259min erm\u0259nil\u0259r \u0130r\u0259van k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259 Rusiya bayraqlar\u0131n\u0131 yand\u0131r\u0131rlar. Televiziya ekranlar\u0131ndan is\u0259 rus-erm\u0259ni dostlu\u011funa t\u0259rifl\u0259r oxuma\u011fa davam edirl\u0259r\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni diasporunun \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tini Erm\u0259nistan\u0131n iqtisadi-sosial probleml\u0259rinin h\u0259lli istiqam\u0259tin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, k\u00f6n\u00fcll\u00fc olaraq b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259rin \u0259lind\u0259 al\u0259t olma\u011f\u0131 daha \u00fcst\u00fcn g\u00f6r\u00fcr. B\u00fct\u00fcn bunlar onun g\u00f6st\u0259ricisidir ki, erm\u0259nil\u0259rin he\u00e7 bir zaman d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri olmay\u0131b v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri m\u00f6vcud deyildir. Erm\u0259ni (hay) tarix\u00e7isi P. Kerop Patkanov da bu fikri t\u0259sdiql\u0259yir: \u201cErm\u0259nistan bir d\u00f6vl\u0259t olaraq b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t tarixind\u0259 he\u00e7 bir \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynamad\u0131. Onun (\u201cerm\u0259ni\u201d m\u00fc\u0259llif) ad\u0131 bir co\u011frafi termin idi\u201d. P. Kerop Patkanov. Van kitab\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n Orta Asiya tarixi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259ti. 1981, s. 36-37. Magdi Neyman, &#171;Erm\u0259nistan&#187; kitab\u0131ndan., 1899<\/p>\n\n\n\n<p>Sosial, siyasi, iqtisadi s\u0259viyy\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq he\u00e7 bir erm\u0259ni icmas\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259, xalq\u0131na g\u00fcv\u0259nm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr. Bu t\u0259sad\u00fcf deyil! Ham\u0131 yax\u015f\u0131 bilir ki, he\u00e7 vaxt bir erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259ti olmay\u0131b. Bol\u015fevik Rusiyas\u0131n\u0131n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 hesab\u0131na yaratd\u0131\u011f\u0131 Erm\u0259nistan is\u0259 dotasiya hesab\u0131na ya\u015fayan respublika olmu\u015fdur. Faktiki olaraq onu d\u00f6vl\u0259t saymaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Diktator, xain, i\u015fki d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc (\u0259yya\u015f) Boris Yeltsin v\u0259 Rusiya ordusu olmasayd\u0131, erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 he\u00e7 vaxt bir qar\u0131\u015f Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131n\u0131 da \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259zdil\u0259r!<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qurban VAH\u0130DOV PEG Siyasi Ekspert Qrupu, ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 analitik \u201cErm\u0259nil\u0259rin he\u00e7 zaman d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri olmam\u0131\u015fd\u0131r. Onlar V\u0259t\u0259n hissi v\u0259 siyasi ba\u011flar il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyill\u0259r. Erm\u0259ni v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyi<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":32080,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-32077","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32077"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32077\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32081,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32077\/revisions\/32081"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/32080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}