{"id":32490,"date":"2021-03-18T03:09:57","date_gmt":"2021-03-17T23:09:57","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=32490"},"modified":"2021-03-18T03:09:58","modified_gmt":"2021-03-17T23:09:58","slug":"vatan-bagi-al-elvandir-siiri-uzerine-inceleme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=32490","title":{"rendered":"\u201cVatan Ba\u011f\u0131\u201d Al-elvand\u0131r \u015eiiri \u00dczerine \u0130nceleme"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>&#171;Vatan Ba\u011f\u0131\u201d Al-elvand\u0131r ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u015fiirin ortaya \u00e7\u0131kma tarih\u00e7esiyle ilgili s\u00f6ylentilere g\u00f6re, Feth Ali \u015eah, A\u011fabeyim A\u011fa\u2019n\u0131n iste\u011fi \u00fczerine Tahran\u2019da b\u00fcy\u00fck bir ba\u011f yapt\u0131r\u0131r; meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131na, \u00e7i\u00e7eklerine, kaz\u0131na, \u00f6rde\u011fine dek her \u015feyi Karaba\u011f\u2019dan getirttirir. A\u011fabeyim A\u011fa, ana yurdunun abuhavas\u0131n\u0131 hissetmesi i\u00e7in bu bah\u00e7eye \u201cVatan Ba\u011f\u0131\u201d ad\u0131n\u0131 verir. Bah\u00e7eye dikilen b\u00fct\u00fcn a\u011fa\u00e7lar, \u00e7i\u00e7ekler yabanc\u0131 memleketin topra\u011f\u0131na uyum sa\u011flar, fakat bir tek H\u00e2r-\u0131 B\u00fclb\u00fcl \u00e7i\u00e7e\u011finin tohumu bitmez. H\u00e2r-\u0131 B\u00fclb\u00fcl \u00e7i\u00e7e\u011finin yaln\u0131zca Karaba\u011f topra\u011f\u0131nda yeti\u015fen, kendisine vatan olarak yaln\u0131zca \u015eu\u015fa\u2019y\u0131 se\u00e7en nadide bir \u00e7i\u00e7ek oldu\u011funa inan\u0131lmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>H\u00e2r-\u0131 B\u00fclb\u00fcl\u2019\u00fcn eksikli\u011finden hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frayan A\u011fabeyim A\u011fa, h\u00fcz\u00fcnl\u00fc Vatan Ba\u011f\u0131 Al-Elvand\u0131r (Quliyev, 1998: 76-77) ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u015fiirini yazar:<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>\u201cVatan ba\u011f\u0131\u201d al-elvand\u0131r,<br>Yok i\u00e7inde H\u00e2r-\u0131 B\u00fclb\u00fcl.<br>Neden her yerin elvand\u0131r,<br>G\u00f6\u011fs\u00fcn alt\u0131 sar\u0131, b\u00fclb\u00fcl?!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Azerbaycan\u2019da, Karaba\u011f Hanl\u0131\u011f\u0131nda, \u0130ran\u2019da ba\u015f g\u00f6steren siyasi olaylar, \u201cT\u00fcrkmen\u00e7ay\u201d, \u201cG\u00fclistan\u201d antla\u015fmalar\u0131 sonucunda vatan\u0131n\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcnmesi,<br>yak\u0131nlar\u0131n\u0131n, ailesinin ba\u015f\u0131na gelenler, \u201chalk\u0131, topra\u011f\u0131 i\u00e7in anavatan\u0131ndan, a\u015fk\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcp, kurban verilen\u201d A\u011fabeyim A\u011fa\u2019n\u0131n \u201cdertlerinin \u00fcst\u00fcne sa\u011falmaz dert getirir\u201d (N\u0259biyeva, 2019: 117). A\u011fabeyim A\u011fa\u2019n\u0131n k\u0131smen de olsa teselli buldu\u011fu \u201cVatan ba\u011f\u0131\u201dnda derdine merhem olabilecek H\u00e2r-\u0131 B\u00fclb\u00fcl \u00e7i\u00e7e\u011finin yoklu\u011fu, onun \u00fcmitlerini yok eder.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Seherin g\u00fcl\u015fen \u00e7a\u011f\u0131nda,<br>Ne gezirsen ba\u011f\u0131, b\u00fclb\u00fcl?!<br>Okudun, a\u011fl\u0131m apard\u0131n,<br>Oldun mene ya\u011f\u0131, b\u00fclb\u00fcl!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fclb\u00fcl, H\u00e2r-\u0131 B\u00fclb\u00fclden, \u015fair de vatan\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ma\u015fukuna hasret kalan \u00e2\u015f\u0131k b\u00fclb\u00fcl\u00fcn figan\u0131, \u015fairin kendi i\u00e7inde bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131 hayk\u0131r\u0131\u015flar\u0131 hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in derdine dert katan b\u00fclb\u00fcle \u201cakl\u0131m\u0131 ba\u015f\u0131mdan ald\u0131n, bana ya\u011f\u0131, d\u00fc\u015fman oldun\u201d der.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>B\u00fclb\u00fcl, sen dala \u00e7ekersen,<br>G\u00f6zya\u015f\u0131m g\u00fcle d\u00f6kersen,<br>On bir ay cefa \u00e7ekersen,<br>Bir ay\u0131 da zar\u0131, b\u00fclb\u00fcl.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>\u015eair, b\u00fclb\u00fcl\u00fcn v\u00fccudu e\u011fik \u015fekilde g\u00f6zya\u015flar\u0131 ak\u0131tmas\u0131n\u0131 mecazi \u015fekilde ifade ederek, b\u00fclb\u00fcl\u00fc \u201cdal (\u062f \u201c(harfine benzetir. B\u00fclb\u00fcl \u201cdal (\u062f \u201c(harfi gibi e\u011fik durdu\u011fu i\u00e7in ak\u0131tt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zya\u015flar\u0131 da kendi y\u00fcz\u00fcne de\u011fil \u00e7i\u00e7e\u011fin \u00fczerine, sanki \u015fairin kalbine d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. On bir ay cefa \u00e7ekip g\u00fcl\u00fcn y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rmeyen b\u00fclb\u00fcl, bir ayl\u0131k g\u00fcl-\u00e7i\u00e7ek mevsimini de H\u00e2r-\u0131 B\u00fclb\u00fcl olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ah naleyle ge\u00e7irir.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>B\u00fclb\u00fcl, geyibsen al, ye\u015fil,<br>Kollar\u0131n boynumdan a\u015f\u0131r,<br>A\u011flamak mene yara\u015f\u0131r,<br>Koy a\u011flay\u0131m bari, b\u00fclb\u00fcl!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>\u015eair, a\u011flaman\u0131n b\u00fclb\u00fclden \u00e7ok kendisine yak\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fclb\u00fcl daha serbesttir, \u015fair ise g\u00f6zya\u015flar\u0131n\u0131 daha \u00e7ok i\u00e7ine ak\u0131tmaya mahk\u00fbmdur.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>B\u00fclb\u00fcl, seni kim u\u00e7urttu,<br>Kim daldan dala ka\u00e7\u0131rtt\u0131,<br>Kim sana bade i\u00e7irtti,<br>Kimler oldu saki, b\u00fclb\u00fcl?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Siyasi-diplomatik bir rehine olarak ebediyen vatan\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015fen \u015fair, b\u00fclb\u00fcl\u00fcn kaderini de merak ederek onu kimlerin yerinden, yurdundan etti\u011fini, kimlerin saki olup ona bade i\u00e7irdi\u011fini sorar ki, buradan \u015fairin kendisini badeli \u00e2\u015f\u0131k olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u015eiirin tamam\u0131, eserin yaz\u0131lma tarih\u00e7esiyle birlikte incelendi\u011finde, A\u011fabeyim A\u011fabac\u0131\u2019n\u0131n vatan hasreti ve \u00f6zlemini hi\u00e7 olmazsa birazc\u0131k dindirmek, dert y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletmek \u00e7abas\u0131n\u0131n hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131, eski yaralar\u0131n\u0131n tazelendi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Gurbette yaz\u0131lan, \u015fairin s\u0131la hasretinin, kalp s\u0131z\u0131lar\u0131n\u0131n duyuldu\u011fu bu \u015fiir k\u0131sa s\u00fcrede g\u00f6n\u00fcllere k\u00f6k salm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Beyler Memmedov\u2019un ifade etti\u011fi gibi, A\u011fabeyim A\u011fa\u2019n\u0131n \u015fiirlerinin \u00f6z\u00fc, vatan sevgisi, ayr\u0131l\u0131k azab\u0131, kara sevda ve iyi niyetlerden olu\u015fmaktad\u0131r; bu \u015fiirin de tutkulu, alevli ve kederli m\u0131sralar\u0131n\u0131 onun \u015fahsi facias\u0131ndan, manevi ac\u0131lar\u0131ndan, heyecanlar\u0131ndan ay\u0131rmak \u00e7etindir (M\u0259mm\u0259dov, 1989: 16). Ger\u00e7ekten de \u015fairin kendi hayalini tam \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftiremedi\u011finden duydu\u011fu yetersizlik, \u00fcmitsizlik ve \u00e7aresizlik duygular\u0131n\u0131n m\u0131sralara d\u00f6n\u00fc\u015fmesi sonucunda meydana \u00e7\u0131kan \u201cVatan ba\u011f\u0131 al-elvand\u0131r\u201d \u015fiirindeki dert, hasret, gam y\u00fck\u00fc a\u011f\u0131r oldu\u011fu gibi genelleme y\u00f6n\u00fc de olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Bu \u015fiir, sadece A\u011fabeyim A\u011fa\u2019n\u0131n hayat\u0131n\u0131 de\u011fil, hem de b\u00fct\u00fcnl\u00fckte ba\u015f\u0131 musibetler \u00e7ekmi\u015f, vatan\u0131 s\u00fcrekli yabanc\u0131lar taraf\u0131ndan ya\u011fmalanm\u0131\u015f Azerbaycan halk\u0131n\u0131n tarih\u00ee kader yolunu anlatan bir destan niteli\u011findedir.<\/p>\n\n\n\n<p>(Devam\u0131 edecek)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#171;Vatan Ba\u011f\u0131\u201d Al-elvand\u0131r ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u015fiirin ortaya \u00e7\u0131kma tarih\u00e7esiyle ilgili s\u00f6ylentilere g\u00f6re, Feth Ali \u015eah, A\u011fabeyim A\u011fa\u2019n\u0131n iste\u011fi \u00fczerine Tahran\u2019da b\u00fcy\u00fck bir ba\u011f yapt\u0131r\u0131r; meyve<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-32490","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkish"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32490"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32492,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32490\/revisions\/32492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}