{"id":33111,"date":"2021-03-24T03:49:33","date_gmt":"2021-03-23T23:49:33","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=33111"},"modified":"2021-03-24T19:07:10","modified_gmt":"2021-03-24T15:07:10","slug":"%c9%99l%c9%99vi-v%c9%99-kurdl%c9%99ri-aldatmis-erm%c9%99ni-seyid-riza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=33111","title":{"rendered":"\u018fl\u0259vi v\u0259 k\u00fcrdl\u0259ri aldatm\u0131\u015f erm\u0259ni Seyid Riza"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0130ngilisl\u0259rin 1919-cu ild\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 n\u0259\u015fr olunan bu kitabda Seyid Rizan\u0131n erm\u0259ni d\u00f6nm\u0259si oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131b. H\u0259tta Sultan Alparslan\u0131n 1076-c\u0131 ild\u0259 y\u0131xd\u0131\u011f\u0131 o ki\u00e7ik erm\u0259ni krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 bayra\u011f\u0131n\u0131 da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaz\u0131b. V\u0259 yen\u0259: \u015e\u0259rqd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131 qurmaq laz\u0131md\u0131rsa, kiminl\u0259 birlikd\u0259 qurulmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.V\u0259 yen\u0259: 1915-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259r, xalq\u0131 tapman\u0131n \u00e7\u0259tin oldu\u011funu v\u0259 bunu aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u0259vv\u0259ld\u0259n planla\u015fd\u0131r\u0131lan layih\u0259l\u0259rin bu kitabda desifr\u0259 edildiyini oxuyunca \u015fok olacaqs\u0131n\u0131z &#8230;<br><br>Kitab\u0131n yazar\u0131 is\u0259 Ingilisl\u0259rin Diyarbak\u0131r konsullu\u011funda x\u00fcsusi v\u0259zif\u0259li konsul k\u00f6m\u0259k\u00e7isi olan Tomas v\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Ester Mugirdicyand\u0131r.Bu konsulun x\u00fcsusi v\u0259zif\u0259si, Hoybun v\u0259 Da\u015fnak erm\u0259nil\u0259rinin Alevi v\u0259 K\u00fcrdl\u0259rin i\u00e7\u0259risin\u0259 s\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259rin siyah\u0131s\u0131n\u0131 tutmaqd\u0131. Kitab\u0131n n\u0259\u015fr olundu\u011fu yer v\u0259 n\u0259\u015fr olunan d\u00f6vr \u00e7ox maraql\u0131d\u0131r. \u015e\u0259rq v\u0259 C\u0259nub-\u015e\u0259rqd\u0259 olan konsulluqlar\u0131n x\u00fcsusi v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin olmas\u0131 o zaman bilinmirdi. B\u00f6lg\u0259d\u0259ki kils\u0259l\u0259ri h\u00f6kum\u0259tin \u0259liyl\u0259 b\u0259rpa edildi!Bu x\u0259yan\u0259tl\u0259r papalar\u0131n v\u0259 pastorlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini azad buraxd\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan b\u0259ri sona \u00e7atm\u0131r. M\u0259hz bel\u0259 konsullar\u0131n x\u00fcsusi \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259; 1915-ci il erm\u0259nil\u0259rin dedikl\u0259rind\u0259n, ir\u0259lid\u0259 qurulmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131lan Erm\u0259nistan v\u0259 K\u00fcrd\u00fcstan \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259\u015fhur qisas\u00e7\u0131l\u0131q z\u0259mnind\u0259 erm\u0259ni \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fkilat\u0131 da\u015fnak v\u0259 Hoybun i\u00e7ind\u0259n se\u00e7il\u0259r\u0259k Alevi (\u018fl\u0259vi) v\u0259 K\u00fcrd ail\u0259l\u0259rin i\u00e7in\u0259 yerl\u0259\u015fdiril\u0259n 40 min erm\u0259nini v\u0259 tayfalar\u0131 \u00f6yr\u0259nirik.<br><br>Seyit Riza daim 1076-c\u0131 ild\u0259 Alparslan t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131lan ki\u00e7ik bir erm\u0259ni c\u0259miyy\u0259tinin sanca\u011f\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Bu bayra\u011f\u0131 Seyid R\u0131zadan Britaniya h\u00f6kum\u0259ti ad\u0131ndan astronomik qiym\u0259t\u0259 sat\u0131n almaq ist\u0259yirdil\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/U0zM11.png\" alt=\"\" data-id=\"33112\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=33112\" class=\"wp-image-33112\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/zKA4eR.png\" alt=\"\" data-id=\"33113\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/zKA4eR.png\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=33113\" class=\"wp-image-33113\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Seyid Riza is\u0259 \u0259vv\u0259l Sanca\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 inkar etmi\u015f, amma erm\u0259nic\u0259 dan\u0131\u015f\u0131l\u0131nca bu Bayra\u011f\u0131 g\u0259tirmi\u015fdi. Bu bayra\u011f\u0131 Ingilt\u0259r\u0259 D\u00f6vl\u0259ti ad\u0131na sat\u0131n almaq ist\u0259dikl\u0259rini s\u00f6yl\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 is\u0259: &#171;Xeyr satmam&#187;-dey\u0259r, Seyid Riza \u00e7ox astronomik bir pul ver\u0259c\u0259kl\u0259rini s\u00f6yl\u0259m\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, yen\u0259: &#171;xeyir olmaz, verm\u0259r\u0259m&#187;- dey\u0259r.<br><br>Bu bayra\u011f\u0131n babalar\u0131ndan ona q\u0259yyum verildiyini izah edib &#171;madam ki \u015e\u0259rqd\u0259 bir Erm\u0259nistan qurulacaq, o zaman qurulacaq Erm\u0259nistan\u0131n Kral\u0131 m\u0259n olmal\u0131yam&#187; &#8212; dey\u0259r. Yax\u015f\u0131, bayraq m\u0259nd\u0259dir, dem\u0259li, sancaq m\u00fchafizi d\u0259 m\u0259nim hekay\u0259mdir.<br><br>Kitab\u0131n yazd\u0131qlar\u0131ndan Erm\u0259nistan\u0131n kral\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edildi, bu kral bayraq m\u00fchafizi Seyid Riza idi&#187;.<br><br>B\u0259s erm\u0259ni c\u0259miyy\u0259ti bu s\u0259lt\u0259n\u0259ti harada quracaqd\u0131 v\u0259 \u0259halini haradan alacaqd\u0131?<br><br>Ax\u0131 b\u00fct\u00fcn erm\u0259nil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 &#171;soyq\u0131r\u0131m&#187; t\u00f6r\u0259tmi\u015fdik!<br><br>B\u0259s onlar\u0131 H\u0259l\u0259b v\u0259 onun \u0259traf\u0131ndak\u0131 b\u00f6lg\u0259y\u0259 qovmu\u015fduq &#8230;<br><br>Bunu da biz el\u0259 bu kitabdan yenid\u0259n \u00f6yr\u0259nirik &#8230;<br><br>Dersim Co\u011frafyas\u0131 &#171;Tunceli, Erzincan, Elaz\u0131\u011f, Sivas, Malatya, Bing\u00f6l v\u0259 \u018frzurum&#187;un bir mahal\u0131d\u0131r, y\u0259ni ham\u0131s\u0131na bird\u0259n Dersim deyilir.<br><br>&#8230;Kapadokya kimi bir co\u011frafiyan\u0131n ad\u0131 Dersimdir &#8230;<br><br>Kapadokyada be\u015f il var &#8230;<br><br>Bu g\u00fcn Bal\u0131kesir v\u0259 ya Antalya \u018fl\u0259vilerin\u0259 kims\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 etm\u0259z.<br><br>Amma bir \u015f\u0259xs Dersim \u018fl\u0259visi oldu\u011funu deyirs\u0259, burada t\u0259r\u0259dd\u00fcdl\u0259r var &#8230;<br><br>Bu t\u0259r\u0259dd\u00fcdl\u0259rin \u0259sas s\u0259b\u0259bi is\u0259, bu intiqam\u00e7\u0131 kriptolu Hoybun v\u0259 Da\u015fnak \u00e7etelerinden se\u00e7ilmi\u015f v\u0259 Alevil\u0259ri i\u00e7\u0259risin\u0259 (\u018fl\u0259vil\u0259rin) s\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259rdir.<br><br>B\u00f6lg\u0259mizin \u015f\u0259rqind\u0259ki m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra sahibsiz qad\u0131nlara t\u0259cav\u00fcz edib toplu m\u0259zarlara basd\u0131ran, bu Da\u015fnak v\u0259 Hoybun \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin\u0259 aid erm\u0259nil\u0259r ail\u0259 ad\u0131yla v\u0259 z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f ad\u0131 alt\u0131nda:<br><br>Anterl\u0259rd\u0259,<br>Septi \u0259\u015fir\u0259tin\u0259,<br>Milli \u0259\u015fir\u0259tin\u0259,<br>Miro\u011flu \u0259\u015fir\u0259tin\u0259,<br>&#8230;Gizlic\u0259 bir \u015f\u0259kild\u0259 yerl\u0259\u015fdirilib.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/seyh-said-rus-generali-seyit-riza-rus-generali-seyh-sait-seyit-riza-seyh-sait-rus-generali-1024x640.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-33114\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><br><br>Biz yatark\u0259n ta 1821-ci ild\u0259n etibar\u0259n \u015e\u0259rqd\u0259 K\u00fcrtc\u0259 L\u00fc\u011f\u0259t haz\u0131rlayan ke\u015fi\u015fl\u0259r is\u0259, bu b\u00f6lg\u0259d\u0259ki kils\u0259 v\u0259 konsuluklardak\u0131 \u00e7ox x\u00fcsusi tap\u015f\u0131r\u0131qlar yerin\u0259 yetirirl\u0259rdi &#8230;<br><br>Onlar\u0131n adlar\u0131 bu kitabda yer alm\u0131\u015fd\u0131r.<br><br>SEVR m\u00fcqavil\u0259sind\u0259 K\u00fcrdistan v\u0259 Erm\u0259nistan adl\u0131 layih\u0259ni ortaya qoyuldu, biz d\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259t \u015foku il\u0259 q\u0259bul etdik.<br><br>\u0130ll\u0259r \u0259vv\u0259l qurulacaq erm\u0259ni krall\u0131\u011f\u0131na bir kral v\u0259 40 min n\u0259f\u0259rlik bir t\u0259b\u0259\u0259 t\u0259klif etmi\u015fdil\u0259r!<br><br>Biz is\u0259 o ill\u0259rd\u0259 T\u00fcrk\u0259m dey\u0259nl\u0259ri Zeytunda\u011f\u0131na s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn\u0259 g\u00f6nd\u0259rirdik!<br><br>&#8230;O d\u00f6vrd\u0259 is\u0259, ayaq\u00fcstd\u0259 uyuyan biz sad\u0259l\u00f6vh t\u00fcrkl\u0259rin d\u00fcnyadan x\u0259b\u0259rimiz yoxdu.<br><br>Ancaq bizim i\u00e7imizd\u0259ki &#171;x\u00fcsusi tap\u015f\u0131r\u0131ql\u0131 adamlar&#187; layih\u0259l\u0259r haz\u0131rlad\u0131lar, bizims\u0259 he\u00e7 n\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259rimiz olmay\u0131b v\u0259 n\u0259 yaz\u0131q ki, yaln\u0131z g\u00fcc\u00fcm\u00fcza bir-birimizi yem\u0259y\u0259 \u00e7at\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/maxresdefault-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-33115\"\/><figcaption>Ruslar Seyid Rizaya medal veribmi\u015f<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Biz\u0259 ill\u0259rc\u0259 Seyit Rizaya Xorasan m\u0259n\u015f\u0259li T\u00fcrk dedil\u0259r inand\u0131q, Alevi Seyid dedil\u0259r inand\u0131q, halbuki bu kitab 1919-cu ild\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 n\u0259\u015fr olunduqdan sonra 1921-ci ild\u0259 \u0130stanbulda da t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilib n\u0259\u015fr olunmu\u015f, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 11 Alevi Oca\u011f\u0131 Seyid Rizan\u0131 d\u00fc\u015fk\u00fcn elan edibmi\u015f.<br><br>H\u0259min ocaqlar\u0131n ad\u0131 da kitabda verilmi\u015fdir. Ancaq &#171;\u0130stiqlal Sava\u015f\u0131&#187; ill\u0259rind\u0259 he\u00e7 kim bu hadis\u0259nin d\u0259h\u015f\u0259tini anlaya bilm\u0259di &#8230;<br><br>Londonda Milli Arxiv adl\u0131 bir yer var. \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 The National Archives-d\u00f6vl\u0259t arxivi deyil\u0259n yer var, qeydiyyatdan ke\u00e7ib ofisin\u0259 girirs\u0259n, &#171;FO 371\/20864 \/ E5529&#187; n\u00f6mr\u0259li s\u0259n\u0259di \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259r\u0259mmi? &#8212; yaz\u0131rsan v\u0259 m\u0259ktub al\u0131b oxuyursan ki, kitabda g\u00f6st\u0259ril\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259rin \u0259sill\u0259rinin yerl\u0259ri v\u0259 tarixl\u0259ri d\u0259 m\u00f6vcuddur.<br><br>F\u0259rqli d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn oxuma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u0259rdim.<br><br>Murteza Pursal\u0131<br><br>P.S. Bu g\u00fcn h\u0259l\u0259 d\u0259 oyanmayan t\u00fcrk mill\u0259ti bu erm\u0259nini seyid dey\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259kd\u0259dirl\u0259r&#8230;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ngilisl\u0259rin 1919-cu ild\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 n\u0259\u015fr olunan bu kitabda Seyid Rizan\u0131n erm\u0259ni d\u00f6nm\u0259si oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131b. H\u0259tta Sultan Alparslan\u0131n 1076-c\u0131 ild\u0259 y\u0131xd\u0131\u011f\u0131 o ki\u00e7ik erm\u0259ni krall\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-33111","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33111"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33150,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33111\/revisions\/33150"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}