{"id":33174,"date":"2021-03-25T01:10:18","date_gmt":"2021-03-24T21:10:18","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=33174"},"modified":"2021-03-25T01:10:20","modified_gmt":"2021-03-24T21:10:20","slug":"bakida-m%c9%99zari-tapilan-isa-peyg%c9%99mb%c9%99rin-apostolu-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=33174","title":{"rendered":"Bak\u0131da m\u0259zar\u0131 tap\u0131lan \u0130sa pey\u011f\u0259mb\u0259rin apostolu &#8212; Foto"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Bak\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n sirrli \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n biridir. D\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir yerind\u0259 Bak\u0131 q\u0259d\u0259r yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc gizlinl\u0259ri olan \u015f\u0259h\u0259r yoxdur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bak\u0131 Rusiyan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra \u00e7ox qaz\u0131nt\u0131lara m\u0259ruz qal\u0131b v\u0259 burada Rusiya, sonra da Sovetl\u0259rin k\u0259\u015ffiyyat\u0131 ill\u0259r boyu axtar\u0131\u015f aparmalar\u0131na baxmayaraq, h\u0259l\u0259 d\u0259 bu sirl\u0259ri tam ortaya \u00e7\u0131xara bilm\u0259yibl\u0259r. \u00c7\u00fcnki Bak\u0131 \u00f6z sirrini h\u0259r k\u0259s\u0259 a\u00e7m\u0131r v\u0259 bu sirri bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131 il\u0259 ruh\u0259n ba\u011fl\u0131 olmaq laz\u0131md\u0131r. Bak\u0131 hiss etm\u0259lidir ki, kim\u0259 \u00f6z sirrini verir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1964-c\u00fc ild\u0259 Bak\u0131da arxeoloqlar\u0131n qaz\u0131nt\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 zaman tapd\u0131qlar\u0131 v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n tamam m\u0259nz\u0259r\u0259sini d\u0259yi\u015f\u0259n be\u015f m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m sirrd\u0259n biri \u0130sa M\u0259sihin 12 apostolundan biri, Az\u0259rbaycan\u0131n hamisi say\u0131lan Apostol Varfolomeyin m\u0259zar\u0131n\u0131n tap\u0131lmas\u0131 idi. \u0130\u00e7\u0259ri\u015f\u0259h\u0259rd\u0259 Q\u0131z qalas\u0131n\u0131n yan\u0131nda ara\u015fd\u0131rma aparan arxeoloqlar 1892-ci ild\u0259 yerli xristian \u0259halinin b\u0259x\u015fi\u015fl\u0259ri hesab\u0131na H\u0259vari Varfolomeyin \u015f\u0259hid edildiyin\u0259 inan\u0131lan yerd\u0259 tikdikl\u0259ri ki\u00e7ik kapella formal\u0131 ortodoks kils\u0259sinin daxilind\u0259 q\u0259dim m\u0259zara rast g\u0259lirl\u0259r. M\u0259zar\u0131n eni yar\u0131m metr, uzunlu\u011fu is\u0259 2 metr\u0259 \u00e7at\u0131rd\u0131. Q\u0259dim ikonalar, q\u0259dim pullar v\u0259 q\u0259dim \u0259lyazmalar\u0131n oldu\u011fu m\u0259zar\u0131 tapan arxeoloqlar m\u0259zar\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 q\u0259dim Alban dilind\u0259 \u201c\u0130sa M\u0259sihin apostolu, r\u0259bb\u0259 sadiq, h\u0259vari Vartolomeos\u201d yaz\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. D\u0259rhal Moskvaya x\u0259b\u0259r verilir, s\u0259h\u0259risi g\u00fcn Sovet t\u0259h\u00fclk\u0259slzik xidm\u0259tinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 qaz\u0131nt\u0131 yerin\u0259 g\u0259lirl\u0259r, burda axtar\u0131\u015f aparan arxeoloqlarla s\u00f6hb\u0259tl\u0259r apar\u0131l\u0131r. M\u0259zar x\u00fcsusi qutuda Moskvaya apar\u0131l\u0131r. Yuxar\u0131da is\u0259 q\u0259rar bel\u0259 olur: \u201c\u00d6lk\u0259d\u0259 dini ajiotaj yarad\u0131lmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259zar gizl\u0259dilsin, qaz\u0131nt\u0131lar dayand\u0131r\u0131ls\u0131n v\u0259 kils\u0259 da\u011f\u0131d\u0131ls\u0131n\u201d. Kils\u0259 dinl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 kampaniyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 s\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/icherisheher-kilse.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-33175\" width=\"1036\" height=\"1160\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bununla paralel olaraq tap\u0131lan BE\u015e S\u0130RR (Q\u0131z qalas\u0131n\u0131n alt\u0131ndan, d\u0259nizalt\u0131 batm\u0131\u015f S\u0259bail qalas\u0131na yol x\u0259tti, ba\u015fqa planetl\u0259r\u0259 aid oldu\u011fu deyil\u0259n cihaz, albanlara m\u0259xsus \u0259lyazmalar, \u0130sa M\u0259shi\u0259 aid olan \u0259\u015fya v\u0259 q\u0259dim \u201c\u0130ncil\u201d kitab\u0131) g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr, izl\u0259r yox edilir v\u0259 h\u0259r \u015fey el\u0259 edilir ki, bu bar\u0259d\u0259 he\u00e7 kim he\u00e7 n\u0259 bilm\u0259sin.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcq\u0259dd\u0259s Varfolomey 24 avqust 71-ci ilind\u0259 at\u0259\u015fp\u0259r\u0259stl\u0259r \u015f\u0259h\u0259ri olan Bak\u0131da xristian dinini yayd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 \u00e7arm\u0131xa \u00e7\u0259kilib. Onu \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc yerd\u0259 d\u0259fn edibl\u0259r, \u00fcst\u00fcnd\u0259 ilk \u0259vv\u0259l\u0259r ki\u00e7ik tikili olub, sonralar onun edam edildiyi yerd\u0259 Alban kils\u0259si tikilib, 1892-ci ild\u0259 q\u0259dim m\u0259b\u0259din yerind\u0259 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Varfolomey kils\u0259si ucald\u0131l\u0131b. Bir fakt\u0131 da deyim ki, d\u00fcnyan\u0131n gizli t\u0259\u015fkilatlar\u0131ndan biri olan illuminatil\u0259r buran\u0131 x\u00fcsusi diqq\u0259td\u0259 saxlay\u0131rd\u0131lar. Gizli yollarla Fransa, \u0130ran, T\u00fcrkiy\u0259, Britaniyadan buran\u0131 ziyar\u0259t etm\u0259y\u0259 g\u0259lirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda xristianl\u0131q h\u0259l\u0259 \u0130sa M\u0259sihin \u015fagirdl\u0259ri d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yay\u0131lma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259 ki, bu dini yaymaq m\u0259qs\u0259di il\u0259 q\u0259dim Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti olan Qafqaz Albaniyas\u0131na apostollar g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Burada xristian dininin yay\u0131lmas\u0131 apostollar Varfolomey v\u0259 Faddeyin, el\u0259c\u0259 d\u0259 Faddeyin \u015fagirdl\u0259ri olan Yelisey v\u0259 Mar\u0131n ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yeliseyin f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 indiki \u015e\u0259ki rayonunun Ki\u015f k\u0259ndi \u0259razisind\u0259 \u201c\u015e\u0259rq kils\u0259l\u0259rinin anas\u0131\u201d kimi m\u0259\u015fhurla\u015fan Qafqaz\u0131n ilk xristian kils\u0259sinin \u0259sas\u0131 qoyuldu. Daha sonra Qafqaz Albaniyas\u0131n\u0131n dig\u0259r yerl\u0259rind\u0259 d\u0259 xristian icmalar\u0131 meydana g\u0259ldi, bel\u0259likl\u0259, h\u0259vari m\u0259n\u015f\u0259li Alban Kils\u0259si t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapd\u0131.(Axar.az)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bak\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n sirrli \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n biridir. D\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir yerind\u0259 Bak\u0131 q\u0259d\u0259r yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc gizlinl\u0259ri olan \u015f\u0259h\u0259r yoxdur. Bak\u0131 Rusiyan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra \u00e7ox<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-33174","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33174"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33177,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33174\/revisions\/33177"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}