{"id":33408,"date":"2021-03-28T00:21:12","date_gmt":"2021-03-27T20:21:12","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=33408"},"modified":"2021-03-28T00:21:16","modified_gmt":"2021-03-27T20:21:16","slug":"erm%c9%99nistanin-yeni-siyasi-oyunu-italyan-jurnalist","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=33408","title":{"rendered":"Erm\u0259nistan\u0131n yeni siyasi oyunu&#8230; &#8212; \u0130talyan jurnalist"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0130taliyan\u0131n \u201cLo Spessore\u201d analitik portal\u0131nda italyan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131-jurnalist Domeniko Letizian\u0131n \u201cAz\u0259rbaycan\u0131 g\u00f6zd\u0259n salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131n yeni siyasi oyunu\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259si d\u0259rc olunub. M\u0259qal\u0259d\u0259 C\u0259bray\u0131l rayonunun i\u015f\u011fal\u0131 vaxt\u0131 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n orada qanunsuz olaraq in\u015fa edilmi\u015f \u201cibad\u0259tgah\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131 erm\u0259ni t\u0259r\u0259finin yalanlar\u0131 if\u015fa edilir, h\u0259m\u00e7inin m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259r \u0130taliya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7at\u0131d\u0131r\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/axar.az\/\" rel=\"noreferrer noopener\">Axar.az<\/a>&nbsp;m\u0259qal\u0259nin t\u0259rc\u00fcm\u0259sini t\u0259qdim edir:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Az\u0259rbaycan m\u0259scidl\u0259rin v\u0259 y\u0259hudi m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin abid\u0259l\u0259rinin, habel\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r d\u0259 daxil olmaqla b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 xristian kils\u0259l\u0259rinin v\u0259 dini irsin qorunmas\u0131 v\u0259 etiqad azadl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 d\u00fcnyada tan\u0131n\u0131r. Erm\u0259nistanla m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin bitm\u0259sind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t Nazirliyi bildirmi\u015fdir ki, \u201cmultikultural v\u0259 \u00e7oxkonfessiyal\u0131 bir \u00f6lk\u0259 olaraq Az\u0259rbaycan \u0259srl\u0259r boyu s\u00fclh \u015f\u0259raitind\u0259 yana\u015f\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f v\u0259 birlikd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn xalqlar\u0131n v\u0259 dinl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin v\u0259t\u0259ni olmu\u015fdur; d\u00f6vl\u0259t m\u0259d\u0259ni irsinin m\u00fchafiz\u0259sin\u0259, b\u0259rpas\u0131na v\u0259 yenid\u0259n qurulmas\u0131na laz\u0131mi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 ya\u015fayan italyanlar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 vur\u011fuland\u0131\u011f\u0131 kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n xristian icmas\u0131 Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin ayr\u0131lmaz, f\u0259al bir hiss\u0259sini t\u0259msil edir v\u0259 abid\u0259l\u0259r, ibad\u0259t yerl\u0259ri v\u0259 kils\u0259l\u0259r d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fchafiz\u0259 edilir v\u0259 m\u00fct\u0259madi olaraq b\u0259rpa olunur. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Roma Papas\u0131 Fransisk 2016-ci ilin oktyabr ay\u0131nda Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 dini tolerantl\u0131q \u00fczr\u0259 d\u00fcnyada model \u00f6lk\u0259 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdir. Tarixi-dini abid\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n kils\u0259, sinaqoqlar\u0131n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 yenid\u0259n qurulmas\u0131 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin multikulturalizmin t\u0259\u015fviqi istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi siyas\u0259tin t\u0259rkib hiss\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilmi\u015f rayonlardan biri olan C\u0259bray\u0131lda BBC-nin m\u00fcxbiri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 Qafqaz\u0131n incisin\u0259 qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti saxta x\u0259b\u0259rl\u0259rin yay\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n verilmi\u015f co\u011frafi koordinatlar \u0259sas\u0131nda &#171;erm\u0259ni ibad\u0259tgah\u0131&#187; axtaran m\u00fcxbir onu tapmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 dini binalar\u0131n Bak\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131\u011f\u0131 q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259lib. BBC-nin jurnalisti bu binan\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259ki &#171;erm\u0259ni dini irsi&#187;nin bir hiss\u0259si kimi t\u0259snif ed\u0259r\u0259k m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 dini bir don geyindirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Xat\u0131rladaq ki, BMT T\u015e-n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259sdiq olundu\u011fu kimi 1993-c\u00fc ild\u0259n 2020-ci ilin oktyabr\u0131nad\u0259k Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmu\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n C\u0259bray\u0131l rayonunda i\u015f\u011faldan \u0259vv\u0259l yaln\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131lar m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Erm\u0259ni irsi kimi t\u0259qdim olunan bu &#171;ibad\u0259tgah&#187; yaln\u0131z 2017-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131, erm\u0259ni \u0259sg\u0259rl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bir h\u0259rbi hiss\u0259nin yan\u0131nda in\u015fa edilmi\u015fdir. El\u0259 m\u0259hz 2017-ci ilin oktyabr\u0131nda erm\u0259ni m\u0259tbuat\u0131 erm\u0259nil\u0259rin uydurma Mexakavan ad\u0131 verdikl\u0259ri C\u0259bray\u0131l rayonunda bir h\u0259rbi hiss\u0259nin yan\u0131nda bu &#171;kils\u0259nin&#187; a\u00e7\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131. O d\u00f6vr\u00fcn erm\u0259ni m\u0259tbuat\u0131n\u0131n qeyd etdiyi kimi, s\u00f6z\u00fcged\u0259n kils\u0259 &#171;torpaqlar\u0131n he\u00e7 vaxt Az\u0259rbaycana qaytar\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131n&#187; bir simvolu olmal\u0131 idi. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 qeyd olunan tikili tarixi memarl\u0131q abid\u0259si olmamaqla yana\u015f\u0131 b\u00f6lg\u0259nin m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini irsinin bir hiss\u0259si deyildir v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Qaraba\u011fda d\u0131rna\u011faras\u0131 &#171;erm\u0259nil\u0259rin \u00e7ox\u0259srlik varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n&#187; s\u00fcbutu deyildir. Bu, i\u015f\u011fal vaxt\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 in\u015fa edilmi\u015f m\u00fcasir bir tikilidir v\u0259 b\u00fct\u00fcn i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti v\u0259 \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f qanunsuz h\u0259r hans\u0131 bir f\u0259aliyy\u0259t kimi bu tikilinin h\u0259min \u0259razid\u0259 m\u00f6vcudlu\u011fu da qanunsuzdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidentinin k\u00f6m\u0259k\u00e7isi Hikm\u0259t Hac\u0131yev \u00f6t\u0259n c\u00fcm\u0259 ax\u015fam\u0131 g\u00fcn\u00fc &#171;Az\u0259rbaycana aid h\u0259r \u015feyi da\u011f\u0131tmaqla b\u0259rab\u0259r, ibad\u0259tgah qurmaq xristianl\u0131\u011f\u0131n t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rin\u0259 ziddir&#187;, dey\u0259 tvit ed\u0259r\u0259k h\u0259l\u0259 2017-ci ild\u0259 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fark\u0259n erm\u0259nil\u0259rin he\u00e7 vaxt ya\u015famad\u0131qlar\u0131 i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 C\u0259bray\u0131l rayonunda qanunsuz h\u0259rbi ibad\u0259tgah\u0131n in\u015fa edilm\u0259sin\u0259 dair b\u0259yanat verdiyini xat\u0131rlatm\u0131\u015fd\u0131r. Hikm\u0259t Hac\u0131yev, h\u0259m\u00e7inin 2017-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ist\u0259yi il\u0259 AT\u018fT-in Minsk Qrupunun h\u0259ms\u0259drl\u0259rinin o vaxt i\u015f\u011fal olunmu\u015f C\u0259bray\u0131la s\u0259f\u0259r etdikl\u0259rini v\u0259 ibad\u0259tgah\u0131n in\u015fas\u0131 fakt\u0131n\u0131 qeyd\u0259 ald\u0131qlar\u0131n\u0131 da xat\u0131rlatm\u0131\u015fd\u0131r. \u201cMissiyan\u0131n sonunda, ibad\u0259tgah\u0131n burada olan \u0259sg\u0259rl\u0259rin ehtiyaclar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tikildiyi bildirilir\u201d, dey\u0259 yazan Hikm\u0259t Hac\u0131yev i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin dini v\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u0259hiyy\u0259tini d\u0259yi\u015fdirm\u0259k c\u0259hdinin qanunsuz bir h\u0259r\u0259k\u0259t oldu\u011funu \u0259lav\u0259 etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>BBC-nin video reportaj\u0131nda g\u00f6st\u0259rildiyi kimi bu &#171;ibad\u0259tgah\u0131n&#187; q\u0259sd\u0259n m\u0259hv edilm\u0259si iddialar\u0131na g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, ke\u00e7\u0259n pay\u0131zda 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 C\u0259bray\u0131l\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda \u015fidd\u0259tli d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r getmi\u015fdir v\u0259 bu &#171;ibad\u0259tgah&#187; h\u0259rbi hiss\u0259y\u0259 yax\u0131n tikildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar zaman\u0131 onun da\u011f\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 &#171;geosiyasi oyun&#187;un azl\u0131qlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 f\u0259rqli dini konfessiyalar\u0131n m\u00fchafiz\u0259si il\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmad\u0131\u011f\u0131, yaln\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131 g\u00f6zd\u0259n salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn edil\u0259n bir siyasi oyun oldu\u011fu ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n bu, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 etirazlar\u0131na s\u0259b\u0259b olan Erm\u0259nistanda h\u00f6kum\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n diqq\u0259ti m\u00f6vcud daxili siyasi xaosdan yay\u0131nd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyasi bir paradoksdur. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 apar\u0131lan bu t\u0259bli\u011fat\u0131n arxas\u0131nda erm\u0259ni xalq\u0131nda nifr\u0259t v\u0259 intiqam hissl\u0259ri a\u015f\u0131lama\u011fa, b\u00f6lg\u0259d\u0259 yeni bir m\u00fcharib\u0259 t\u00f6r\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlar dayan\u0131r ki, bu da x\u00fcsusil\u0259 erm\u0259ni xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha a\u011f\u0131r faci\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmaqla yana\u015f\u0131, onun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bel\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 ata bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n otuz illik i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 Erm\u0259nistan b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fc il\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 saxtala\u015fd\u0131rmaqla,19-cu \u0259sr pravoslav kils\u0259l\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 Erm\u0259nistanla he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmayan, yerl\u0259\u015fm\u0259 \u0259razisi indiki Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisi olan torpaqlarda Qafqaz Albaniyas\u0131n\u0131n q\u0259dim m\u0259b\u0259d v\u0259 monast\u0131rlar\u0131n\u0131n tarixini d\u0259yi\u015fm\u0259kl\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaqlardak\u0131 \u0259srl\u0259rd\u0259n b\u0259ri m\u00f6vcud olan Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funu silm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259 ki, &#171;yeni rejim\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131la&#187; bilm\u0259y\u0259n h\u0259r \u015fey m\u0259hv edilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n iki \u015f\u0259h\u0259ri &#8212; A\u011fdam v\u0259 F\u00fczuli ruhlar \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir, \u00e7\u00fcnki Az\u0259rbaycan\u0131n torpaqlar\u0131 azad etm\u0259sind\u0259n sonra bu \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin v\u0259 irsinin yerl\u0259 bir edildiyi a\u015fkar edilmi\u015fdir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bunlar\u0131n he\u00e7 biri i\u015f\u011fal ill\u0259rind\u0259 d\u00fcnya medias\u0131n\u0131n g\u00fcnd\u0259mind\u0259 olmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, h\u0259r bir \u0130talyan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 v\u0259 d\u00fcnya paytaxt Bak\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259ki erm\u0259ni kils\u0259sin\u0259 getm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n erm\u0259ni irsini nec\u0259 qorudu\u011funu anlaya bil\u0259r. M\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal etdiyi \u0259razil\u0259rd\u0259ki Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259ni irsinin m\u0259hv edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti d\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti il\u0259 b\u0259rpa olunan v\u0259 erm\u0259ni dilind\u0259 be\u015f min\u0259 yax\u0131n kitab\u0131n saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu erm\u0259ni kils\u0259sini qorudu. S\u00f6z\u00fcged\u0259n kils\u0259 Az\u0259rbaycana ged\u0259n b\u00fct\u00fcn turistl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n ziyar\u0259t edil\u0259 bil\u0259r. Multikulturalizmin d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi oldu\u011fu, uzun bir tolerantl\u0131q v\u0259 d\u00fcny\u0259vilik \u0259n\u0259n\u0259si olan Az\u0259rbaycanda bu n\u00fcmun\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furmur. 1918-ci ild\u0259 qurulmu\u015f, sovetl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n s\u00fcquta yetiril\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli olmas\u0131na baxmayaraq, b\u00fct\u00fcn \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda demokratik bir d\u00f6vl\u0259tin ilk n\u00fcmun\u0259si olmu\u015f v\u0259 1919-cu ild\u0259 bir \u00e7ox q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u0259vv\u0259l qad\u0131nlara s\u0259s verm\u0259k h\u00fcququnu tan\u0131yan Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k kifay\u0259tdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130taliyan\u0131n \u201cLo Spessore\u201d analitik portal\u0131nda italyan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131-jurnalist Domeniko Letizian\u0131n \u201cAz\u0259rbaycan\u0131 g\u00f6zd\u0259n salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131n yeni siyasi oyunu\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259si d\u0259rc olunub. M\u0259qal\u0259d\u0259 C\u0259bray\u0131l rayonunun<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-33408","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33408"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33411,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33408\/revisions\/33411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}