{"id":33454,"date":"2021-03-28T11:10:21","date_gmt":"2021-03-28T07:10:21","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=33454"},"modified":"2021-03-28T11:10:26","modified_gmt":"2021-03-28T07:10:26","slug":"bir-k%c9%99m%c9%99r-bir-yol-layih%c9%99si-alternativsizdir-bayden-novb%c9%99ti-s%c9%99rs%c9%99mliyini-numayis-etdirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=33454","title":{"rendered":"&#171;Bir k\u0259m\u0259r bir yol\u201d layih\u0259si alternativsizdir, Bayden n\u00f6vb\u0259ti s\u0259rs\u0259mliyini n\u00fcmayi\u015f etdirir"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Bayden Consonla m\u00fczakir\u0259d\u0259 \u00c7inin &#171;bir k\u0259m\u0259r bir yol\u201d layih\u0259sin\u0259 alternativ yaratma\u011f\u0131 t\u0259klif edib: Va\u015finqton-Pekin qar\u015f\u0131durmas\u0131 daha s\u0259rt v\u0259 a\u00e7\u0131q m\u00fcst\u0259vid\u0259 olacaq.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>B\u0259zi siyasi \u015f\u0259rh\u00e7il\u0259r hesab edir ki, layih\u0259nin haz\u0131rda \u0259n perspektivli g\u00f6r\u00fcn\u0259n Orta D\u0259hlizi \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan Va\u015finqtonun t\u0259zyiqi il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r. Lakin siyasi reall\u0131qlar bunun tam \u0259ksini g\u00f6st\u0259rir. B\u00f6lg\u0259d\u0259 AB\u015e-\u0131n t\u0259sir dair\u0259si v\u0259 siyasi r\u0131\u00e7aqlar\u0131 y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 iflasa u\u011fray\u0131b. <\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 qism\u0259n Erm\u0259nistan istisna olmaqla, AB\u015e he\u00e7 bir region d\u00f6vl\u0259tind\u0259 dayan\u0131ql\u0131 m\u00f6vqey\u0259 sahib deyil. Erm\u0259nistan is\u0259 Rusiyan\u0131n platsdarm\u0131d\u0131r v\u0259 bunu Co Bayden erm\u0259ni lobbisinin oyununa d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k tam qeyb ed\u0259c\u0259yi \u015f\u0259ksizdir v\u0259 h\u0259tta AB\u015e Erm\u0259nistanda m\u00f6vqe \u0259ld\u0259 ed\u0259 bils\u0259 bel\u0259 &#171;Bir k\u0259m\u0259r bir yol\u201d layih\u0259sinin alternativi \u0130ran\u0259razisidir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/1177324.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-33458\" width=\"1043\" height=\"644\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Haz\u0131rda bu layih\u0259d\u0259 maraql\u0131 olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 AB\u015e-\u0131n ciddi probleml\u0259r ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. \u00c7in, Rusiya, \u0130ran v\u0259 h\u0259tta NATO -da t\u0259r\u0259fda\u015f oldu\u011fu T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 siyasi etiketl\u0259rd\u0259n v\u0259 \u0259xlaqdan uzaq siyas\u0259t onun b\u00f6lg\u0259d\u0259n tezlikl\u0259 uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq. 50 \u00f6lk\u0259nin v\u0259 347 minlik ordunun d\u0259st\u0259yiyl\u0259 soxuldu\u011fu Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 bel\u0259 onun yan\u0131nda bu g\u00fcn \u0130\u015e\u0130D, PKK, PJD v\u0259 s. terror\u00e7u qruplar qalmas\u0131 fakt\u0131n qa\u00e7\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>AB\u015e \u00fc\u00e7\u00fcn \u015e\u0259rq s\u0259f\u0259ri bitmi\u015fdir. \u00c7\u00fcnki Co Baydeni \u0259n perspektivli g\u00f6r\u00fcn\u0259n Orta D\u0259hlizi \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycanda erm\u0259ni lobbisinin \u0259lalt\u0131s\u0131 v\u0259 \u0259dal\u0259tsiz 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fin m\u00fc\u0259llifi kimi tan\u0131y\u0131rlar. Bel\u0259 bir adam\u0131n prezident oldu\u011fu \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u00fcv\u0259nilm\u0259z.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu geosiyasi qar\u015f\u0131durmada maraql\u0131 d\u00f6vl\u0259tlr geri add\u0131m atsalar bel\u0259, ba\u015flanm\u0131\u015f t\u00fcrkl\u0259rin inteqrasiya prosesl\u0259ri daha bir alternativsiz variant\u0131m\u0131zd\u0131r. Bu g\u00fccl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131nda dik dayanmaq v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni daha g\u00fccl\u00fc etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu inteqrasiya prosesl\u0259rini b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259yimiz yet\u0259rlidir. &#171;Bir k\u0259m\u0259r bir yol\u201d layih\u0259sinin b\u00fct\u00fcn variantlar\u0131nda Az\u0259rbayan\u0131n, yaxud da T\u00fcrkiy\u0259nin olmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>Xat\u0131rladaq ki, AB\u015e-\u00c7in ticar\u0259t m\u00fcharib\u0259si 6 iyul 2018-ci ild\u0259 AB\u015e-\u0131n 34 milyard dollarl\u0131q \u00c7in m\u0259hsullar\u0131na 25% r\u00fcsum t\u0259tbiq etm\u0259si il\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu, 2018 v\u0259 2019-cu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259tbiq olunan bir s\u0131ra tarifl\u0259rin birincisi idi.\u00a0D\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck 2 iqtisadiyyat\u0131 AB\u015e v\u0259 \u00c7in aras\u0131ndak\u0131 ticar\u0259t m\u00fcharib\u0259si ilk olaraq AB\u015e-\u0131n bu \u00f6lk\u0259 il\u0259 ticar\u0259tind\u0259 idxal\u0131n\u0131n ixrac\u0131n\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259si v\u0259 defisitin yaranmas\u0131 il\u0259 ortaya \u00e7\u0131xd\u0131. Bu, h\u0259l\u0259 2016-c\u0131 ild\u0259 AB\u015e-\u0131n prezident se\u00e7kil\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 kampaniyalar\u0131nda m\u00fczakir\u0259 olunan \u0259sas siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/cen.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-33456\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>&#171;Bir k\u0259m\u0259r bir yol\u201d layih\u0259si<\/strong> <strong>iqtisadi-ticari bir layih\u0259dir.<\/strong> Proqnozlara g\u00f6r\u0259, layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u201cOrta D\u0259hliz\u201d\u0259 8 trilyon dollara q\u0259d\u0259r invesitisiya yat\u0131r\u0131lacaq. T\u0259kc\u0259 y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n 40 milyard dollar d\u0259y\u0259r\u0259 malik olaca\u011f\u0131 g\u00f6z\u0259nilir. Bu da\u015f\u0131malar\u0131n \u0259n az\u0131 5, \u0259n \u00e7ox 10 faizinin Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 v\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu mar\u015frutu \u00fczr\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n milyardlarla dollar g\u0259lir \u0259ld\u0259 etm\u0259si dem\u0259kdir. Bu ilkin proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan r\u0259q\u0259ml\u0259rdir. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n enerji resurslar\u0131n\u0131n Avropaya da\u015f\u0131nmas\u0131nda da Az\u0259rbaycan \u0259sas tranzit x\u0259tt rolunu oynaya bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>X. \u018fd\u0259bo\u011flu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bayden Consonla m\u00fczakir\u0259d\u0259 \u00c7inin &#171;bir k\u0259m\u0259r bir yol\u201d layih\u0259sin\u0259 alternativ yaratma\u011f\u0131 t\u0259klif edib: Va\u015finqton-Pekin qar\u015f\u0131durmas\u0131 daha s\u0259rt v\u0259 a\u00e7\u0131q m\u00fcst\u0259vid\u0259 olacaq. B\u0259zi siyasi \u015f\u0259rh\u00e7il\u0259r<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-33454","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33454"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33454\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33459,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33454\/revisions\/33459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}