{"id":33947,"date":"2021-04-03T00:27:42","date_gmt":"2021-04-02T20:27:42","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=33947"},"modified":"2021-04-03T00:27:46","modified_gmt":"2021-04-02T20:27:46","slug":"susaya-atilan-isg%c9%99nd%c9%99r-m-az%c9%99rbaycana-qarsi-h%c9%99rbi-cinay%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=33947","title":{"rendered":"\u015eu\u015faya at\u0131lan \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r \u2013 M\u201d: Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u0259rbi cinay\u0259t&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u015eu\u015fada qal\u0131qlar\u0131 tap\u0131lan \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r \u2013 M\u201d raketi iki m\u0259qam\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirdi: Rusiya Erm\u0259nistana verdiyi \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r\u201dl\u0259r haqda do\u011fru m\u0259lumat vermir; Erm\u0259nistan d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tl\u0259ri t\u00f6r\u0259dib;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>ANAMA i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irdiyi minadant\u0259mizl\u0259m\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri zaman\u0131 \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r \u2013 M\u201d raketinin qal\u0131qlar\u0131n\u0131 tap\u0131b. Raketin \u00fcz\u0259rind\u0259ki 9M723 kodu raketin \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r \u2013M\u201d oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. Raket tam partlamay\u0131b, onun m\u00fc\u0259yy\u0259n hiss\u0259l\u0259ri b\u00f6y\u00fck \u0259razid\u0259 s\u0259p\u0259l\u0259nib. ANAMA \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 bir-birind\u0259n xeyli m\u0259saf\u0259d\u0259 raketin qal\u0131qlar\u0131n\u0131n a\u015fkar olundu\u011fu 4 \u0259razi m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiyan\u0131n Erm\u0259nistana \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r \u2013E\u201d raketl\u0259ri verdiyi a\u00e7\u0131q m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ksini tap\u0131r. Bu raketl\u0259r ilk d\u0259f\u0259 2016-c\u0131 ilin sentyabr\u0131nda \u2013 \u201caprel m\u00fcharib\u0259si\u201dnd\u0259n sonraq \u0130r\u0259vanda ke\u00e7iril\u0259n h\u0259rbi paradda n\u00fcmayi\u015f etdirilmi\u015fdi. \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r \u2013 E\u201d raketi 250 kilometr m\u0259saf\u0259d\u0259 u\u00e7ur, \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r \u2013 M\u201d raketi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha z\u0259ifdir. Lakin \u015eu\u015fada \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r \u2013 M\u201d raketl\u0259rinin qalqlar\u0131n\u0131n tap\u0131lmas\u0131, Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi v\u0259 siyasi r\u0259hb\u0259rliyinin 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259 \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r\u201d raketind\u0259n istifad\u0259 etdikl\u0259rin\u0259 dair etiraflar\u0131 Rusiyan\u0131n Erm\u0259nistana \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r \u2013 E\u201d yox, daha da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259y\u0259 malik olan \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r \u2013M\u201d raketl\u0259ri verdiyini dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiya Prezidentinin Administrasiyas\u0131ndan yay\u0131lan m\u0259lumatda bildirilib ki, Qaraba\u011fda m\u00fcnaqi\u015f\u0259 zaman\u0131 \u201c\u0130sk\u0259nd\u0259r\u201d raketl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunmay\u0131b. Lakin qal\u0131qlar\u0131n tap\u0131lmas\u0131 bu a\u00e7\u0131qlaman\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na qoyur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r \u2013 M\u201d raketi Rusiya h\u0259rbi s\u0259nayesinin \u0259n son yenilikl\u0259rind\u0259n say\u0131l\u0131r. 500 kilometr m\u0259saf\u0259d\u0259n h\u0259d\u0259f\u0259 100 faiz d\u0259qiqlikl\u0259 z\u0259rb\u0259 endirir v\u0259 n\u00fcv\u0259 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 da da\u015f\u0131ya bilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcharib\u0259d\u0259 n\u00fcv\u0259 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 da\u015f\u0131ya bil\u0259n \u201c\u0130sgnd\u0259r \u2013 M\u201d raketind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259si bu \u00f6lk\u0259nin m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tl\u0259rinin daha bir s\u00fcbutudur.<\/p>\n\n\n\n<p>44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 c\u0259bh\u0259d\u0259 m\u0259\u011flub olan Erm\u0259nistan m\u00fclki \u0259halini h\u0259d\u0259f\u0259 alma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bu, nasistl\u0259rin II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 istifad\u0259 etdiyi metodun eynisi idi.<\/p>\n\n\n\n<p>1944-c\u00fc ild\u0259 Hitler anlad\u0131 ki, art\u0131q yolun sonuna \u00e7at\u0131b, m\u0259\u011flubiyy\u0259t qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r v\u0259 mahiyy\u0259tin\u0259 uy\u011fun olaraq, m\u00fclki \u0259haliy\u0259 h\u00fccum etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. V\u0259 h\u0259min ilin 8 sentyabr tarixind\u0259 Londona FAU-2 raketl\u0259ri atmaq bar\u0259d\u0259 \u0259mr verdi, n\u0259tic\u0259d\u0259 3 n\u0259f\u0259r dinc sakin h\u0259lak oldu, 22 n\u0259f\u0259r yaraland\u0131. Ard\u0131nca Londona 1300 FAU-2 raket z\u0259rb\u0259si endirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Hitler Almaniyas\u0131n\u0131n B\u00f6y\u00fck Britaniyaya endirdiyi FAU-2 z\u0259rb\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 2724 britaniyal\u0131 h\u0259lak olub. \u00dcmumilikd\u0259 is\u0259 FAU-2 z\u0259rb\u0259l\u0259ri 20 min insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc il n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Erm\u0259nistan m\u00fcharib\u0259d\u0259 m\u0259hz Hitlerin metodlar\u0131ndan istifad\u0259 edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stifad\u0259 edil\u0259n raket tipi d\u0259 eyni idi.<\/p>\n\n\n\n<p>FAU-2: m\u0259\u011flub olan nasistl\u0259r bu raketi h\u00fccum ed\u0259n sovet qo\u015funlar\u0131na qar\u015f\u0131 yox, Londona v\u0259 \u0259halinin s\u0131x ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 at\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnki raketin d\u0259qiqliyi \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 idi v\u0259 h\u0259rbi h\u0259d\u0259fl\u0259ri vurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yarars\u0131z hesab olunurdu. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259min raketl\u0259rd\u0259n m\u00fclki \u0259halini vurur, bununla h\u0259m qisas al\u0131r, h\u0259m d\u0259 insanlarda vahim\u0259 yarad\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>SKAD: Erm\u0259nistan G\u0259nc\u0259y\u0259, B\u0259rd\u0259y\u0259 v\u0259 m\u00fclki az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 h\u00fccumda bu raketd\u0259n istifad\u0259 edirdi. Sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn istehsal\u0131 olan SKAD ballistik raketdir. \u0130lk versiyas\u0131 R-11, modernl\u0259\u015fdirilmi\u015f versiyas\u0131 is\u0259 R-17 \u201cElbrus\u201d olan bu raket NATO-da SKAD kod ad\u0131 il\u0259 q\u0259bul olunur. Raketin maksimum s\u00fcr\u0259ti saniyy\u0259d\u0259 1,7 kilometrdir. Ortam\u0259nzillidir v\u0259 n\u00fcv\u0259 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 da\u015f\u0131ya bilir. Lakin SKAD-dan h\u0259rbi h\u0259d\u0259fl\u0259rin vurulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259si s\u0259rf\u0259li deyil. H\u0259d\u0259fd\u0259n yay\u0131nma dair\u0259si 450 metr oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259qiqliyi \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, raket h\u0259r hans\u0131 bir h\u0259d\u0259f\u0259 at\u0131landa h\u0259d\u0259fd\u0259n \u0259n az\u0131 450 metr raduisdan k\u0259nara d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k. H\u0259rbi h\u0259d\u0259fl\u0259rin vurulmas\u0131nda yarars\u0131z olan bu raketd\u0259n \u0259sas\u0259n m\u00fclki \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 istifad\u0259 olunur. SKAD ilk d\u0259f\u0259 1973-c\u00fc il Yom Kippur m\u00fcharib\u0259sinin sonlar\u0131nda Misir t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130srail\u0259 qar\u015f\u0131 istifad\u0259 olunub, n\u0259tic\u0259d\u0259 7 n\u0259f\u0259r \u0130srail h\u0259rb\u00e7isi h\u0259lak olub. Sonuncu d\u0259f\u0259 is\u0259 11 oktyabr 2020-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n ikinci \u0259n b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259ri G\u0259nc\u0259y\u0259 at\u0131l\u0131b. Ballistik raketl\u0259r diktator S\u0259ddam H\u00fcseynin d\u0259 dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 istifad\u0259 etdiyi \u0259sas silahlar\u0131ndan idi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259 \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r \u2013 M\u201d raketind\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259si v\u0259 bu raketin m\u0259hz Qafqaz\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t incisi olan \u015eu\u015faya at\u0131lmas\u0131 m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Asif N\u0259rimanl\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eu\u015fada qal\u0131qlar\u0131 tap\u0131lan \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r \u2013 M\u201d raketi iki m\u0259qam\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirdi: Rusiya Erm\u0259nistana verdiyi \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r\u201dl\u0259r haqda do\u011fru m\u0259lumat vermir; Erm\u0259nistan d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tl\u0259ri t\u00f6r\u0259dib;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-33947","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33947"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33947\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33949,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33947\/revisions\/33949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}