{"id":34083,"date":"2021-04-04T02:44:18","date_gmt":"2021-04-03T22:44:18","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=34083"},"modified":"2021-04-04T02:45:36","modified_gmt":"2021-04-03T22:45:36","slug":"osmanlida-h%c9%99r%c9%99ml%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=34083","title":{"rendered":"Osmanl\u0131da h\u0259r\u0259ml\u0259r&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>H\u0259r\u0259m qad\u0131nlar\u0131na t\u0259tbiq olunan \u0259n\u0259n\u0259vi cinsi ayr\u0131-se\u00e7kilik m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n nadir hallarda h\u0259r\u0259md\u0259n \u00e7\u0131xa bilirdil\u0259r v\u0259 xarici d\u00fcnya il\u0259 t\u0259maslar\u0131 normalda vasit\u0259\u00e7il\u0259r vasit\u0259si il\u0259 ba\u015f tuturdu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Tacirl\u0259r v\u0259 oraya daxil olan i\u015f adamlar\u0131, yaln\u0131z ki\u015fil\u0259r oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n kiminl\u0259s\u0259 \u0259laq\u0259 qurmalar\u0131 \u00e7\u0259tin m\u0259s\u0259l\u0259 idi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Buna g\u00f6r\u0259 vasit\u0259\u00e7i bir qad\u0131n (v\u0259 ya b\u0259z\u0259n bir x\u0259dim) olmal\u0131 idi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/KIRA.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-34084\" width=\"1037\" height=\"614\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>M\u00fcs\u0259lman qad\u0131nlar\u0131n ham\u0131s\u0131, i\u015f\u00e7i sinifl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn daha az ciddi olsa da, cinsi ayr\u0131-se\u00e7kilikl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdikl\u0259rind\u0259n, ideal vasit\u0259\u00e7i qeyri-m\u00fcs\u0259lman olan, h\u0259r\u0259m\u0259 s\u0259rb\u0259st girib \u00e7\u0131xa bil\u0259n v\u0259 daha s\u0259rb\u0259st qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n xristian h\u0259r\u0259m qad\u0131nlar\u0131 idil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu v\u0259ziyy\u0259t sonda &#171;Kiray\u0259&#187; adlanan bir \u00fcsulla n\u0259tic\u0259l\u0259ndi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130mperiya h\u0259r\u0259minin qad\u0131nlar\u0131na tez-tez geyim, zin\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131 v\u0259 l\u00fcks \u0259\u015fyalar satan y\u0259hudi ki\u015fi tacirl\u0259ri, ki\u015fi olduqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259hsullar\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r\u0259m\u0259 q\u0259bul etmirdil\u0259r, buna g\u00f6r\u0259 \u201cKir\u0259\u201d adlanan qad\u0131nlar sultan arvadlar\u0131n\u0131n istifad\u0259 etdiyi bir \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Vasit\u0259\u00e7i m\u00f6vqed\u0259 olan &#171;Kir\u0259\u00e7il\u0259r&#187; bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 tacirl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox qazancl\u0131 bir i\u015f\u0259 \u00e7evrildi, kiray\u0259l\u0259rin \u00f6zl\u0259ri d\u0259 \u00e7ox varland\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u018fg\u0259r qad\u0131nlar\u0131n etimad\u0131n\u0131 qazana bil\u0259rdil\u0259rs\u0259, o vaxt h\u0259r\u0259m qad\u0131nlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn katib rolunu oynayar, yaz\u0131\u015fmalar, d\u0259rman q\u0259bul etm\u0259k v\u0259 m\u00fcalic\u0259 almaq, m\u00fcxt\u0259lif v\u0259zif\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259k kimi dig\u0259r i\u015fl\u0259ri d\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259l\u0259ri onlara h\u0259val\u0259 edil\u0259 bil\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_1250_46_b.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-34085\" width=\"1042\" height=\"722\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_1250_46_b.jpg 660w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_1250_46_b-300x208.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_1250_46_b-150x104.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1042px) 100vw, 1042px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u0130qtisadi agentl\u0259r olaraq, x\u00fcsusil\u0259 \u0130spaniyadan v\u0259 \u0130taliyadan g\u0259lmi\u015f h\u0259r\u0259m qad\u0131nlardan daha t\u0259hsilli v\u0259 daha savadl\u0131 olan y\u0259hudi elit qad\u0131nlardan istifad\u0259 olunurdu.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bir \u00e7ox dul qad\u0131n &#171;Kir\u0259\u00e7i&#187; f\u0259aliyy\u0259tl\u0259riyl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaraq \u015f\u0259xsi g\u0259lir \u0259ld\u0259 edirdi. &#171;Kir\u0259\u00e7i&#187;l\u0259rin b\u0259zil\u0259ri n\u00fcfuzlu favoritl\u0259r kimi tan\u0131nma\u011fa ba\u015flad\u0131. \u018fn m\u0259\u015fhur kiray\u0259\u00e7il\u0259r Strongilah, Esther Handali v\u0259 Esperanza Malchi idil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Kir\u0259\u00e7il\u0259rin Osmanl\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259sind\u0259 r\u0259smi bir m\u0259qam olub olmad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya sad\u0259c\u0259 bir qeyri-r\u0259smi fenomen oldu\u011fu \u00f6z t\u0259sdiqini tapmay\u0131b.<br>Osmanl\u0131 Saray\u0131nda Kir\u0259\u00e7i qad\u0131nlar:<\/p>\n\n\n\n<p><br>Son vaxtlara q\u0259d\u0259r Kir\u0259 qad\u0131n deyil\u0259nd\u0259 a\u011f\u0131la Ester Kira g\u0259lirdi.Bu m\u00f6vzuda q\u0259l\u0259m s\u0131nayan ba\u015fda Avram Galanti olmaqla bir \u00e7ox insan bu g\u00fccl\u00fc qad\u0131na istinad etmi\u015fdi v\u0259 III Mehmet d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259r\u0259mi xarici al\u0259ml\u0259 ba\u011flayan yaln\u0131z bu qad\u0131n olmas\u0131 fikri var idi. Ancaq bununla yana\u015f\u0131, Prof. Mahir Ayd\u0131n\u0131n bu m\u00f6vzuda yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 bunun \u0259ksi deyilir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 bir deyil, \u00fc\u00e7 qad\u0131n vard\u0131 v\u0259 bunlar aras\u0131nda \u0259n vacibi Ester Kira deyil, Esperanzo Malchi idi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Osmanl\u0131 qad\u0131nlar\u0131 h\u0259r\u0259ma\u011falar\u0131 il\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 cinsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n vaz ke\u00e7\u0259 bilm\u0259yibl\u0259r. Onlar oral cinsi \u0259laq\u0259 m\u00f6vzusunda t\u0259cr\u00fcb\u0259li v\u0259 h\u0259tta usta olublar. Bir h\u0259r\u0259ma\u011fas\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259t qurduqdan sonra ba\u015fqa biri il\u0259 evl\u0259n\u0259n qad\u0131nlar eyni h\u0259zzi h\u0259yat yolda\u015flar\u0131nda da axtar\u0131blar. \u00c7ox zaman bu axtar\u0131\u015flar bo\u015fanmaya bel\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Arxivl\u0259rd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bir saray i\u015f\u00e7isi saray h\u0259r\u0259minin a\u011fas\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubda qad\u0131nlardan \u015fikay\u0259t edib: \u201cH\u0259r\u0259ma\u011falar\u0131 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcnasib\u0259t quran qad\u0131nlar\u0131n doymaq bilm\u0259y\u0259n cinsi ist\u0259kl\u0259ri oldu\u011funu art\u0131q b\u00fct\u00fcn \u0130stanbul bilir. \u0130ki qad\u0131n saraydan azad edilib v\u0259 evl\u0259ndirilib. Ancaq bir h\u0259ft\u0259 sonra bo\u015fan\u0131blar. S\u0259b\u0259b is\u0259 qad\u0131nlar\u0131n h\u0259yat yolda\u015flar\u0131 il\u0259 h\u0259r\u0259ma\u011falar\u0131 q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131 cinsi m\u00fcnasib\u0259t qura bilm\u0259m\u0259si olub&#187;.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_7647_13_b.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-34086\" width=\"1040\" height=\"648\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_7647_13_b.jpg 660w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_7647_13_b-300x187.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_7647_13_b-150x93.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_7647_13_b-115x73.jpg 115w\" sizes=\"auto, (max-width: 1040px) 100vw, 1040px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>B\u0259zi h\u0259r\u0259ma\u011falar\u0131 is\u0259 qad\u0131nlardan daha \u00e7ox ki\u015fil\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259 qurma\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcn tutublar. Bug\u00fcnk\u00fc t\u0259birl\u0259 des\u0259k, homoseksual olublar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Osmanl\u0131 d\u00f6n\u0259mind\u0259 evlilik m\u00f6vzular\u0131nda qad\u0131nlar\u0131n s\u00f6z haqq\u0131 olmay\u0131b. \u018fg\u0259r ail\u0259l\u0259r raz\u0131la\u015f\u0131bsa, art\u0131q burada qad\u0131nlar\u0131n se\u00e7im haqq\u0131 olmay\u0131b. Ki\u015fil\u0259rd\u0259 is\u0259 bunun tam \u0259ksi olub. Evl\u0259nm\u0259kd\u0259n qa\u00e7a bil\u0259n \u00e7ox az qad\u0131n is\u0259 ya\u015f\u0131n\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ki\u00e7ik olmas\u0131 b\u0259han\u0259siyl\u0259 nikaha girm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>M\u00fcs\u0259lman qad\u0131nlar\u0131n i\u015fi daha \u00e7\u0259tin olub. Bel\u0259 ki, m\u00fcs\u0259lman bir ki\u015fi h\u0259r hans\u0131 bir dind\u0259n olan qad\u0131nla evl\u0259n\u0259 bil\u0259rmi\u015f. Qad\u0131nlara is\u0259 bu, q\u0259ti qada\u011fan edilib. Ki\u015fil\u0259r he\u00e7 bir b\u0259han\u0259 g\u0259tirm\u0259d\u0259n bo\u015fana bilibs\u0259, qad\u0131nlar\u0131n \u00e7ox ciddi bir s\u0259b\u0259b olmadan bo\u015fanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz olub.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Ayr\u0131ca, xalq aras\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259rl\u0259 evl\u0259nm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 he\u00e7 d\u0259 yax\u015f\u0131 bax\u0131lmay\u0131b. Bu ad\u0259t, \u0259ks\u0259r\u0259n, saray ki\u015fil\u0259rin\u0259 m\u0259xsus olub.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Osmanl\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n bir-birl\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f olma \u00fcsullar\u0131 da f\u0259rqli olub. \u015e\u0259h\u0259r qad\u0131nlar\u0131 bir-birl\u0259rinin evin\u0259 uzun ziyar\u0259tl\u0259r t\u0259\u015fkil edib. \u00dcmumi hamamlarda bir araya g\u0259l\u0259n qad\u0131nlar saatlarla s\u00f6hb\u0259t edib, h\u0259tta, yem\u0259k v\u0259 \u0259yl\u0259nc\u0259 m\u0259clisl\u0259ri d\u0259 ke\u00e7iribl\u0259r. Osmanl\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ya\u015f\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r olan bir qad\u0131n\u0131n hamil\u0259 qalmas\u0131 k\u00fcbarl\u0131q \u0259lam\u0259ti say\u0131l\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_2979_9_b.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-34087\" width=\"1034\" height=\"694\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_2979_9_b.jpg 660w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_2979_9_b-300x201.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_2979_9_b-150x101.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1034px) 100vw, 1034px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>S\u00f6z\u00fcged\u0259n d\u00f6vrd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n geyiml\u0259ri d\u0259 k\u0259skin f\u0259rql\u0259nib. Mentalitetd\u0259n \u0259lav\u0259, qad\u0131nlar\u0131n geyim t\u0259rzini h\u0259m d\u0259 onlar\u0131n maddi imkanlar\u0131 t\u0259yin edib. M\u0259s\u0259l\u0259n, imkanl\u0131 ail\u0259l\u0259rin qad\u0131nlar\u0131 pamb\u0131q v\u0259 ip\u0259kd\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f inc\u0259 k\u00f6yn\u0259k v\u0259 \u015falvar tipli geyiml\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verib. K\u0259m\u0259r is\u0259 varl\u0131 qad\u0131nlar\u0131n \u0259n vacib aksessuarlar\u0131ndan say\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Maddi imkan\u0131 daha az olan qad\u0131nlar is\u0259 m\u0259xm\u0259r v\u0259 ya ip\u0259kd\u0259n haz\u0131rlanan geyiml\u0259r geyinib. Kas\u0131b qad\u0131nlar ucuz par\u00e7alardan istifad\u0259 edib.<br>Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tind\u0259 m\u00fcs\u0259lman olmayan qad\u0131nlar geyim m\u00f6vzusunda daha rahat olub. Onlar h\u0259tta ba\u015f\u0131a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ictimai yerl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xa bilibl\u0259r.<br>Ancaq ictimai m\u0259kanlarda \u0259l-\u0259l\u0259 tutaraq g\u0259zm\u0259k qada\u011fan edilib v\u0259 g\u00fcnah say\u0131l\u0131b. C\u00fctl\u00fckl\u0259r, ad\u0259t\u0259n, ya t\u0259sad\u00fcf\u0259n, ya da kimins\u0259 vasit\u0259sil\u0259 bir-birl\u0259rini tan\u0131ma\u011fa imkan tap\u0131b. Onlar bir-birl\u0259ri il\u0259 yaln\u0131z m\u0259ktub vasit\u0259sil\u0259 \u0259laq\u0259 saxlaya bilib. Bir \u00e7ox a\u015fiq m\u0259hz bu yolla yazd\u0131\u011f\u0131 \u015feirl\u0259ri sevdikl\u0259ri qad\u0131nlara g\u00f6nd\u0259r\u0259 bilib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Az t\u0259sad\u00fcf edils\u0259 d\u0259, Osmanl\u0131da evinin h\u0259m qad\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 ki\u015fisi kimi bax\u0131lan xan\u0131mlar olub. Onlar \u0259sas\u0259n, ya yetim, ya da dul qald\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kba\u015f\u0131na ya\u015fama\u011fa m\u0259cbur olub. O d\u00f6vrd\u0259 bir qad\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259m\u0259si xo\u015f qar\u015f\u0131lanmasa da, i\u015fl\u0259y\u0259n qad\u0131nlar \u0259lb\u0259tt\u0259, olub. \u018frind\u0259n v\u0259 ya ail\u0259sind\u0259n qalan tarlalar\u0131 i\u015fl\u0259d\u0259n v\u0259 par\u00e7a satan qad\u0131nlara daha \u00e7ox rast g\u0259linib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tind\u0259 qad\u0131nlar pullar\u0131n\u0131 ist\u0259dikl\u0259ri kimi x\u0259rcl\u0259yib. Varl\u0131 qad\u0131nlar\u0131n b\u0259zil\u0259ri v\u0259qfl\u0259r\u0259 yard\u0131mlar edib, b\u0259zil\u0259ri is\u0259 \u00f6zl\u0259ri bu v\u0259qfl\u0259ri i\u015fl\u0259dibl\u0259r. Onlar bulaq, m\u0259scid in\u015fa etm\u0259k kimi ad\u0259tl\u0259r yerin\u0259 yetiribl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Osmanl\u0131da 1831-ci ild\u0259 h\u0259rbi v\u0259 vergi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259hali siyah\u0131ya al\u0131n\u0131b. Heyvanlar\u0131n bel\u0259 sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bu siyah\u0131ya qad\u0131nlar daxil edilm\u0259yib.<br>Qad\u0131nlar ancaq 1927-ci ild\u0259 siyah\u0131ya al\u0131n\u0131b. Bu d\u00f6vrd\u0259 ki\u015fi say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 s\u0259b\u0259bil\u0259 ticar\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan, tarla \u015fumlayan, ya\u015fam m\u00fcbariz\u0259sini davam etdir\u0259n qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 art\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 qad\u0131nlar siyah\u0131ya al\u0131n\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Topqap\u0131 saray\u0131n\u0131n h\u0259r\u0259mi 400 otaqdan ibar\u0259t imi\u015f. Bu otaqlar zaman-zaman tikildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r\u0259m labirint \u015f\u0259klind\u0259 olub. H\u0259r\u0259m k\u0259lm\u0259si \u0259r\u0259bc\u0259 \u201charam\u201d s\u00f6z\u00fcnd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb ki, bu s\u00f6z \u201cqada\u011fa\u201d anlam\u0131na g\u0259lir. H\u0259r\u0259m xarici m\u00fchitl\u0259 tamamil\u0259 \u0259laq\u0259sini k\u0259s\u0259n bir yer olub. H\u0259r\u0259min daxilind\u0259 pad\u015fah h\u0259yat yolda\u015flar\u0131n\u0131, h\u0259r\u0259ma\u011fas\u0131 olmu\u015f k\u00f6l\u0259l\u0259ri v\u0259 cariy\u0259l\u0259rini saxlay\u0131b. H\u0259r\u0259min giri\u015find\u0259 \u201cEy iman g\u0259tir\u0259nl\u0259r, siz\u0259 aid olmayan evl\u0259r\u0259 icaz\u0259siz girm\u0259yin!\u201d s\u00f6zl\u0259ri yaz\u0131l\u0131b. H\u0259r\u0259m\u0259 t\u0259cili olmad\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 bir ki\u015fi h\u0259kim bel\u0259 gir\u0259 bilm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_2647_21_b.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-34088\" width=\"1036\" height=\"1295\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_2647_21_b.jpg 660w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_2647_21_b-240x300.jpg 240w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_2647_21_b-120x150.jpg 120w\" sizes=\"auto, (max-width: 1036px) 100vw, 1036px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Oraya gir\u0259n nadir ki\u015fil\u0259rd\u0259n biri \u0130ngilt\u0259r\u0259 krali\u00e7as\u0131 Yerlizavetan\u0131n Sultan II M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259 h\u0259diyy\u0259 g\u00f6nd\u0259rdiyi toxuma ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131 h\u0259r\u0259min bir k\u00f6\u015f\u0259sin\u0259 quran usta Tomas Dallam olub. O, ancaq h\u0259r\u0259ma\u011falar\u0131n\u0131n ciddi n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda h\u0259r\u0259m\u0259 gir\u0259 bilib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>H\u0259r\u0259m qad\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00e7oxu oxuma-yazma m\u00f6vzular\u0131nda bacar\u0131ql\u0131 olub. Bu g\u00fcn\u00fcn \u015f\u0259raiti il\u0259 n\u0259z\u0259r yetirdikd\u0259 bu detal o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00f6n\u0259mli g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259 bil\u0259r. Ancaq 16-c\u0131 \u0259srd\u0259 bu bacar\u0131q \u00e7ox az insanda rast g\u0259linib. H\u0259r\u0259m qad\u0131nlar\u0131n\u0131n h\u0259r birinin ota\u011f\u0131nda kitab r\u0259fi olub. Onlar musiqi al\u0259tind\u0259 ifa etm\u0259yi, mahn\u0131 oxuma\u011f\u0131, r\u0259qs etm\u0259yi, toxuma\u011f\u0131 v\u0259 d\u0259rziliyi yax\u015f\u0131 bacar\u0131b. H\u0259r\u0259m bir n\u00f6v pe\u015f\u0259 m\u0259kt\u0259bi rolunu da oynay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Pad\u015fahlar\u0131n v\u0259 sultanlar\u0131n h\u0259r\u0259m qad\u0131nlar\u0131na duy\u011fu v\u0259 sevgi dolu m\u0259ktublar yazd\u0131qlar\u0131 sirr deyil. H\u0259r\u0259md\u0259 \u201cE\u015fq m\u0259ktublar\u0131\u201d ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nan, yaln\u0131z c\u00fcmhuriyy\u0259t qurulduqdan sonra ortaya \u00e7\u0131xan gizli bir arxiv olub. Bunlardan \u0259n m\u0259\u015fhuru H\u00fcrr\u0259m Sultan\u0131n Sultan S\u00fcleyman Qanuniy\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubdur.<br>Pad\u015fah cariy\u0259 qad\u0131nlarla evl\u0259n\u0259rk\u0259n onlarla nikaha girm\u0259yib. Sultan S\u00fcleyman Qanuninin H\u00fcrr\u0259m, Sultan I. \u0130brahimin Ruh\u015fahla, G\u0259nc Osman\u0131n Ukay xan\u0131mla, Sultan \u018fbd\u00fclm\u0259cidin Bezmiar xan\u0131mla k\u0259sdirdiyi nikah bu qaydan\u0131n istisnalar\u0131 olub.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_5466_36_b.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-34089\" width=\"1043\" height=\"596\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_5466_36_b.jpg 660w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_5466_36_b-300x171.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_5466_36_b-150x86.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1043px) 100vw, 1043px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Pad\u015fah h\u0259r\u0259md\u0259ki b\u00fct\u00fcn qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 h\u0259r\u0259min sahibi olub. Ancaq h\u0259r\u0259md\u0259ki b\u00fct\u00fcn qad\u0131nlarla birlikd\u0259 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz olub. \u00c7\u00fcnki h\u0259r\u0259md\u0259 pad\u015fah\u0131n anas\u0131, qohumlar\u0131, u\u015faqlar\u0131 v\u0259 xidm\u0259t\u00e7il\u0259ri qal\u0131b. H\u0259r\u0259m \u0259slind\u0259 k\u00f6kl\u00fc bir qad\u0131n n\u0259sli yeti\u015fdirm\u0259k m\u0259kan\u0131 kimi formala\u015f\u0131b. \u00c7\u00fcnki pad\u015fah\u0131n xidm\u0259tind\u0259 olan bir \u00e7ox qad\u0131n sonradan ali v\u0259zif\u0259li insanlarla evl\u0259ndirilib.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_7183_40_b.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-34092\" width=\"1037\" height=\"713\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_7183_40_b.jpg 660w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_7183_40_b-300x206.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/osmanli-devleti-nde-kadin-olmak-711262_7183_40_b-150x103.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1037px) 100vw, 1037px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>M\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 yer alan m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, h\u0259r\u0259min ba\u015f xidm\u0259t\u00e7isi musiqi v\u0259 r\u0259qsl\u0259 qad\u0131nlar\u0131 pad\u015faha g\u00f6st\u0259rirmi\u015f. Pad\u015fah onlar\u0131n aras\u0131ndan birini se\u00e7irmi\u015f, se\u00e7il\u0259n qad\u0131n xidm\u0259t\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7imizdirilib b\u0259z\u0259nirmi\u015f. Gec\u0259ni h\u0259min qad\u0131nla ke\u00e7ir\u0259n pad\u015fah onun xidm\u0259tind\u0259n m\u0259mnun qalarsa, qad\u0131na pul, c\u0259vahirat v\u0259 geyim kimi m\u00fcxt\u0259lif h\u0259diyy\u0259l\u0259r verirmi\u015f.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r\u0259m qad\u0131nlar\u0131na t\u0259tbiq olunan \u0259n\u0259n\u0259vi cinsi ayr\u0131-se\u00e7kilik m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n nadir hallarda h\u0259r\u0259md\u0259n \u00e7\u0131xa bilirdil\u0259r v\u0259 xarici d\u00fcnya il\u0259 t\u0259maslar\u0131 normalda vasit\u0259\u00e7il\u0259r vasit\u0259si il\u0259 ba\u015f<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":34090,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-34083","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34083","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34083"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34083\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34093,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34083\/revisions\/34093"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/34090"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34083"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34083"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34083"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}