{"id":36355,"date":"2021-04-30T01:08:46","date_gmt":"2021-04-29T21:08:46","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=36355"},"modified":"2021-04-30T10:41:58","modified_gmt":"2021-04-30T06:41:58","slug":"kuman-kitabinda-arsaq-turkl%c9%99ri-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=36355","title":{"rendered":"KUMAN K\u0130TABINDA ARSAQ T\u00dcRKL\u018fR\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Pompei Troqun epimatoru Justinus, skifl\u0259rin Misirlil\u0259rd\u0259n daha q\u0259dim oldu\u011funu bel\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdi: &#171;\u0130skitil\u0259rl\u0259 Misirlil\u0259r aras\u0131nda soyun q\u0259dimliyi haqq\u0131nda uzun bir m\u00fcbahis\u0259 olsa da, \u0130skit soyu \u0259n q\u0259dim oland\u0131r&#187;. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Misirlil\u0259r \u00fcst\u00fcn olmas\u0131na baxmayaraq, \u0130skitl\u0259r daha q\u0259dim d\u00f6vrd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131lar. \u0130ndi \u00e7oxsayl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259r s\u00fcbut edir ki, \u0130skitil\u0259rin kollektiv ad\u0131 f\u0259rqli T\u00fcrk n\u0259sill\u0259rind\u0259n ibar\u0259tdir. Q\u0259dim yazarlar Massagetl\u0259r\u0259, Alanlara, Sakalar v\u0259 Partlara Skifl\u0259r-&#171;Scythians&#187; deyirdil\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong> Son d\u00f6vrl\u0259rin yunan yazarlar\u0131 onlara a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n T\u00fcrk deyirdil\u0259r. Theophanus Byzantinus a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 farslar\u0131n \u00f6z dill\u0259rind\u0259 &#171;Kermi\u00e7ionlar&#187; dedikl\u0259ri t\u00fcrkl\u0259r oldu\u011funu ifad\u0259 etmi\u015fdi. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ammianus Marsellin, Alanlar\u0131n Massagetl\u0259rd\u0259n t\u00f6r\u0259diyini bel\u0259 a\u00e7\u0131qlam\u0131\u015fd\u0131r: &#171;Alanlar bu ad\u0131 da\u011flardan alm\u0131\u015fd\u0131lar&#187;. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Strabonun Massagetl\u0259r il\u0259 ox\u015far oldu\u011funu dediyi Sakalar, bir zamanlar Oxus (Oksuz, \u00e7ox g\u00fcman ki, O\u011fuzlar anlam\u0131nda-red.) v\u0259 Jaxartes aras\u0131ndak\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131lar. M\u0259lumdur ki, t\u00fcrk xalq\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 tutduqlar\u0131 bu sah\u0259l\u0259ri \u0259ld\u0259 saxlam\u0131\u015flar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong> Qalliyan\u0131n \u00f6nd\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259rind\u0259n Guiardus de Lauduno, XIII \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259, Partlar\u0131 bu d\u00f6vr\u00fcn t\u00fcrkl\u0259ri il\u0259 v\u0259 bu xalqlar\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 bir araya g\u0259ldiyini s\u00f6yl\u0259mi\u015fdi. O, yazm\u0131\u015fd\u0131: &#171;\u00c7\u00fcnki k\u00f6kl\u0259ri T\u00fcrk olanlar\u0131n, q\u0259dim ad\u0131 Part idi.&#187; Burada Partlar (Romal\u0131lar aras\u0131nda Arsac-es-Arsaqlar) v\u0259 Massagetin (ma-saq), Saka-rumun (yunanl\u0131lar aras\u0131nda Sakai) olmas\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259y\u0259 yer buraxm\u0131r. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sak, Saka \u015f\u0259rqd\u0259ki T\u00fcrk s\u00f6z\u00fc il\u0259 eynidir, sa\u011f, bacar\u0131ql\u0131, a\u011f\u0131ll\u0131, qabiliyy\u0259tli, g\u0259l\u0259c\u0259yi g\u00f6r\u0259n v\u0259 s. anlamda i\u015fl\u0259n\u0259n s\u00f6zl\u0259rdir.<br><br>&#171;Kuman Book Codex Cumanicus&#187;dan Prof.Dr. \u0130lhami Durmu\u015fun yazd\u0131\u011f\u0131 &#171;\u0130skitler&#187; m\u0259qal\u0259sind\u0259n<br><br>P.S. Bu g\u00fcn h\u0259yas\u0131zcas\u0131na haylar torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, \u00f6z iyr\u0259nc niyy\u0259tl\u0259riyl\u0259 tariximiz\u0259 d\u0259 dil uzadaraq Arsaq ad\u0131n\u0131 iyr\u0259nc \u015f\u0259kild\u0259 &#171;Artsax&#187; adland\u0131raraq, T\u00fcrk\u0259 meydan oxuyurlar. Bizim &#171;tarix\u00e7i Avrosentrizmin kahinl\u0259ri&#187; is\u0259 &#171;quzu kimi&#187; susmaqda davam edirl\u0259r&#8230;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pompei Troqun epimatoru Justinus, skifl\u0259rin Misirlil\u0259rd\u0259n daha q\u0259dim oldu\u011funu bel\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdi: &#171;\u0130skitil\u0259rl\u0259 Misirlil\u0259r aras\u0131nda soyun q\u0259dimliyi haqq\u0131nda uzun bir m\u00fcbahis\u0259 olsa da, \u0130skit<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":36356,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-36355","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarix"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36355","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36355"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36355\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36421,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36355\/revisions\/36421"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36356"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}