{"id":36363,"date":"2021-04-30T01:20:10","date_gmt":"2021-04-29T21:20:10","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=36363"},"modified":"2021-04-30T01:20:13","modified_gmt":"2021-04-29T21:20:13","slug":"yusuf-halacoglu-erm%c9%99ni-soyqiriminin-ic-uzunu-acdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=36363","title":{"rendered":"Yusuf Hala\u00e7o\u011flu \u201cerm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131\u201dn\u0131n i\u00e7 \u00fcz\u00fcn\u00fc a\u00e7d\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>T\u00fcrk Tarix C\u0259miyy\u0259tinin ke\u00e7mi\u015f prezidenti, \u201cErm\u0259ni k\u00f6\u00e7\u00fc\u201d v\u0259 \u201cS\u00fcrg\u00fcnd\u0259n soyq\u0131r\u0131ma\u201d kitablar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi, professor Yusuf Hala\u00e7o\u011flu AB\u015e prezidenti Cozef Baydenin 1915-ci il hadis\u0259l\u0259rini \u201cerm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n b\u0259yanat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cHaber Global\u201da ekskl\u00fcziv m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcxbir ona Osmanl\u0131 torpaqlar\u0131nda qurulan ilk erm\u0259ni terror t\u0259\u015fkilat\u0131 olan Qara Xa\u00e7 C\u0259miyy\u0259tinin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n tutmu\u015f, 1923-c\u00fc ild\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 veril\u0259n 1 milyard 300 milyon dollarl\u0131q t\u0259zminata q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn detallarla ba\u011fl\u0131 suallar \u00fcnvanlay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>15 il T\u00fcrk Tarix C\u0259miyy\u0259tin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f v\u0259 bu m\u00f6vzuda bir ne\u00e7\u0259 kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifi olan Yusuf Hala\u00e7o\u011flu erm\u0259ni m\u0259s\u0259l\u0259sinin tarixini v\u0259 bu g\u00fcn\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131qlay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131n\u0131 s\u00fcrg\u00fcn\u0259 aparan d\u00f6vrd\u0259 n\u0259 ba\u015f verdi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; 1812-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq AB\u015e, \u0130ngilt\u0259r\u0259, Almaniya, Fransa, Rusiya, Avstriya v\u0259 \u0130taliya Osmanl\u0131 torpaqlar\u0131nda missionerlik m\u0259kt\u0259bl\u0259ri a\u00e7d\u0131lar. T\u0259bii ki, onlara r\u0259hb\u0259rliyi is\u0259 AB\u015e edirdi. H\u0259tta 1845-ci ild\u0259 g\u0259l\u0259n Amerika missionerl\u0259ri m\u0259kt\u0259bl\u0259r a\u00e7ma\u011fa ba\u015flad\u0131lar v\u0259 burada yaln\u0131z qeyri-m\u00fcs\u0259lmanlar qeydiyyatdan ke\u00e7dil\u0259r. \u018fsrin sonlar\u0131nda yaln\u0131z Almaniya, \u0130ngilt\u0259r\u0259, Fransa v\u0259 Amerika t\u0259r\u0259find\u0259n qurulan m\u0259kt\u0259bl\u0259rin say\u0131 1244 idi v\u0259 bunlardan 625-i Amerikada idi. Bu m\u0259kt\u0259bl\u0259rl\u0259 milliyy\u0259t\u00e7ilik fikri yaln\u0131z Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131ndak\u0131 xristianlar\u0131n beynin\u0259 yeridilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Sizc\u0259, h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn superg\u00fccl\u0259rinin Osmanl\u0131 erm\u0259nil\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 planlar\u0131 n\u0259 idi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Onlar m\u00fcst\u0259qil erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259ti yaratmaq fikri il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etdil\u0259r. 1877-78-ci ill\u0259rd\u0259 Osmanl\u0131-Rusiya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 imzalanan San-Stefano (Ya\u015f\u0131lk\u00f6y) s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin 61-ci madd\u0259sind\u0259 \u201cerm\u0259nil\u0259rin ya\u015fad\u0131qlar\u0131 yerl\u0259rd\u0259 islahat ke\u00e7iril\u0259c\u0259k\u201d m\u00fcdd\u0259as\u0131 yer alm\u0131\u015fd\u0131. Rusiya, \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Almaniya Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131n\u0131 par\u00e7alamaq planlar\u0131 qurmu\u015fdular. Onlar Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131nda ya\u015fayan xristianlar\u0131 \u00f6z t\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k \u00fcst\u00fcnl\u00fck v\u0259 t\u0259sir qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yar\u0131\u015fa girmi\u015fdil\u0259r. Rusiya erm\u0259nil\u0259rin t\u0259r\u0259find\u0259 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 bir madd\u0259ni ora daxil etdirmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; B\u0259s Osmanl\u0131da ilk erm\u0259ni terror t\u0259\u015fkilat\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; 1878-ci ild\u0259 Berlin sazi\u015finin imzalanmas\u0131 il\u0259 erm\u0259nil\u0259rin daha \u00e7ox m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u018frzurum, Sivas, Van, Bitlis v\u0259 Elaz\u0131\u011fda islahatlar aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Qara Xa\u00e7 C\u0259miyy\u0259ti yarad\u0131ld\u0131. Bunlar Amerikadak\u0131 Ku Kluks Klan irq\u00e7i t\u0259\u015fkilat\u0131 kimi tamamil\u0259 irq\u00e7i, qanunsuz birlikl\u0259r idi. \u201cHn\u00e7ak\u201d 1881-ci ild\u0259 Cenevr\u0259d\u0259, \u201cDa\u015fnaks\u00fctyun\u201d is\u0259 1889-cu ild\u0259 Tbilisid\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bu t\u0259\u015fkilatlar\u0131n nizamnam\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcharib\u0259 v\u0259 silahlarla erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259ti yaratmaq m\u0259qs\u0259dli m\u00fcdd\u0259alar yer al\u0131rd\u0131. Onlar Osmanl\u0131 bank\u0131na basq\u0131n etdil\u0259r, Sultan \u018fbd\u00fclh\u0259midi q\u0259tl\u0259 yetirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar, Osmanl\u0131 t\u0259r\u0259fdar\u0131 olanlar\u0131, erm\u0259nil\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259ri v\u0259 d\u00f6vl\u0259t adamlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Sultan \u018fbd\u00fclh\u0259midin c\u00fcm\u0259 namaz\u0131ndan sonra \u015feyx\u00fclislamla bir d\u0259qiq\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259si ona sui-q\u0259sdd\u0259n qa\u00e7ma\u011fa k\u00f6m\u0259k etdi. Osmanl\u0131lar onlar\u0131 h\u0259bs edib m\u0259hk\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131xard\u0131lar. Ancaq bu insanlar q\u0259rblil\u0259rin t\u0259zyiqi alt\u0131nda s\u0259rb\u0259st burax\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;<strong>&nbsp;H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Anadoluda n\u0259 q\u0259d\u0259r erm\u0259ni ya\u015fay\u0131rd\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; \u015e\u0259rqi Anadolu b\u00f6lg\u0259si d\u0259 daxil olmaqla erm\u0259nil\u0259r he\u00e7 bir vilay\u0259td\u0259 \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil etmirdil\u0259r. Bitlis m\u00fcs\u0259lmanlarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 33 faiz \u0259halisi olan \u0259n s\u0131x yerdir. Anadoluda \u00fcmumilikd\u0259 19 faiz erm\u0259ni \u0259halisi var. Bu d\u0259st\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti qazanmaq v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 qa\u00e7\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fclki insanlar\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirirdil\u0259r. Erm\u0259ni d\u0259st\u0259l\u0259ri 1915-ci ild\u0259n \u0259vv\u0259l etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Erm\u0259nil\u0259r Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131 Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 daxil olduqda n\u0259 etdil\u0259r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Osmanl\u0131 Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 gir\u0259rk\u0259n erm\u0259nil\u0259r\u0259 \u201cbizim t\u0259r\u0259fimizi tutun, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra \u00fc\u00e7 vilay\u0259td\u0259 siz\u0259 muxtariyy\u0259t ver\u0259c\u0259y\u0259m\u201d dedi. Ancaq erm\u0259nil\u0259r bunu q\u0259bul etm\u0259dil\u0259r. 1914-c\u00fc ild\u0259 osmanl\u0131lar \u00c7anaqqala, Qafqaz, Mosul v\u0259 F\u0259l\u0259stin kimi d\u00f6rd c\u0259bh\u0259d\u0259 vuru\u015fark\u0259n erm\u0259nil\u0259r daxild\u0259 23 yerd\u0259 \u00fcsyan etdil\u0259r. Rabit\u0259 \u0259laq\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 teleqraf kabell\u0259rinin v\u0259 silah-sursat\u0131n da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi m\u00fch\u00fcm yerl\u0259ri \u0259l\u0259 ke\u00e7irdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; B\u0259s 17 apreld\u0259 n\u0259 oldu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; 17 apreld\u0259 Van yerl\u0259 bir oldu. Bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 80 min adam m\u0259hv edildi. G\u0259nc q\u0131zlar\u0131 Akdamar kils\u0259sin\u0259 apar\u0131b onlara t\u0259cav\u00fcz etdil\u0259r, i\u015fg\u0259nc\u0259 verdil\u0259r. Qad\u0131nlar iff\u0259tl\u0259rini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6zl\u0259rini Van g\u00f6l\u00fcn\u0259 at\u0131rd\u0131lar. M\u0259n aprelin 17-nin Erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdiyi q\u0259tliam\u0131 g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilm\u0259si v\u0259 \u201c\u0130ff\u0259t abid\u0259si\u201d qoyulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn parlament\u0259 t\u0259klif g\u00f6nd\u0259rdim. Amma t\u0259klifim komissiyaya bel\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Niy\u0259 erm\u0259nil\u0259r 24 aprel tarixini qondarma \u201csoyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d anma g\u00fcn\u00fc olaraq se\u00e7dil\u0259r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Aprelin 24-d\u0259 Ramgavar, Armanekan, Hn\u00e7ak v\u0259 Da\u015fnak t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n 235 \u00fczv\u00fcn\u00fcn tutulmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edildi, lakin bu insanlar yaln\u0131z h\u0259bsxanalara g\u00f6nd\u0259rildi. Y\u0259ni \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259dil\u0259r. Bu, erm\u0259nil\u0259rin \u201csoyq\u0131r\u0131m g\u00fcn\u00fc\u201d adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 24 apreldir. Sad\u0259c\u0259 \u201cideya m\u00fc\u0259llifl\u0259ri\u201d tutuldu\u011funa g\u00f6r\u0259 h\u0259min g\u00fcn\u00fc \u201csoyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d g\u00fcn\u00fc kimi xat\u0131rlay\u0131rlar. Halbuki he\u00e7 kim \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Osmanl\u0131 deportasiya prosesini idar\u0259 ed\u0259rk\u0259n hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rd\u00fc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; B\u00fct\u00fcn qubernatorlara deportasiya olunan erm\u0259nil\u0259rl\u0259 nec\u0259 davran\u0131laca\u011f\u0131 v\u0259 nec\u0259 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 bildiri\u015fl\u0259r g\u00f6nd\u0259rilirdi. T\u0259dbirl\u0259r\u0259 ged\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn qida, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 ibad\u0259ti t\u0259min etm\u0259k v\u0259 ehtiyac olduqda x\u0259st\u0259xanalar qurmaq daxil idi. Qiym\u0259tli \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131 aparmalar\u0131na da icaz\u0259 verilirdi. T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik quldurlara h\u00fccum olduqda g\u00f6nd\u0259rilir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u00fcnya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparark\u0259n deportasiya olunanlar\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi g\u00fcc d\u0259 t\u0259min edirsiniz. Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tind\u0259 getdikl\u0259ri yerd\u0259 ibad\u0259t ed\u0259 bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kils\u0259l\u0259r tikilmi\u015fdi. G\u00fcnd\u0259lik b\u00f6y\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 60, yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayanlar \u00fc\u00e7\u00fcn 20 manat ayr\u0131l\u0131rd\u0131. T\u0259l\u0259t Pa\u015fan\u0131n imzas\u0131 il\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259y\u0259 icaz\u0259 verilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Deportasiya zaman\u0131 \u00f6l\u00fcml\u0259rin s\u0259b\u0259bi n\u0259l\u0259r v\u0259 kiml\u0259r idi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; B\u0259zi d\u0259st\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n edil\u0259n basq\u0131nlar zaman\u0131 erm\u0259nil\u0259r yolda \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Say\u0131 b\u0259lli olmasa da, \u00f6l\u00fcml\u0259r 8 500-\u0259 yax\u0131n idi. Bu q\u0259tll\u0259r d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n deyil, quldurlar t\u0259r\u0259find\u0259n edilirdi. 1915-ci ilin oktyabr\u0131nda bu basq\u0131nlardan m\u0259sul olan 1673 n\u0259f\u0259r h\u0259rbi m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 g\u0259tirildi. Onlar\u0131n aras\u0131nda v\u0259zif\u0259l\u0259rin\u0259 laqeyd yana\u015fan v\u0259 ya yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131 da vard\u0131. M\u0259s\u0259l\u0259n, Te\u015fkilati M\u0259hsusadan iki n\u0259f\u0259r m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 g\u0259tirilmi\u015fdi. 1673 n\u0259f\u0259rd\u0259n 67-n\u0259 \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fc verilmi\u015fdi. Bel\u0259likl\u0259, d\u00f6vl\u0259t cinay\u0259tkarlar\u0131 c\u0259zaland\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; \u00dcmumilikd\u0259 ne\u00e7\u0259 min erm\u0259ni s\u00fcrg\u00fcn edildi, n\u0259 q\u0259d\u0259ri geri d\u00f6nd\u00fc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131m\u0131za g\u00f6r\u0259, t\u0259xmin\u0259n 500 min k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 olub. 1918-ci il f\u0259rman\u0131ndan sonra haz\u0131rlanm\u0131\u015f s\u0259n\u0259dd\u0259 Osmanl\u0131 torpaqlar\u0131nda 644 900 erm\u0259ninin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilir. Bu, Anadoludan he\u00e7 vaxt getm\u0259y\u0259nl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq \u0259ld\u0259 edil\u0259n r\u0259q\u0259mdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Kastamonu v\u0259 \u0130stanbuldak\u0131 erm\u0259nil\u0259r s\u00fcrg\u00fcn edilm\u0259di, oldu\u011fu kimi qald\u0131lar. Etnik bir qrupun m\u0259hv edilm\u0259sind\u0259n is\u0259 s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Baydenin a\u00e7\u0131qlamas\u0131ndan sonra erm\u0259nil\u0259r t\u0259zminat t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; 1918-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Balkan m\u00fchacirl\u0259ri erm\u0259nil\u0259rin t\u0259rk etdikl\u0259ri evl\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015f\u0131rd\u0131lar. Erm\u0259nil\u0259r geri qay\u0131td\u0131qda oradak\u0131 m\u00fchacir \u00e7\u0131xar\u0131lacaq v\u0259 ev erm\u0259niy\u0259 veril\u0259c\u0259kdi. Ancaq k\u00f6\u00e7k\u00fcn ev\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r ets\u0259ydi v\u0259 ya erm\u0259ni \u0259mlak\u0131na ziyan d\u0259ys\u0259ydi, Osmanl\u0131 da ona t\u0259zminat ver\u0259rdi. O zaman geri qay\u0131tmay\u0131b Amerikaya k\u00f6\u00e7\u0259n 218 min erm\u0259ni var idi. 1923-c\u00fc ild\u0259 Amerika il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda imzalanan m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 Amerikadak\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 1 milyard 300 milyon dollar t\u0259zminat verilmi\u015fdi. Amerikadak\u0131 erm\u0259nil\u0259r art\u0131q bu pulu alm\u0131\u015fd\u0131lar. Amerika bu t\u0259zminat\u0131n 900 milyonu g\u00f6nd\u0259ril\u0259r\u0259k paylananda dedi ki, &#171;ver\u0259c\u0259k he\u00e7 kim qalmay\u0131b, daha \u00e7ox g\u00f6nd\u0259rm\u0259yin&#187;. Bu g\u00fcn bir iddia ed\u0259 bilm\u0259zl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/yusuf2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36364\" width=\"1038\" height=\"1042\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/yusuf2.jpg 588w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/yusuf2-300x300.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/yusuf2-150x150.jpg 150w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/yusuf2-215x215.jpg 215w\" sizes=\"auto, (max-width: 1038px) 100vw, 1038px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; B\u0259s Bayden indi \u201csoyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc niy\u0259 istifad\u0259 etdi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; T\u00fcrkiy\u0259 \u201cF\u0259rat qalxan\u0131\u201d, \u201cS\u00fclh bula\u011f\u0131\u201d, \u0130dlib \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 il\u0259 Suriyada bir k\u00fcrd d\u00f6vl\u0259tinin qurulmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ald\u0131 v\u0259 PYD s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131ldi. Bel\u0259likl\u0259, Amerika Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 ist\u0259diyi x\u0259rit\u0259 d\u0259yi\u015fikliyini ed\u0259 bilm\u0259di. \u201cSoyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d b\u0259yanat\u0131nda \u0259vv\u0259l 60 t\u0259yyar\u0259 il\u0259 t\u0259liml\u0259r ke\u00e7irib T\u00fcrkiy\u0259ni qorxutmad\u0131larm\u0131? Amerika \u201csoyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d dem\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l bel\u0259 bir r\u0259ftar etmi\u015fdi. \u201cSoyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d bununla istiotlu hala g\u0259ldi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Baydenin \u201c\u0130stanbul\u201d \u0259v\u0259zin\u0259 \u201cKonstantinopol\u201d dediyini nec\u0259 izah ed\u0259 bil\u0259rik?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; \u018fslind\u0259 Baydenin \u201ct\u0259krarlanmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn deyir\u0259m\u201d dem\u0259si onun bu i\u015fi t\u00fcrkl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irildiyi v\u0259 bu g\u00fcn \u201cbir daha cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tm\u0259m\u0259si\u201d il\u0259 daha s\u0259rt ittiham olundu\u011fu anlam\u0131na g\u0259lir. O, Konstantinopol s\u00f6z\u00fc il\u0259 Yunan\u0131stana bir jest etdi v\u0259 \u201cbiz sizin t\u0259r\u0259finizd\u0259yik\u201d dem\u0259k ist\u0259di. \u018fslind\u0259, erm\u0259nil\u0259r Amerikan\u0131n diqq\u0259tind\u0259 deyil. \u201cSoyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d ifad\u0259si Amerikan\u0131n yaln\u0131z \u00f6z siyas\u0259tin\u0259 hakim olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etdiyi bir elementdir. Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Amerikan\u0131n he\u00e7 s\u0259si \u00e7\u0131xmam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; Bundan sonra T\u00fcrkiy\u0259 hans\u0131 add\u0131mlar\u0131 atmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Bayden \u00dcmumd\u00fcnya \u0130nsan Haqlar\u0131 B\u0259yannam\u0259sinin 11-ci madd\u0259sinin birinci b\u0259ndini pozub. \u201cSoyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d haqq\u0131nda m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rar\u0131 yoxdur. Bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 AB\u015e prezidenti qanunsuz bir h\u0259r\u0259k\u0259t edib. \u201cNifr\u0259t cinay\u0259tl\u0259ri\u201d adl\u0131 beyn\u0259lxalq bir qanun var. Bir c\u0259miyy\u0259ti al\u00e7altmaq v\u0259 q\u0259r\u0259zl\u0259 g\u00fcnahland\u0131rmaq nifr\u0259t cinay\u0259tidir. Bayden m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rar\u0131 olmadan bizi soyq\u0131r\u0131mda g\u00fcnahland\u0131r\u0131r. Baydenin etdiyi tam bir nifr\u0259t cinay\u0259tidir. O, AB\u015e prezidenti olsa bel\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 cavab verm\u0259lidir. T\u00fcrkiy\u0259nin Baydeni m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 verm\u0259yi laz\u0131md\u0131r. \u201cAmerikal\u0131lar\u0131n hindulara t\u0259tbiq etdikl\u0259rini, \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si \u0259snas\u0131nda yaponlar\u0131n Sakit okeanda \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sini, Fransan\u0131n Ruanda q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131\u201d s\u00f6yl\u0259m\u0259liyik.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; 15 il r\u0259hb\u0259rlik etdiyiniz T\u00fcrk Tarix C\u0259miyy\u0259tinin reaksiyas\u0131n\u0131 nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>-T\u00fcrk Tarix C\u0259miyy\u0259tin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdiyim zaman orada bir erm\u0259ni m\u0259rk\u0259zi vard\u0131 v\u0259 orada \u00e7oxlu g\u0259nc var\u0131yd\u0131. Ham\u0131s\u0131n\u0131 da\u011f\u0131td\u0131lar. Onlar\u0131n reaksiyas\u0131n\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g\u00f6rm\u00fcr\u0259m. Onlar\u0131n televiziyalarda dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 g\u0259r\u0259kdir.(Publika.az)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk Tarix C\u0259miyy\u0259tinin ke\u00e7mi\u015f prezidenti, \u201cErm\u0259ni k\u00f6\u00e7\u00fc\u201d v\u0259 \u201cS\u00fcrg\u00fcnd\u0259n soyq\u0131r\u0131ma\u201d kitablar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi, professor Yusuf Hala\u00e7o\u011flu AB\u015e prezidenti Cozef Baydenin 1915-ci il hadis\u0259l\u0259rini \u201cerm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":36365,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-36363","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36363","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36363"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36363\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36366,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36363\/revisions\/36366"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36365"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}