{"id":37907,"date":"2021-05-17T10:30:05","date_gmt":"2021-05-17T06:30:05","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=37907"},"modified":"2021-05-17T10:30:09","modified_gmt":"2021-05-17T06:30:09","slug":"qaragol%c9%99-erm%c9%99nil%c9%99r-nec%c9%99-ayaq-acib-g%c9%99rginliyin-s%c9%99b%c9%99bi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=37907","title":{"rendered":"Qarag\u00f6l\u0259 erm\u0259nil\u0259r nec\u0259 ayaq a\u00e7\u0131b? &#8212; G\u0259rginliyin s\u0259b\u0259bi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>May ay\u0131n\u0131n 12-d\u0259n ba\u015flayaraq, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi Az\u0259rbaycan bar\u0259d\u0259, yum\u015faq des\u0259k, yeni dezinformasiyalar yay\u0131r. \u0130r\u0259van r\u0259smil\u0259ri bu \u00fcsulla yaratd\u0131qlar\u0131 s\u00fcni g\u0259rginliyi \u00e7\u00f6zm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlardan d\u0259st\u0259k ist\u0259yirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n Ba\u015f naziri s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini icra ed\u0259n Nikol Pa\u015finyan\u0131n 2020-ci ilin pay\u0131z\u0131nda ba\u015f ver\u0259n 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 regionda mara\u011f\u0131 olan v\u0259 olmayan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131na, n\u00fcfuzlu v\u0259 n\u00fcfuzsuz beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara minn\u0259t\u00e7i d\u00fc\u015fm\u0259sini, yalvarmas\u0131n\u0131, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada, ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k olard\u0131. O g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan ordusu 30 il \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda qalm\u0131\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 azad etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furlu \u0259m\u0259liyyatlar apar\u0131r, son d\u0259r\u0259c\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 h\u0259rbi strategiya v\u0259 m\u00fcasir silahlarla Nikol Pa\u015finyan\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vl\u0259tin t\u0259cav\u00fczkar zehniyy\u0259t\u0259 malik ba\u015f\u0131na \u201cD\u0259mir yumruq\u201d endirirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq eskelasiya d\u00f6vr\u00fc art\u0131q arxada qal\u0131b, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si bitib v\u0259 \u00f6t\u0259n ilin 10 noyabr\u0131nda Nikol Pa\u015finyan \u00dc\u00e7t\u0259r\u0259fli B\u0259yanata qo\u015fulmaqla \u00f6lk\u0259si ad\u0131ndan kapitulyasiyaya imza at\u0131b. H\u0259min b\u0259yanat\u0131n bir \u00e7ox b\u0259ndl\u0259ri yerin\u0259 yetirilib. Raz\u0131la\u015fman\u0131n \u015f\u0259rtl\u0259rinin yerin\u0259 yetirilm\u0259sin\u0259 t\u0259minat\u00e7\u0131 olan Rusiyan\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri Sergey Lavrov may ay\u0131nda regiona etdiyi s\u0259f\u0259rd\u0259n sonra \u201c10 noyabr \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yanat\u0131n\u0131n qalan \u015f\u0259rtl\u0259ri d\u0259 yerin\u0259 yetirilm\u0259lidir\u201d dey\u0259 Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn geriy\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f imkan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 diplomatik \u015f\u0259kild\u0259 olsa da, \u0130r\u0259vana y\u00fcks\u0259k s\u0259sl\u0259 bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131nda &#8212; \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u201cXar\u0131b\u00fclb\u00fcl\u201d festival\u0131nda s\u0259sl\u0259n\u0259n z\u00f6vql\u00fc v\u0259 multikultiral musiqil\u0259r kimi, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, rusiyal\u0131 diplomat\u0131n bu a\u011f\u0131ll\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259ti d\u0259 Erm\u0259nistandak\u0131 siyasi b\u00f6hran\u0131n subyektl\u0259ri aras\u0131nda psixoloji g\u0259rginliyi daha da art\u0131r\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259m r\u0259hb\u0259rliyi, h\u0259m m\u00fcxalif\u0259ti, h\u0259m d\u0259 vaxtil\u0259 Az\u0259rbaycan SSR il\u0259 qon\u015fu olmu\u015f rayonlar\u0131n\u0131n, k\u0259ndl\u0259rinin v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259ri \u201cd\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin pozulmas\u0131\u201d bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat yay\u0131blar. Bu dezinformasiya d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 yenic\u0259 burax\u0131lma\u011fa ba\u015flayanda sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin erm\u0259ni seqmetind\u0259 aktivistl\u0259r Az\u0259rbaycan Ordusunun at\u0259\u015f a\u00e7araq, Erm\u0259nistan \u0259razisin\u0259 daxil olmas\u0131, Z\u0259ng\u0259zurda d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r getm\u0259si bar\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259lumat yay\u0131rd\u0131lar, lakin q\u0131sa zamanda s\u0259hvl\u0259rini anlayaraq t\u0259kzib verdil\u0259r. Bununla bel\u0259, Nikol Pa\u015finyan d\u0259rhal Erm\u0259nistan T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131 iclas\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131, KTMT-d\u0259n h\u0259rbi yard\u0131m ist\u0259di, Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla telefonla dan\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 bel\u0259 bir r\u0259y yaratma\u011fa c\u0259hd g\u00f6st\u0259rdi ki, Az\u0259rbaycan Ordusu guya Erm\u0259nistan\u0131 siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259n silm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7ib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u0259s, \u0259slind\u0259 n\u0259 ba\u015f verib?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi v\u0259 D\u00f6vl\u0259t S\u0259rh\u0259d Xidm\u0259ti art\u0131q \u00f6z r\u0259smi b\u0259yanatlar\u0131n\u0131 s\u0259sl\u0259ndirib v\u0259 x\u00fcsusi olaraq vur\u011fulay\u0131blar ki, Erm\u0259nistan\u0131n iddialar\u0131 h\u0259qiq\u0259td\u0259n \u00e7ox uzaqd\u0131r. B\u0259lli oldu\u011fu kimi, 10 noyabr \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yanat\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin demilitasiya v\u0259 demarkasiya prosesi gedir. Az\u0259rbaycan\u0131n La\u00e7\u0131n rayonunda pay\u0131z v\u0259 q\u0131\u015f f\u0259sill\u0259rind\u0259 bu prosesi aparmaq m\u00fcmk\u00fcn deyildi. \u00c7\u00fcnki d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n olduqca y\u00fcks\u0259k \u0259razil\u0259rin s\u0259rt iqlimi v\u0259 \u00e7\u0259tin relyefi buna mane olurdu. Haz\u0131rda is\u0259 havalar istil\u0259\u015fib, qarlar, buzlar \u0259riyib, demarkasiyan\u0131n apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar yaran\u0131b. Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259d\u00e7il\u0259ri, quru qo\u015funlar\u0131, aviasiya b\u00f6lm\u0259ri yox, m\u0259hz Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259d\u00e7il\u0259ri at\u0259\u015f a\u00e7madan, qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fd\u0259n n\u0259 bir h\u0259rb\u00e7inin, n\u0259 d\u0259 m\u00fclki v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n burnunu qanatmadan \u201cD\u0259mirda\u015f\u201d adlanan da\u011fl\u0131q \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Qarag\u00f6l \u0259traf\u0131nda d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rini d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. \u018fg\u0259r bu \u00e7al\u0131\u015fmalara Erm\u0259nistan\u0131n bir etiraz\u0131 varsa, bunu n\u0259d\u0259n daha konstruktiv formada, ger\u00e7\u0259kliyi t\u0259hrif etm\u0259d\u0259n, Az\u0259rbaycana \u201ct\u0259cav\u00fczkar\u201d dam\u011fas\u0131 vurmadan, kims\u0259d\u0259n h\u0259rbi d\u0259st\u0259k ist\u0259m\u0259d\u0259n, m\u00fcst\u0259qil bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 yara\u015fan \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131rm\u0131r, h\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 \u0130\u015f\u00e7i Qrupun m\u00fczakir\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131xarm\u0131r? Dem\u0259li, Az\u0259rbaycan X\u0130N-in b\u0259yanat\u0131na uy\u011fun des\u0259k, \u0130r\u0259vandak\u0131 siyasi-h\u0259rbi dair\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fvi\u015f\u0259 salan, Z\u0259ngilan, Qubadl\u0131, La\u00e7\u0131n v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonlar\u0131m\u0131z boyunca d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 s\u0259rh\u0259d rejimi reall\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259yin\u0259 mane olan v\u0259 \u0259sass\u0131z olaraq b\u00f6lg\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti g\u0259rginl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 t\u0259hrik ed\u0259n he\u00e7 d\u0259 yalandan iddia etdikl\u0259ri kimi, Az\u0259rbaycan h\u0259rbi\u00e7il\u0259rinin Erm\u0259nistan\u0131n i\u00e7in\u0259 bir ne\u00e7\u0259 kilometr gir\u0259r\u0259k postlar qurmas\u0131 deyil. Ba\u015fqa s\u0259b\u0259bl\u0259r var.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi yayd\u0131\u011f\u0131 b\u0259yanatda bu s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n yaln\u0131z birin\u0259 toxunur v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259ni Erm\u0259nistandak\u0131 se\u00e7kiqaba\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 hakimiyy\u0259td\u0259 olan q\u00fcvv\u0259nin s\u00fcni ajiotaj yaratma\u011fa ehtiyac duymas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirir. El\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 Nikol Pa\u015finyan\u0131 s\u00fcni g\u0259rginlik yaratmaqla se\u00e7kil\u0259ri t\u0259xir\u0259 salma\u011fa haz\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ed\u0259nl\u0259r var. Lakin bu da var ki, Az\u0259rbaycanla yeni h\u0259rbi qar\u015f\u0131durmaya getm\u0259k v\u0259 \u201cS\u00fcnik k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259ri\u201d formala\u015fd\u0131raraq b\u00f6lg\u0259d\u0259 n\u0259tic\u0259si b\u0259ri ba\u015fdan m\u0259lum olan yeni m\u00fcharib\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olmaq Nikol Pa\u015finyan\u0131n da, Erm\u0259nistan\u0131n da siyasi intihar\u0131 dem\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259li, Nikola se\u00e7kiqaba\u011f\u0131 \u015foular laz\u0131md\u0131r, amma o, b\u00fct\u00fcn hallarda h\u0259rbi \u00e7evrili\u015f ehtimal\u0131 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 Nikol Pa\u015finyan Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin demarkasiyas\u0131n\u0131 dayand\u0131rmaq, dayand\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 is\u0259 prosesi maksimum l\u0259ngitm\u0259k, bununla qondarma v\u0259 ke\u00e7mi\u015f &#171;dqr&#187; \u0259traf\u0131nda \u00e7\u0259mb\u0259rin daralmas\u0131na mane olmaq ist\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>He\u00e7 kim\u0259 sirr deyil ki, iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda s\u0259rh\u0259dl\u0259rin d\u0259qiqil\u0259\u015fdirilm\u0259si prosesi gedirs\u0259, bu zaman h\u0259r iki t\u0259r\u0259f m\u00fc\u0259yy\u0259n bir x\u0259rit\u0259 \u0259sas\u0131nda h\u0259r\u0259k\u0259t edir. Bak\u0131dan veril\u0259n r\u0259smi a\u00e7\u0131qlamalardan m\u0259lum olur ki, bel\u0259 bir x\u0259rit\u0259 h\u0259m Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistanda var. Erm\u0259nistan\u0131n vitse-premyeri Tiqran Avinyan\u0131n bu ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, demilitasiya v\u0259 demarkasiya \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259r 1974-76-c\u0131 ill\u0259r\u0259 aid sovet h\u0259rbi x\u0259rit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r. Lakin o, sovet h\u0259rbi topoqraflar\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bu x\u0259rit\u0259y\u0259 istinad edilm\u0259sinin \u201cm\u00fcv\u0259qq\u0259ti xarakter\u201d da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6yl\u0259mi\u015fdi. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, demarkasiya prosesind\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olan x\u0259rit\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, Erm\u0259nistan siyasi dair\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7ox d\u0259rin kompleksl\u0259r m\u00f6vcuddur v\u0259 kompleksl\u0259r ciddi t\u0259\u015fvi\u015fl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0259\u015fvi\u015fin s\u0259b\u0259bl\u0259ri is\u0259 \u00e7oxdur<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u018fvv\u0259la, bu g\u00fcn he\u00e7 bir ciddi tarix\u00e7iy\u0259 sirr deyil ki, Erm\u0259nistan tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda &#8212; \u0130r\u0259van, Qaraba\u011f v\u0259 Nax\u00e7\u0131van xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 daha \u00f6nc\u0259l\u0259r C\u0259nubi Qafqazda m\u00f6vcud olmu\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 milli ba\u011flar\u0131 olmayan s\u00fcni bufer zonas\u0131d\u0131r. Paytaxt\u0131 \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri yarand\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Erm\u0259nistanla \u015f\u0259rtl\u0259 v\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259 verilib, \u0259razisinin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259sini \u0259hat\u0259 ed\u0259n Z\u0259ng\u0259zuru z\u0259bt etm\u0259l\u0259rin\u0259 is\u0259 Sovet Az\u0259rbaycan\u0131n ilk r\u0259hb\u0259rl\u0259ri bol\u015fevik t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015fliyi il\u0259 \u201cya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q\u201d yand\u0131r\u0131blar. Az\u0259rbaycan Z\u0259ng\u0259zura v\u0259 \u0130r\u0259vana r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 \u0259razi iddias\u0131 ir\u0259li s\u00fcrm\u0259s\u0259 d\u0259, &#8212; baxmayaraq ki, bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycanda a\u00e7\u0131q v\u0259 \u0259sasl\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar var &#8212; Erm\u0259nistan \u00f6zg\u0259nin torpaqlar\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259m\u0259sinin f\u0259rqind\u0259dir v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n daima t\u0259la\u015f ke\u00e7irir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kincisi, SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra Erm\u0259nistan \u00f6z s\u0259rh\u0259dl\u0259rini Az\u0259rbaycanla d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259yib, \u0259v\u0259zind\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 \u0259traf rayonu z\u0259bt etm\u0259kl\u0259 \u00f6z s\u0259rh\u0259dl\u0259rini faktiki olaraq geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259yib. Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlamas\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k sovetl\u0259r zaman\u0131 pis-yax\u015f\u0131 m\u00f6vcud olmu\u015f s\u0259rh\u0259di bir \u00e7ox \u0259razil\u0259rd\u0259 \u00f6z xeyrin\u0259 d\u0259yi\u015fib. \u0130ndi Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259d\u00e7il\u0259ri sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f hans\u0131 x\u0259rit\u0259y\u0259 istinad ets\u0259l\u0259r, Erm\u0259nistan\u0131n bu saxtakarl\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xacaq v\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259ri Az\u0259rbaycana t\u0259hvil verm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olacaqlar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u0259g\u0259r Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 olaraq s\u0259rh\u0259d d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259yibl\u0259rs\u0259, o zaman Erm\u0259nistan n\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n iddia edir ki, Az\u0259rbaycan onun \u0259razisin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 edir? 2010-cu ild\u0259 Erm\u0259nistanda q\u0259bul edilmi\u015f \u201c\u0130nzibati b\u00f6lg\u00fc haqq\u0131nda qanun\u201d Az\u0259rbaycan, el\u0259c\u0259 d\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259m \u00fc\u00e7\u00fcn ka\u011f\u0131z par\u00e7as\u0131ndan ba\u015fqa bir \u015fey deyil. \u0130r\u0259van m\u0259hz h\u0259min qanuna \u0259saslanaraq \u00f6z\u00fc-\u00f6z\u00fcn\u0259 s\u0259rh\u0259d m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bilm\u0259z. Bu prosesd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n t\u0259r\u0259f kimi, Az\u0259rbaycan ortaya konkret x\u0259rit\u0259l\u0259r, arqumentl\u0259r v\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259r qoyur. N\u0259tic\u0259d\u0259 Erm\u0259nistan 1988-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycandan m\u00fcxt\u0259lif yollarla qopard\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259ri d\u0259 geri qaytarmaq fakt\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda qal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qarag\u00f6l Az\u0259rbaycand\u0131r!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu c\u00fcr \u0259razil\u0259rd\u0259n biri m\u0259hz Az\u0259rbaycan\u0131n La\u00e7\u0131n rayonuna m\u0259xsus olan Qarag\u00f6ld\u00fcr. Haz\u0131rda erm\u0259nil\u0259r onu \u201cs\u0259rh\u0259d g\u00f6l\u00fc\u201d kimi t\u0259qdim etm\u0259y\u0259, \u0259sas hiss\u0259sinin onlara, 30 faizinin is\u0259 Az\u0259rbaycana m\u0259xsus olmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Lakin Qarag\u00f6l bir s\u0259rh\u0259d g\u00f6l\u00fc deyil v\u0259 Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda \u201csu s\u0259rh\u0259di\u201d t\u0259yinat\u0131 da\u015f\u0131ya bilm\u0259z. \u0130st\u0259r Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan sovetl\u0259\u015fdikd\u0259n sonra Qarag\u00f6l tam \u015f\u0259kild\u0259, \u0259traf\u0131ndak\u0131 torpaqlar daxil Az\u0259rbaycana m\u0259xsus olub. Az\u0259rbaycanda sovet hakimiyy\u0259tinin ilk \u00e7a\u011flar\u0131nda yarad\u0131lan \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 K\u00fcrd\u00fcstan\u201d adlanan inzibati b\u00f6lg\u00fcd\u0259 d\u0259 bu reall\u0131q d\u0259yi\u015fm\u0259yib. Kolxoz v\u0259 sovxozla\u015fma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259razi 1928-ci ild\u0259 Qar\u0131q\u0131\u015flaq icmas\u0131na m\u0259xsus 3 n\u00f6mr\u0259li otlaq yeri kimi g\u00f6st\u0259rilib, 1951-ci ild\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Sovetinin 557 sayl\u0131 q\u0259rar\u0131 il\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 La\u00e7\u0131n camaat\u0131n\u0131n istifad\u0259sin\u0259 verilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Qarag\u00f6l tarix\u0259n La\u00e7\u0131n rayonunun Qar\u0131q\u0131\u015flaq v\u0259 ona qon\u015fu k\u0259ndl\u0259rd\u0259 ya\u015fayan g\u0259lox\u00e7u tayfas\u0131n\u0131n yaylaq yeri olub. G\u0259lox\u00e7u tayfas\u0131n\u0131n q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259si m\u0259hz Qara\u011f\u00f6l \u0259traf\u0131ndad\u0131r. Orada Qaram\u0259mm\u0259dli, Qanl\u0131ca, \u00c7eyil d\u00fcz\u00fc adlanan yerl\u0259rd\u0259 m\u00fcs\u0259lman m\u0259zarl\u0131qlar\u0131 var. G\u0259lox\u00e7ular Z\u0259ng\u0259zura XIII \u0259srin ba\u015flar\u0131nda mo\u011follar\u0131n y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 g\u0259ls\u0259l\u0259r d\u0259, o tarix\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 Qarag\u00f6l m\u00fcs\u0259lman t\u00fcrkl\u0259rin m\u0259sk\u0259ni olub. Bunu h\u0259min \u0259razid\u0259ki \u201cM\u0259h\u0259mm\u0259d \u00f6vladlar\u0131\u201d adlanan v\u0259 haz\u0131rda erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f IX \u0259sr\u0259 aid t\u00fcrb\u0259, q\u0259dim m\u0259scid v\u0259 m\u00fcs\u0259lman m\u0259zarlar\u0131n\u0131n qal\u0131qlar\u0131 da t\u0259sdiq edir. G\u0259lox\u00e7u camaat\u0131 \u015faman \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini indi d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r ya\u015fadan bir el olaraq Qarag\u00f6l\u00fc m\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259\u015fdirib v\u0259 \u0259fsan\u0259l\u0259\u015fdiribl\u0259r. El yadda\u015f\u0131nda bu g\u00f6ll\u0259 ba\u011fl\u0131 y\u00fczl\u0259rl\u0259 bayat\u0131, \u0259fsan\u0259, r\u0259vay\u0259t m\u00f6vcuddur. El k\u00f6\u00e7\u0259nd\u0259 Qarag\u00f6l \u0259traf\u0131ndak\u0131 &#171;\u00c7\u0131raq da\u015f\u0131&#187;da x\u00fcsusi ritual ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Qarag\u00f6l\u0259 erm\u0259nil\u0259r b\u00fct\u00fcn 20-ci \u0259sr boyu iddia ets\u0259l\u0259r d\u0259, 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n etibar\u0259n ayaq a\u00e7ma\u011fa ba\u015flay\u0131blar. \u018fvv\u0259lc\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Gorus rayonunun heyvandarl\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131 h\u0259min istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ldibl\u0259r, daha sonra mal-qaran\u0131 b\u0259sl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Qarag\u00f6ld\u0259n su ist\u0259yibl\u0259r, g\u00f6l\u0259 nasoslar qura\u015fd\u0131r\u0131blar. SSR\u0130 v\u0259 Az\u0259rbaycan SSR r\u0259hb\u0259rliyind\u0259ki erm\u0259nil\u0259rin &#8212; m\u0259s\u0259l\u0259n, \u0130\u015fxanyan, Qriqoryan, Qadak\u00e7\u0131yan &#8212; d\u0259st\u0259yi il\u0259 h\u0259m g\u00f6ld\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 qurma\u011fa (saxlanan bal\u0131qlar\u0131 Erm\u0259nistan SSR-in Gorus rayonunun partiya katibi satd\u0131r\u0131rm\u0131\u015f), h\u0259m d\u0259 \u0259razil\u0259ri \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7e\u015fidli saxtakarl\u0131qlar h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 nail olublar. Bel\u0259 ki, Qarag\u00f6l Az\u0259rbaycan Sovet Ensiklopediyas\u0131nda tam olaraq Az\u0259rbaycan SSR-nin \u0259razisi kimi qeyd olunur v\u0259 b\u00fct\u00fcn elmi ara\u015fd\u0131rmalarda D\u0259mirda\u015f da\u011f\u0131n\u0131n \u015fimal-q\u0259rb \u0259t\u0259kl\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fdiyi g\u00f6st\u0259rilir. Lakin \u0259raziy\u0259 iddia etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259nil\u0259r D\u0259mirda\u015f da\u011f\u0131n\u0131 x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259n silm\u0259y\u0259, onu \u201cKi\u00e7ik \u0130\u015f\u0131ql\u0131\u201d il\u0259 eynil\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q olublar. \u00c7\u00fcnki SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki b\u00fct\u00fcn s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 D\u0259mirda\u015f da\u011f\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan\u0131n s\u0259rh\u0259dind\u0259n xeyli b\u0259rid\u0259 yerl\u0259\u015fdiyi qeyd olunub. Odur ki, m\u0259hz d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n az qala 3 min metr y\u00fcks\u0259klikd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bir da\u011f\u0131 \u201c\u0259ritdikd\u0259n\u201d sonra erm\u0259nil\u0259r Qarag\u00f6l\u00fc h\u00fcquqi m\u00fcst\u0259vid\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fb, bir hiss\u0259ni Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan SSR Ali Soveti R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tl\u0259rinin 7 may 1969-cu il q\u0259rar\u0131 il\u0259 &#8212; tarix\u0259 diqq\u0259t edin, Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan KP-nin birinci katibi se\u00e7ilm\u0259zd\u0259n iki ay \u00f6nc\u0259 &#8212; \u0259l\u0259 ke\u00e7iribl\u0259r. Lakin h\u0259m Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259li\u015fi, h\u0259m d\u0259 g\u0259lox\u00e7u camaat\u0131n\u0131n m\u00fcqavim\u0259ti erm\u0259nil\u0259rin Qarag\u00f6l\u0259 tam sahib \u00e7\u0131xmas\u0131na imkan verm\u0259yib. Yerli ziyal\u0131lardan \u00c7ingiz Mehr\u0259liyev v\u0259 \u0130bi\u015f \u018fsg\u0259rovun f\u0259all\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Qarag\u00f6l\u00fc erm\u0259nil\u0259r\u0259 t\u0259slim etm\u0259k etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn La\u00e7\u0131na g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r bel\u0259 d\u00f6y\u00fcl\u0259r\u0259k yola sal\u0131n\u0131b, erm\u0259nil\u0259r is\u0259, q\u0259lbi da\u011flar\u0131n d\u00f6\u015f\u00fcnd\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7oma\u011f\u0131n qaba\u011f\u0131na qat\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ingiz Mehr\u0259liyevin 26 yanvar 1989-cu ild\u0259 \u201c\u0130zvestiya\u201d q\u0259zetind\u0259 d\u0259rc olunmu\u015f \u201cDa\u011flar g\u00f6z\u0259linin taleyi\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259n sonra is\u0259 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyi La\u00e7\u0131n camaat\u0131n\u0131 sakitl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Qarag\u00f6ld\u0259 respublikalararas\u0131 qoruq yaratma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edib. H\u0259min t\u00f6vsiy\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan SSR t\u0259r\u0259find\u0259n ert\u0259si il r\u0259smil\u0259\u015fdirilib. V.E.Sokolovan\u0131n redaksiyas\u0131 il\u0259 1990-c\u0131 ild\u0259 Moskvada \u00e7ap olunan \u201cSSR\u0130 qoruqlar\u0131\u201d silsil\u0259sinin Qafqaz burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda da qoru\u011fun statusu \u201crespublikalararas\u0131\u201d \u015f\u0259klind\u0259 g\u00f6st\u0259rilib. Demarkasiya zaman\u0131 ayd\u0131nla\u015fmal\u0131 olan \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 iki f\u0259rqli da\u011f olan \u201cKi\u00e7ik \u0130\u015f\u0131ql\u0131\u201d il\u0259 D\u0259mirda\u015f\u0131n yerl\u0259rinin d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sidir. Bu zaman m\u0259lum olacaq ki, Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259d\u00e7il\u0259rinin dayanmal\u0131 oldu\u011fu n\u00f6qt\u0259 n\u0259 Qarag\u00f6l\u00fcn sahill\u0259rind\u0259, n\u0259 d\u0259 Nikol Pa\u015finyan\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi informasiya t\u0259xribat\u0131nda s\u0259sl\u0259ndirdiyi m\u0259saf\u0259d\u0259 deyil, Erm\u0259nistan\u0131n saxta x\u0259rit\u0259sinin daha i\u00e7 qismind\u0259dir. Bu qisml\u0259rd\u0259 is\u0259 s\u0259rh\u0259d x\u0259ttini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 1930-cu ill\u0259rd\u0259 k\u00f6m\u00fcr basd\u0131r\u0131l\u0131b.(axar.az)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>May ay\u0131n\u0131n 12-d\u0259n ba\u015flayaraq, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi Az\u0259rbaycan bar\u0259d\u0259, yum\u015faq des\u0259k, yeni dezinformasiyalar yay\u0131r. \u0130r\u0259van r\u0259smil\u0259ri bu \u00fcsulla yaratd\u0131qlar\u0131 s\u00fcni g\u0259rginliyi \u00e7\u00f6zm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-37907","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-qarabag"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37907","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37907"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37909,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37907\/revisions\/37909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}