{"id":38054,"date":"2021-05-19T03:38:51","date_gmt":"2021-05-18T23:38:51","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=38054"},"modified":"2021-05-24T13:27:25","modified_gmt":"2021-05-24T09:27:25","slug":"bizd%c9%99-vyetnam-sindromu-deyil-az%c9%99rbaycan-sindromu-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=38054","title":{"rendered":"Bizd\u0259 &#171;Vyetnam sindromu&#187; deyil, &#171;Az\u0259rbaycan sindromu&#187; var&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:34% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"608\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-38056 size-full\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-4.jpg 600w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-4-296x300.jpg 296w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-4-148x150.jpg 148w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyi (AVMV\u0130B) M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri<\/em><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">B\u0130R\u0130NC\u0130 YAZI<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bizim yar\u0131tmaz jurnalistikam\u0131z da b\u0259zi m\u0259murlar kimi d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rd\u0259n qorxurlar. Tapd\u0131qlar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259n m\u00fc\u015ft\u0259beh ekspertl\u0259r veteranlarla problemi &#171;Vyetnam sindromu&#187; adland\u0131r\u0131b a\u011f\u0131zlar\u0131na g\u0259l\u0259ni dan\u0131\u015f\u0131rlar. Sonda m\u0259lum olur ki, bu adamlar\u0131n he\u00e7 &#171;Vyetnam sindromu&#187;ndan adi m\u0259lumatlar\u0131 bel\u0259 yoxdur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra, d\u00f6y\u00fc\u015f zaman\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f x\u0259sar\u0259tl\u0259r, psixoloji travmalar, \u0259sas\u0259n travmasonrak\u0131 stres poz\u011funlu\u011fu (TSSP) adlan\u0131r. Bu d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 bir insan\u0131n psixikas\u0131na g\u00fccl\u00fc m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n bir v\u0259 ya t\u0259krarlanan bir \u00e7ox hadis\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 ortaya \u00e7\u0131xan a\u011f\u0131r bir zehni v\u0259ziyy\u0259tdir. Travmatik stres, t\u0259hl\u00fck\u0259li bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259 laz\u0131mi \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259 bilm\u0259k an\u0131nda yaran\u0131r, insan\u0131n d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc k\u00f6m\u0259ksiz v\u0259 \u00e7ar\u0259sizlik hissi il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Y\u0259qin ki, h\u0259r k\u0259s son vaxtlar &#171;Vyetnam sindromu&#187; adl\u0131 termin haqq\u0131nda e\u015fidib. Ancaq az adama maraql\u0131d\u0131r ki, \u00f6z \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si kimi m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259n sonra, d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 i\u015ftirakla \u0259laq\u0259li hans\u0131 bir zehni narahatl\u0131\u011fa v\u0259 t\u0259sirl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015flar. Yeri g\u0259ldi, g\u0259lm\u0259di, ba\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan, \u00e7\u0131xmayan, m\u00fcharib\u0259nin n\u0259 oldu\u011funu kinolarda g\u00f6r\u0259n v\u0259 ucuz saytlar\u0131n z\u00fcy\u00fcyl\u0259 z\u00fchur etmi\u015f &#171;h\u0259rbi ekspertl\u0259r&#187; g\u00fcya bizl\u0259r\u0259 can\u0131 yanan kimi &#171;Vyetnam sindromu&#187;nu misal g\u0259tirirl\u0259r. Bu adamlara bildirim ki, Az\u0259rbycan d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259ri &#171;Vyetnam sindromu&#187;ndan deyil, &#171;Az\u0259rbaycan sindromu&#187;ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirl\u0259r v\u0259 bu sindromun tam mahiyy\u0259tini sizl\u0259r\u0259 a\u00e7\u0131qlamaq zaman\u0131 g\u0259ldi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u00d6nc\u0259 gopa basd\u0131\u011f\u0131n\u0131z &#171;Vyetnam sindromu&#187;na n\u0259z\u0259r yetir\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p><br>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildirim ki, Vyetnam m\u00fcharib\u0259si, 20-ci \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131ndak\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck h\u0259rbi qar\u015f\u0131durmalardan biri say\u0131l\u0131r. M\u00fcharib\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vr\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u0259 bil\u0259r: C\u0259nubi Vyetnamda partizan m\u00fcharib\u0259si (1957 &#8212; mart 1965), AB\u015e-\u0131n tam miqyasl\u0131 h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259si (mart 1965 &#8212; 1973) v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin son m\u0259rh\u0259l\u0259si (1973 &#8212; 1975).<\/p>\n\n\n\n<p><br>30 aprel 1975-ci ild\u0259 Vyetnam m\u00fcharib\u0259si r\u0259smi olaraq sona \u00e7atd\u0131. Bir \u00e7ox \u0259sg\u0259r geri d\u00f6ns\u0259 d\u0259 evd\u0259 bu sava\u015f\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n xilas ola bilm\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/images-11.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-38066\" width=\"924\" height=\"1317\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Bu m\u00fcharib\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn planla\u015fd\u0131r\u0131lsa da h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarda \u00e7ox sayda m\u00fclki \u015f\u0259xsin a\u011f\u0131r itkil\u0259ri v\u0259 q\u0259tll\u0259ri il\u0259 uzanan bir m\u00fcharib\u0259y\u0259 \u00e7evrildi. Amerika \u0259sg\u0259rl\u0259ri \u00f6zl\u0259rini burada &#171;azadl\u0131q&#187; g\u0259tir\u0259n bir \u0259sg\u0259r kimi deyil, vicdan\u0131n\u0131 itirmi\u015f qatill\u0259r v\u0259 sadistl\u0259r kimi g\u00f6rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">QEYD: <\/span>Anlad\u0131n\u0131zm\u0131 bizi n\u0259y\u0259 v\u0259 kimin sifari\u015fiyl\u0259 &#171;Vyetnam sindromu&#187;na yoluxmu\u015f kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r? Bu bir sifari\u015fdir. \u018fksini bil\u0259n varsa, yazs\u0131n. Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ri \u00f6z v\u0259t\u0259nini i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad ed\u0259n Azadl\u0131q \u0259sg\u0259rl\u0259ri v\u0259 V\u0259t\u0259n F\u0259dail\u0259ridir. Fa\u015fizm\u0259 v\u0259 imperializm\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7arp\u0131\u015fm\u0131\u015f bir ordunun \u0259sg\u0259ridir, Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ri!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Vyetnaml\u0131lar da v\u0259t\u0259nl\u0259ri u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcl\u0259r v\u0259 amerikal\u0131lar a\u011f\u0131r itkil\u0259r verirdi. H\u0259rbi texnika v\u0259 aviasiya sah\u0259sind\u0259ki \u00fcst\u00fcnl\u00fck Vyetnam c\u0259ng\u0259lliyind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tsiz idi. Sonra amerikal\u0131lar daha d\u0259h\u015f\u0259tli t\u0259dbirl\u0259r\u0259 \u0259l atd\u0131lar. 1962-ci ild\u0259 kimy\u0259vi silahdan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. \u018fm\u0259liyyat &#171;Ran\u00e7o&#187; kod ad\u0131 il\u0259 ke\u00e7irildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u0259m\u0259liyyat\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di Vietkonqov\u00e7ular\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan \u0259razil\u0259r\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r defoliant v\u0259 herbisid t\u00f6km\u0259k idi. Bu h\u00fccum, d\u00f6y\u00fc\u015f meydanlar\u0131ndak\u0131 b\u00fct\u00fcn bitki \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fc m\u0259hv ed\u0259c\u0259k v\u0259 Vyetnam \u00fcsyan\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n gizl\u0259nm\u0259si daha \u00e7\u0259tin olacaqd\u0131. Bundan \u0259lav\u0259, Vyetnaml\u0131lar \u0259kib bec\u0259r\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259kdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Alt\u0131 f\u0259rqli kimy\u0259vi qar\u0131\u015f\u0131q raket at\u0131ld\u0131 v\u0259 p\u00fcsk\u00fcr\u00fcld\u00fc, lakin \u0259n \u00e7ox istifad\u0259 edil\u0259n Agent Orange (Porta\u011fal) idi. &#171;Ran\u00e7o&#187; \u018fm\u0259liyyat\u0131 zaman\u0131 76 milyon litr reagentd\u0259n istifad\u0259 edilmi\u015fdi. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 22.000 kvadrat kilometr me\u015f\u0259 v\u0259 \u0259kin sah\u0259l\u0259ri, b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar, tamamil\u0259 m\u0259hv edildi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Vyetnam h\u00f6kum\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, &#171;Ran\u00e7o&#187; \u0259m\u0259liyyat\u0131 zaman\u0131 t\u0259xmin\u0259n 400.000 insan \u00f6ld\u00fc v\u0259 ya a\u011f\u0131r yaraland\u0131. Agent Orange t\u0259rkibind\u0259ki dioksinin s\u0259b\u0259b oldu\u011fu onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r, onur\u011fa x\u0259sar\u0259tl\u0259ri, diabet v\u0259 nevroloji x\u0259st\u0259likl\u0259r bu g\u00fcn d\u0259 Vyetnam xalq\u0131na \u0259ziyy\u0259t verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Vyetnamda indi Agent Orange qurbanlar\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 1980, 1990 v\u0259 2000-ci ill\u0259rd\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015f eksponatlar\u0131 v\u0259 foto\u015f\u0259kill\u0259rinin saxland\u0131\u011f\u0131 bir muzey var. Bu b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u0259leyhin\u0259 v\u0259 t\u0259bi\u0259t \u0259leyhin\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tl\u0259rin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131, \u00f6nc\u0259 \u00f6z cinay\u0259tl\u0259rind\u0259n z\u0259r\u0259r g\u00f6rd\u00fcl\u0259r. Dig\u0259r bir t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259, Amerika \u0259sg\u0259rl\u0259rinin g\u00f6zl\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00f6r\u0259dil\u0259n bu k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar onlar\u0131n psixoloji durumunu z\u0259d\u0259l\u0259di. Qaraba\u011fda is\u0259 biz terrora qar\u015f\u0131 bir Azadl\u0131q, V\u0259t\u0259nin m\u00fcdafi\u0259si d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri apard\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p> <strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">B\u00fct\u00fcn hallarda m\u00fcharib\u0259 iz qoymadan \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcr. Amma bizim veteranlar\u0131n qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 sindromun ad\u0131 &#171;Vyetnam sindromu&#187; deyil, tam m\u0259qs\u0259dli bir \u015f\u0259kild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f &#171;Az\u0259rbaycan sindromu&#187;dur.<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259kc\u0259 son yar\u0131m ay \u0259rzind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nin \u0130nfoteka 24 sayt\u0131nda c\u0259bh\u0259d\u0259n geri d\u00f6nm\u00fc\u015f m\u00fcharib\u0259 veteranlar\u0131n\u0131n naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n anti t\u0259bli\u011fat xarakterli yaz\u0131 ba\u015fl\u0131qlar\u0131n\u0131n bir qismini diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ram: &#171;\u0410\u043b\u0438\u0435\u0432 \u043d\u0430\u0441 \u043e\u0431\u043c\u0430\u043d\u0443\u043b! \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0441\u043e\u043b\u0434\u0430\u0442&#187;, &#171;\u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0432\u0435\u0442\u0435\u0440\u0430\u043d-\u0438\u043d\u0432\u0430\u043b\u0438\u0434 \u043f\u043b\u0430\u0442\u0438\u0442 \u043a\u0440\u0435\u0434\u0438\u0442 \u0432 \u0431\u0430\u043d\u043a\u0435 \u0410\u043b\u0438\u0435\u0432\u0430, \u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u0430\u044f \u0432 \u0442\u0430\u043a\u0441\u0438 (\u0432\u0438\u0434\u0435\u043e)&#187; , &#171;\u041c\u044b \u0443\u043c\u0438\u0440\u0430\u0435\u043c \u043e\u0442 \u0433\u043e\u043b\u043e\u0434\u0430!: \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0446\u044b \u0442\u0440\u0435\u0431\u0443\u044e\u0442 \u043e\u0442 \u0410\u043b\u0438\u0435\u0432\u0430 \u0441\u043e\u0446\u0438\u0430\u043b\u044c\u043d\u043e\u0439 \u043f\u043e\u043c\u043e\u0449\u0438 (\u0432\u0438\u0434\u0435\u043e)&#187;, &#171;\u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u0435 \u0432\u0435\u0442\u0435\u0440\u0430\u043d\u044b \u043e\u043a\u0430\u0437\u0430\u043b\u0438\u0441\u044c \u043d\u0435\u043d\u0443\u0436\u043d\u044b\u043c\u0438 \u0441\u0442\u0440\u0430\u043d\u0435 \u043f\u043e\u0441\u043b\u0435 \u0432\u043e\u0439\u043d\u044b&#187;, &#171;\u041f\u043e\u0442\u0430\u0441\u043e\u0432\u043a\u0430 \u0441 \u043a\u043e\u0441\u0442\u044b\u043b\u044f\u043c\u0438: \u0421\u0442\u044b\u0447\u043a\u0430 \u043c\u0435\u0436\u0434\u0443 \u043e\u0434\u043d\u043e\u043d\u043e\u0433\u0438\u043c\u0438 \u0438\u043d\u0432\u0430\u043b\u0438\u0434\u0430\u043c\u0438 \u043a\u0430\u0440\u0430\u0431\u0430\u0445\u0441\u043a\u043e\u0439 \u0432\u043e\u0439\u043d\u044b \u0438 \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u043c\u0438 \u043f\u043e\u043b\u0438\u0446\u0435\u0439\u0441\u043a\u0438\u043c\u0438&#187; v\u0259 s.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Screenshot_1121-800x434-1.png\" alt=\"\" data-id=\"38057\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=38057\" class=\"wp-image-38057\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/maxresdefault-scaled-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"38058\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=38058\" class=\"wp-image-38058\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Screenshot_1118.png\" alt=\"\" data-id=\"38059\" data-full-url=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Screenshot_1118.png\" data-link=\"https:\/\/fedai.az\/?attachment_id=38059\" class=\"wp-image-38059\"\/><\/figure><\/li><\/ul><figcaption class=\"blocks-gallery-caption\"><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Erm\u0259ni saytlar\u0131nda onlarla bel\u0259 yaz\u0131 yay\u0131nlan\u0131r&#8230;<\/span><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><br>\u00d6nc\u0259 \u00fcz\u00fcm\u00fc d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r\u0259 tuturam. D\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 fakt verm\u0259yin. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259 videolar\u0131n payla\u015f\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan m\u0259murlara qar\u015f\u0131 bir \u00f6zg\u0259 \u00fcsul se\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Sonra da bu \u00f6lk\u0259 u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 ill\u0259rc\u0259 m\u0259lum day\u0131s\u0131 erm\u0259ni, atas\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 say\u0131lanlar\u0131n olmas\u0131n\u0131 gizl\u0259m\u0259yin \u00f6z\u00fc bu v\u0259t\u0259n\u0259 x\u0259yan\u0259tdir. \u0130ll\u0259rc\u0259 bu adamlar\u0131n daxild\u0259 day\u0131lar\u0131n\u0131n qisas\u0131n\u0131 almalar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck v\u0259 yen\u0259 g\u00f6rm\u0259kd\u0259yik. He\u00e7 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin z\u0259if oldu\u011fu d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259 bunca probleml\u0259r yox idi. M\u0259murlar d\u00f6y\u00fc\u00e7\u00fcl\u0259r\u0259 daha yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. Bu i\u015fl\u0259ri \u0259n ali s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 art\u0131q p\u0259rd\u0259l\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Qalib bir ordunun \u0259sg\u0259rl\u0259rinin s\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259l\u0259ri art\u0131q g\u00f6z t\u00f6km\u0259kd\u0259dir. <strong>Bax\u0131n, o s\u0131ld\u0131r\u0131m qayalarla qalx\u0131b al\u0131nan bir \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n festival\u0131n \u00f6n c\u0259rg\u0259sind\u0259 ne\u00e7\u0259 qazi oturdu\u011funu g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong> <\/strong>Bu g\u00fcn b\u0259zi \u015f\u0259r\u0259fsizl\u0259r \u00e7\u0131x\u0131b veteran v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rini bazar mal\u0131 kimi &#171;t\u0259z\u0259y\u0259, k\u00f6hn\u0259y\u0259&#187; b\u00f6lm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaqdad\u0131rlar. \u00d6nc\u0259 \u0259lil-veteran kimi b\u00f6lm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. \u00d6z\u00fc babasild\u0259n t\u0259rxis olunan bel\u0259l\u0259rinin qondarma &#171;qazilik&#187; \u0259dalar\u0131 il\u0259 yenil\u0259rin m\u00fcraci\u0259tin\u0259, &#171;siz h\u0259l\u0259 yenisiniz&#187;, k\u00f6hn\u0259l\u0259rin m\u00fcraci\u0259tin\u0259 &#171;siz d\u0259 k\u00f6hn\u0259siniz&#187; dey\u0259 yola verirl\u0259r. B\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi bu sah\u0259y\u0259 d\u0259 \u00f6z kirli \u0259ll\u0259rin uzadanlar daim olub v\u0259 m\u0259lum d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 &#171;ma\u015fal\u0131q&#187; edirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu g\u00fcn &#171;ekspert&#187; olmaq d\u0259bdi dey\u0259, \u0259sg\u0259rlikd\u0259 bel\u0259 olmayan xeyli &#171;h\u0259rbi ekspert&#187; peyda olub v\u0259 sava\u015f sonras\u0131 prosesl\u0259ri Amerika k\u0259\u015ff ed\u0259r kimi &#171;Vyetnam sindromu&#187; kimi d\u00fc\u015f\u00fckc\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rh edirl\u0259r. Bir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc v\u0259 pe\u015f\u0259kar ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 jurnalist kimi, ill\u0259rdir bu problemi \u00f6z h\u0259yat\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f biri kimi bunu &#171;Az\u0259rbaycan sindromu&#187; adland\u0131rard\u0131m. D\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir yerind\u0259 buna b\u0259nz\u0259r bir m\u00fcharib\u0259 sonras\u0131 sindromla rastla\u015fa bilm\u0259zsiniz. Sadalayaca\u011f\u0131m probleml\u0259r ad\u0259t\u0259n bir-ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259rin diqt\u0259si il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib. Bu sindromu yaradan s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 onu q\u0259sd\u0259n yaradanlar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcz ay\u0131rd ed\u0259 bil\u0259rsiniz. Sad\u0259c\u0259 azca diqq\u0259tli v\u0259 m\u0259ntiqli olmaq yet\u0259rlidir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; <strong>\u00d6nc\u0259 ondan ba\u015flay\u0131m ki, m\u00fcharib\u0259 ged\u0259n bir \u00f6lk\u0259d\u0259 1999-2019-cu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetind\u0259 \u00ab\u018flill\u0259rin reablitasiyas\u0131 haqq\u0131nda\u00bb, \u00abVeteranlar haqq\u0131nda\u00bb, \u00ab\u015e\u0259hid adlar\u0131n\u0131n \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si\u00bb, \u00ab\u018flilliyin t\u0259yin edilm\u0259si\u00bb v\u0259 s. aidiyyatl\u0131 qanunlara m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r edilib. Birc\u0259 fakt\u0131 xat\u0131rlad\u0131m ki, \u00ab\u015e\u0259hid adlar\u0131n\u0131n \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si bar\u0259d\u0259\u00bb Nazirl\u0259r Kabinetinin q\u0259rar\u0131n\u0131n m\u00fcdd\u0259alar\u0131 1999-2016-c\u0131 il \u0259rzind\u0259 hiss\u0259l\u0259rl\u0259 tam d\u0259yi\u015fdirilib.<\/strong> Q\u0259rara g\u00f6r\u0259 yaln\u0131z 2 d\u0259f\u0259 \u00abAz\u0259rbaycan\u0131n Milli Q\u0259hr\u0259man\u0131\u00bb ad\u0131 alan \u015f\u0259hid\u0259 abid\u0259 qoyula v\u0259 ad\u0131na \u00fcnvan veril\u0259 bil\u0259r. Sizc\u0259 bu n\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259 v\u0259 kim t\u0259r\u0259find\u0259n edilib? \u00c7\u00fcnki bel\u0259 bir \u015f\u0259xs yoxdur bizim \u00f6lk\u0259d\u0259. Anlada bildimmi? <\/p>\n\n\n\n<p>2017-ci ild\u0259n bu bar\u0259d\u0259 yaz\u0131r\u0131q, amma kims\u0259 maraqlanm\u0131r. T\u0259xribat xarakterli bu faktlar ciddi sur\u0259td\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u015f\u0259hid adlar\u0131n\u0131n \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259ri yenid\u0259n s\u0259r\u0259ncam imzalad\u0131. &#171;Veteranlar haqq\u0131nda&#187;, &#171;\u018flill\u0259rin sosial reablitasiyas\u0131 haqq\u0131nda&#187; Respublika Qanunlar\u0131 qism\u0259n, ya da tam \u015f\u0259kild\u0259 neqativ bir istiqam\u0259td\u0259 d\u0259yi\u015fdirilib. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 yazm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 bir daha yaz\u0131r\u0131q ki, bu qanunlara \u0259l g\u0259zdir\u0259r\u0259k i\u015fl\u0259m\u0259z s\u00f6z y\u0131\u011f\u0131n\u0131na \u00e7evir\u0259nl\u0259r d\u00fc\u015fm\u0259n sifari\u015fini h\u0259yata ke\u00e7iribl\u0259r. Bunu h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259nl\u0259rin d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri yoxlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/201b56a77d9f0ec5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-38068\" width=\"926\" height=\"695\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br><strong>\u0130ndi m\u00fcharib\u0259 sonras\u0131 &#171;Az\u0259rbaycan sindromunun&#187; detallar\u0131yla tan\u0131\u015f olun:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; M\u00fcharib\u0259 bit\u0259r-bitm\u0259z qalib bir ordu m\u0259nsublar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259k haqqlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 endirilir. Aylar \u00f6nc\u0259 \u018f\u018fSMN-nin bu istiqam\u0259td\u0259 Maliyy\u0259 nazirliyi il\u0259 birg\u0259 i\u015f aparmas\u0131 bar\u0259d\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131q v\u0259 M\u00fcdafi\u0259 nazirliyind\u0259n ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z cavab\u0131 d\u0259rc etmi\u015fdik. Bu sindromun ilk add\u0131m\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; M\u00fcharib\u0259d\u0259n \u00f6nc\u0259, y\u0259ni 30 dekabr 2015-ci ild\u0259 \u201c\u018flilliyin v\u0259 sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudlu\u011funun m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmas\u0131 meyarlar\u0131na dair \u018fsasnam\u0259\u201dnin t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda Nazirl\u0259r Kabineti q\u0259rar q\u0259bul etdi. \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi \u0259lilliyin t\u0259yin olunmas\u0131 praktikas\u0131n\u0131 \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcb v\u0259 onu optimal hesab edib. G\u00f6r\u00fcn\u0259n m\u0259nz\u0259r\u0259 odur ki, bu, i\u015fl\u0259k deyil v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n haql\u0131 naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olub, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n z\u0259r\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015f insanlar bu qanunda m\u00fcharib\u0259 ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kilm\u0259m\u0259sini bir d\u00fc\u015fm\u0259n sifari\u015fi hesab edir. \u00c7\u00fcnki he\u00e7 bir q\u0259rar problemin h\u0259llinin asanla\u015fmas\u0131na deyil, q\u0259lizl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 hesablan\u0131b. Aidiyyatl\u0131 qurumlar bu m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259lidirl\u0259r. M\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 olan bir \u00f6lk\u0259nin, saat\u0131n\u0131 Kremll\u0259 d\u00fcz\u0259ld\u0259n bir m\u0259muriyy\u0259tin bu \u0130sve\u00e7r\u0259 sevdas\u0131n\u0131 kims\u0259 izah ed\u0259 bilm\u0259z. Bu \u00f6lk\u0259nin, n\u0259 s\u0259hiyy\u0259si \u0130sve\u00e7r\u0259y\u0259 uy\u011fun g\u0259lir, n\u0259 d\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raiti. Bu \u00f6lk\u0259 \u00f6z tarixind\u0259 sava\u015fa qat\u0131lmayan bir \u00f6lk\u0259dir. \u0130ndi anlad\u0131n\u0131zm\u0131 sifari\u015f haradan g\u0259lib v\u0259 h\u0259d\u0259f kiml\u0259rdir? \u018flb\u0259tt\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n \u0259sg\u0259r h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/187500385_3986195771469774_7840116273660394099_n-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-38063\" width=\"927\" height=\"1236\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Rusiyada \u0259lilliyin t\u0259yin edilm\u0259siyl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn b\u00f6lm\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 h\u0259rbi travmalar ayr\u0131ca qeyd olunub. M\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayan bir \u00f6lk\u0259d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f \u201c\u018flilliyin v\u0259 sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudlu\u011funun m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmas\u0131 meyarlar\u0131na dair \u018fsasnam\u0259\u201dd\u0259 &#171;m\u00fcharib\u0259&#187;, &#171;h\u0259rb&#187; v\u0259 &#171;ordu&#187; s\u00f6zl\u0259rinin olmamas\u0131n\u0131 siz \u00f6z\u00fcn\u00fcz qiym\u0259tl\u0259ndirin. Bunu kim sifari\u015f ed\u0259 bil\u0259r?<\/p>\n\n\n\n<p><br>Avtoq\u0259zada \u0259zas\u0131n\u0131 itirmi\u015f biriyl\u0259, qazini hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 eyni tutarlar? Bax buna &#171;Az\u0259rbaycan sindromu&#187; deyirl\u0259r. \u0130sve\u00e7r\u0259nin \u0259lillik meyar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259s\u0259n kiml\u0259r bu &#171;a\u011f\u0131ll\u0131lara&#187; s\u0131r\u0131y\u0131blar. Ara\u015fd\u0131r\u0131n. Bu adamlar tarixd\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259nin girdiyi birc\u0259 m\u00fcharib\u0259nin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rl\u0259rmi? Y\u0259qin ki, bu qanunu \u0130sve\u00e7r\u0259 bank\u0131n\u0131n vest\u00fcb\u00fcl\u00fcnd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcb g\u0259tiribl\u0259r. Bu bir ay\u0131bd\u0131r. Bunu ed\u0259nl\u0259r he\u00e7 olmasa xidm\u0259t etdikl\u0259ri kolon sahibi Rusiyan\u0131n bu sah\u0259d\u0259ki kriteriyalar\u0131na diqq\u0259t yetirs\u0259ydil\u0259r, bu c\u00fcr anormal avropa\u00e7\u0131l\u0131qdan yax\u015f\u0131 olard\u0131. \u00c7\u00fcnki bu adamlar \u00f6yr\u0259nc\u0259lidirl\u0259r. Qiym\u0259tl\u0259ri qald\u0131randa, c\u0259rim\u0259l\u0259r t\u0259tbiq ed\u0259nd\u0259 Q\u0259rbl\u0259, \u0259m\u0259k haqq\u0131na g\u0259l\u0259nd\u0259 is\u0259 ian\u0259 il\u0259 dolanan Erm\u0259nistanla bizi m\u00fcqayis\u0259 ed\u0259rl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin \u0259mri il\u0259 d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f v\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n 29.04.2005-ci il tarixli N 317 Q\u0259rar\u0131na diqq\u0259t edin. \u00dcmumi \u0259lliliy\u0259 aid 4, h\u0259rbi travmalara aid 10 b\u00f6lm\u0259 var:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; \u00fcmumi x\u0259st\u0259lik;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; u\u015faql\u0131qdan \u0259lil;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; Pe\u015f\u0259 x\u0259st\u0259liyi;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; \u0259m\u0259k x\u0259sar\u0259ti;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; h\u0259rbi travma;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; h\u0259rbi xidm\u0259t zaman\u0131 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259r;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; h\u0259rbi v\u0259zif\u0259l\u0259rin icras\u0131nda \u0259ld\u0259 edilmi\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; \u00c7ernob\u0131l n\u00fcv\u0259 stansiyas\u0131ndak\u0131 q\u0259za;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; \u00c7ernob\u0131l n\u00fcv\u0259 stansiyas\u0131ndak\u0131 f\u0259lak\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259r;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; \u00c7ernob\u0131l n\u00fcv\u0259 stansiyas\u0131nda dig\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetir\u0259rk\u0259n qazan\u0131lm\u0131\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; h\u0259rbi xidm\u0259tl\u0259 (r\u0259smi v\u0259zif\u0259l\u0259r) \u0259laq\u0259li \u00abMayak\u00bb \u0130stehsalat Birliyind\u0259ki q\u0259za il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259r;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; \u00abMayak\u00bb v\u0259 dig\u0259r h\u0259rbi v\u0259zif\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetir\u0259rk\u0259n qazan\u0131lm\u0131\u015f x\u0259st\u0259lik h\u0259rbi xidm\u0259t (r\u0259smi v\u0259zif\u0259l\u0259r), q\u0259za il\u0259 \u0259laq\u0259li;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; radiasiyaya m\u0259ruz qalman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259r; (travma, yaralanma, kontuziya, z\u0259d\u0259) al\u0131nm\u0131\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8212; h\u0259rbi xidm\u0259t v\u0259zif\u0259l\u0259rinin icras\u0131nda (r\u0259smi v\u0259zif\u0259l\u0259r), x\u00fcsusi risk qruplar\u0131n\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rd\u0259 birba\u015fa i\u015ftirak il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>F\u0259rqi \u00f6z\u00fcn\u00fcz ay\u0131rd edin. M\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayan \u00f6lk\u0259nin q\u0259bul etdiyi q\u0259rarla, m\u00fcharib\u0259 getm\u0259y\u0259n, yaln\u0131z i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131qla ora-bura h\u0259rbi d\u0259st\u0259l\u0259r g\u00f6nd\u0259r\u0259n bir \u00f6lk\u0259nin q\u0259rar\u0131n\u0131 tutu\u015fdurun. Bu \u00abm\u0259xfi \u0259l\u00bb kim\u0259 i\u015fl\u0259yir?<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131nda (II \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131) 1182 bo\u015f m\u0259zar oldu\u011fu halda D\u0259rn\u0259g\u00fcld\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f erm\u0259ni q\u0259bristanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n az qala aya\u011f\u0131 &#171;alt\u0131nda&#187; \u015f\u0259hidl\u0259rimizin d\u0259fn olunmas\u0131n\u0131 kim sifari\u015f vermi\u015fdi? Bu sosial naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaratmaq kiml\u0259r\u0259 laz\u0131m oldu\u011fu m\u00fctl\u0259q ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc \u015f\u0259hidl\u0259rimizin m\u0259zarlar\u0131n\u0131 gizl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn anormal a\u011f\u0131la sahib Hac\u0131bala Abutal\u0131bovun \u0259kdiyi g\u0259r\u0259ksiz a\u011faclar niy\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b at\u0131lm\u0131r. Biz \u015f\u0259hidl\u0259rimizi kimd\u0259n v\u0259 niy\u0259 gizl\u0259yirik? Niy\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn canlar\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f bu q\u0259hr\u0259manlara qar\u015f\u0131 h\u00f6rm\u0259tsizlik edilir. Art\u0131q Hac\u0131balan\u0131n a\u011faclar\u0131 ucbat\u0131ndan \u015f\u0259hid m\u0259zarlar\u0131 ziyar\u0259t olunmaz hala g\u0259lm\u0259sini, sizc\u0259 kim sifari\u015f ver\u0259 bil\u0259r?<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; C\u0259bh\u0259d\u0259n geri d\u00f6nm\u00fc\u015f d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r\u0259 veteran adlar\u0131n\u0131n verilm\u0259sind\u0259 l\u0259ngim\u0259, yarad\u0131lm\u0131\u015f komissiyan\u0131n yar\u0131tmaz f\u0259aliyy\u0259ti, yaral\u0131lara b\u0259zi h\u0259kiml\u0259rin az qala d\u00fc\u015fm\u0259n m\u00fcnasib\u0259ti, \u0259lilliyin t\u0259yinat\u0131yla ba\u011fl\u0131 s\u00fcr\u00fcnd\u00fcrm\u0259\u00e7ilik, \u0259ks\u0259r\u0259n 5-ci kolona ba\u011fl\u0131 icra hakimiyy\u0259ti ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n yar\u0131tmaz f\u0259aliyy\u0259ti, yaral\u0131 qazil\u0259rin m\u00fcalic\u0259sinin tam n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259m\u0259si, d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259n geri d\u00f6nm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rinin i\u015f yerl\u0259rini itirm\u0259si v\u0259 s. art\u0131q h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7alma\u011fa vadar ed\u0259n amill\u0259rd\u0259ndir. Amma kim\u0259 \u015fikay\u0259t ed\u0259s\u0259n? Onsuz da baxan yoxdur.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; 27 il boyunca s\u0131\u011forta pullar\u0131n\u0131n (d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r aras\u0131nda &#171;qan pulu&#187; deyilir) &#171;\u00f6t\u00fcr-\u00f6t\u00fcr oyunu&#187; il\u0259 verilm\u0259m\u0259si, c\u0259miyy\u0259td\u0259 v\u0259 informasiya sah\u0259sind\u0259 h\u0259rbi-v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik t\u0259rbiy\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir i\u015fin g\u00f6r\u00fclm\u0259m\u0259si (ist\u0259nil\u0259n K\u0130V-i, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 televiziyalar\u0131n yay\u0131mlar\u0131n\u0131 diqq\u0259td\u0259n ke\u00e7irin. Bu t\u0259bli\u011fatla ya halva\u00e7\u0131, ya zurna\u00e7\u0131, ya meyxana\u00e7\u0131, ya da &#171;vor zakon&#187; olarsan. Bu tordan yay\u0131na bils\u0259n uza\u011f\u0131 Bayram Nurlu olsan \u015f\u00fck\u00fcr el\u0259) &#171;Az\u0259rbaycan sindromu&#187;nun t\u0259rkib meyarlar\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; 25 ildir ki, &#171;Veteranlar haqq\u0131nda&#187; Respublika Qanununun t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun b\u00fcdc\u0259d\u0259n ay\u0131rmalarla ba\u011fl\u0131 etdiyimiz m\u00fcraci\u0259tl\u0259r\u0259 &#171;para yoxdur&#187; cavab\u0131 almaqday\u0131q. Amma bu \u00f6lk\u0259d\u0259 az qala b\u00fct\u00fcn ictimai birlikl\u0259r\u0259, m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin i\u015f\u011fal\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015f rus-sovet h\u0259rbi birlikl\u0259rin\u0259 pul tapan bir Nazirl\u0259r Kabineti v\u0259 onun Maliyy\u0259 nazirliyi, t\u0259kc\u0259 V\u0259t\u0259n u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin 80 minlik (bu g\u00fcnk\u00fc r\u0259q\u0259m) veteranlar\u0131 \u00f6z \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdir\u0259n v\u0259 h\u0259r zaman D\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin yan\u0131nda olan bir birliy\u0259 25 illik yubileyl\u0259 ba\u011fl\u0131 da pul tapa bilm\u0259di. T\u0259\u015fkilat\u0131n qeyd\u0259 al\u0131nmas\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131m. &#171;V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si&#187; ad\u0131na g\u00f6r\u0259 1994-c\u00fc ild\u0259 qeydiyyatda problem yaranm\u0131\u015fd\u0131. \u018fdliyy\u0259 nazirliyinin k\u00f6hn\u0259 binas\u0131nda II m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259 II D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sini, biz\u0259 v\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si kimi s\u0131r\u0131maq ist\u0259y\u0259n bir Mozambik veteran\u0131n\u0131n ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259m\u0259diyini g\u00f6r\u00fcb ona dedim ki, bizim birc\u0259 v\u0259t\u0259nimiz var, o da Az\u0259rbaycand\u0131r! Q\u0259bul edirs\u0259n et, etmirs\u0259n s\u0259ni bu ikinci m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259n yer\u0259 ataca\u011fam. &#171;Dostumuz&#187; m\u00f6vqeyini d\u0259yi\u015fib dedi ki, siz dey\u0259n olsun! V\u0259t\u0259n ad\u0131ndan qeyri h\u0259r \u015fey yazmaq \u015f\u0259rtin\u0259 bir Az\u0259rbaycan \u0259lav\u0259 etm\u0259kl\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131q. Bu g\u00fcn m\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin say\u0259sind\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 b\u0259zil\u0259rinin beynind\u0259 ili\u015fib qalm\u0131\u015f qondarma &#171;b\u00f6y\u00fck v\u0259t\u0259n&#187; mifi da\u011f\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; D\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin problemiyl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan komissiyalara c\u0259mi birc\u0259 qazi qarda\u015f\u0131m\u0131z, m\u0259\u015fhur idman\u00e7\u0131 \u0130lham Z\u0259kiyevin ad\u0131n\u0131 sal\u0131blar. O qarda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6rm\u0259 \u0259ng\u0259lli olmas\u0131 da bu m\u00f6vcud sindromun t\u0259rkib hiss\u0259si olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kim dana bil\u0259r? Bunun \u00f6zg\u0259 bir yozumu varm\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; B\u0259d\u0259nind\u0259 m\u0259rmi v\u0259 q\u0259lp\u0259 g\u0259zdir\u0259n m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rinin t\u0259qa\u00fcdl\u0259rini k\u0259sm\u0259y\u0259 giri\u015fibl\u0259r. G\u00f6r\u0259s\u0259n bu sosial sifari\u015fi kim verir?<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8212; Bir \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259n adi M\u0130S (JEK) m\u00fcdirinin bel\u0259 \u00f6vlad\u0131 m\u00fcharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 v\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259nin h\u0259rbi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131na m\u0259sul olanlara c\u0259za, yoxsa r\u00fctb\u0259 y\u00fcks\u0259li\u015fi d\u00fc\u015f\u0259r? Sizin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fcz kimi deyil. Bax buna sindrom deyirl\u0259r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130ll\u0259rdir ki, biz bu sindromun \u0259sil memarlar\u0131yla \u00e7arp\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Detallar\u0131n\u0131 anlatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn &#171;Az\u0259rbaycan sindromu&#187; ara\u015fd\u0131rmas\u0131n\u0131 davam etdirm\u0259k niyy\u0259tind\u0259y\u0259m&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Davam ed\u0259c\u0259k&#8230;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xaqani \u018fd\u0259bo\u011flu Az\u0259rbaycan V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Veteranlar\u0131 \u0130ctimai Birliyi (AVMV\u0130B) M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri B\u0130R\u0130NC\u0130 YAZI Bizim yar\u0131tmaz jurnalistikam\u0131z da b\u0259zi m\u0259murlar kimi d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rd\u0259n qorxurlar. Tapd\u0131qlar\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-38054","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-veteran"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38054"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38228,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38054\/revisions\/38228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}