{"id":38105,"date":"2021-05-23T00:41:09","date_gmt":"2021-05-22T20:41:09","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=38105"},"modified":"2021-05-23T00:41:14","modified_gmt":"2021-05-22T20:41:14","slug":"qaragozun-hicqirtisindan-boguluram-boguluram","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=38105","title":{"rendered":"Qarag\u00f6z\u00fcn h\u0131\u00e7q\u0131rt\u0131s\u0131ndan bo\u011fuluram&#8230;bo\u011fuluram..!"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:43% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/120102186_3158188414310310_6562386755962796442_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-38106 size-full\"\/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>Elman Mustafazad\u0259<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Xudaf\u0259rin jurnal\u0131n\u0131n ba\u015f redaktoru, Niderland krall\u0131\u011f\u0131<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><strong>&#171;G\u00fcnl\u0259rin bir g\u00fcn\u00fc Almaniyada \u00e7ox maraql\u0131 bir s\u00f6hb\u0259tin \u015fahidi oldum v\u0259 bu s\u00f6hb\u0259t m\u0259n\u0259 ac\u0131 xatir\u0259l\u0259rimd\u0259n birini xat\u0131rlatd\u0131&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259h\u0259r idman meydan\u00e7as\u0131nda bir qoca alman, m\u00fcharib\u0259ni v\u0259 nasistl\u0259ri l\u0259n\u0259tl\u0259yirdi. Onun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcharib\u0259 zamani 10 ya\u015f\u0131 olub v\u0259 evd\u0259 yem\u0259y\u0259 he\u00e7 n\u0259l\u0259ri olmay\u0131b. Yaln\u0131z h\u00f6kum\u0259tin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na pulsuz verdiyi qaraba\u015faq v\u0259 azya\u015fl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutlan \u015fokaladla dolan\u0131rm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu qoca alman k\u0259d\u0259rl\u0259 s\u00f6yl\u0259yirdi ki, s\u0259h\u0259rd\u0259n ax\u015famacan qaraba\u015faq yeyirmi\u015fl\u0259r. Qoca alman\u0131n s\u00f6hb\u0259tini dinl\u0259y\u0259n Rusiya v\u0259 Qazax\u0131stan almanlar\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259ri az qala k\u0259ll\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131xacaqd\u0131. Bir azdan ara q\u0131z\u0131\u015fd\u0131. Sanki buz tutmu\u015f bulaqlar\u0131n g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131. M\u00fcharib\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r k\u0259s \u00f6z xatir\u0259sini dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131. Yerli almanlar bu xatir\u0259l\u0259ri \u00e7ox diqq\u0259tl\u0259 dinl\u0259yirdil\u0259r. Qocalar\u0131n anlamad\u0131\u011f\u0131 b\u0259zi s\u00f6zl\u0259ri g\u0259ncl\u0259r t\u0259l\u0259sik t\u0259rc\u00fcm\u0259 edirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259 auras\u0131 m\u0259n\u0259 d\u0259 t\u0259sir etmi\u015fdi. Ruhum \u00e7ox uzaqlarda, o ill\u0259rd\u0259 idi, art\u0131q. Sanki reall\u0131\u011f\u0131 unutmu\u015fdum, m\u00fcharib\u0259nin ac\u0131s\u0131n\u0131, insan\u0131 s\u00fcm\u00fcy\u00fcn\u0259c\u0259n, s\u0131z\u0131ldadan a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 duyurdum. Getdikc\u0259 o ill\u0259rin, acl\u0131\u011f\u0131, s\u0259fal\u0259ti, h\u0259r an q\u0259lbimizi g\u0259mir\u0259n itirm\u0259k hissini t\u0259sdiql\u0259y\u0259c\u0259k &#171;qara ka\u011f\u0131zlar\u0131n&#187; g\u00f6yl\u0259rd\u0259 u\u00e7u\u015fdu\u011funu v\u0259 h\u0259r qap\u0131ya qondu\u011funu g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm. B\u0259li, m\u00fcharib\u0259 bel\u0259dir &#8212; M\u00fcharib\u0259 alovdur, d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc yeri yand\u0131rsa da ac\u0131 t\u00fcst\u00fcs\u00fc b\u00fct\u00fcn \u0259traf\u0131 b\u00fcr\u00fcy\u00fcr, canl\u0131lar\u0131n n\u0259f\u0259s almas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir, bo\u011fulursan&#8230;bo\u011fulursan.<\/p>\n\n\n\n<p>Anamgil 5 bac\u0131, 2 qarda\u015f olublar. Ail\u0259nin ilk \u00f6vlad\u0131n\u0131n 17 ya\u015f\u0131 varm\u0131\u015f. Sonbe\u015fiyin is\u0259 h\u0259l\u0259 q\u0131rx\u0131 \u00e7\u0131xmay\u0131bm\u0131\u015f, \u00e7a\u011fa imi\u015f. Atalar\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 yollan\u0131r, \u00f6zl\u0259ri is\u0259 s\u0259h\u0259rd\u0259n ax\u015famacan kolxozda i\u015fl\u0259yirmi\u015fl\u0259r. Bu q\u0259d\u0259r \u0259ziyy\u0259tin, z\u0259hm\u0259tin m\u00fcqabilind\u0259 yem\u0259y\u0259 doyunca \u00e7\u00f6r\u0259k d\u0259 tapm\u0131rlarm\u0131\u015f, acl\u0131qdan z\u00fclm \u00e7\u0259kirmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Evd\u0259 yem\u0259y\u0259 he\u00e7 n\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn be\u015fikd\u0259ki Ofl\u0259nin (Ofelya) ac\u0131ndan a\u011flama\u011f\u0131na d\u00f6z bilm\u0259y\u0259n 14 ya\u015fl\u0131 day\u0131m Ad\u0131\u015firin, 7 ya\u015fl\u0131 bac\u0131s\u0131 Qarozu (Qarag\u00f6z) yan\u0131na al\u0131b, gec\u0259 tax\u0131l z\u0259misin\u0259 ba\u015faq o\u011furlu\u011funa gedibl\u0259r. Yaxalar\u0131ndan asd\u0131qlar\u0131 torbalar\u0131 ba\u015faqla doldurub geri d\u00f6nm\u0259k ist\u0259y\u0259nd\u0259 Qarozu yuxu tutur. Day\u0131m g\u00f6zl\u0259yir ki, bac\u0131s\u0131 bir azca yat\u0131b dinc\u0259lsin, sonra z\u0259mid\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b ged\u0259rl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259h\u0259r\u0259 yax\u0131n kolxoz s\u0259dri, \u0259zazilliyi v\u0259 idbarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 b\u00fct\u00fcn Hindarx camaat\u0131n\u0131n nifr\u0259tini qazanm\u0131\u015f Naqif (ad \u015f\u0259rtidir) atla g\u0259lir tax\u0131l z\u0259misin\u0259. O, bu iki u\u015fa\u011f\u0131 z\u0259mid\u0259 tutur. Y\u0259qin ki, sizin yad\u0131n\u0131za bu yerd\u0259 &#171;S\u0259fill\u0259r&#187;d\u0259ki zavall\u0131 Jan Valjan d\u00fc\u015fd\u00fc. Evd\u0259ki ac u\u015fa\u011fa \u00e7\u00f6r\u0259k o\u011furlad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 h\u0259bs\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n g\u00fcnahs\u0131z&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Day\u0131m v\u0259 xalam n\u0259 q\u0259d\u0259r imdad dil\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259 insanl\u0131qdan k\u0259nar olan Naqifin q\u0259lbini basm\u0131\u015f cahillik, murdarl\u0131q kifi ona r\u0259hm etm\u0259y\u0259 imkan vermir. Naqif a\u00e7 u\u015faqlar\u0131 \u015fallaqla d\u00f6y\u0259-d\u00f6y\u0259 kolxoz idar\u0259sin\u0259 t\u0259r\u0259f apar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259rbiy\u0259d\u0259n uzaq olan kolxoz s\u0259dri day\u0131m\u0131 \u015fallaqlaya-\u015fallaqlaya ata-anas\u0131na s\u00f6y\u00fcr, lakin day\u0131m ya\u015f\u0131n\u0131n az olmas\u0131na baxmayaraq bu z\u00fclm\u0259 d\u00f6z\u00fcr. \u00c7ox q\u0259rib\u0259dir. B\u0259lk\u0259 d\u0259 niy\u0259 d\u00f6z\u00fcrd\u00fc, cavab\u0131n\u0131 ver\u0259ydi dey\u0259c\u0259ksiz. Amma evd\u0259 Ad\u015firini, u\u015faql\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015famadan, m\u00fcharib\u0259nin b\u00f6y\u00fctd\u00fcy\u00fc day\u0131m\u0131 ac-yalavac k\u00f6rp\u0259l\u0259r g\u00f6zl\u0259yirdi. Day\u0131m bu imans\u0131z\u0131n yum\u015falaca\u011f\u0131na \u00fcmidini \u00fczm\u00fcrd\u00fc. B\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00fcmidi yox idi, amma insan xisl\u0259ti ad\u0259t\u0259n, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fc\u0259 deyil, ist\u0259diyin\u0259 inanar. Lakin o anda el\u0259 bir hadis\u0259 ba\u015f verir ki&#8230; Naqif day\u0131ma &#171;Aye, s\u0259nin bajj\u0131n\u0131 s&#8230;.&#187; deyib, g\u00f6z ya\u015flar\u0131 tozlu \u00fcz\u00fcn\u00fc isladan k\u00f6rp\u0259 q\u0131zc\u0131\u011faz\u0131 \u015fallaqlay\u0131r. B\u0259z\u0259n bir damla bir d\u0259nizin da\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. \u018fslind\u0259 Naqifin insanl\u0131qdan k\u0259nar h\u0259r\u0259k\u0259ti son damla olur. Day\u0131m d\u00f6n\u00fcb a\u011flayan bac\u0131s\u0131na bax\u0131r. Acl\u0131qdan, qorxudan heyd\u0259n d\u00fc\u015f\u0259n k\u00f6rp\u0259 z\u0259rif k\u00fcr\u0259yin\u0259, b\u0259d\u0259nin\u0259 d\u0259y\u0259n \u015fallaqlar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131ndan yana-yana a\u011flay\u0131rd\u0131. O, qorxurdu, amma h\u0131\u00e7q\u0131rt\u0131s\u0131nda bir u\u015faq inadkarl\u0131\u011f\u0131 var idi. Sanki z\u0259if can\u0131ndan \u00e7\u0131xan bu h\u0131\u00e7q\u0131rt\u0131s\u0131 il\u0259 d\u00fcnyan\u0131 a\u011fu\u015funa alan m\u00fcharib\u0259y\u0259, yoxsullu\u011fa, \u0259dal\u0259tsizliy\u0259 \u00fcsyan edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn t\u0259sirind\u0259n donan day\u0131m\u0131 sanki bu inadkar h\u0131\u00e7q\u0131rt\u0131 ay\u0131ld\u0131r. O, a\u011flayan, h\u0259l\u0259 d\u0259 ona \u00fcmidl\u0259 baxan 7 ya\u015fl\u0131 bi\u00e7ar\u0259, m\u0259sum bac\u0131s\u0131na bax\u0131r, d\u00f6n\u00fcb q\u0259ddar, l\u0259yaq\u0259tsiz Naqif\u0259, bir d\u0259 \u0259lind\u0259ki atas\u0131ndan qalma germesoul agac\u0131na bax\u0131r v\u0259&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>He\u00e7 vaxt qorxubilm\u0259z, fiziki c\u0259h\u0259td\u0259n \u00e7ox g\u00fccl\u00fc olan v\u0259 bu anda ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259n \u0259s\u0259bl\u0259ri tar\u0131ma \u00e7\u0259kilmi\u015f 14 ya\u015fl\u0131 day\u0131m var g\u00fcc\u00fc il\u0259 \u0259lind\u0259ki a\u011fac\u0131 Naqifin t\u0259p\u0259sin\u0259 endirir. Bir z\u0259rb\u0259 il\u0259 bu m\u0259lunu c\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259 g\u00f6nd\u0259rir. Bel\u0259c\u0259, bir z\u0259rb\u0259si il\u0259 b\u00fct\u00fcn k\u0259ndi bir al\u00e7a\u011f\u0131n z\u00fclm\u00fcnd\u0259n xilas ed\u0259n 14 ya\u015fl\u0131 day\u0131m h\u0259bs edilir. Uzun zaman istintaq gedir. Ya\u015f\u0131n\u0131n az olmas\u0131na baxmayaraq onu g\u00fcll\u0259l\u0259m\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Lakin day\u0131m\u0131n \u0259misi, Hindarx k\u0259ndinin h\u00f6rm\u0259tli ziyal\u0131lar\u0131ndan olan M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u0259s\u0259n m\u00fc\u0259llim Mirc\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rova m\u0259ktub yaz\u0131r. O, m\u0259ktubunda hadis\u0259ni oldu\u011fu kimi n\u0259ql edir. M\u0259ktub \u00fcnvana yeti\u015fdikd\u0259n sonra yenid\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259 qurulur v\u0259 day\u0131ma 6 il h\u0259bs c\u0259zas\u0131 verilir. 6 il h\u0259bs c\u0259zas\u0131 g\u00fcll\u0259l\u0259nm\u0259kl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 c\u0259nn\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259k idi. Lakin bu ac\u0131 tale day\u0131m\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fc boyu rahat buraxm\u0131r. R\u0259hm\u0259tlik sonralar ikinci d\u0259f\u0259 m\u0259hkumluq ya\u015fad\u0131. Amma m\u0259hz bu hadis\u0259d\u0259n sonra hindarxl\u0131lar k\u0259ndd\u0259 ba\u015fqa yerd\u0259n g\u0259l\u0259n kims\u0259ni v\u0259zif\u0259 tutma\u011fa qoymurlar. \u00c7\u00fcnki hardan g\u0259ldiyi, \u0259sli-n\u0259sli bilinm\u0259y\u0259n Naqif bu k\u0259ndd\u0259 qan uddurmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si Az\u0259rbaycandan uzaqlarda ba\u015f vers\u0259 d\u0259 o odun, alovun t\u00fcst\u00fcs\u00fc xalq\u0131m\u0131z\u0131 el\u0259 qarsd\u0131 ki, aradan ke\u00e7\u0259n bu q\u0259d\u0259r tarix ac\u0131lar\u0131 unutdura bilm\u0259di. Sad\u0259c\u0259 olaraq o, \u0259zizini m\u00fcharib\u0259d\u0259 itir\u0259n v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin s\u0259fal\u0259tini ya\u015fayan insanlar onlar\u0131n do\u011fmas\u0131n\u0131n yerini alm\u0131\u015f v\u0259 onlara do\u011fmala\u015fm\u0131\u015f d\u0259rdl\u0259ri il\u0259 birg\u0259 m\u0259zara ged\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcrd\u00fc bu a\u011fr\u0131. H\u0259, bir d\u0259 zaman \u0259n yax\u015f\u0131 h\u0259kimdir. O, insanlar ac\u0131lar\u0131n\u0131 m\u0259rdlikl\u0259 ya\u015fad\u0131lar, ac\u0131lara deyil, Allah\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n t\u0259slim oldu\u011fu zamana yendil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tarix\u00e7\u0259ni xat\u0131rlama\u011f\u0131ma s\u0259b\u0259b olan o, qoca alman\u0131n dedikl\u0259rind\u0259 ac\u0131 h\u0259qiq\u0259t y\u00fck\u00fc \u00e7ox idi. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, m\u00fcharib\u0259ni ba\u015fladan v\u0259 d\u00fcnyan\u0131 viran qoyan bir \u00f6lk\u0259nin \u0259halisi sava\u015f\u0131n \u0259n qz\u011f\u0131n \u00e7a\u011flar\u0131nda h\u00f6kum\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qaraba\u015faq v\u0259 \u015fokoladla t\u0259min olunurmu\u015flar. Amma bu onlar\u0131 qane etmirmi\u015f. \u018fzizi oxucum, siz\u0259 q\u0259rib\u0259 g\u0259l\u0259 bil\u0259r. Amma bu m\u0259qamda bir sif\u0259tini d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259n h\u0259qi\u0259t gizl\u0259nib.<\/p>\n\n\n\n<p>Almanlar h\u0259r zaman \u00f6zl\u0259rini ali irq, elit xalq say\u0131blar v\u0259 h\u0259r \u015feyin \u0259n yax\u015f\u0131s\u0131na layiq olduqlar\u0131n\u0131 iddia edibl\u0259r. M\u0259hz bu t\u0259l\u0259bkarl\u0131qlar\u0131 v\u0259 \u00f6zl\u0259rin\u0259 bu d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 qiym\u0259t verm\u0259l\u0259ri onlar\u0131n bu g\u00fcnki inki\u015faf\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. Biz is\u0259&#8230; Bu g\u00fcn t\u0259hqir edil\u0259n, s\u00f6y\u00fcl\u0259n Qarag\u00f6zl\u0259rin, haqq\u0131 u\u011frunda \u00f6z\u00fcn\u00fc oda atan, ki\u015fi kimi d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcb, ki\u015fi kimi ya\u015fayan Ad\u015firinl\u0259rin, bir d\u0259 acl\u0131qdan be\u015fikd\u0259 a\u011flamaqdan s\u0259si batan Ofelyalar\u0131n iniltisi g\u0259lir qula\u011f\u0131ma. Bu inilti, bu inadkar h\u0131\u00e7q\u0131rt\u0131 \u00fcr\u0259yimi g\u00f6yn\u0259dir. O zaman uzaq Hollandiyada m\u00fcharib\u0259nin t\u00fcst\u00fcs\u00fcnd\u0259n bo\u011fuldu\u011fumu hiss edir\u0259m&#8230;bo\u011fuluram&#8230; bo\u011fuluram&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elman Mustafazad\u0259 Xudaf\u0259rin jurnal\u0131n\u0131n ba\u015f redaktoru, Niderland krall\u0131\u011f\u0131 &#171;G\u00fcnl\u0259rin bir g\u00fcn\u00fc Almaniyada \u00e7ox maraql\u0131 bir s\u00f6hb\u0259tin \u015fahidi oldum v\u0259 bu s\u00f6hb\u0259t m\u0259n\u0259 ac\u0131 xatir\u0259l\u0259rimd\u0259n<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-38105","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kos"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38105"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38109,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38105\/revisions\/38109"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}