{"id":38813,"date":"2021-05-31T00:19:43","date_gmt":"2021-05-30T20:19:43","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=38813"},"modified":"2021-05-31T00:19:46","modified_gmt":"2021-05-30T20:19:46","slug":"bioloji-savasin-mu%c9%99llifl%c9%99ri-ifsa-olunur-d%c9%99rin-hesablasma-gozl%c9%99nilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=38813","title":{"rendered":"Bioloji sava\u015f\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259ri if\u015fa olunur: &#171;D\u0259rin hesabla\u015fma&#187; g\u00f6zl\u0259nilir"},"content":{"rendered":"\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>Britaniyan\u0131n M\u0130-6 k\u0259\u015ffiyyat servisinin &#171;laboratoriyadan m\u0259qs\u0259dli s\u0131z\u0131nt\u0131&#187; iddias\u0131 b\u00fct\u00fcn diqq\u0259tl\u0259ri \u00c7in \u00fcz\u0259rind\u0259n AB\u015e-a do\u011fru y\u00f6n\u0259ldib; AB\u015e-da is\u0259 C\u0130A k\u0259\u015ffiyyat servisinin &#171;pandemiya nec\u0259 v\u0259 kiml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b&#187; m\u0259zmunu da\u015f\u0131yan hesabat\u0131n\u0131 bloklama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar&#8230;<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p><strong>D\u00fcnya qapanma v\u0259 \u0259tal\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n t\u0259dric\u0259n \u00e7\u0131xma\u011fa ba\u015flay\u0131b. H\u0259yat\u0131n yenid\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259kd\u0259 oldu\u011fu m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bu bax\u0131mdan, yeni d\u00fcnyan\u0131n nec\u0259 olaca\u011f\u0131 da indi b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq k\u00f6hn\u0259 h\u0259yat \u015f\u0259rtl\u0259rinin kiml\u0259r\u0259 s\u0259rf\u0259li olmad\u0131\u011f\u0131 da indi insanlar\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n m\u00f6vzular\u0131n s\u0131ras\u0131na daxildir. H\u0259r halda, onlar\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fczminl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z insan\u0131n h\u0259yat\u0131na q\u0259ddarcas\u0131na q\u0259sd edildiyi d\u0259 art\u0131q q\u0259tiyy\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmur. V\u0259 y\u0259qin ki, bundan sonra &#171;koronavirus nec\u0259 peyda oldu&#187; sual\u0131 h\u0259l\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t aktual qalmaqla yana\u015f\u0131, ciddi m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusu olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, bu virusun peyda oldu\u011fu ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq, onun laboratoriyada icad edildiyi bar\u0259d\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259r m\u00f6vcud idi. \u00c7\u00fcnki virusun t\u0259bi\u0259t versiyas\u0131 m\u00f6vcud olsa da, insan h\u0259yat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn el\u0259 bir ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 t\u00f6r\u0259tm\u0259diyi \u00e7oxdan m\u0259lumdur. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 son 1,5 il \u0259rzind\u0259 girova \u00e7evirmi\u015f virusda is\u0259 daha \u00e7ox bioloji silah\u0131n \u0259lam\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 edilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, d\u00fcnyan\u0131 \u00f6z t\u0259siri alt\u0131na salmaq ist\u0259y\u0259n hans\u0131sa qaranl\u0131q v\u0259 d\u0259rin g\u00fccl\u0259rin bu virus vasit\u0259sil\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 bioloji sava\u015fa ba\u015flad\u0131qlar\u0131 bar\u0259d\u0259 iddialar da var idi. H\u0259tta bu iddialar b\u00fct\u00fcn dig\u0259r m\u00fcmk\u00fcn variantlardan daha \u00e7ox ciddiy\u0259 al\u0131n\u0131rd\u0131. Reall\u0131\u011fa yax\u0131n hesab olunurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259bii ki, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 ald\u0131qda, koronavirus il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri el\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259\u0259cc\u00fcb\u0259 s\u0259b\u0259b olmad\u0131. \u018fslind\u0259, insanlar h\u0259min n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 el\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n haz\u0131r idil\u0259r. Sad\u0259c\u0259, t\u0259xmin edil\u0259n b\u0259\u015f\u0259ri cinay\u0259tin elmi ara\u015fd\u0131rmalarla t\u0259sdiqini g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 t\u0259sdiq is\u0259 iki \u00f6n\u0259mli alimin elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki britaniyal\u0131 professor Anqus Dalqli\u015f v\u0259 norve\u00e7li virusoloq Birqer Sorensen koronavirusun s\u00fcni m\u0259n\u015f\u0259yi bar\u0259d\u0259 s\u00fcbutlara malik olduqlar\u0131n\u0131 b\u0259yan edibl\u0259r. V\u0259 bu, do\u011fru olaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 yeni hesabla\u015fmalar\u0131n qa\u00e7\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmur.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, h\u0259r iki m\u00fct\u0259x\u0259ssis SARS-Cov-2 virusunun \u00e7inli aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edir. Ancaq sonradan \u00e7inli aliml\u0259r &#171;izl\u0259ri t\u0259mizl\u0259m\u0259k&#187; m\u0259qs\u0259dil\u0259 bu virusun t\u0259bi\u0259t m\u0259n\u015f\u0259li oldu\u011funu s\u00fcbut ed\u0259 bil\u0259c\u0259k &#171;d\u0259lill\u0259r&#187; icad edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dalqli\u015f v\u0259 Sorensenin Uhan laboratoriyas\u0131nda 2002-2019-cu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 apar\u0131lan eksperimentl\u0259rin t\u0259hlili n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u0259ldikl\u0259ri q\u0259na\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259, bu gizli elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 SARS-Cov-2 yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan &#171;bioloji al\u0259t&#187;l\u0259r haz\u0131rlan\u0131b. V\u0259 \u00e7inli aliml\u0259r bu i\u015fi b\u0259zi AB\u015e universitetl\u0259ri il\u0259 ortaq f\u0259aliyy\u0259t say\u0259sind\u0259 realla\u015fd\u0131ra bilibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259bii ki, iddian\u0131n m\u0259hz bu hiss\u0259si b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furur. H\u0259r halda, d\u00fcnyan\u0131n virusun girovuna \u00e7evrilm\u0259sind\u0259 yaln\u0131z \u00e7inli aliml\u0259rin deyil, m\u0259hz amerikal\u0131 elm adamlar\u0131n\u0131n da yax\u0131ndan i\u015ftirak etm\u0259si m\u00fc\u0259yy\u0259n ehtimallara \u0259sas verir. V\u0259 onlar\u0131n \u00fcz\u00fcnd\u0259 ayr\u0131ca dayanma\u011fa ehtiyac olmam\u0131\u015f deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, virusun daha \u00f6l\u00fcmc\u00fcl, s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lan v\u0259 insan orqanizmind\u0259 \u00e7oxalan olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli elmi m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r edilib. Bu, koronavirusun insanlara t\u0259sirini \u00f6yr\u0259nm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan, vacib hesab olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, \u00e7inli aliml\u0259r yaradanlardan g\u00f6t\u00fcrd\u00fckl\u0259ri virusa yeni &#171;bioloji al\u0259tl\u0259r&#187; \u0259lav\u0259 etm\u0259kl\u0259, onu ifrat yoluxucu v\u0259 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl SARS-Cov-2 hal\u0131na g\u0259tir\u0259 bilibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, bu iddian\u0131n elmi izah\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r geni\u015fdir. \u018fsas\u0259n d\u0259 koronavirusun x\u00fcsusi laboratoriyada haz\u0131rlanaraq, insanlara qar\u015f\u0131 bioloji silah kimi istifad\u0259 edildiyinin s\u00fcbut olunmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. V\u0259 bel\u0259 anla\u015f\u0131l\u0131r ki, q\u0259tiyy\u0259n t\u0259sad\u00fcfi olmayan bu elmi ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rinin a\u00e7\u0131qlanmas\u0131ndan sonra \u00e7ox tezlikl\u0259, \u0259sl h\u0259d\u0259fl\u0259r bir-birinin ard\u0131nca &#171;vurulma\u011fa&#187; ba\u015flayacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki, \u00e7inli aliml\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, amerikal\u0131 elm adamlar\u0131n\u0131n da su\u00e7lanmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nildiyind\u0259n daha d\u0259rin hesablaman\u0131n q\u0259tiyy\u0259n istisna olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015far\u0259 say\u0131la bil\u0259r. Bel\u0259 ki, \u00c7inin gizli v\u0259 sirrli patronun m\u0259hz AB\u015e-da olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 iddialar m\u00f6vcuddur. Hesab olunur ki, AB\u015e-\u0131n par\u00e7alanm\u0131\u015f &#171;d\u0259rin d\u00f6vl\u0259t&#187;inin qanadlar\u0131ndan biri \u00c7ini s\u0259hn\u0259 arxas\u0131ndan himay\u0259 edir. Bu d\u00f6vl\u0259ti daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259r\u0259k, d\u00fcnya hegemonlu\u011funu t\u0259min etm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yir. Y\u0259ni, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada, AB\u015e-\u0131n \u0259leyhin\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi ehtimal olunur. H\u0259tta AB\u015e-\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na salan Bayden administrasiyas\u0131n\u0131n hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259si d\u0259 bu plan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si say\u0131l\u0131r. V\u0259 bu, daha geni\u015f, h\u0259m d\u0259 bir q\u0259d\u0259r f\u0259rqli s\u00f6hb\u0259tin m\u00f6vzusudur.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259l\u0259lik is\u0259 yaln\u0131z onu qeyd ed\u0259k ki, h\u0259min &#171;d\u0259rin g\u00fcc&#187;\u00fcn \u00c7in \u00fcz\u0259rind\u0259n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya qar\u015f\u0131 bioloji sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015f ola bil\u0259c\u0259yi q\u0259tiyy\u0259n istisna deyil. \u018fsas m\u0259qs\u0259d is\u0259 d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin v\u0259 transmilli korporasiyalar\u0131n vahid m\u0259rk\u0259zd\u0259n idar\u0259 edilm\u0259sin\u0259 nail olmaqd\u0131r. Halbuki, art\u0131q artmaqda olan beyn\u0259lxalq m\u00fcqavim\u0259t bu plan\u0131n ba\u015f tutma ehtimal\u0131n\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 z\u0259ifl\u0259tm\u0259y\u0259 d\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, indi d\u00fcnyan\u0131 f\u0259lak\u0259t\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259y\u0259nl\u0259rin h\u0259d\u0259f\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lma m\u0259rh\u0259l\u0259si ba\u015flanm\u0131\u015f kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. H\u0259r halda, britaniyal\u0131 v\u0259 norve\u00e7li aliml\u0259rin iddialar\u0131 q\u0259tiyy\u0259n t\u0259sad\u00fcfi deyil. \u00dcst\u0259lik, onlar\u0131n iddialar\u0131na x\u00fcsusi xidm\u0259t servisl\u0259rinin k\u0259\u015ffiyyat d\u0259st\u0259yi d\u0259 i\u015f\u0259 sal\u0131n\u0131b. Bel\u0259 ki, B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n M\u0130-6 k\u0259\u015ffiyyat servisi d\u0259 pandemiyan\u0131n s\u0259b\u0259binin m\u0259hz Uhandak\u0131 virusoloji laboratoriyadan &#171;m\u0259qs\u0259dli s\u0131z\u0131nt\u0131&#187; il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu b\u0259yan edib. V\u0259 bu b\u0259yanatdan sonra b\u00fct\u00fcn diqq\u0259tl\u0259rin \u00c7in \u00fcz\u0259rind\u0259n AB\u015e-a do\u011fru y\u00f6n\u0259ldiyi d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, bu sirrin \u00fcst\u00fc tam \u015f\u0259kild\u0259 a\u00e7\u0131larsa, yaln\u0131z \u00c7ind\u0259 deyil, AB\u015e-da da b\u0259zi &#171;d\u0259rin g\u00fccl\u0259r&#187;in h\u0259d\u0259f\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi ehtimal edilir. H\u0259tta AB\u015e-\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada m\u0259\u015fhur olan k\u0259\u015ffiyyat orqanlar\u0131ndan biri C\u0130A pandemiyan\u0131n nec\u0259 v\u0259 kiml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n planla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 geni\u015f ara\u015fd\u0131rman\u0131 yekunla\u015fd\u0131rmaq \u00fczr\u0259 oldu\u011funu b\u0259yan edib. Yax\u0131nlarda h\u0259min ara\u015fd\u0131rma \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanacaq hesabat\u0131n t\u0259qdim olunaca\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq q\u0259rib\u0259 d\u0259 olsa, AB\u015e-\u0131n b\u0259zi siyasi v\u0259 parlament dair\u0259l\u0259rind\u0259n C\u0130A r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 t\u0259l\u0259sik q\u0259na\u0259tl\u0259rin a\u00e7\u0131qlanmas\u0131n\u0131n m\u0259suliyy\u0259ti xat\u0131rlad\u0131l\u0131b. Tam \u0259minlik yaradan s\u00fcbutlar \u0259ld\u0259 olunmadan bel\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n yolverilm\u0259zliyi vur\u011fulan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 anla\u015f\u0131l\u0131r ki, kiml\u0259rs\u0259, ciddi \u015f\u0259kild\u0259 narahatd\u0131r. D\u00fcnyan\u0131 f\u0259lak\u0259t\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259m\u0259yin m\u0259suliyy\u0259ti il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259n yay\u0131nmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rin m\u00f6vcudlu\u011fu art\u0131q a\u00e7\u0131q-a\u015fkar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu bax\u0131mdan, ehtimal etm\u0259k olar ki, 1,5 il davam ed\u0259n bioloji sava\u015f\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259ri art\u0131q if\u015fa olunmaq \u00fczr\u0259dir. Tezlikl\u0259 &#171;d\u0259rin hesabla\u015fma&#187; qa\u00e7\u0131lmaz ola bil\u0259r. \/Musavat.com\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Britaniyan\u0131n M\u0130-6 k\u0259\u015ffiyyat servisinin &#171;laboratoriyadan m\u0259qs\u0259dli s\u0131z\u0131nt\u0131&#187; iddias\u0131 b\u00fct\u00fcn diqq\u0259tl\u0259ri \u00c7in \u00fcz\u0259rind\u0259n AB\u015e-a do\u011fru y\u00f6n\u0259ldib; AB\u015e-da is\u0259 C\u0130A k\u0259\u015ffiyyat servisinin &#171;pandemiya nec\u0259 v\u0259 kiml\u0259r<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-38813","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38813","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38813"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38813\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38815,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38813\/revisions\/38815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}