{"id":38958,"date":"2021-06-01T11:11:23","date_gmt":"2021-06-01T07:11:23","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=38958"},"modified":"2021-06-01T11:11:26","modified_gmt":"2021-06-01T07:11:26","slug":"abs-az%c9%99rbaycanla-bagli-yeni-plan-hazirlayib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=38958","title":{"rendered":"AB\u015e Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 YEN\u0130 PLAN haz\u0131rlay\u0131b"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>May\u0131n 29-da AB\u015e prezidenti Co Bayden Konqres\u0259 n\u0259h\u0259ng b\u00fcdc\u0259 t\u0259l\u0259bi il\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. 2022-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan b\u00fcdc\u0259nin \u00fcmumi h\u0259cmi 6 trilyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir v\u0259 \u0259sas\u0259n x\u0259rcl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bayden administrasiyas\u0131n\u0131n bu q\u0259d\u0259r maddi v\u0259saiti hans\u0131 istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 x\u0259rcl\u0259y\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 da ilkin m\u0259lumatlar m\u00f6vcuddur.<br><\/strong><br>B\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 \u0259sas yeri h\u0259r zaman oldu\u011fu kimi m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn 715 milyard, \u00c7in\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 yenil\u0259n\u0259n enerji sah\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f 800 milyard dollarl\u0131q paketl\u0259r yer al\u0131r. Diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n m\u0259qam is\u0259 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyin\u0259 \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259n 10% daha \u00e7ox, 58 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 maddi v\u0259saitin ayr\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bayden Administrasiyas\u0131 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyin\u0259 ayr\u0131lacaq bu v\u0259sait AB\u015e-\u0131n diplomatik f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 yard\u0131mlar\u0131na s\u0259rf olunaca\u011f\u0131n\u0131 qeyd edir.\u00a0<br><br>Xarici siyas\u0259t v\u0259 diplomatiya sah\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lm\u0131\u015f x\u0259rcl\u0259r is\u0259 qlobal miqyasdan daha \u00e7ox AB\u015e-\u0131n regional f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini effektiv ed\u0259c\u0259k h\u0259ml\u0259l\u0259rdir. \u00c7\u00fcnki \u00a0ortada yard\u0131m varsa, bu yard\u0131m\u0131n edil\u0259c\u0259yi qurumlar, t\u0259\u015fkilatlar v\u0259 ya d\u00f6vl\u0259tl\u0259r d\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Bayden administrasiyas\u0131n\u0131n \u00f6z maraqlar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259n aktorlara yard\u0131m ed\u0259c\u0259yi is\u0259 a\u011flabatan g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr.<br><br><strong>C\u0259nubi Qafqaz\u0131n yeni reall\u0131qlar\u0131<\/strong><br><br>Bayden Administrasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6n\u0259mi \u0259vv\u0259lki AB\u015e prezidentl\u0259rin siyasi kursunda tutdu\u011fu yerd\u0259n f\u0259rqlidir. \u00c7\u00fcnki 2020-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si il\u0259 ba\u015f\u0131 qar\u0131\u015fm\u0131\u015f bir \u00f6lk\u0259 idi v\u0259 Rusiya il\u0259 yana\u015f\u0131 Q\u0259rbin d\u0259 d\u0259st\u0259yin\u0259 ehtiyac duyurdu.<br><br>Balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f xarici siyas\u0259t kursu Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyadak\u0131 maraqlar\u0131n\u0131 t\u0259min etdiyi kimi, b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259rin d\u0259 regiondak\u0131 maraqlar\u0131na cavab verirdi. Lakin art\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc il\u0259 sonlan\u0131b.\u00a0<br><br>Bu \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc qorumaq v\u0259 davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 \u00f6z xarici siyas\u0259t kursunda da ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r etm\u0259li olub. \u00c7\u00fcnki h\u0259m regionda, h\u0259m d\u0259 qlobal m\u00fcst\u0259vid\u0259 art\u0131q \u0259vv\u0259lki \u015f\u0259rtl\u0259r m\u00f6vcud deyil. Rusiya \u00fcz\u0259rin\u0259 daha intensiv h\u00fccuma ke\u00e7\u0259n bir AB\u015e var. B\u00f6lg\u0259d\u0259ki 3 d\u00f6vl\u0259td\u0259n biri olan Erm\u0259nistan birba\u015fa Q\u0259rb meylli siyasi institutlar\u0131n t\u0259sir dair\u0259sind\u0259dir.\u00a0<br><br>Dolay\u0131s\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n hans\u0131 m\u00f6vqeyi se\u00e7m\u0259si v\u0259 kimin t\u0259r\u0259find\u0259 olmas\u0131 C\u0259nubi Qafqazdak\u0131 qlobal m\u00fcbariz\u0259nin taleyini h\u0259ll ed\u0259c\u0259k. Qar\u015f\u0131dak\u0131 5 il \u0259rzind\u0259 Rusiyaya qar\u015f\u0131 m\u00f6vqe almaq v\u0259 AB\u015e-\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k effektiv siyasi kurs hesab oluna bilm\u0259z. Bu eynil\u0259 Rusiyan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k v\u0259 AB\u015e-\u0131 regiondan k\u0259narla\u015fd\u0131rmaq strategiyas\u0131nda oldu\u011fu kimi u\u011fursuz n\u0259tic\u0259l\u0259r yarada bil\u0259r.<br>Bu s\u0259b\u0259bl\u0259 Az\u0259rbaycan konkret t\u0259r\u0259f se\u00e7m\u0259kd\u0259n daha \u00e7ox \u00f6z maraqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. H\u0259m Rusiya, h\u0259m d\u0259 AB\u015e-la m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n bu strateji x\u0259tt d\u00f6vl\u0259t maraqlar\u0131n\u0131 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kdiyi kimi, xarici t\u0259sirl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<br><br><strong>Az\u0259rbaycana potensial t\u0259sir vasit\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r?<br><\/strong><br>Bayden administrasiyas\u0131n\u0131n diplomatiya v\u0259 yard\u0131mlar sah\u0259sin\u0259 pul ay\u0131rmas\u0131 h\u0259l\u0259 se\u00e7ki d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n \u201ch\u0259rbi v\u0259 diplomatik g\u00fcc\u00fcn birg\u0259 istifad\u0259si\u201d prinsipin\u0259 \u0259saslan\u0131r. Ayd\u0131nd\u0131r ki, AB\u015e-\u0131n C\u0259nubi Qafqazda birba\u015fa t\u0259sir imkan\u0131na malik h\u0259rbi g\u00fcc\u00fc yoxdur. O zaman geriy\u0259 sad\u0259c\u0259 diplomatik g\u00fcc amili qal\u0131r. AB\u015e haz\u0131rda bu g\u00fcc\u00fc Erm\u0259nistan \u00fcz\u0259rind\u0259n oyuna daxil olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa s\u0259rf edir. Minsk Qrupunu yenid\u0259n f\u0259alla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n statusu m\u0259s\u0259l\u0259si \u0259slind\u0259 AB\u015e-\u0131n Rusiyaya v\u0259 dolay\u0131s\u0131 il\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 istifad\u0259 etdiyi t\u0259zyiq vasit\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.<br><br>Lakin Qaraba\u011f m\u00f6vzusu AB\u015e \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki bu istiqam\u0259td\u0259 AB\u015e-\u0131n Erm\u0259nistana birba\u015fa d\u0259st\u0259yi Az\u0259rbaycan\u0131 itirm\u0259si v\u0259 Rusiyaya yax\u0131nla\u015fmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r.<br><br>AB\u015e bunun t\u0259cr\u00fcb\u0259sini \u0259n son \u201cQarag\u00f6l\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7ox ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015fay\u0131b. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259 d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 AB\u015e Az\u0259rbaycanda Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259n m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 regional v\u0259 lokal m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 effektiv olacaq yeni t\u0259sir vasit\u0259l\u0259rin\u0259 ehtiyac duyaca\u011f\u0131 ayd\u0131nd\u0131r. Bu yeni t\u0259sir vasit\u0259l\u0259rin hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259 v\u0259 nec\u0259 yarad\u0131laca\u011f\u0131 v\u0259 ya var olan istiqam\u0259tl\u0259rin nec\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259c\u0259yi is\u0259 haz\u0131rda m\u00fc\u0259mmal\u0131d\u0131r. Ancaq Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan b\u00fcdc\u0259nin 10% art\u0131r\u0131lmas\u0131 bu prosesinin ilkin add\u0131m s\u0259sl\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u018fNB\u018f: Bizim.Media<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>May\u0131n 29-da AB\u015e prezidenti Co Bayden Konqres\u0259 n\u0259h\u0259ng b\u00fcdc\u0259 t\u0259l\u0259bi il\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. 2022-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan b\u00fcdc\u0259nin \u00fcmumi h\u0259cmi 6 trilyon dollar<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":38959,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-38958","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38958"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38958\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38960,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38958\/revisions\/38960"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}