{"id":39124,"date":"2021-06-03T01:32:06","date_gmt":"2021-06-02T21:32:06","guid":{"rendered":"https:\/\/fedai.az\/?p=39124"},"modified":"2021-06-03T01:39:32","modified_gmt":"2021-06-02T21:39:32","slug":"erm%c9%99nistanda-v%c9%99-az%c9%99rbaycanda-erm%c9%99ni-sayaq-sosial-islahatlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=39124","title":{"rendered":"Erm\u0259nistanda v\u0259 Az\u0259rbaycanda erm\u0259ni sayaq sosial islahatlar&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0130\u00e7imizd\u0259ki d\u00fc\u015fm\u0259n kimdir v\u0259 onlar kim\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">&#171;Ac\u0131ndan \u00f6l\u0259n&#187; Erm\u0259nistanda apar\u0131lan sosial islahatlar&#8230;<\/span>(2016-2021)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/196952627_4269090496500676_6575993213012703703_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-39126\" width=\"911\" height=\"607\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/196952627_4269090496500676_6575993213012703703_n.jpg 261w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/196952627_4269090496500676_6575993213012703703_n-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 911px) 100vw, 911px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br><strong>H\u0259l\u0259 \u0259lil qrupu t\u0259yin olunmayan h\u0259rbi qulluq\u00e7ular, ehtiyatda olanlar v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r 6 aya q\u0259d\u0259r ayda 300 min dram (600 dollar) alacaqlar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>YEREVAN, 17 dekabr &#8212; Sputnik.<\/strong> Maddi yard\u0131m\u0131n miqdar\u0131 \u0259lillik qrupu t\u0259yin olunmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259n erm\u0259ni h\u0259rb\u00e7il\u0259rin\u0259 veril\u0259n bu m\u00fcavin\u0259t art\u0131r\u0131lacaqd\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 bir q\u0259rar 17 dekabrda h\u00f6kum\u0259tin iclas\u0131nda q\u0259bul edilib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>H\u0259l\u0259 bir \u0259lillik qrupu v\u0259 bununla \u0259laq\u0259li m\u00fcavin\u0259tl\u0259rin miqdar\u0131 t\u0259yin edilm\u0259y\u0259n h\u0259rbi qulluq\u00e7ular bu m\u00fcv\u0259qq\u0259ti m\u00fcavin\u0259ti ala bil\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu g\u00fcnk\u00fc q\u0259rarla, alt\u0131 aya q\u0259d\u0259r bir m\u00fcdd\u0259t\u0259 (\u0259lillik qrupunun t\u0259yin edil\u0259c\u0259yi vaxt \u0259rzind\u0259) ayda 100 min dramdan 300 min drama q\u0259d\u0259r (t\u0259xmin\u0259n 600 dollar) art\u0131r\u0131l\u0131b. Nazirl\u0259r Kabinetinin q\u0259rar\u0131 yaln\u0131z h\u0259rbi qulluq\u00e7ulara deyil, onlara b\u0259rab\u0259r tutulan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 d\u0259 (ehtiyatda olanlar v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r) aiddir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bundan sonra, h\u0259m d\u0259 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n H\u0259yat v\u0259 Sa\u011flaml\u0131q S\u0131\u011fortas\u0131 Fondundan daimi \u00f6d\u0259m\u0259l\u0259r alma\u011fa ba\u015flayacaqlar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Xat\u0131rladaq ki, itkin d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 \u00f6l\u0259n \u0259sg\u0259rl\u0259rin ail\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 fonddan d\u0259st\u0259k verilir. Qal\u0131c\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259l\u0259r t\u0259yin edilm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l m\u00fcv\u0259qq\u0259ti \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r d\u0259 al\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#8230; Erm\u0259nistan parlamenti h\u00f6kum\u0259tin &#171;\u018flill\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131 haqq\u0131nda&#187;, &#171;\u015e\u0259xsiyy\u0259tin funksional imkanlar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si haqq\u0131nda&#187; v\u0259 bir s\u0131ra \u0259laq\u0259li qanunlar bar\u0259d\u0259 t\u0259klif etdiyi qanun layih\u0259l\u0259ri paketini ikinci v\u0259 sonda q\u0259bul etdi. 86 mill\u0259t v\u0259kili bu layih\u0259y\u0259 s\u0259s verdi, 1 mill\u0259t v\u0259kili bit\u0259r\u0259f qal\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130lk oxunu\u015f zaman\u0131 o d\u00f6vrd\u0259 \u0259m\u0259k v\u0259 sosial i\u015fl\u0259r naziri olan Mesrop Arakelyan qanun layih\u0259l\u0259rinin m\u0259qs\u0259dinin \u0259lill\u0259rin ictimai h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015ftirak\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259rab\u0259r imkanlar v\u0259 \u0259l\u00e7atan \u015f\u0259rait yaratmaq oldu\u011funu, ayr\u0131-se\u00e7kilik t\u0259zah\u00fcrl\u0259rini aradan qald\u0131rmaq v\u0259 ehtiyaclara uy\u011fun olaraq m\u00fcvafiq \u00fcnvanl\u0131 xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rm\u0259k oldu\u011funu deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>Dedi ki, &#171;F\u0259rdin funksionall\u0131\u011f\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si haqq\u0131nda&#187; qanun layih\u0259si tibbi v\u0259 sosial ekspertiza sistemind\u0259n f\u0259rdin funksional imkanlar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 ke\u00e7ilm\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>&#171;Funksional qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 ke\u00e7id \u0259lillikl\u0259 ba\u011fl\u0131 ideologiyadak\u0131 d\u0259yi\u015fiklikd\u0259n qaynaqlan\u0131r v\u0259 sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rini \u0259ng\u0259ll\u0259y\u0259 v\u0259 ya aradan qald\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259c\u0259k \u0259traf m\u00fchit faktorlar\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir yer ayr\u0131l\u0131r&#187;- dedi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Arakelyan izah etdi ki, bir insan\u0131n funksional imkanlar\u0131n\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir insan\u0131n \u0259lilliyi onun m\u0259hdud funksional imkanlar\u0131n\u0131n s\u0259viyy\u0259si il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir. Bel\u0259likl\u0259, bir insan\u0131n ehtiyaclar\u0131na dair h\u0259rt\u0259r\u0259fli bir qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 aparmaq, habel\u0259 bir \u015f\u0259xsin funksional imkanlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fma d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259lilliyi n\u0259z\u0259r\u0259 almaq &#8212; onun f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 \u0259traf m\u00fchit amill\u0259rinin t\u0259sirini n\u0259z\u0259r\u0259 almaq m\u00fcmk\u00fcn olacaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci oxunu\u015f zaman\u0131 \u018fm\u0259k v\u0259 Sosial M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r nazirinin m\u00fcavini Tatevik Stepanyan, ilk oxunu\u015fdan sonra h\u00f6kum\u0259tin bir d\u00fcz\u0259li\u015f etm\u0259yi t\u0259klif etdiyini, buna g\u00f6r\u0259 giri\u015fd\u0259n sonra 3 il i\u00e7ind\u0259 in\u015fa edilmi\u015f ictimai v\u0259 s\u0259naye binalar\u0131n\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131n\u0131n t\u0259klif edildiyini s\u00f6yl\u0259di. \u018flill\u0259rin b\u00fct\u00fcn \u0259l\u00e7atanl\u0131q standartlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qanunun q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259si vacibdir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Stepanyan qeyd etdi ki, bununla \u0259laq\u0259dar \u0130nzibati X\u0259talar M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si d\u0259 t\u0259klif olunur: ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin tikintisi v\u0259 dizayn\u0131, ya\u015fay\u0131\u015f, ictimai v\u0259 istehsalat sah\u0259l\u0259rinin dizayn\u0131, tikintisi v\u0259 t\u0259miri zaman\u0131 \u0259lill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atanl\u0131q normalar\u0131na \u0259m\u0259l edilmirs\u0259 binalar, n\u0259qliyyat sistemi, minimum \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n 250 il\u0259 350 misli miqdar\u0131nda c\u0259rim\u0259 edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;\u018fg\u0259r pozuntu bir il \u0259rzind\u0259 d\u00fcz\u0259ldilm\u0259zs\u0259, c\u0259rim\u0259nin m\u0259bl\u0259\u011fi minimum \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n 500 &#8212; 800 misli aras\u0131nda olacaq&#187; &#8212; deyib.<br>Parlament t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edil\u0259n d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259rd\u0259n sonra \u0259lil bir u\u015fa\u011fa qulluq, i\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259si say\u0131lacaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>YEREVAN, 25 mart &#8212; Sputnik.<\/strong> Erm\u0259nistan parlamenti, 3 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0259lillik qrupu \u0259v\u0259zin\u0259, funksionall\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 4 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0259lillik d\u0259r\u0259c\u0259si\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri t\u0259sdiql\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>Funksionall\u0131\u011f\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 ya \u0259lillik qeyd olunur, ya da qeyd olunmur. Bundan \u0259lav\u0259, funksional m\u0259hdudiyy\u0259t s\u0259viyy\u0259si m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir &#8212; y\u00fcng\u00fcl, orta, a\u011f\u0131r v\u0259 d\u0259rin.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bundan \u0259vv\u0259l \u0259m\u0259k v\u0259 sosial i\u015fl\u0259r naziri Mesrop Arakelyan, \u0259lill\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qanuna d\u0259yi\u015fiklik layih\u0259sini v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 qanun layih\u0259l\u0259rini t\u0259qdim ed\u0259r\u0259k, Erm\u0259nistanda \u0259lill\u0259rin ehtiyaclar\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilmi\u015f metodlarla qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259y\u0259 ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, indi \u0259lill\u0259r\u0259 veril\u0259n d\u0259st\u0259k na\u011fd m\u00fcavin\u0259tl\u0259 m\u0259hdudla\u015f\u0131r (3-c\u00fc qrup \u0259lill\u0259r\u0259 is\u0259 m\u00fcavin\u0259t verilm\u0259y\u0259 d\u0259 bil\u0259r). Ancaq bir s\u0131ra hallarda, h\u0259yat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259 bel\u0259 bir insan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri ola bil\u0259r: m\u0259s\u0259l\u0259n, k\u00f6m\u0259yi olmadan, evd\u0259, k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edir, ya da t\u0259k ba\u015f\u0131na g\u0259zir, ancaq i\u015fd\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flilliyi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin (y\u0259ni tibbi v\u0259 sosial m\u00fcayin\u0259nin apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn) t\u0259rkibi h\u0259r konkret i\u015f \u00fczr\u0259 toplanacaqd\u0131r. Bu h\u0259kiml\u0259r v\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 ilkin raz\u0131la\u015fmalar\u0131 v\u0259 korrupsiya riskl\u0259rini aradan qald\u0131racaq.<\/p>\n\n\n\n<p><br>N\u0259hay\u0259t, qanun layih\u0259si fiziki v\u0259 \u0259qli c\u0259h\u0259td\u0259n ehtiyaclar\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq nec\u0259 d\u0259yi\u015fdiyini anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lill\u0259rin v\u0259ziyy\u0259tinin bird\u0259f\u0259lik deyil, m\u00fcnt\u0259z\u0259m qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sini t\u0259klif edir.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Aysor.am 02.06.2016.<\/strong> H\u0259rbi qulluq\u00e7ulara v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r\u0259 h\u0259rbi xidm\u0259t zaman\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 x\u0259sar\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259rbi \u0259lillik pensiyas\u0131 \u00f6d\u0259nilir. Erm\u0259nistan\u0131n \u0259m\u0259k v\u0259 sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r naziri Artem Asatryan bu g\u00fcn h\u00f6kum\u0259t iclas\u0131ndan sonra jurnalistl\u0259r\u0259 a\u00e7\u0131qlama verib.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259qa\u00fcdl\u0259rin t\u0259yin edil\u0259c\u0259k \u0259lillik qrupu \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015f d\u0259 alacaqlar\u0131n\u0131 qeyd edib. &#171;Bu \u0259lav\u0259l\u0259rin m\u0259bl\u0259\u011fi I qrup \u0259lill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ayda 55 min dram (102 dollar), II qrup \u0259lill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 48,000 (89 dollar) v\u0259 III qrup \u0259lill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 36,000 (66 dollar) dram olacaq&#187; dey\u0259 nazir bildirmi\u015fdi.<br>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259rbi xidm\u0259t zaman\u0131 \u0259lil olan \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r v\u0259 imtiyazlar da m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir. &#171;T\u0259qa\u00fcdl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq, onlara 1-ci qrup \u0259lilliyi \u00fc\u00e7\u00fcn 19 min dram (35 dollar), 2-ci qrup \u0259lilliyi \u00fc\u00e7\u00fcn 17,000 v\u0259 3-c\u00fc qrup \u0259lilliyi \u00fc\u00e7\u00fcn 15,000 dram m\u0259bl\u0259\u011fi veril\u0259c\u0259k&#187; &#8212; Asatryan deyib.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Nazir b\u00fct\u00fcn bu imtiyaz v\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rin, d\u00f6rd g\u00fcnl\u00fck aprel m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 k\u00f6n\u00fcll\u00fc olaraq s\u0259rh\u0259d\u0259 ged\u0259n v\u0259 ist\u0259nil\u0259n kateqoriyaya cavab ver\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 d\u0259 aid oldu\u011funu qeyd etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Tovuz hadis\u0259l\u0259ri zaman\u0131 \u018fsg\u0259r S\u0131\u011forta Fondu bildirmi\u015fdi ki, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcdafi\u0259si zaman\u0131 \u00f6l\u0259n v\u0259 ya \u0259lil olmu\u015f h\u0259rb\u00e7il\u0259r\u0259, onlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rd\u0259 kompensasiya \u00f6d\u0259nil\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014 \u00d6l\u0259n v\u0259 ya birinci d\u0259r\u0259c\u0259li \u0259lilliyi olan zabitl\u0259r \u2014 82 milyon AMD (t\u0259xmin\u0259n 170.000 AB\u015e dollar\u0131), onlardan 10 milyon AMD (t\u0259xmin\u0259n 20.000 USD) bird\u0259f\u0259lik \u00f6d\u0259nir, qalan hiss\u0259 is\u0259 20 il \u0259rzind\u0259 b\u0259rab\u0259r hiss\u0259l\u0259rl\u0259 ayl\u0131q \u00f6d\u0259nil\u0259c\u0259kdir .<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014 Birinci d\u0259r\u0259c\u0259li \u0259lilliyi olan v\u0259 ya \u00f6l\u0259n v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 v\u0259zif\u0259li zabitl\u0259r \u2014 70 milyon AMD (t\u0259xmin\u0259n 145.000 AB\u015e dollar\u0131), bunlardan 10 milyon AMD bird\u0259f\u0259lik (20 min USD), qalan\u0131 20 il b\u0259rab\u0259r ayl\u0131q hiss\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6d\u0259nil\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014 \u00d6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 ya birinci d\u0259r\u0259c\u0259li \u0259lilliyi olan ki\u00e7ik zabitl\u0259r; \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u00e7\u0131lar \u2014 58 milyon (t\u0259xmin\u0259n 120.000 AB\u015e dollar\u0131), bunlardan 10 milyon dram bird\u0259f\u0259lik \u00f6d\u0259m\u0259l\u0259r, qalanlar\u0131 \u2014 20 il b\u0259rab\u0259r ayl\u0131q hiss\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6d\u0259m\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014 \u0130kinci d\u0259r\u0259c\u0259li \u0259lill\u0259r olan m\u0259murlar \u2014 53 milyon AMD (t\u0259qrib\u0259n 110.000 AB\u015e dollar\u0131), bunlardan 5 milyon AMD bird\u0259f\u0259lik \u00f6d\u0259m\u0259l\u0259r (10.000 USD), qalanlar\u0131 \u2014 20 il b\u0259rab\u0259r hiss\u0259l\u0259rl\u0259 ayl\u0131q \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014 \u0130kinci d\u0259r\u0259c\u0259li \u0259lilliyi olan unter zabitl\u0259r \u2014 41 milyon AMD (t\u0259qrib\u0259n 85 min AB\u015e dollar\u0131), bunlardan 5 milyon AMD bird\u0259f\u0259lik \u00f6d\u0259m\u0259l\u0259r, qalanlar\u0131 is\u0259 20 il b\u0259rab\u0259r ayl\u0131q \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rl\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014 ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li \u0259lillik alm\u0131\u015f ki\u00e7ik zabitl\u0259r \u2014 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u00e7\u0131lar \u2014 29 milyon AMD (60 min AB\u015e dollar\u0131), bunlardan 5 milyon AMD bird\u0259f\u0259lik \u00f6d\u0259m\u0259l\u0259r, qalanlar\u0131 is\u0259 20 il b\u0259rab\u0259r ayl\u0131q \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rl\u0259 \u00f6d\u0259nil\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">&#171;Toxundan \u00f6l\u0259n&#187; Az\u0259rbaycanda apar\u0131lan sosial islahatlar <\/span>(2016-2021)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/545-1-715x400-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-39127\" width=\"921\" height=\"515\" srcset=\"https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/545-1-715x400-1.jpg 715w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/545-1-715x400-1-300x168.jpg 300w, https:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/545-1-715x400-1-150x84.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 921px) 100vw, 921px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Az\u0259rbaycanda Artur Rasizad\u0259-Yaqub Eyyubov-Sahil Babayevin h\u0259rb\u00e7il\u0259r\u0259 QAR\u015eI, m\u0259hz qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri &#171;islahatlar\u0131&#187;n son akkordlar\u0131n\u0131 diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yirik. H\u0259d\u0259f m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259ri, erm\u0259niy\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin olmas\u0131n\u0131 danmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.\u018fg\u0259r D\u00f6vl\u0259t baba bu i\u015fd\u0259 maraql\u0131 deyils\u0259, bu sah\u0259ni ara\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. 90 min insan\u0131n t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u00fc k\u0259sm\u0259k xaos \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n az\u0131 300 min \u015f\u0259xsin haz\u0131rlanmas\u0131 dem\u0259kdir. &#171;\u018flilliyin t\u0259yinat\u0131n\u0131&#187; \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u0259n zavall\u0131lar bar\u0131 bilmirl\u0259r ki, d\u00fcnyada \u0259n y\u00fcks\u0259k \u0259m\u0259k haqq\u0131 \u0130sve\u00e7r\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na verilir. M\u0259\u015fhur &#171;Numbeo&#187; portal\u0131nda yer alan m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, vergil\u0259r \u00f6d\u0259nildikd\u0259n sonra \u0130sve\u00e7r\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na veril\u0259n orta ayl\u0131q \u0259m\u0259k haqq\u0131 5365 dollar t\u0259\u015fkil edir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>\u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259n sonra \u0259n y\u00fcks\u0259k orta ayl\u0131q \u0259m\u0259k haqq\u0131 AB\u015e-da, Norve\u00e7d\u0259, Q\u0259t\u0259rd\u0259, \u0130slandiyada v\u0259 Danimarkada qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.&nbsp;Bu m\u0259murlar bilmirl\u0259r ki, d\u00fcnyada s\u0259hiyy\u0259nin \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259si d\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Az\u0259rbaycan insan\u0131n\u0131n \u0259n sa\u011flam\u0131n\u0131 \u0130sve\u00e7r\u0259 standartlar\u0131 il\u0259 komissiyadan \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259 ke\u00e7irs\u0259k h\u0259r biri \u0259n az\u0131 II qrup \u0259lil say\u0131la bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki \u0130sve\u00e7r\u0259 z\u0259ngin, g\u00f6z\u0259l v\u0259 sa\u011flam \u00f6lk\u0259dir. \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259 insan\u0131n arzulad\u0131\u011f\u0131 h\u0259r \u015feyi tapmaq olar v\u0259 rifah hal\u0131 \u00e7ox y\u00fcks\u0259kdir. \u00d6lk\u0259nin s\u0259hiyy\u0259 sistemi is\u0259 bir \u00e7ox Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n m\u0259cburi tibbi s\u0131\u011fortas\u0131na s\u00f6yk\u0259nir. Bar\u0131 bunlar\u0131 \u00f6yr\u0259nin v\u0259 he\u00e7 olmasa qulluq etdiyiniz Rusiya v\u0259 Erm\u0259nisan\u0131 \u00f6rn\u0259k al\u0131n. 30 il m\u00fcharib\u0259 aparm\u0131\u015f bir \u00f6lk\u0259nin \u0259lilliyin t\u0259yin edilm\u0259si meyarlar\u0131 aras\u0131nda, n\u0259 bir h\u0259rbi, n\u0259 d\u0259 m\u00fcharib\u0259 s\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u015fl\u0259nm\u0259m\u0259sini yazanlar\u0131n ba\u015f\u0131na tarix boyu m\u00fcharib\u0259 etm\u0259y\u0259n \u0130sve\u00e7r\u0259 boyda da\u015f d\u00fc\u015fs\u00fcn. Art\u0131q m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259ri bu m\u0259s\u0259l\u0259ni anlam\u0131\u015f v\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259dirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 Ali Ba\u015f Komandan\u0131n ver\u0259c\u0259yi reaksiyan\u0131n \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial T\u0259minat\u0131 nazirini t\u0259qdir etm\u0259sini bir cavab kimi q\u0259bul edil\u0259r. B\u0259lk\u0259 \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 qanunlar yazan erm\u0259nil\u0259r biz\u0259 pis qanunlar yaz\u0131rlar?<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim &#171;filoloji&#187; islahat\u00e7\u0131lar\u0131n \u201c\u00c7ernob\u0131l q\u0259zas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f v\u0259 h\u0259min q\u0259za n\u0259tic\u0259sind\u0259 z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n statusu v\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259si haqq\u0131nda\u201d qanuna t\u0259klif edil\u0259n d\u0259yi\u015fiklikd\u0259 \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0259yi\u015fikliy\u0259 \u0259sas\u0259n, \u201cI d\u0259r\u0259c\u0259 \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 \u201corqanizmin funksiyalar\u0131n\u0131n 81-100 faiz itirilm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 (bu art\u0131q \u00f6lm\u00fc\u015f adam dem\u0259kdir) \u0259lilliyi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u201d, \u201cII d\u0259r\u0259c\u0259 \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 \u201corqanizmin funksiyalar\u0131n\u0131n 61-80 faiz itirilm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 (bu \u00f6lm\u0259kd\u0259 olan adam dem\u0259kdir) \u0259lilliyi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u201d, \u201cIII d\u0259r\u0259c\u0259 \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 \u201corqanizmin funksiyalar\u0131n\u0131n 31-60 faiz itirilm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 (bu yar\u0131mcan adam dem\u0259kdir) \u0259lilliyi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nir.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, istehsalat q\u0259zalar\u0131 v\u0259 pe\u015f\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 orqanizmin funksiyalar\u0131n\u0131n 10-31 faiz itirilm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 (bunu da Erm\u0259nistandan \u00f6yr\u0259ndil\u0259r, m\u00fcavin\u0259tsiz \u0259lillik) d\u0259 \u0259lillik m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, Bi\u015fofa g\u00f6r\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t aparat\u0131 b\u0259d\u0259nin k\u00fctl\u0259sinin 72,45%-ni, skelet is\u0259 1\/3 v\u0259 ya 1\/7 hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. Yerd\u0259 qalan\u0131 ba\u011f aparat\u0131 v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Yetkin \u015f\u0259xsin skeletini t\u0259\u015fkil ed\u0259n s\u00fcm\u00fckl\u0259rin \u00fcmumi say\u0131 200-d\u0259n art\u0131qd\u0131r. Y\u0259ni iki aya\u011f\u0131 \u00e7anaqdan k\u0259silmi\u015f adam II qrup normativini ancaq \u00f6d\u0259y\u0259 bil\u0259r. <\/p>\n\n\n\n<p>\u018flav\u0259 olaraq, yetkin \u015f\u0259xsin canl\u0131 s\u00fcm\u00fcy\u00fc kimy\u0259vi t\u0259rkibc\u0259 50%-i su, 28%-i \u00fczvi v\u0259 22%-i qeyri-\u00fczvi madd\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir. Maserasiya olmu\u015f (ya\u011f\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f, yum\u015faq toxumalardan ayr\u0131lm\u0131\u015f qurudulmu\u015f) s\u00fcm\u00fck 33,3%-i \u00fczvi v\u0259 66,7%-i qeyri-\u00fczvi madd\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir. <\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcm\u00fcy\u00fcn \u00fczvi madd\u0259l\u0259rin\u0259 ossein, osseomukoid, ya\u011flar, qeyri-\u00fczvi madd\u0259l\u0259rin\u0259 is\u0259 mineral duzlar, \u0259sas\u0259n kalsium duzlar\u0131 aiddir. S\u00fcm\u00fcy\u00fcn t\u0259rkibind\u0259 bir d\u0259 A, D v\u0259 C vitaminl\u0259ri var. \u00dczvi madd\u0259l\u0259r s\u00fcm\u00fcy\u0259 elastiklik, qeyri-\u00fczvi madd\u0259l\u0259ri is\u0259 m\u00f6hk\u0259mlik verir. <\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcm\u00fckd\u0259n tur\u015fu vasit\u0259sil\u0259 qeyri-\u00fczvi madd\u0259l\u0259rin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 prosesi dekalsinasiya, yand\u0131r\u0131lmaqla \u00fczvi madd\u0259l\u0259rin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 kalsinasiya adlan\u0131r. Y\u0259ni bunlar\u0131 qeyd etdik ki, o faizl\u0259rd\u0259n bu art\u0131q madd\u0259l\u0259ri d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131n, qoyun faiziniz a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fs\u00fcn. Bu qanunu i\u015fl\u0259y\u0259n beyinsizl\u0259r bir yolluq anlamal\u0131d\u0131rlar ki, m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 \u0259lilliyin t\u0259yinat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lahidd\u0259 Qanun q\u0259bul edilm\u0259lidir. M\u00fcharib\u0259 \u0259lili sizl\u0259rin narkotika t\u0259siriyl\u0259 q\u0259zaya d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k \u0259lil olmay\u0131blar. Onlar itkiyl\u0259 b\u0259rab\u0259r, ilk \u00f6nc\u0259 kontuziya v\u0259 travmatik psixoloji pozuntulara m\u0259ruz qal\u0131rlar. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, yanl\u0131\u015f olaraq bu x\u0259sar\u0259tl\u0259rin yaln\u0131z biri qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>P.S. \u018flil, veteran ad\u0131yla t\u0259\u015fkilatlar yarad\u0131b \u00f6zg\u0259 \u015feyl\u0259rin arxas\u0131nca d\u00fc\u015f\u0259n b\u0259zi qondarma birlikl\u0259ri d\u0259 bu m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 qo\u015fulma\u011fa d\u0259v\u0259t edirik&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fedai.az Ara\u015fd\u0131rma Qrupu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130\u00e7imizd\u0259ki d\u00fc\u015fm\u0259n kimdir v\u0259 onlar kim\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r? &#171;Ac\u0131ndan \u00f6l\u0259n&#187; Erm\u0259nistanda apar\u0131lan sosial islahatlar&#8230;(2016-2021) H\u0259l\u0259 \u0259lil qrupu t\u0259yin olunmayan h\u0259rbi qulluq\u00e7ular, ehtiyatda olanlar v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":39125,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-39124","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sosial"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39124"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39132,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39124\/revisions\/39132"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}