{"id":3955,"date":"2020-04-10T01:13:40","date_gmt":"2020-04-09T21:13:40","guid":{"rendered":"http:\/\/fedai.az\/?p=3955"},"modified":"2020-04-10T14:20:16","modified_gmt":"2020-04-10T10:20:16","slug":"erm%c9%99n-ziyalisina-alimin%c9%99-humanist-yanasmam-%c9%99n-goz%c9%99l-erm%c9%99ni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fedai.az\/?p=3955","title":{"rendered":"Erm\u0259ni ziyal\u0131s\u0131na, alimin\u0259 humanist yana\u015fmam: \u018fn g\u00f6z\u0259l erm\u0259ni&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p> <strong>\u018fntiq\u0259 R\u0259\u015fid<\/strong> \/\/<em>\u018fdal\u0259t<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>III Yaz\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fslind\u0259, bu yaz\u0131n\u0131 bir humanist add\u0131m olaraq yazma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m. Fikrim erm\u0259ni analara, erm\u0259ni atalara (ki\u015fil\u0259r\u0259), erm\u0259ni ziyal\u0131lara, erm\u0259ni elm adamlar\u0131na, erm\u0259ni m\u0259murlara t\u0259r\u0259f humanist t\u0259klif etm\u0259k, onlara qar\u015f\u0131 humanist add\u0131m atmaq idi. M\u0259qs\u0259dim bunlar vasit\u0259sil\u0259 h\u0259l\u0259 g\u0259nc olan erm\u0259ni \u0259sg\u0259rl\u0259rinin \u201dadam balas\u0131 kimi\u201d torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259rk etm\u0259yi, burda bizim snayperl\u0259rin, yenid\u0259n ba\u015flayacaq m\u00fcharib\u0259d\u0259 ( buna \u015f\u00fcbh\u0259m yoxdu) m\u0259rmil\u0259rin alt\u0131nda bo\u015f-m\u0259nas\u0131z yer\u0259 \u00f6lm\u0259m\u0259kl\u0259rini t\u00f6vsiyy\u0259 ed\u0259c\u0259kdim . Bu d\u0259f\u0259ki ara\u015fd\u0131rmam is\u0259 erm\u0259nil\u0259rin aras\u0131nda l\u0259yaq\u0259tli bir erm\u0259ni ziyal\u0131, elm adam\u0131, m\u0259mur tapma\u011fa hesablanm\u0131\u015fd\u0131&#8230;B\u0259lk\u0259 tapd\u0131m, b\u0259lk\u0259 t\u00f6vsiyy\u0259mi dedim&#8230;? M\u0259nim axtar\u0131\u015flar\u0131m\u0131n n\u0259tic\u0259sini bilm\u0259k ist\u0259yirsinizs\u0259, o zaman diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259yin.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Erm\u0259ni &#171;ziyal\u0131s\u0131\u201d , &#171;alimi\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu d\u0259f\u0259 can\u0131m\u0131 di\u015fim\u0259 tutub, bu zibil y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259n elm adam\u0131, yaxud bir ziyal\u0131 axtarma\u011fa giri\u015fdim&#8230; Halbuki erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri (ziyal\u0131lar\u0131) XIX \u0259srin sonunda &#8212; 1885-ci ild\u0259 Marseld\u0259 &#171;Armenakan\u201d, 1887-ci ild\u0259 Cenevr\u0259d\u0259 &#171;H\u0131n\u00e7aq\u201d, Livanda 1972-ci ild\u0259- ASALA, 1973-c\u00fc ild\u0259 &#171;Erm\u0259ni &#171;soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n\u201d intiqam\u00e7\u0131lar\u0131\u201dqrupu, 1981-ci ild\u0259 &#8212; Fransada ya\u015fayan erm\u0259ni g\u0259ncl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f&#187;Orli qrupu\u201d, 1981-ci ild\u0259- Parisd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f&#187;\u0130ntihar\u00e7\u0131lar eskadronu\u201d 1987-ci il \u2013(Xank\u0259ndi)an. Erm\u0259ni lobbisinin maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi v\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 &#171;Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n \u0130nqilabi \u0130dar\u0259 Komit\u0259si\u201d \u2013&#187;KRUNK\u201d v\u0259 sair terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131 v\u0259 ba\u015fda1890-c\u0131 ild\u0259 Tiflisd\u0259 &#171;Da\u015fnaks\u00fctyun\u201d partiyalar\u0131n\u0131 yaratd\u0131lar. Bundan sonra erm\u0259nil\u0259rin &#171;B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d yaratmaq iddialar\u0131 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. Erm\u0259ni terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131 bu plan\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi terror aksiyalar\u0131ndan geni\u015f istifad\u0259 edilm\u0259sini proqram s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 ba\u015fl\u0131ca vasit\u0259 kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutdular.1918-ci il hadis\u0259l\u0259rind\u0259, 31 mart q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n tarixind\u0259n bilirik ki, minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259bkar olan da\u015fnak Stepan \u015eaumyan\u0131n, Lalayann, Amazaps\u0131n qan\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yanlardan ziyal\u0131 c\u0131xmaz, yen\u0259 bir ara\u015fd\u0131raq \u2013dedik.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.adalet.az\/photos\/adalet\/2020-04-08-22-05-40b1.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu yerd\u0259 gimnaziyada t\u0259hsilini bitirdikd\u0259n sonra Pyatiqorsk \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 h\u0259rbi t\u0259hsil alm\u0131\u015f&nbsp;<strong>Drastamat Kanayan<\/strong>&nbsp;(erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259t xadimi, terror\u00e7u, h\u0259rbi cinay\u0259tkar Dro) haqq\u0131nda m\u0259lumat ver\u0259k. T<strong>\u00fcrkiy\u0259nin \u0130\u011fd\u0131r Universitetinin dosenti S\u00f6zer Aky\u0131ld\u0131r\u0131m &#171;Ye\u015fil \u0130\u011fd\u0131r\u201d adl\u0131 yerli q\u0259zetd\u0259 I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 t\u00fcrkl\u0259r\u0259 v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara, daha sonra II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 y\u0259hudil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi q\u0259tliamlar t\u00f6r\u0259tmi\u015f erm\u0259ni fa\u015fistd\u0259n-&#171;Dro\u201d l\u0259q\u0259bli Drasamat Kanayandan yaz\u0131r<\/strong>.&nbsp;Bildirir ki, \u00f6mr\u00fcn\u00fc t\u00fcrkl\u0259rin k\u00f6k\u00fcn\u00fc qaz\u0131ma\u011fa h\u0259sr etmi\u015f qatil olan &#171;Dro\u201d 1914-1918-ci ill\u0259rd\u0259 Erzurum \u018frzincan, Van v\u0259 Qars vilay\u0259tl\u0259rind\u0259 200 min\u0259 yax\u0131n m\u00fcs\u0259lman \u0259halinin q\u0259tlin\u0259 g\u00f6r\u0259 birba\u015fa m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.&nbsp;M\u00fc\u0259llif AB\u015e-\u0131n Osmanl\u0131 T\u00fcrkiy\u0259sind\u0259ki s\u0259firliyinin m\u00fc\u015faviri Robert Dann\u0131n I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259rind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n v\u0259 1952-ci ild\u0259 Nyu-Yorkda \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f kitab\u0131nda &#171;Dro\u201dnun t\u00f6r\u0259tdiyi q\u0259tliamlar bar\u0259d\u0259 s\u0259hn\u0259ni sitat g\u0259tirir:<\/p>\n\n\n\n<p>&#171;&#8230;Sonra &#171;Dro\u201dnun birlikl\u0259ri g\u0259ldi. S\u0131rada \u0259vv\u0259lc\u0259 d\u00fcz qara sa\u00e7l\u0131, iri g\u00f6zl\u00fc m\u00fcs\u0259lman q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 vard\u0131. \u018fn \u00e7oxu 12 ya\u015f\u0131nda olard\u0131. Onu az \u0259vv\u0259l qar\u0259t etdikl\u0259ri \u00e7uvallardan yer\u0259 t\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f tax\u0131l d\u0259n\u0259l\u0259rinin \u00fcst\u00fcn\u0259 \u00fcz\u00fc \u00fcst\u0259 yat\u0131rtd\u0131lar.&nbsp;Erm\u0259nil\u0259rd\u0259n biri \u0259trafa \u00e7ox qan s\u0131\u00e7ramas\u0131n dey\u0259 t\u00fcf\u0259ngini d\u0259rhal onun iki k\u00f6ks\u00fcn\u00fcn aras\u0131na uzatd\u0131 v\u0259 bu m\u0259saf\u0259d\u0259n t\u0259tiyi \u00e7\u0259kdi. At\u0259\u015f etdiyi n\u00f6qt\u0259d\u0259 qurban\u0131n \u0259ld\u0259 toxunma paltar\u0131 d\u0259rhal qana boyand\u0131&#8230;<strong>Ard\u0131nca s\u0131ra 10 ya\u015f\u0131nda, b\u0259lk\u0259 d\u0259 daha ki\u00e7ik m\u00fcs\u0259lman o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131na g\u0259ldi. \u00dcst\u00fcnd\u0259 xam d\u0259rid\u0259n jaket v\u0259 \u015falvar var idi. Erm\u0259nil\u0259r onu yola \u00fcz\u00fc \u00fcst\u0259 uzatd\u0131lar, bu vaxt u\u015fa\u011f\u0131n \u0259lind\u0259ki qalayl\u0131 qab d\u00fc\u015f\u00fcb diyirl\u0259ndi. Onu da vurdular. G\u00fcll\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n aln\u0131n\u0131n bir az a\u015fa\u011f\u0131s\u0131ndan girib onur\u011fas\u0131n\u0131 par\u00e7alad\u0131. Bu arada \u0259trafdak\u0131 m\u00fcs\u0259lman k\u0259ndl\u0259rind\u0259 q\u0131r\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcyl\u0259 davam edirdi. Ancaq m\u0259n bu m\u0259nz\u0259r\u0259y\u0259 daha baxa bilm\u0259dim. Sonradan &#171;Dro\u201dnun yan\u0131ndak\u0131 erm\u0259ni polkovnik k\u0259ndd\u0259n t\u0259k bir canl\u0131n\u0131n bel\u0259 qa\u00e7a bilm\u0259diyini, ham\u0131s\u0131n\u0131 bir-bir \u00f6ld\u00fcrd\u00fckl\u0259rini dan\u0131\u015fd\u0131.<\/strong>..\u201d<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.adalet.az\/photos\/adalet\/2020-04-08-22-06-18b2.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Ha\u015fiy\u0259:Erm\u0259nil\u0259rin \u0259n \u00e7ox sevdiyi ideoloqlar\u0131ndan biri, h\u0259kim yaz\u0131\u00e7\u0131-\u015fair Zori Balayan &#171;Ruhumuzun dir\u00e7\u0259li\u015fi&#187; adl\u0131 kitab\u0131nda 1992-ci ilin 26 fevral\u0131nda Xocal\u0131da t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m haqq\u0131nda yaz\u0131r:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#171;Biz Xa\u00e7aturla Xocal\u0131da \u0259l\u0259 ke\u00e7irdiyimiz ev\u0259 gir\u0259rk\u0259n \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz 13 ya\u015fl\u0131 bir t\u00fcrk u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 p\u0259nc\u0259r\u0259y\u0259 mismarlam\u0131\u015fd\u0131lar. T\u00fcrk u\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ox s\u0259s-k\u00fcy salmas\u0131n dey\u0259, Xa\u00e7atur u\u015fa\u011f\u0131n anas\u0131n\u0131n k\u0259silmi\u015f d\u00f6\u015f\u00fcn\u00fc onun a\u011fz\u0131na soxdu. Daha sonra 13 ya\u015f\u0131ndak\u0131 t\u00fcrk\u00fcn ba\u015f\u0131ndan, sin\u0259sind\u0259n v\u0259 qarn\u0131ndan d\u0259risini soydum. Saata baxd\u0131m, t\u00fcrk u\u015fa\u011f\u0131 7 d\u0259qiq\u0259 sonra qan itir\u0259r\u0259k d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi. Ruhum sevincd\u0259n q\u00fcrurland\u0131. Xa\u00e7atur daha sonra \u00f6lm\u00fc\u015f t\u00fcrk u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n c\u0259s\u0259dini hiss\u0259-hiss\u0259 do\u011frad\u0131 v\u0259 bu t\u00fcrkl\u0259 eyni k\u00f6kd\u0259n olan itl\u0259r\u0259 atd\u0131. Ax\u015fam eyni \u015feyi daha 3 t\u00fcrk u\u015fa\u011f\u0131na etdik. M\u0259n bir erm\u0259ni kimi \u00f6z v\u0259zif\u0259mi yerin\u0259 yetirdim. Bilirdim ki, h\u0259r bir erm\u0259ni h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rimizl\u0259 f\u0259xr duyacaq&#187;.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Dronun v\u0259 onun qanda\u015f\u0131 Z. Balayan\u0131n \u0259m\u0259ll\u0259rini oxuduqca,&nbsp;m\u0259\u015fhur fars \u015fairi S\u0259di \u015eirazinin&nbsp;&#171;erm\u0259ni yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn ilan\u0131, insanl\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nidir\u201d k\u0259lm\u0259si yada d\u00fc\u015f\u00fcr. B\u0259li,bu qan\u0131xarablar\u0131n \u0259n cox q\u00fcrr\u0259l\u0259ndiyi sah\u0259 insan qan\u0131n\u0131 i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rl\u0259, v\u0259h\u015filikl\u0259 t\u00f6k\u0259r\u0259k ondan h\u0259zz almas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130l<\/strong><strong>k silsil\u0259 qatil<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.adalet.az\/photos\/adalet\/2020-04-08-22-06-54b3.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0130ndi is\u0259 bir&nbsp;&#171;ilk\u201di n\u0259z\u0259riniz\u0259 catd\u0131raq.&nbsp;Erm\u0259nil\u0259rSSR\u0130-nin ilk silsil\u0259 qatili kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. H\u0259r sah\u0259d\u0259 birinci olduqlar\u0131n\u0131 iddia ed\u0259n erm\u0259nil\u0259r bu &#171;\u015f\u0259r\u0259fli post\u201dda da birinciliyi he\u00e7 k\u0259s\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259yibl\u0259r. B\u0259li, do\u011fru anlad\u0131n\u0131z, SSR\u0130-nin ilk silsil\u0259 manyak\u0131 m\u0259hz erm\u0259ni olub. Orenburq Musiqili Komediya teatr\u0131n\u0131n i\u015fcisi Vladimir \u0130onesyan\u0131n 1937-ci ild\u0259 Tiflisd\u0259 do\u011fulub. Orta ixtisas m\u00fcsiqi t\u0259hsili al\u0131b. Onun h\u0259d\u0259f ald\u0131\u011f\u0131 insanlar \u0259sas\u0259n k\u00f6m\u0259ksiz insanlar- qad\u0131nlar, qocalar,x\u00fcsus\u0259n, u\u015faqlar olub. O qurbanlar\u0131n\u0131 x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla, balta il\u0259 parcalayaraq \u00f6ld\u00fcr\u00fcb. \u00d6z\u00fcn\u00fc DTK mayoru kimi tan\u0131dan \u0130onesyan SSR\u0130 tarixin\u0259 ilk silsil\u0259 qatil, ilk fatorobotu haz\u0131rlanan v\u0259 haqq\u0131nda ilk g\u00fcll\u0259l\u0259nm\u0259 q\u0259rar\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131lan manyak kimi d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u00f6vb\u0259ti ilk:Qatil h\u0259kim Cek Gevorkyan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.adalet.az\/photos\/adalet\/2020-04-08-22-07-33b4.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Daha bir ilk:&#187;Evtanaziya\u201d ifad\u0259sini ilk d\u0259f\u0259 ingilis alimi Frensis Bekon XVI y\u00fczild\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib. Y\u0259ni &#8212; &#171;asan \u00f6l\u00fcm\u201d. Maraql\u0131d\u0131r bu nec\u0259 t\u0259dbiq edilir? Dem\u0259k, evtanaziya \u2013 x\u0259st\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u00fcn, onun qohumlar\u0131n\u0131n v\u0259 ya maraqlar\u0131n\u0131 t\u0259msil ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin xahi\u015fini n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla h\u0259yata ke\u00e7irilir. Evtanaziya dedikd\u0259 ilk a\u011f\u0131la g\u0259l\u0259n AB\u015e-da &#171;\u00f6l\u00fcm h\u0259kim&#187;i l\u0259q\u0259bini qazanm\u0131\u015f&nbsp;<strong>Cek Gevorkyan<\/strong>&nbsp;yada d\u00fc\u015f\u00fcr.&nbsp;Bu erm\u0259ni h\u0259kimi evtanaziya yolu il\u0259 130 adam\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoymu\u015fdur. C.&nbsp;Gevorkyan q\u0259zetl\u0259rin birind\u0259 elan ver\u0259rk\u0259n bel\u0259 s\u00f6z i\u015fl\u0259tmi\u015fdir: &#171;\u018fg\u0259r a\u011fr\u0131s\u0131z \u00f6lm\u0259k ist\u0259yirsinizs\u0259, m\u0259n siz\u0259 y\u00fcng\u00fcl \u00f6l\u00fcm h\u0259diyy\u0259 ed\u0259c\u0259y\u0259m&#187;. Bel\u0259c\u0259, tarix\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n q\u0259ddar erm\u0259ni h\u0259kim 130 amerikal\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131na evtanaziya yolu il\u0259 son qoyub. Maraql\u0131d\u0131r ki, d\u00fcnyan\u0131n haras\u0131nda olsa iyr\u0259nc i\u015fl\u0259rin ba\u015f\u0131nda ad\u0259ti \u00fczr\u0259 q\u0259ddar erm\u0259ninin dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130lk<\/strong><strong>&nbsp;metro partlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n banil\u0259ri:&nbsp;<\/strong><strong>Zati<\/strong>k<strong>yan, Baqdasaryan, Stepanyan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.adalet.az\/photos\/adalet\/2020-04-08-22-08-30b5.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Y\u0259qin, bir coxunuz 1977-ci il yanvar\u0131n 8-d\u0259 Moskva \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ba\u015f vermi\u015f bir terror hadis\u0259sini indiy\u0259 q\u0259d\u0259r unutmam\u0131s\u0131n\u0131z. T\u0259rkibind\u0259 Stepan Zatikyan&nbsp;(Zatikyan adi cinay\u0259tkar deyildi. O, m\u0259\u015fhur erm\u0259ni dissidenti, do\u011fma bac\u0131s\u0131 Paruyra Ayrikyan il\u0259 evl\u0259nmi\u015fdi), Zaven Baqdasaryan v\u0259 Akop Stepanyan\u0131n oldu\u011fu &#171;Erm\u0259nistan milli birlilk partiyas\u0131\u201d adl\u0131 ekstremist yaraql\u0131 qrupla\u015fmas\u0131 Moskva metrosunda terror akt\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k, &#171;\u0130zmaylovo\u201d v\u0259 &#171;Pionerskaya\u201d stansiyalar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 yolda, qatar\u0131n vaqonunda \u0259ld\u0259qay\u0131rma partlay\u0131c\u0131 qur\u011funu i\u015f\u0259 sald\u0131lar. N\u0259tic\u0259d\u0259 7 n\u0259f\u0259r h\u0259lak oldu, 37 n\u0259f\u0259r is\u0259 yaraland\u0131. Bu terror akt\u0131 analoji cinay\u0259tl\u0259r\u0131n uzun s\u0131ras\u0131nda ilk cinay\u0259t oldu v\u0259 onill\u0259r sonra Moskva metropolitenin\u0259 h\u00fccum ed\u0259n beyn\u0259lxalq terror\u00e7ular \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u0259m\u0259l n\u00fcmun\u0259si oldu. Erm\u0259nistan Kommunist partiyas\u0131n\u0131n M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin 1-ci katibi Karen D\u0259mir\u00e7iyan\u0131n cinay\u0259tkarlar\u0131 \u015f\u0259xs\u0259n himay\u0259 etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, operativ-istintaq t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 1977-ci ilin noyabr\u0131nda onlar\u0131n kimliyi a\u015fkar v\u0259 if\u015fa edilib. T\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tl\u0259rin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, onlar\u0131n c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259li oldu\u011funu v\u0259 qabar\u0131q siyasi xarakterini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, Zatikyan, Baqdasaryan v\u0259 Stepanyana qar\u015f\u0131 cinay\u0259t i\u015finin bax\u0131lmas\u0131n\u0131 bilavasit\u0259 SSR\u0130 Ali M\u0259hk\u0259m\u0259si \u00f6z s\u0259r\u0259ncam\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcb.&nbsp;M\u0259hk\u0259m\u0259 dinl\u0259m\u0259l\u0259ri 1979-cu il yanvar\u0131n 16-d\u0259n 20-\u0259 q\u0259d\u0259r davam edib, yanvar\u0131n 24-d\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 \u00f6z h\u00f6km\u00fcn\u00fc verib. M\u0259hk\u0259m\u0259nin q\u0259rar\u0131 il\u0259 ittiham edil\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131 g\u00fcnahkar bilindi v\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k c\u0259zaya-&nbsp;g\u00fcll\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fcl\u0259r. Erm\u0259ni terroristl\u0259r eyni \u0259m\u0259ll\u0259ri&nbsp;<strong>1994-c\u00fc il 19 mart ay\u0131nda (<\/strong>14 n\u0259f\u0259r h\u0259lak olub<strong>), h\u0259min ilin 3 iyulda (<\/strong>13 n\u0259f\u0259r h\u0259lak olub<strong>) Ba<\/strong>k\u0131 metosunda da t\u00f6r\u0259tdil\u0259r.G\u00f6r\u00fcn\u0259n odur ki, erm\u0259nil\u0259rin milli \u0259xlaqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, m\u0259n\u0259viyyats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 t\u0259k az\u0259rbaycanl\u0131lara deyil, dig\u0259r mill\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259 tarix\u0259n ayd\u0131n olub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259rq\u015f\u00fcnas alim, m\u0259n\u015f\u0259c\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259 y\u0259hudisi <strong>Adam Mets<\/strong> xilaf\u0259t d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn tarix v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tini ara\u015fd\u0131raraq yaz\u0131rd\u0131: &#171;Erm\u0259nil\u0259r a\u011f adamlardan olan qullar\u0131n \u0259n pisl\u0259ridir. Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n ayaqlar\u0131 \u0259yri, dan\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131 dil is\u0259 \u00e7ox kobuddur. Utanmaq n\u0259di bilm\u0259y\u0259n erm\u0259nil\u0259r \u0259sas\u0259n o\u011furluqda m\u0259\u015fhurdurlar. Erm\u0259ni qulu birc\u0259 saat i\u015fsiz qoysan, daxili al\u0259mi onu pis \u0259m\u0259ll\u0259r\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259y\u0259r. D\u0259y\u0259n\u0259k alt\u0131na sal\u0131nanda qorxusundan yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259yir, i\u015fi z\u0259iflikd\u0259n yox, t\u0259nb\u0259llikd\u0259n g\u00f6rm\u0259k ist\u0259mir, t\u0259nb\u0259llikd\u0259n z\u00f6vq al\u0131r. Bel\u0259 olan halda onu a\u011facla k\u00f6t\u0259kl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r&#187;.&nbsp;M\u0259nc\u0259 d\u0259, laz\u0131md\u0131r!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Son q\u0259na\u0259tim: Erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan xalq\u0131na b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 t\u00fcrk mill\u0259tin\u0259. \u00dcmumilikd\u0259 d\u00fcnya xalqlar\u0131na qar\u015f\u0131 nifr\u0259tini g\u00f6r\u0259nd\u0259n, oxuyub agah olandan sonra &#171;\u0259n g\u00f6z\u0259l erm\u0259ni \u00f6l\u00fc erm\u0259nidi\u201d deyiminin ger\u00e7ekliyini q\u0259bul etdim. Ancaq erm\u0259nil\u0259rin \u00f6l\u00fcl\u0259rin\u0259 humanizm g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m&#8230; Ham\u0131s\u0131 \u00f6ls\u00fcn, m\u0259nd\u0259 humanistc\u0259sin\u0259 onlar\u0131 torpa\u011fa g\u00f6m\u00fcm..<\/strong><strong>.<\/strong><strong>&nbsp;Bu m\u0259nim erm\u0259nil\u0259r\u0259 \u0259n h\u00fcmanist add\u0131m\u0131md\u0131, yana\u015fmamd\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fntiq\u0259 R\u0259\u015fid \/\/\u018fdal\u0259t III Yaz\u0131 \u018fslind\u0259, bu yaz\u0131n\u0131 bir humanist add\u0131m olaraq yazma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m. Fikrim erm\u0259ni analara, erm\u0259ni atalara (ki\u015fil\u0259r\u0259), erm\u0259ni ziyal\u0131lara, erm\u0259ni elm<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-3955","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arasdirma"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3955","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3955"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3955\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3985,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3955\/revisions\/3985"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3955"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3955"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fedai.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3955"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}